Kościół MB Pocieszenia

Historia parafii Kościół MB Pocieszenia w Wyszyny udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: gnieźnieńska. --- ### Publikacje naukowe **Wokół początków kościoła pod wezwaniem Krzyża Świętego w Gnieźnie** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2012 DOI: 10.14746/seg.2012.6.14 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/2554/2537 > The article discusses the beginnings of the holy cross church in Gniezno. among other things, it addresses the questions of the founder, the date the temple was granted to the holy sepulchre order and the characteristics of the settlement where it was erected. **Ks. Mariusz Budkiewicz, Dzieje parafii Wyszyna, Wyszyna 2013, 304 s., il.** Autorzy: Piotr Gołdyn Rok: 2014 DOI: 10.4467/27204006pmo.14.014.17060 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22702/ > Polonia Maior Orientalis » 2014 » I » Ks. Mariusz Budkiewicz, Dzieje parafii Wyszyna, Wyszyna 2013, 304 s., il. A A A **Początki koscioła pod wezwaniem św. Wawrzyńca w Gnieźnie** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2013 DOI: 10.52204/np.2013.120.25-30 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4124/4760 > Artykuł przedstawia dyskusję na temat genezy kościoła św. Wawrzyńca w Gnieźnie. Omówiono m.in. osadę, w której zbudowano świątynię, najstarsze teksty o kościele oraz genezę świątyni. Na końcu podana jest nazwa kościoła. **Materiał szkieletowy z katedry gnieźnieńskiej (X/XI-XVII wiek)** Autorzy: K. Kaszycka Rok: 1987 DOI: 10.18778/1898-6773.53.1-2.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/ar/article/download/12859/12465 > Pierwsze ślady osadnictwa w Gnieźnie pochodzą z przełomu VI/VII w. n.¿/, w VIII wieku powstaje na dzisiejszym Wzgórzu Lecha gród warowny. Katedrę (pierwotnie kościół grodowy), wzniesiono w obrębie podgrodzia dwa wieki później. Na obszarze zajmowanym przez dzisiejszą katedrę.przy obecnym stanie badań,* dają się odróżnić relikty trzech budowli kamiennych: Pierw­ sza, najstarsza,* jednonawowa budowla przedromańska, ujawniona w czasie prze­ prowadzonych przez Laubitza prac wyko­ paliskowych, została **Marcin syn Pawła z Gołocic (zm. 1448) – wikariusz katedry i notariusz kapituły gnieźnieńskiej, archidiakon i oficjał pomorski, skryptor kanonu mszalnego** Autorzy: M. Czyżak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2016.11.2 URL: https://doi.org/10.14746/e.2016.11.2 > The article presents the person of Marcin son of Paweł of Gołocice, descendant of the minor gentry of Łęczyca. The author describes his career as notary (notary imperiali auctoritate, notary of the Gniezno consistory and chapter, surrogate of the Gniezno official and official of Pomerania) and beneficiary (parson of Borkowo, Sompolno and Staw, vicar of the Gniezno cathedral, Pomeranian archdeacon in the Włocławek chapter). On the one hand, emphasis is placed on Marcin’s personal talents which en **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Koronacja obrazu Matki Boskiej Pocieszenia w kościele Jezuitów we Lwowie w 1905 roku** Autorzy: A. Betlej Rok: 2023 DOI: 10.24425/rhs.2020.136899 URL: http://journals.pan.pl/Content/119641/2020-01-RHS-11-Betlej.pdf > the remaining altars in the church. The coronation ceremony and the restoration of the chapel gathered together the most important artists of the early 19th century working for the Church patronage in the capital of Galicia. The chapel designed by Teodor Talowski successfully combines an 18 th -century retabulum with paintings by Tadeusz Popiel, being probably the last example of a true Baroque bel composto . **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Anniversary of the Royal Coronation in Gniezno Cathedral** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2025 DOI: 10.14746/seg.2025.27.5 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/52758/42854 > Book for 1000th. Anniversary of the Royal Coronation in Gniezno Cathedral, rec. książki: Gniezno 1025 – kolebka królestwa: z okazji 1000-lecia koronacji królewskiej w katedrze gnieźnieńskiej **400 lat obecności cudownego obrazu Matki Bożej Pocieszenia na Jasnej Górze w Czerwińsku** Autorzy: J. Nowiński Rok: 2013 DOI: 10.21852/sem.2013.33.23 URL: https://doi.org/10.21852/sem.2013.33.23 > Kult Matki Bożej w czerwińskim kościele Kanoników Regularnych sięga początków kościoła. Poświęcony był Najświętszej Marii Pannie, co potwierdza bulla papieża Hadriana IV z 1155 roku. Patronka kościoła i opactwa zawsze otaczana była tam szczególną czcią, o czym świadczy liturgia i zwyczaje klasztorne. W 1612 r. Łukasz z Łowicza na zlecenie kanoników regularnych czerwińskich wykonał obraz Matki Bożej (ryc. 1, 2) wzorowany na Matce Boskiej Śnieżnej (S. Maria Maior, Salus Populi Romani, ryc. 1) z Rz **Kościół parafialny w Grzegorzewie w świetle siedemnastowiecznych wizytacji kościelnych archidiakonatu gnieźnieńskiego** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.004.16276 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21883/ > Artykuł ma na celu zrekonstruowanie sytuacji kościoła parafialnego w Grzegorzewie na podstawie określonych źródeł – siedemnastowiecznych wizytacji archidiakonatu gnieźnieńskiego, do którego miejscowość ta wówczas należała. Wykorzystane zostały cztery zachowane obecnie wizytacje z lat 1608-1609, 1632-1633, 1639-1640, 1696-1699. Założenie takie w sposób oczywisty wpływa na zakres merytoryczno-chronologiczny oraz treść artykułu. Omawia on lokalizację i wezwanie kościołów w Grzegorzewie oraz inkorpo **Początki parafii i najstarszy kościół w mieście Olsztynku (Olsztynie)** Autorzy: Karol Nabiałek Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.12636 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12636/13181 > Przedmiotem artykułu są okoliczności powstania parafii w mieście Olsztynku (obecnie Olsztyn) w ziemi krakowskiej i wybudowania tam kościoła. Teren pod nową parafię był położony w diecezji krakowskiej, ale należał do parafii klasztornej w Mstowie, której kościół podlegał zwierzchnictwu ordynariuszy gnieźnieńskich. Nowa parafia została utworzona w wyniku wydzielenia jej z obszaru parafii mstowskiej. Starania o powołanie parafii podjął osobiście Jan Ocieski, podkanclerzy Królestwa Polskiego, a od 1 **Repertorium akt wizytacji kanonicznych dawnej archidiecezji gnieźnieńskiej: część 2: akta przechowywane w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie : zeszyt 1: sygnatury 1-20: akta z lat 1608-1767** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7047 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7047/6597 > - **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Repertorium akt wizytacji kanonicznych dawnej archidiecezji gnieźnieńskiej: część 1: akta przechowywane w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku: zeszyt 1: sygnatury 1-20: akta z lat 1602-1755** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7018 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7018/6567 > - **Parafia pod wezwaniem Wszystkich Świętych i Niepokalanego Poczęcia NMP w Grocholicach w świetle wizytacji kanonicznych** Autorzy: Aleksy Piasta Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.11778 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.11778 > Parafia w Grocholicach należy do najstarszych w archidiecezji łódzkiej i star­szych w Polsce. Przyjmuje się, że parafia pw. Wszystkich Świętych i Niepoka­lanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny została erygowana ok. 1230 r. przez ówczesnego arcybiskupa gnieźnieńskiego Wincentego z Niałka herbu Jeleń. Najstarsze zachowane dokumenty z wizytacji parafii w Grocholicach przecho­wywane są w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku i pochodzą z 1636 oraz 1683 r. W niniejszym opracowaniu wykorzystano materia **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce [Book Review]** Autorzy: Darius von Guttner Sporzynski Rok: 2019 DOI: 10.35253/jaema.2019.1.9 > Review(s) of: Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce, by Dobosz, Jozef, [edited by Marzena Matla, Marcin Danielewski, Magdalena Binias-Szkopek, and Robert Tomczak] (Poznan: Instutut Historii UAM, 2019) hardcover, 401 pages, RRP AUD 50; ISBN: 9788365663887. **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski t. I, 2003** Autorzy: J. Walachowicz Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.30 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41987/35276 > Recenzja: Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza - Wydział Teologiczny, tom I, Poznań 2003, ss. 312. **Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce [Book Review]** Autorzy: Guttner Sporzynski, Darius von Rok: 2019 DOI: 10.35253/jaema.2019.1.9 > Review(s) of: Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce, by Dobosz, Jozef, [edited by Marzena Matla, Marcin Danielewski, Magdalena Binias-Szkopek, and Robert Tomczak] (Poznan: Instutut Historii UAM, 2019) hardcover, 401 pages, RRP AUD 50; ISBN: 9788365663887. **Between cooperation and competition. The relations between the Church in Gniezno and the Church in Wrocław in the fifteenth century** Autorzy: Zofia Wilk-Woś Rok: 2024 DOI: 10.26881/sds.2024.27.12 URL: https://doi.org/10.26881/sds.2024.27.12 > W XV wieku relacje arcybiskupów gnieźnieńskich z biskupami wrocławskimi ulegały zmianom. Zarówno sytuacja polityczna na Śląsku, jak i polityka papieska miały wpływ na te bardzo złożone, czasem trudne, a nawet wrogie stosunki: prowincja śląska nie weszła przecież w skład zjednoczonego Królestwa Polskiego, terytorium biskupstwa znajdującego się pod zwierzchnictwem metropolii gnieźnieńskiej stanowiło wówczas część królestwa czeskiego, a biskupi wrocławscy byli wasalami króla Czech. Wpływ na omawian **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej** Autorzy: Katarzyna Bogacka Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.18269 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18269/17511 > Uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku i poprzedzające ją dziewięć lat duchowych przygotowań narodu, zwanych Wielką Nowenną, są dziełem duszpasterskim prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Spektakularne znaczenie tych wydarzeń dla XX-wiecznej historii Polski znalazło także wyraz w warstwie wizualnej. Jej częśćią jest wykonany w tym okresie tzw. pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski, ofiarowany przez prymasa archikatedrze gnieźnieńskiej. Kwerendy w Muzeum Archidiecezji Gnieźnie **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Bydgoszcz w "Pro memoria" kardynała Stefana Wyszyńskiego** Autorzy: B. Czyżewski Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.14086 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/14086/12556 > Prymas Stefan Wyszyński przez blisko 32 lata prowadził osobisty dziennik zwany Pro me- moria. Należąca wówczas do archidiecezji gnieźnieńskiej Bydgoszcz była największym jej miastem. W artykule podjęto się analizy wspomnianych notatek, w których prymas opisuje swoje wizyty w Bydgoszczy. Mamy do czynienia z różnego rodzaju relacjami z wizytacji, bierzmowań, uroczystości, spotkań z duchownymi i świeckimi, w których brał udział Stefan Wyszyński. Ze względu na ilość materiału źródł **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Jakie uprawnienia kościelne przekazał cesarz Otton III księciu Bolesławowi Chrobremu na synodzie/zjeździe gnieźnieńskim w roku 1000? Po raz drugi** Autorzy: G. Labuda Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.24 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41981/35268 > W toku ożywionej zbliżającą się rocznicą dyskusji nad treścią postanowień kościelnych i politycznych w Gnieźnie w 1000 r. ukazało się wiele rozpraw zarówno podsumowujących obecny stan badań nad tymi zagadnieniami, jak i też artykułów analitycznych, wnoszących do tego stanu badań nowe interpretacje i poglądy. Jest rzeczą zrozumiałą, że właśnie te drugie, zanim przejdą od ustaleń w zakresie egzegezy faktów źródłowych do dziedziny faktów historycznych, ustalających nowy stan rzeczy, a z chwilą ich **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Marta Czyżak, Kapituła Katedralna w Gnieźnie w świetle metryki z lat 1408-1448, 2003** Autorzy: J. Walachowicz Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.27 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41984/35272 > Recenzja: Marta Czyżak, Kapituła Katedralna w Gnieźnie w świetle metryki z lat 1408-1448, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Teologiczny, Studia i Materiały, 64, ss. 448. **Początkowe dzieje seminarium duchownego w Gnieźnie (1602-1718)** Autorzy: M. Aleksandrowicz Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.167-185 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6574/6892 > Seminarium duchowne w Gnieźnie jest jednym z najstarszych, istniejących do dziś w Polsce zakładów teologicznych. Na terenie archidiecezji gnieźnieńskiej było ono chronologicznie drugą tego typu instytucją po seminarium kaliskim powołanym do życia w roku 1581. W niniejszym artykule podjęto próbę rekonstrukcji początkowych dziejów seminarium gnieźnieńskiego. **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Z dziejów klasztoru franciszkanów w Górze na Śląsku** Autorzy: Dariusz Karczewski Rok: 2020 DOI: 10.25167/STH.2083 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/2083/1951 > W 1457 r. papież Kalikst III wydał na prośbę księcia cieszyńsko-głogowskiego Władysława zgodę na ufundowanie poza murami miasta Góra klasztoru i kościoła pw. Bożego Ciała. W bulli zapisano, że fundacja miała być przeznaczona dla franciszkanów-obserwantów (bernardynów). Ostatecznie jednak nowy konwent zasiedlili franciszkanie-minoryci. Była to ostatnia na średniowiecznych ziemiach polskich fundacja klasztorufranciszkańskiego. Klasztor w Górze należał pod względem organizacji zakonnej do kustodii **Nowa ewangelizacja z Gniezna (przegląd)** Autorzy: S. Pisarek Rok: 1997 DOI: 10.21906/RBL.1034 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1034/1128 > urwaa si po p wieku **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Kościelne związki Pomorza Zachodniego z Polską na przestrzeni wieków na tle uwarunkowań politycznych - zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2024 DOI: 10.52097/wpt.5811 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/5811/9544 > Celem niniejszego artykułu jest wyeksponowanie kościelnych związków Pomorza Zachodniego z Polską od pełnego średniowiecza po dzisiejsze czasy w przestrzeni zmieniających się uwarunkowań politycznych. W pierwszym punkcie artykułu wskazano na zasięg zachodniej granicy państwa Piastów utrwalonej poprzez przyjęcie przez Pomorze chrześcijaństwa i wejście do rodziny cywilizacji zachodniej. Niestety rozbicie dzielnicowe w Polsce spowodowało, iż zainteresowanie Pomorzem osłabło, przez co stało się ono l **Udział arcybiskupa Luigiego Poggi w uroczystościach ku czci Świętego Wojciecha w Gnieźnie 24–25 kwietnia 1976 r.** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2016 DOI: 10.56583/frp.1913 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1913/1905 > Uroczystości ku czci św. Wojciecha w Gnieźnie, corocznie obchodzone w dniach 24-25 kwietnia, należą w polskim Kościele do największych wydarzeń religijnych w ciągu roku liturgicznego. Tradycje pielgrzymowania do grobu biskupa męczennika sięgają początków polskiej państwowości. W marcu 1000 roku do Gniezna przybył cesarz Otton III. Wówczas podczas tzw. Zjazdu Gnieźnieńskiego ogłoszono decyzję papieża o erygowaniu pierwszej polskiej metropolii kościelnej – archidiecezji gnieźnieńskiej, na której c **Kościół bernardynów w Rzeszowie. Mistagogia przestrzeni prowadzącej do wnętrza świątyni** Autorzy: Grażyna Ryba Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2087 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2087/2032 > In the years 1610–1629, a church founded by Mikolaj Spytko Ligeza was erected in Rzeszow on the site of apparitions of the Virgin Mary, and entrusted to the care of Bernardine monks. In connection with the jubilee of the 500th anniversary of the apparitions in 2013, a series of renovations were conducted in the church; and the porch, which occupies the bottom floor of the tower, built on the axis of the west facade of the building, was rebuilt. Currently, there are two pairs of double bronze doo **Kościół prześladowanego prymasa Stefana Wyszyńskiego w perspektywie teologiczno-historycznej** Autorzy: Rafał Bednarczyk Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15283 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15283/13478 > Prymas Stefan Wyszyński należał do pokolenia księży, którzy doświadczyli ciężkich prześladowań Kościoła w czasie II wojny światowej. Te doświadczenia miały też wpływ na jego wizję Kościoła w Polsce. Postrzegał je głównie jako akt woli Boga, który należy przyjąć. W tej perspektywie widział w także prześladowanie Kościoła przez komunistów, które ostatecznie go oczyszczało oraz było próbą jego wierności. Uwięzienie prymasa w latach 1953-1956 nie skończyło się jego złamaniem, ale przyczyniło się ost **Itinerarium peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej w archidiecezji gnieźnieńskiej (1978-1979)** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2026 DOI: 10.52204/np.2025.144.149-196 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9393/10592 > Zamysł zorganizowania peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej po poszczególnych diecezjach i parafiach polskich zrodził się w 1956 r. i stanowił efekt Jasnogórskich Ślubów Narodu. Po oswobodzeniu prymasa Stefana Wyszyńskiego z internowania rozpoczęto realizację zaplanowanego przedsięwzięcia duszpasterskiego. W 1957 r. papież Pius XII pobłogosławił dwie kopie Cudownej Ikony i jedna z nich wyruszyła na pielgrzymi szlak. W 1978 r. dotarła do Gniezna i przez ponad rok przemierzyła 55 **Kościół św. Katarzyny w Krakowie** Autorzy: J. Kuś Rok: 1970 DOI: 10.52204/np.1970.33.45-60 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6675/7327 > Gotycka budowla kościoła Św. Katarzyny oraz klasztoru OO. Augustianów stanowi piękny przykład budownictwa XIV wieku. Historia powstania świątyni związana jest najściślej z początkowymi dziejami miasta Kazimierza. W artykule po ukazaniu w zarysie dziejów wspomnianej świątyni przedstawiono opis architektoniczny budowli. W sposób szczególny przybliżono czytelnikowi fresk Matki Bożej Pocieszenia umieszczony w krużgankach klasztoru Ojców Augustianów w Krakowie. **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **XVII-wieczny szpital św. Marty w Gnieźnie w świetle księgi rachunkowej** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.109.117-166 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4276/5039 > Okres rozkwitu Gniezna przypada na czasy średniowiecza, kiedy to miasto było ważnym ośrodkiem politycznym i pasterskim, a następnie na wiek XVI i pierwszą połowę wieku XVII. W tym czasie miasto wykorzystywało swoje położenie na szlaku Zachód-Wschód i było jednym z głównych ośrodków handlu europejskiego. Gniezno od czasu do czasu doświadczało niepowodzeń, ale dopiero w drugiej połowie XVII wieku nastąpił kres prosperity miasta. W mieście istniało wiele szpitali - instytucji opiekujących się ubogi **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Prace Konstantego Wojciechowskiego przy katedrze we Włocławku a koncepcja „stylu wiślano‑bałtyckiego”** Autorzy: K. Stefański Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.15 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5184/4659 > The Włocławek Cathedral dedicated to the Assumption of the Blessed Virgin Mary is one of the most important Gothic churches in the lowlands of northern Poland. However, overshadowed by the Cathedrals in Poznań and Gniezno, it is considered a building that is more modest in scale and less artistically valuable. An important issue related to the history of the church is its restoration that was carried out in the last two decades o the 19th century, initially according to the plans of Tadeusz Stry **Subera Ignacy, Synody prowincjonalne arcybiskupów gnieźnieńskich** Autorzy: Roman Nir Rok: 1972 DOI: 10.14746/cph.1972.24.2.17 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/50751/41016 > Recenzja: Ignacy Subera, Synody prowincjonalne arcybiskupów gnieźnieńskich, Warszawa 1971. Akademia Teologii Katolickiej. **Gniezno czy Magdeburg? Ze studiów nad rywalizacją o prymat nad organizacją diecezjalna Kościoła katolickiego w Polsce w latach 30. XII wieku** Autorzy: Mateusz Kosonowski Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.5-56 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4687/4829 > Artykuł niniejszy stanowi formę bilansu dotychczasowej dyskusji naukowej na temat walki arcybiskupstwa gnieźnieńskiego i magdeburskiego o zwierzchność nad polską prowincją kościelną w latach 30. XII w. Główną myślą tekstu jest stwierdzenie, że rywalizację obydwu ośrodków kościelnych należy rozpatrywać w ścisłym powiązaniu z wydarzeniami politycznym toczącymi się w Europie na przełomie lat 20. i 30. XII w. Chodzi głównie o rywalizację Innocentego II i Anakleta II o tiarę papieską, starania arcybi **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Łąki Bratjańskie - najstarsze miejsce kultu maryjnego w diecezji chełmińskiej** Autorzy: Edmund Piszcz Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.177-203 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6695/7773 > -- **Nieznane źródło do dziejów parafii w Małogoszczu (inwentarz kościelny z 1786 roku)** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2021 DOI: 10.18778/1644-857x.20.01.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh/article/download/9808/10655 > Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Małogoszczu (woj. świętokrzyskie) należy do najstarszych na terenie diecezji kieleckiej. Została erygowana w pierwszej połowie XII stulecia, a w 1342 r. hojnie uposażona przez Kazimierza Wielkiego. Od początku XIV w. wchodziła w skład archidiakonatu kurzelowskiego archidiecezji gnieźnieńskiej, trzy stulecia później stała się zaś siedzibą dekanatu. Pierwszy, drewniany kościół parafialny został spalony przez Tatarów w 1259 r. O drugim niewiele w **Źródła rękopiśmienne klasztoru klarysek gnieźnieńskich w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie. Stan wiedzy, prezentacja spuścizny i możliwości badawcze** Autorzy: O. Przybyłowicz Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.16 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/przybylowicz_112.pdf > Celem artykuu jest prezentacja i wstpna analiza spucizny rkopimiennej klasztoru klarysek w Gnienie, ktra po kasacie klasztoru trafi a w XIX stuleciu, zapewne drugiej jego poowie, do Archiwum Kapituy Metropolitalnej, obecnie za znajduje si w zasobie Archiwum Archidiecezjalnego w Gnienie **Pomiędzy tradycją zakonu a tradycją rodu – treści ideowe fasady kościoła Benedyktynek pw. św. Katarzyny w Wilnie** Autorzy: A. Czyż Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7063 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7063/6325 > ABSTRAKT Sprowadzone do Wilna między 1616 a 1618 r. benedyktynki utworzyły niewielką i skromnie uposażoną wspólnotę. Ich sytuacja zmieniła się w 1692 r., kiedy to dzięki bogatym zapisom Feliksa Jana Paca mogły wystawić murowany kościół konsekrowany w 1703 r. Hojność podkomorzego litewskiego nie była przypadkowa, bowiem do wileńskich benedyktynek wstąpiły jego córki Sybilla i Anna, jedyne potomstwo jakie po sobiepozostawił. Z nich szczególne znaczenie dla dziejów klasztoru miała Sybilla (Magdale **Stefan Wyszyński, Pro memoria, t. XVIII: 1971, Warszawa 2023, Archidiecezja Warszawska, Archidiecezja Gnieźnieńska, Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ss. XIII [X** Autorzy: Daniel Gucewicz Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15302 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15302/13494 > Rozpoczęcie wydawania osobistych zapisków pro memoria prymasa Stefana Wyszyńskiego należy do jednych z najważniejszych osiągnięć historiografi polskiej przełomu XX i XXI wieku. Opatrzone odpowiednim aparatem naukowym szczegółowe notatki tej jednej z najwybitniejszych postaci historii Polski XX wieku, do tego prowadzone przez ponad 30 lat, stanowią niebagatelne źródło historyczne nie tylko w dziedzinie historii Kościoła czy polityki wyznaniowej, ale i życia politycznego, społecznego, kulturalnego **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Precedencja biskupów metropolii gnieźnieńskiej i lwowskiej w I połowie XV wieku** Autorzy: Tomasz Graff Rok: 2004 DOI: 10.52204/np.2004.102.105-150 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8052/7593 > Celem artykułu jest rekonstrukcja zasad precedencji obowiązujących członków polskiego episkopatu w pierwszej połowie XV wieku. Był to czas umacniania się i wzrostu prestiżu arcybiskupstwa lwowskiego, drugiego pod względem starszeństwa w zjednoczonym królestwie Polski i Litwy. Czynnik ten, jak również pojawienie się wielu nowych biskupstw łacińskich sprawiły, że problem pierwszeństwa powrócił na agendę. Nie była to bynajmniej kwestia drugorzędna: biskupi byli najbliższymi doradcami monarchy i zaw **Jeszcze raz o „stołeczności” Gniezna** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 2011 DOI: 10.14746/seg.2011.3.31 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/2762/2743 > Recenzja książki: Michał Muraszko, Państwo Gnieźnieńskie. Wybrane zagadnienia z historii wczesnego średniowiecza, Wydawnictwo Popularnonaukowe Plinta, Gniezno 2010, 88 s., liczne ilustracje **Uwarunkowania polityczno-ekonomiczne a zagadnienie budowy nowych świątyń parafialnych w latach 1815-1925, będących obecnie w granicach diecezji włocławskiej** Autorzy: Piotr Sierzchała Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 > Okres niewoli narodowej był jednym z najtrudniejszych w dziejach historii Kościoła w Polsce. Ówczesne władze niekatolickie sprawowały władzę nad narodem w większości katolickim. Powyższa zależność choć miała znaczący wpływ na religijną działalność biskupów i wiernych, to jednak dzięki ich zaangażowaniu i postawie religijno-patriotycznej wzniesione świątynie stanowią obecnie przegląd wszystkich stylów w budownictwie, które obecne były w XIX i na pocz. XX w. **Graduał klarysek gnieźnieńskich z 1418 roku jako dokument kultury muzycznej Gniezna** Autorzy: I. Pawlak Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.135-141 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6572/6891 > Celem artykułu jest przybliżenie graduału klarysek gnieźnieńskich z 1418 roku. Rękopis ten składa się z 302 kart pergaminowych. Był on własnością klasztoru klarysek gnieźnieńskich od roku fundacji (1418) aż do roku 1838 czyli do czasu przejęcia klasztoru przez rząd pruski. Przedstawiony graduał rzuca niewątpliwie nowe światło na stan kultury muzycznej Gniezna w średniowieczu. **Suplement do badań nad polskimi modlitewnikami drukowanymi XVI wieku. Próba identyfikacji i chronologizacji arkusza ze zbiorów Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie na podstawie analizy zdobiących go drzeworytów** Autorzy: Katarzyna Krzak-Weiss Rok: 2018 DOI: 10.19195/0080-3626.61.2 URL: https://doi.org/10.19195/0080-3626.61.2 > SUPLEMENT DO BADAŃ NAD POLSKIMI MODLITEWNIKAMI DRUKOWANYMI XVI WIEKU. PRÓBA IDENTYFIKACJI I CHRONOLOGIZACJI ARKUSZA ZE ZBIORÓW ARCHIWUM ARCHIDIECEZJALNEGO W GNIEŹNIE NA PODSTAWIE ANALIZY ZDOBIĄCYCH GO DRZEWORYTÓWCharakterystyka ułomka znalezionego podczas prac inwentaryzacyjnych w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie w tzw. luzach papierowych. Chronologizacja i identyfi kacja znaleziska na podstawie analizy zdobiących go ilustracji. Dziedzice Marka Szarfenberga czy Maciej Szarfenberg? Hortulus **Inwentarz zespołu „Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie” z zasobu Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie** Autorzy: Łukasz Krucki ks., Justyna Mizerka Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.12579 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12579/13176 > Założone w 1960 roku przez prymasa Stefana Wyszyńskiego, Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie zostało zobowiązane do gromadzenia, przechowywania, opracowywania oraz udostępniania archiwaliów związanych z dziejami archidiecezji i metropolii gnieźnieńskiej. W jego zasobie ważne miejsce zajmuje zespół „Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie”, który odzwierciedla skomplikowane dzieje jednego z najstarszych seminariów funkcjonujących na ziemiach polskich. Seminarium duchowne w Gnieźnie zostało założon **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Średniowieczna architektura kościoła parafialnego w Głubczycach od II połowy XIII do początków XVI wieku** Autorzy: A. Legendziewicz Rok: 2021 DOI: 10.21697/SC.2020.27.2.4 URL: https://doi.org/10.21697/sc.2020.27.2.4 > The medieval architecture of the parish church in Głubczyce from the second half of the 13th century to the beginning of the 16th century Abstract The article presents the results of research on the parish church of Nativity of the Blessed Virgin Mary in Głubczyce. In the introduction presents a analysis of written and iconographic sources and discusses the current literature on the subject. Based on architectural research and comparative analysis, it was considered that the first church was pro **Historyczno-teologiczne implikacje charyzmatu i działalności augustianów** Autorzy: Zdzisław Ossowski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.5-36 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6517/9290 > Problematyka przedstawiona w niniejszym artykule jest próbą rozwiązania dość zawiłych zagadnień ikonograficznych, związanych z przedstawieniami Matki Boskiej Paskowej (Pocieszenia). U podstaw odczytania sensu, jak i bogatej treści teologicznej tych wizerunków leży zasadnicza trudność, polegająca na rzadkim występowaniu ich w tradycji i kulturze religijnej na terenie Polski. O wiele częściej obrazy o tej tematyce można spotkać poza Polską, szczególnie w krajach basenu Morza Śródziemnego. Wszędzie **Dzieje „fundacji dobrowskiej” w średniowieczu** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.001.16908 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22406/ > Dzieje tzw. „fundacji dobrowskiej” były badane przy okazji zgłębiania innych zagadnień ze średniowiecznej historii Polski. Nie było jak do tej pory monograficznego opracowania jej dziejów. Stanowiła ona pewien zespół dóbr darowanych przez błogosławionego Bogumiła klasztorowi cystersów Łeknie. Większość jej dziejów związana jest z zakonem cystersów i klasztorami w Łeknie, Sulejowie i Byszewie oraz z osobą biskupa Prus Chrystiana, również cystersa. Miała ona stanowić materialną podstawę do prowadz **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Nieznany list arcybiskupa gnieźnieńskiego Bodzanty z Kosowic herbu Szeliga z 24 września 1387 roku** Autorzy: M. Hankus Rok: 2023 DOI: 10.31261/spip.2023.19.07 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/SPP/article/download/15607/12855 > Arcybiskup gnieźnieński Bodzanta z Kosowic herbu Szeliga to jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci końca XIV wieku w Polsce. Karierę rozpoczął na stanowisku wielkorządcy krakowsko-sandomierskiego za czasów Kazimierza Wielkiego. Piastował ten urząd przeszło 20 lat, równocześnie rozwijając karierę duchowną – z powodzeniem pełnił funkcję kanonika krakowskiego, scholastyka wiślickiego czy w końcu prepozyta kolegiaty św. Floriana na Kleparzu. W 1382 roku z woli króla Ludwika Węgierskiego został **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Archidiecezja poznańska (szkic historyczny)** Autorzy: Komisja Historyczna Archidiecezji Poznańskiej Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.7-17 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6650/7286 > Celem niniejszego szkicu jest przedstawienie historii diecezji poznańskiej i jej organizacji przez wieki. Diecezja poznańska miała początkowo bardzo rozległe terytorium, obejmując całą ówczesną Polskę. Wraz z powstaniem metropolii gnieźnieńskiej i biskupstw w innych miastach, jej obszar został zawężony. Wprowadzenie nowych diecezji i utrata terytoriów wskutek rozbicia dzielnicowego spowodowały zmiany w jej obszarze. Artykuł ukazuje bogatą historię religijną i kulturową diecezji poznańskiej, pocz **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Małopolska oprawa „Liber de modo acquirendae divinae gratiae…” z  księgozbioru arcybiskupa gnieźnieńskiego Wojciecha Baranowskiego** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2018 DOI: 10.19195/2300-7729.36.13 URL: http://wuwr.pl/bibl/article/download/1767/1718 > Małopolska oprawa "Liber de modo acquirendae divinae gratiae…" z księgozbioru arcybiskupa gnieźnieńskiego Wojciecha Baranowskiego W zbiorach Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie przechowywanych jest wiele starodruków należących do dawnej biblioteki arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski Wojciecha Baranowskiego **Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2086 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031 > In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the **Kościelne początki Tarnowa** Autorzy: L. Poniewozik Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12007 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12007/10478 > Tarnw to **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Parafia Rembieszyce 1438-2012. Studium z dziejów społeczności lokalnej** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2013 DOI: 10.18778/7969-127-2 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/25867/2/Karkocha%20M._Parafia%20Rembieszyce%201438-2012.%20Studium%20z%20dziej%c3%b3w%20spo%c5%82eczno%c5%9bci%20lokalnej.pdf.pdf > Ksiązka dofinansowana przez Wydzial Filozoficzno-Historyczny Uniwersytetu Łodzkiego. Projekt naukowo-badawczy nr 545/903. **Z dziejów katedralnej kapeli muzycznej w Gnieźnie** Autorzy: W. Zientarski Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.143-166 URL: https://doi.org/10.52204/np.1966.24.143-166 > Wyniki badań dziejów polskiej muzyki podjęte w XX wieku wydatnie rozszerzyły znajomość tej dziedziny kultury narodowej. Liczne publikacje, dotyczące pierwszej stolicy Polski, albo wcale nie poruszają tej dziedziny albo potraktowały ją bardzo fragmentarycznie. Odkrycie w latach 1957/58 dość bogatego zbioru muzykaliów stanowiącego repertuar katedralnego zespołu instrumentalno-wokalnego, stało się zachętą do przebadania archiwalnych zbiorów, znajdujących się w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie. **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **Historia i architektura kościoła Augustianów-Eremitów w Wilnie** Autorzy: Zuzanna Rejewska Rok: 2024 DOI: 10.21697/an.13460 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/13460/11960 > Augustianie-eremici, zwani w Wilnie także marcinkanami, przybyli do stolicy Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1670 r. Liczne, jednak nie dość wysokie, zapisy pozwoliły na wzniesienie trwalszej, murowanej świątyni dopiero kilkadziesiąt lat po przybyciu zakonników do miasta. Nie był to wynik chęci ukazania znaczenia i zamożności zakonu, a raczej potrzeba chwili związana z pożarem, który strawił wcześniejsze, drewniane zabudowania. Architekt, któremu powierzono zaprojektowanie nowej świątyni, najpi **„Jestem człowiekiem tak marnego stanu…” Okoliczności nominacji bp. Stefana Wyszyńskiego na prymasa Polski** Autorzy: Ewa Czaczkowska Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15284 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15284/13479 > Po ponad 75 latach od objęcia przez Stefana Wyszyńskiego funkcji arcybiskupa gnieźnieńskiego i warszawskiego oraz prymasa Polski wciąż nie do końca znane są wszystkie okoliczności tej nominacji. Można już jednak powiedzieć, że białych plam w tej historii jest coraz mniej. Dotychczasowe ustalenia pozwalają twierdzić, że było to życzenie prymasa Augusta Hlonda wyrażone wobec sekretarza, późniejszego biskupa, ks. Antoniego Baraniaka, któremu polecił napisać w tej sprawie prośbę do Piusa XII. Papież **Městský chram sv. Vavřince ve Vysokém Mýtě, red. Kristina Uhlíková, Artefactum, Praha 2022, ss. 480, 356 ilustr. kolor. i cz.-b. – fot. i rys.** Autorzy: Bogusław Czechowicz Rok: 2024 DOI: 10.15804/hso240311 URL: https://czasopisma.marszalek.com.pl/uploads/periodicals/hso/42/hso4211.pdf **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Witold Konopka, Waldemar Rozynkowski, Na szlaku Prymasa Tysiąclecia. Prymas Stefan Wyszyński na Kujawach i Pomorzu, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 2016, ss. 268 (Polish)** Autorzy: Przemysław Sołga Rok: 2017 DOI: 10.15762/ZH.2017.57 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2017.57 > Kardynał Stefan Wyszyński niewątpliwie zapisał się w historii jako jedna z największych postaci w dziejach polskiego Kościoła.Tytulatura Prymasa Tysiąclecia, którą mu nadano, jest w pełni zasłużona **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Żydowskie gminy wyznaniowe pogranicza Wielkopolski i Pałuk w okresie komasacji (1932–1939)** Autorzy: M. Szczepaniak Rok: 2021 DOI: 10.4467/2391-890xpah.21.004.15309 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21283/ > Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zauważalny już wcześniej odpływ ludności żydowskiej z Wielkopolski przybrał gwałtownie na sile. Na miejscu pozostała bogata infrastruktura — nieruchomości oraz liczne ruchomości stanowiące na ogół wyposażenie domów modlitwy. Ich utrzymanie wykraczało często poza możliwości finansowe nielicznych pozostałych na miejscu żydowskich mieszkańców. W 1932 r. ukazało się Rozporządzenie Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Na jego podstawie gm **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Wróciła sława twoja, Vratislavia, Wrocławiu! Więzi kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, z Dolnym Śląskiem, red. G. Sokołowski, S. Wróblewski, Wydawnictwo Episteme, Wrocław – Lublin 2023, ss. 815** Autorzy: A. Dziuba Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15301 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15301/13493 > Kościół katolicki jest najstarszą i najdłużej działającą instytucją na ziemiach polskich. Jego początki łączą się z powstawaniem i tworzeniem państwa polskiego. Pozostaje też strukturą trwałą, zachowującą swoją historyczną ciągłość, czego z uwagi na okres zaborów nie można powiedzieć o dziejach państwa. Zmieniające się na przestrzeni wieków ustroje społeczno-polityczne wpływały także na kształt relacji władza państwowa – Kościół, jednak zawsze stanowiła ona ważny czynnik budowania ładu społeczne **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Pierwsza wizyta prymasa Stefana Wyszyńskiego w Gnieźnie po uwolnieniu z więzienia (14-17 listopada 1956 roku)** Autorzy: B. Czyżewski Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15286 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15286/13481 > Niezwykle ciekawa jest relacja z trzydniowego pobytu prymasa Stefana Wyszyńskiego w Gnieźnie, po jego wyjściu z więzienia. Miała on miejsce w dniach od 14 do 16 listopada 1956 roku. Na podstawie zachowanych i dostępnych źródeł przedstawiam ten niezwykły podkażdym względem przyjazd do prymasowskiej stolicy. **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich. **Kościoły i zabudowania parafialne w Konopnicy w XVII-XX wieku** Autorzy: A. Hamryszczak, Hubert Mącik Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.09 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_macik_112_1.pdf > The parish of Konopnica in the Lublin district and the archdeaconry of Lublin dates back to the fourteenth century. It encompassed three villages located next to each other: Konopnica, Radawiec and Uniszowice. At the end of the eighteenth century the parish already had six villages, apart from the above-mentioned ones, Radawczyk, Motycz and Sporniak. It was not until the interwar period that the parish borders were changed; the parish of Motycz was established at the time. The church was endowe **RECENZJA KSIĄŻKI: Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie (1398-2020), pod red. J. Gołoty i J. Mironczuka, wyd. OTN, Ostrołęka 2021, ss. 567.** Autorzy: Krzysztof W. Jankowski Rok: 2022 DOI: 10.62961/bpmawh78 URL: https://doi.org/10.62961/bpmawh78 > Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie **Rec.: J. Umiński, Powstanie biskupstwa poznańskiego i zależnego odeń archidiakonatu czerskiego. " Wiadomości Kościelne", Wrocław 1952** Autorzy: Kazimierz Jasiński Rok: 1957 DOI: 10.52204/np.1957.5.293-297 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7222/8307 > Studia T eologiczn e" w ydaw **Jedenaście wieków chrześcijaństwa w Polsce : wymiar polityczny i historyczny** Autorzy: Anita Młynarczyk-Tomczyk, Rafał Dudała Rok: 2021 DOI: 10.15633/9788374388214 > Przed ponad tysiącem lat Polska, łącząc się z papieskim i łacińskim Rzymem, weszła do kręgu kultury zachodnioeuropejskiej, czerpiąc z jego skarbca cywilizacyjnego, politycznego, społecznego i gospodarczego, ale też dodając do niego wiele nowego i autorskiego. Wkład Polski do cywilizacji chrześcijańskiej i do historii Kościoła jest niezaprzeczalny. Przyjęcie chrztu przez Polskę odegrało ogromną rolę w ukształtowaniu jej moralnego, kulturalnego i cywilizacyjnego oblicza w całym tysiącleciu. Od teg **Klejnot miasta zaginiony. Zarys dziejów krakowskiego kościoła Wszystkich Świętych do końca XVI wieku** Autorzy: K. Walczak Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.235 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.235 > One of the oldest churches in Krakow, dedicated to All Saints, was situated between Grodzka and Franciszkanska Street. It was build in the XIII century, could had been replacement church for first Cracow’s parish, which was transferred from Saint Trinity church. The name of All Saints church was mentioned for the first time in Vita S. Stanislai. The second time in 1278 his rector Arnold was noted. Most interesting fact is that in the Tables of Pence from 1325–1327 you can find two rectors, who h

[object Object]