Kościół MB Pocieszenia

Historia parafii Kościół MB Pocieszenia w Kawnice udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: gnieźnieńska. --- ### Publikacje naukowe **Wokół początków kościoła pod wezwaniem Krzyża Świętego w Gnieźnie** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2012 DOI: 10.14746/seg.2012.6.14 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/2554/2537 > The article discusses the beginnings of the holy cross church in Gniezno. among other things, it addresses the questions of the founder, the date the temple was granted to the holy sepulchre order and the characteristics of the settlement where it was erected. **Początki koscioła pod wezwaniem św. Wawrzyńca w Gnieźnie** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2013 DOI: 10.52204/np.2013.120.25-30 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4124/4760 > Artykuł przedstawia dyskusję na temat genezy kościoła św. Wawrzyńca w Gnieźnie. Omówiono m.in. osadę, w której zbudowano świątynię, najstarsze teksty o kościele oraz genezę świątyni. Na końcu podana jest nazwa kościoła. **Materiał szkieletowy z katedry gnieźnieńskiej (X/XI-XVII wiek)** Autorzy: K. Kaszycka Rok: 1987 DOI: 10.18778/1898-6773.53.1-2.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/ar/article/download/12859/12465 > Pierwsze ślady osadnictwa w Gnieźnie pochodzą z przełomu VI/VII w. n.¿/, w VIII wieku powstaje na dzisiejszym Wzgórzu Lecha gród warowny. Katedrę (pierwotnie kościół grodowy), wzniesiono w obrębie podgrodzia dwa wieki później. Na obszarze zajmowanym przez dzisiejszą katedrę.przy obecnym stanie badań,* dają się odróżnić relikty trzech budowli kamiennych: Pierw­ sza, najstarsza,* jednonawowa budowla przedromańska, ujawniona w czasie prze­ prowadzonych przez Laubitza prac wyko­ paliskowych, została **Parafia pod wezwaniem Wszystkich Świętych i Niepokalanego Poczęcia NMP w Grocholicach w świetle wizytacji kanonicznych** Autorzy: Aleksy Piasta Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.11778 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.11778 > Parafia w Grocholicach należy do najstarszych w archidiecezji łódzkiej i star­szych w Polsce. Przyjmuje się, że parafia pw. Wszystkich Świętych i Niepoka­lanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny została erygowana ok. 1230 r. przez ówczesnego arcybiskupa gnieźnieńskiego Wincentego z Niałka herbu Jeleń. Najstarsze zachowane dokumenty z wizytacji parafii w Grocholicach przecho­wywane są w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku i pochodzą z 1636 oraz 1683 r. W niniejszym opracowaniu wykorzystano materia **Koronacja obrazu Matki Boskiej Pocieszenia w kościele Jezuitów we Lwowie w 1905 roku** Autorzy: A. Betlej Rok: 2023 DOI: 10.24425/rhs.2020.136899 URL: http://journals.pan.pl/Content/119641/2020-01-RHS-11-Betlej.pdf > the remaining altars in the church. The coronation ceremony and the restoration of the chapel gathered together the most important artists of the early 19th century working for the Church patronage in the capital of Galicia. The chapel designed by Teodor Talowski successfully combines an 18 th -century retabulum with paintings by Tadeusz Popiel, being probably the last example of a true Baroque bel composto . **Marcin syn Pawła z Gołocic (zm. 1448) – wikariusz katedry i notariusz kapituły gnieźnieńskiej, archidiakon i oficjał pomorski, skryptor kanonu mszalnego** Autorzy: M. Czyżak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2016.11.2 URL: https://doi.org/10.14746/e.2016.11.2 > The article presents the person of Marcin son of Paweł of Gołocice, descendant of the minor gentry of Łęczyca. The author describes his career as notary (notary imperiali auctoritate, notary of the Gniezno consistory and chapter, surrogate of the Gniezno official and official of Pomerania) and beneficiary (parson of Borkowo, Sompolno and Staw, vicar of the Gniezno cathedral, Pomeranian archdeacon in the Włocławek chapter). On the one hand, emphasis is placed on Marcin’s personal talents which en **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Wpływ fundacji papieskich na polską architekturę początku XVI wieku. Watykański kontekst mauzoleum prymasa Jana Łaskiego** Autorzy: Piotr Gryglewski Rok: 2020 DOI: 10.18290/rh20684-8s URL: https://doi.org/10.18290/rh20684-8s > The analysis is devoted to the St. Stanislaus chapel erected near Gniezno Cathedral on the initiative of Primate Jan Łaski between 1518 and 1523 (pulled down in the late 18th century). Foundation of this central, free-standing mausoleum plays an important role in the history of the beginnings of Renaissance art in Poland. Its realisation took place simultaneously with construction of the chapel: the mausoleum of King Sigismund I the Old at Wawel. Archbishop Jan Łaski was involved in bringing to **Początki parafii i najstarszy kościół w mieście Olsztynku (Olsztynie)** Autorzy: Karol Nabiałek Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.12636 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12636/13181 > Przedmiotem artykułu są okoliczności powstania parafii w mieście Olsztynku (obecnie Olsztyn) w ziemi krakowskiej i wybudowania tam kościoła. Teren pod nową parafię był położony w diecezji krakowskiej, ale należał do parafii klasztornej w Mstowie, której kościół podlegał zwierzchnictwu ordynariuszy gnieźnieńskich. Nowa parafia została utworzona w wyniku wydzielenia jej z obszaru parafii mstowskiej. Starania o powołanie parafii podjął osobiście Jan Ocieski, podkanclerzy Królestwa Polskiego, a od 1 **Anniversary of the Royal Coronation in Gniezno Cathedral** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2025 DOI: 10.14746/seg.2025.27.5 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/52758/42854 > Book for 1000th. Anniversary of the Royal Coronation in Gniezno Cathedral, rec. książki: Gniezno 1025 – kolebka królestwa: z okazji 1000-lecia koronacji królewskiej w katedrze gnieźnieńskiej **Repertorium akt wizytacji kanonicznych dawnej archidiecezji gnieźnieńskiej: część 1: akta przechowywane w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku: zeszyt 3: sygnatury 67-89: akta z lat 1775-1792** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7033 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7033/6582 > - **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **400 lat obecności cudownego obrazu Matki Bożej Pocieszenia na Jasnej Górze w Czerwińsku** Autorzy: J. Nowiński Rok: 2013 DOI: 10.21852/sem.2013.33.23 URL: https://doi.org/10.21852/sem.2013.33.23 > Kult Matki Bożej w czerwińskim kościele Kanoników Regularnych sięga początków kościoła. Poświęcony był Najświętszej Marii Pannie, co potwierdza bulla papieża Hadriana IV z 1155 roku. Patronka kościoła i opactwa zawsze otaczana była tam szczególną czcią, o czym świadczy liturgia i zwyczaje klasztorne. W 1612 r. Łukasz z Łowicza na zlecenie kanoników regularnych czerwińskich wykonał obraz Matki Bożej (ryc. 1, 2) wzorowany na Matce Boskiej Śnieżnej (S. Maria Maior, Salus Populi Romani, ryc. 1) z Rz **Repertorium akt wizytacji kanonicznych dawnej archidiecezji gnieźnieńskiej : część 1 : akta przechowywane w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku: zeszyt 2: sygnatury 21-66: akta z lat 1755-1766** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7025 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7025/6574 > - **Kapituła kolegiacka św. Jerzego na zamku gnieźnieńskim** Autorzy: Franciszek Kryszak Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.127-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6571/6890 > W niniejszym artykule zaprezentowano dzieje kapituły kolegiackiej św. Jerzego w Gnieźnie. Po przedstawieniu okoliczności powstania kapituły, omówiono jej skład oraz uposażenie jak również przywileje i obowiązki. **Repertorium akt wizytacji kanonicznych dawnej archidiecezji gnieźnieńskiej: część 1: akta przechowywane w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku: zeszyt 1: sygnatury 1-20: akta z lat 1602-1755** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7018 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7018/6567 > - **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Repertorium akt wizytacji kanonicznych dawnej archidiecezji gnieźnieńskiej: część 2: akta przechowywane w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie : zeszyt 1: sygnatury 1-20: akta z lat 1608-1767** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7047 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7047/6597 > - **Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce [Book Review]** Autorzy: Darius von Guttner Sporzynski Rok: 2019 DOI: 10.35253/jaema.2019.1.9 > Review(s) of: Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce, by Dobosz, Jozef, [edited by Marzena Matla, Marcin Danielewski, Magdalena Binias-Szkopek, and Robert Tomczak] (Poznan: Instutut Historii UAM, 2019) hardcover, 401 pages, RRP AUD 50; ISBN: 9788365663887. **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Precedencja biskupów prowincji gnieźnieńskiej w Polsce piastowskiej** Autorzy: J. Maciejewski Rok: 2003 DOI: 10.52204/np.2003.99.5-25 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6753/8192 > -- **Kościół parafialny w Grzegorzewie w świetle siedemnastowiecznych wizytacji kościelnych archidiakonatu gnieźnieńskiego** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.004.16276 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21883/ > Artykuł ma na celu zrekonstruowanie sytuacji kościoła parafialnego w Grzegorzewie na podstawie określonych źródeł – siedemnastowiecznych wizytacji archidiakonatu gnieźnieńskiego, do którego miejscowość ta wówczas należała. Wykorzystane zostały cztery zachowane obecnie wizytacje z lat 1608-1609, 1632-1633, 1639-1640, 1696-1699. Założenie takie w sposób oczywisty wpływa na zakres merytoryczno-chronologiczny oraz treść artykułu. Omawia on lokalizację i wezwanie kościołów w Grzegorzewie oraz inkorpo **Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce [Book Review]** Autorzy: Guttner Sporzynski, Darius von Rok: 2019 DOI: 10.35253/jaema.2019.1.9 > Review(s) of: Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce, by Dobosz, Jozef, [edited by Marzena Matla, Marcin Danielewski, Magdalena Binias-Szkopek, and Robert Tomczak] (Poznan: Instutut Historii UAM, 2019) hardcover, 401 pages, RRP AUD 50; ISBN: 9788365663887. **Between cooperation and competition. The relations between the Church in Gniezno and the Church in Wrocław in the fifteenth century** Autorzy: Zofia Wilk-Woś Rok: 2024 DOI: 10.26881/sds.2024.27.12 URL: https://doi.org/10.26881/sds.2024.27.12 > W XV wieku relacje arcybiskupów gnieźnieńskich z biskupami wrocławskimi ulegały zmianom. Zarówno sytuacja polityczna na Śląsku, jak i polityka papieska miały wpływ na te bardzo złożone, czasem trudne, a nawet wrogie stosunki: prowincja śląska nie weszła przecież w skład zjednoczonego Królestwa Polskiego, terytorium biskupstwa znajdującego się pod zwierzchnictwem metropolii gnieźnieńskiej stanowiło wówczas część królestwa czeskiego, a biskupi wrocławscy byli wasalami króla Czech. Wpływ na omawian **Biblioteka Katedralna w Gnieźnie w latach 1650-1975** Autorzy: Jadwiga Rył Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7727 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7727/6874 > - **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Z dziejów organów katedry gnieźnieńskiej – lata 1913-1945** Autorzy: Adam Konrad Bigosiński Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.121-154 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6843/9289 > Jak dotąd historia instrumentarium organowego, które znajdowało się w katedrze gnieźnieńskiej, było przedmiotem badań ks. Władysława Zientarskiego oraz ks. Ireneusza Pawlaka, który to w artykule podsumował ponad 500-letnie historie intrumentów. Jednakże duża ilość materiałów archiwalnych zgromadzonych w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie pozwala na znaczące poszerzenie tejże problematyki, a także na poruszenie wątków, które we wcześniejszej pracy zostały pominięte. Niniejszy artykuł koncentru **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Biblioteka Katedralna w Gnieźnie** Autorzy: Jadwiga Rył Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7048 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7048/6598 > - **Troska salezjanów o ośrodki kultu maryjnego w Polsce w latach 1989-1988** Autorzy: Zbigniew Lato Rok: 1998 DOI: 10.21852/sem.1998.09 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12830/11070 > Dane dotyczące duszpasterstwa salezjanów w Oświęcimiu, Różanymstoku, Czerwińsku, Szczyrk, Przyłeków, Twardogóra, Skrzatusz i Kawnice pozwalają stwierdzić, że od Początkami ich obecności w Polsce stali się kustosze sanktuariów i ośrodków kultu manano. Byli postrzegani jako wyjątkowo przystosowani do pełnienia tej roli. Tam byli powierzono miejsca, w których – jak sądzono – miały miejsce niezwykłe wydarzenia, interpretowane jako cudowne interwencje Boga.To, co wydaje się naprawdę ważne, to fakt, ż **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Z dziejów klasztoru franciszkanów w Górze na Śląsku** Autorzy: Dariusz Karczewski Rok: 2020 DOI: 10.25167/STH.2083 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/2083/1951 > W 1457 r. papież Kalikst III wydał na prośbę księcia cieszyńsko-głogowskiego Władysława zgodę na ufundowanie poza murami miasta Góra klasztoru i kościoła pw. Bożego Ciała. W bulli zapisano, że fundacja miała być przeznaczona dla franciszkanów-obserwantów (bernardynów). Ostatecznie jednak nowy konwent zasiedlili franciszkanie-minoryci. Była to ostatnia na średniowiecznych ziemiach polskich fundacja klasztorufranciszkańskiego. Klasztor w Górze należał pod względem organizacji zakonnej do kustodii **Jakie uprawnienia kościelne przekazał cesarz Otton III księciu Bolesławowi Chrobremu na synodzie/zjeździe gnieźnieńskim w roku 1000? Po raz drugi** Autorzy: G. Labuda Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.24 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41981/35268 > W toku ożywionej zbliżającą się rocznicą dyskusji nad treścią postanowień kościelnych i politycznych w Gnieźnie w 1000 r. ukazało się wiele rozpraw zarówno podsumowujących obecny stan badań nad tymi zagadnieniami, jak i też artykułów analitycznych, wnoszących do tego stanu badań nowe interpretacje i poglądy. Jest rzeczą zrozumiałą, że właśnie te drugie, zanim przejdą od ustaleń w zakresie egzegezy faktów źródłowych do dziedziny faktów historycznych, ustalających nowy stan rzeczy, a z chwilą ich **Początkowe dzieje seminarium duchownego w Gnieźnie (1602-1718)** Autorzy: M. Aleksandrowicz Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.167-185 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6574/6892 > Seminarium duchowne w Gnieźnie jest jednym z najstarszych, istniejących do dziś w Polsce zakładów teologicznych. Na terenie archidiecezji gnieźnieńskiej było ono chronologicznie drugą tego typu instytucją po seminarium kaliskim powołanym do życia w roku 1581. W niniejszym artykule podjęto próbę rekonstrukcji początkowych dziejów seminarium gnieźnieńskiego. **[REVIEW]: Adam Kozak, Księga sądowa gnieźnieńskich wikariuszy generalnych Sędka z Czechla i Jana z Brzóstkowa (1449–1453, 1455). Studium źródłoznawcze i edycja krytyczna, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań 2023, pp. LXXXV + 522 (Folia Jagellonica. Fontes 12).** Autorzy: P. Kras Rok: 2024 DOI: 10.31743/amsn.17830 URL: https://doi.org/10.31743/amsn.17830 > The review of the source edition of the Register of the vicars general of the Gniezno Archiodiocese by Adam Kozak published in 2023. **Marta Czyżak, Kapituła Katedralna w Gnieźnie w świetle metryki z lat 1408-1448, 2003** Autorzy: J. Walachowicz Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.27 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41984/35272 > Recenzja: Marta Czyżak, Kapituła Katedralna w Gnieźnie w świetle metryki z lat 1408-1448, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Teologiczny, Studia i Materiały, 64, ss. 448. **Nowa ewangelizacja z Gniezna (przegląd)** Autorzy: S. Pisarek Rok: 1997 DOI: 10.21906/RBL.1034 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1034/1128 > urwaa si po p wieku **Nieznane źródło do dziejów parafii w Małogoszczu (inwentarz kościelny z 1786 roku)** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2021 DOI: 10.18778/1644-857x.20.01.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh/article/download/9808/10655 > Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Małogoszczu (woj. świętokrzyskie) należy do najstarszych na terenie diecezji kieleckiej. Została erygowana w pierwszej połowie XII stulecia, a w 1342 r. hojnie uposażona przez Kazimierza Wielkiego. Od początku XIV w. wchodziła w skład archidiakonatu kurzelowskiego archidiecezji gnieźnieńskiej, trzy stulecia później stała się zaś siedzibą dekanatu. Pierwszy, drewniany kościół parafialny został spalony przez Tatarów w 1259 r. O drugim niewiele w **Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP w Siedlcach** Autorzy: Urszula Pietrykowska Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.87-111 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6810/7683 > -- **Kościół św. Katarzyny w Krakowie** Autorzy: J. Kuś Rok: 1970 DOI: 10.52204/np.1970.33.45-60 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6675/7327 > Gotycka budowla kościoła Św. Katarzyny oraz klasztoru OO. Augustianów stanowi piękny przykład budownictwa XIV wieku. Historia powstania świątyni związana jest najściślej z początkowymi dziejami miasta Kazimierza. W artykule po ukazaniu w zarysie dziejów wspomnianej świątyni przedstawiono opis architektoniczny budowli. W sposób szczególny przybliżono czytelnikowi fresk Matki Bożej Pocieszenia umieszczony w krużgankach klasztoru Ojców Augustianów w Krakowie. **Pismo okólne do przewodniczących konferencji biskupów w sprawie troski o historyczno-artystyczne dziedzictwo Kościoła** Autorzy: Święta Kongregacja do spraw Duchowieństwa Rok: 1972 DOI: 10.21906/RBL.3183 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3183/3270 > — **Historia wybranych, głównych grodów na ziemiach polskich do 1039 roku** Autorzy: konstrukcji przekładkowej, wzmocnionej hakami, Każdą warstwę, drewna pokryto, stoki oblepiono gliną, W. omawianym, okresie od północy, zarysie gródek, Cechą charakterystyczną, owego gródka, była konstrukcja, kamienna w formie tzw, suchego murka Rok: 2021 > 1. Gniezno Najstarsze dzieje Gniezna ściśle wiążą się z legendarną Górą Lecha i znajdującym się na niej piastowskim grodem. Gall Anonim tak wyjaśnia pochodzenie nazwy Gniezno: „Był mianowicie w mieście Gnieźnie, które po słowiańsku znaczy tyle co gniazdo...”. Obecnie nazwa miasta wyprowadzana jest nie od legendarnego gniazda, ale od cech charakterystycznych geograficznego położenia grodu w tamtym okresie. Gniezno leżało na wzgórzu, które od południa, zachodu i północy otaczało jezioro, a od wsch **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Udział arcybiskupa Luigiego Poggi w uroczystościach ku czci Świętego Wojciecha w Gnieźnie 24–25 kwietnia 1976 r.** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2016 DOI: 10.56583/frp.1913 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1913/1905 > Uroczystości ku czci św. Wojciecha w Gnieźnie, corocznie obchodzone w dniach 24-25 kwietnia, należą w polskim Kościele do największych wydarzeń religijnych w ciągu roku liturgicznego. Tradycje pielgrzymowania do grobu biskupa męczennika sięgają początków polskiej państwowości. W marcu 1000 roku do Gniezna przybył cesarz Otton III. Wówczas podczas tzw. Zjazdu Gnieźnieńskiego ogłoszono decyzję papieża o erygowaniu pierwszej polskiej metropolii kościelnej – archidiecezji gnieźnieńskiej, na której c **XVII-wieczny szpital św. Marty w Gnieźnie w świetle księgi rachunkowej** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.109.117-166 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4276/5039 > Okres rozkwitu Gniezna przypada na czasy średniowiecza, kiedy to miasto było ważnym ośrodkiem politycznym i pasterskim, a następnie na wiek XVI i pierwszą połowę wieku XVII. W tym czasie miasto wykorzystywało swoje położenie na szlaku Zachód-Wschód i było jednym z głównych ośrodków handlu europejskiego. Gniezno od czasu do czasu doświadczało niepowodzeń, ale dopiero w drugiej połowie XVII wieku nastąpił kres prosperity miasta. W mieście istniało wiele szpitali - instytucji opiekujących się ubogi **„Studia Gnesnensia” 1** Autorzy: Bernard Wodecki Rok: 1976 DOI: 10.21906/RBL.3368 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3368/3454 > — **Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej** Autorzy: Katarzyna Bogacka Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.18269 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18269/17511 > Uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku i poprzedzające ją dziewięć lat duchowych przygotowań narodu, zwanych Wielką Nowenną, są dziełem duszpasterskim prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Spektakularne znaczenie tych wydarzeń dla XX-wiecznej historii Polski znalazło także wyraz w warstwie wizualnej. Jej częśćią jest wykonany w tym okresie tzw. pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski, ofiarowany przez prymasa archikatedrze gnieźnieńskiej. Kwerendy w Muzeum Archidiecezji Gnieźnie **Parafia pw. świętych Piotra i Pawła w Kowalewie pod administracją salezjanów w latach 1951-2016** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.012.16284 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21874/ > Artykuł omawia dzieje i funkcjonowanie rzymskokatolickiej parafii pw. Świętych Piotra i Pawła w Kowalewie. Powstała ona na przełomie XIII i XIV w. i należała do 1818 roku do archidiecezji gnieźnieńskiej, następnie do diecezji włocławskiej, od 2004 ponownie znajduje się w archidiecezji gnieźnieńskiej. Od 1951 roku parafię administrują kapłani z Towarzystwa Salezjańskiego. ST. PETER AND PAUL PARISH IN KOWALEWO UNDER THE ADMINISTRATION OF SALESIANS IN YEARS 1951-2016 The paper describes the histo **Zasoby Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie w pracy naukowej historyka okresu staropolskiego** Autorzy: Anna Jabłońska Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.12705 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12705/14977 > Artykuł ma na celu ukazanie znaczenia Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie w pracy naukowej i życiu zawodowym historyka zajmującego się okresem staropolskim (średniowieczem i okresem nowożytnym). Na przestrzeni ponad 20 lat zasoby Archiwum Archidiecezjalnego stały się podstawą pracy doktorskiej i publikacji powstałej na jej kanwie, książki habilitacyjnej, a także zostały wykorzystane w ponad 20 artykułach naukowych oraz licznych referatach konferencyjnych, seminaryjnych, wykładach naukowych i **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Historyczno-teologiczne implikacje charyzmatu i działalności augustianów** Autorzy: Zdzisław Ossowski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.5-36 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6517/9290 > Problematyka przedstawiona w niniejszym artykule jest próbą rozwiązania dość zawiłych zagadnień ikonograficznych, związanych z przedstawieniami Matki Boskiej Paskowej (Pocieszenia). U podstaw odczytania sensu, jak i bogatej treści teologicznej tych wizerunków leży zasadnicza trudność, polegająca na rzadkim występowaniu ich w tradycji i kulturze religijnej na terenie Polski. O wiele częściej obrazy o tej tematyce można spotkać poza Polską, szczególnie w krajach basenu Morza Śródziemnego. Wszędzie **Gniezno czy Magdeburg? Ze studiów nad rywalizacją o prymat nad organizacją diecezjalna Kościoła katolickiego w Polsce w latach 30. XII wieku** Autorzy: Mateusz Kosonowski Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.5-56 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4687/4829 > Artykuł niniejszy stanowi formę bilansu dotychczasowej dyskusji naukowej na temat walki arcybiskupstwa gnieźnieńskiego i magdeburskiego o zwierzchność nad polską prowincją kościelną w latach 30. XII w. Główną myślą tekstu jest stwierdzenie, że rywalizację obydwu ośrodków kościelnych należy rozpatrywać w ścisłym powiązaniu z wydarzeniami politycznym toczącymi się w Europie na przełomie lat 20. i 30. XII w. Chodzi głównie o rywalizację Innocentego II i Anakleta II o tiarę papieską, starania arcybi **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Średniowieczna architektura kościoła parafialnego w Głubczycach od II połowy XIII do początków XVI wieku** Autorzy: A. Legendziewicz Rok: 2021 DOI: 10.21697/SC.2020.27.2.4 URL: https://doi.org/10.21697/sc.2020.27.2.4 > The medieval architecture of the parish church in Głubczyce from the second half of the 13th century to the beginning of the 16th century Abstract The article presents the results of research on the parish church of Nativity of the Blessed Virgin Mary in Głubczyce. In the introduction presents a analysis of written and iconographic sources and discusses the current literature on the subject. Based on architectural research and comparative analysis, it was considered that the first church was pro **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Dzieje „fundacji dobrowskiej” w średniowieczu** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.001.16908 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22406/ > Dzieje tzw. „fundacji dobrowskiej” były badane przy okazji zgłębiania innych zagadnień ze średniowiecznej historii Polski. Nie było jak do tej pory monograficznego opracowania jej dziejów. Stanowiła ona pewien zespół dóbr darowanych przez błogosławionego Bogumiła klasztorowi cystersów Łeknie. Większość jej dziejów związana jest z zakonem cystersów i klasztorami w Łeknie, Sulejowie i Byszewie oraz z osobą biskupa Prus Chrystiana, również cystersa. Miała ona stanowić materialną podstawę do prowadz **Kult Niepokalanego Poczęcia i Maryi Niepokalanie Poczętej w Wielkopolsce** Autorzy: Tomasz Nawracała, A. Krzyżaniak Rok: 2024 DOI: 10.14746/pst.2024.46.6 URL: https://doi.org/10.14746/pst.2024.46.6 > Artykuł podejmuje zagadnienie rozwoju kultu Niepokalanego Poczęcia na terenie współczesnego województwa wielkopolskiego. Wskazuje się w nim na dowody istnienia tego kultu jeszcze przed ogłoszeniem dogmatu w 1854 roku. W pierwszej części ukazuje się historyczny rozwój teologicznej prawdy, która od starożytności chrześcijańskiej ewoluuje do orzeczeń teologów XIII i XIV wieku oraz decyzji soboru w Bazylei. W dalszych częściach pokazuje się recepcję tajemnicy Niepokalanego Poczęcia w pobożności ludo **Uwarunkowania polityczno-ekonomiczne a zagadnienie budowy nowych świątyń parafialnych w latach 1815-1925, będących obecnie w granicach diecezji włocławskiej** Autorzy: Piotr Sierzchała Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 > Okres niewoli narodowej był jednym z najtrudniejszych w dziejach historii Kościoła w Polsce. Ówczesne władze niekatolickie sprawowały władzę nad narodem w większości katolickim. Powyższa zależność choć miała znaczący wpływ na religijną działalność biskupów i wiernych, to jednak dzięki ich zaangażowaniu i postawie religijno-patriotycznej wzniesione świątynie stanowią obecnie przegląd wszystkich stylów w budownictwie, które obecne były w XIX i na pocz. XX w. **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Nadania księcia Kazimierza kujawskiego na rzecz Kościoła w Małopolsce** Autorzy: Gerard Kucharski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.197-257 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6847/8174 > -- **Próby rewindykacji klasztorów bernardyńskich w Kaliszu i Kazimierzu Biskupim w XX wieku** Autorzy: A. Sitnik Rok: 2016 DOI: 10.4467/27204006pmo.16.007.16478 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22082/ > W granicach archidiecezji gnieźnieńskiej w XV i XVI wieku zostały ufundowane na rzecz bernardynów między innymi klasztory w Kaliszu i Kazimierzu Biskupim. Obie te placówki należały od 1628 roku do wielkopolskiej prowincji zakonnej. Zostały skasowane po powstaniu styczniowym: Kalisz w 1864 roku, Kazimierz Biskupi w 1898 roku. Po nieudanych próbach rewindykacji prowincjał bernardynów Benedykt Wiercioch oddał w 1922 roku pierwszą Towarzystwu Jezusowemu, drugą zaś Misjonarzom Świętej Rodziny. The a **Jeszcze raz o „stołeczności” Gniezna** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 2011 DOI: 10.14746/seg.2011.3.31 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/2762/2743 > Recenzja książki: Michał Muraszko, Państwo Gnieźnieńskie. Wybrane zagadnienia z historii wczesnego średniowiecza, Wydawnictwo Popularnonaukowe Plinta, Gniezno 2010, 88 s., liczne ilustracje **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Ustrój i organizacja archidiecezji gnieźnieńskiej i poznańskiej w świetle bulli papieża Piusa VII „De salute animarum” z 1821 r.** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.97-120 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8066/9288 > Rozwój terytorialny Królestwa Prus, który został usankcjonowany na kongresie wiedeńskim domagał się reformy administracyjnej i organizacyjnej także w odniesieniu do Kościoła katolickiego. Z tej przyczyny w 1816 r. król Fryderyk Wilhelm III delegował posła Betrolda Niebuhr’a do podjęcia w Rzymie pertraktacji z sekretarzem stanu kard. Ercole Consalvim. Zakończyły się one ogłoszeniem przez Piusa VII bulli De salute animarum (16 VII 1821). Bulla regulowała ustrój i organizację Kościoła katolickiego **Źródła rękopiśmienne klasztoru klarysek gnieźnieńskich w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie. Stan wiedzy, prezentacja spuścizny i możliwości badawcze** Autorzy: O. Przybyłowicz Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.16 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/przybylowicz_112.pdf > Celem artykuu jest prezentacja i wstpna analiza spucizny rkopimiennej klasztoru klarysek w Gnienie, ktra po kasacie klasztoru trafi a w XIX stuleciu, zapewne drugiej jego poowie, do Archiwum Kapituy Metropolitalnej, obecnie za znajduje si w zasobie Archiwum Archidiecezjalnego w Gnienie **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Piotr Stefaniak, Opowieść o „Domu Bożym”. Z dziejów zespołu klasztornego i kościoła pw. Bożego Ciała i św. Norberta w Czarnowąsach (1206/1228–2016), Opole-Czarnowąsy 2017, ss. 228** Autorzy: P. Sadowski Rok: 2020 DOI: 10.25167/osap.1880 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/osap/article/download/1880/1566 > Recenzja **Zarys historii archiwum kościelnego w Kamieniu Pomorskim** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9143 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9143/7649 > - **Kościelne związki Pomorza Zachodniego z Polską na przestrzeni wieków na tle uwarunkowań politycznych - zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2024 DOI: 10.52097/wpt.5811 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/5811/9544 > Celem niniejszego artykułu jest wyeksponowanie kościelnych związków Pomorza Zachodniego z Polską od pełnego średniowiecza po dzisiejsze czasy w przestrzeni zmieniających się uwarunkowań politycznych. W pierwszym punkcie artykułu wskazano na zasięg zachodniej granicy państwa Piastów utrwalonej poprzez przyjęcie przez Pomorze chrześcijaństwa i wejście do rodziny cywilizacji zachodniej. Niestety rozbicie dzielnicowe w Polsce spowodowało, iż zainteresowanie Pomorzem osłabło, przez co stało się ono l **Z dziejów katedralnej kapeli muzycznej w Gnieźnie** Autorzy: W. Zientarski Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.143-166 URL: https://doi.org/10.52204/np.1966.24.143-166 > Wyniki badań dziejów polskiej muzyki podjęte w XX wieku wydatnie rozszerzyły znajomość tej dziedziny kultury narodowej. Liczne publikacje, dotyczące pierwszej stolicy Polski, albo wcale nie poruszają tej dziedziny albo potraktowały ją bardzo fragmentarycznie. Odkrycie w latach 1957/58 dość bogatego zbioru muzykaliów stanowiącego repertuar katedralnego zespołu instrumentalno-wokalnego, stało się zachętą do przebadania archiwalnych zbiorów, znajdujących się w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie. **Pierwszy etap budowy kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kłodzku: datowanie, zakres prac, geneza stylu** Autorzy: J. Widłak Rok: 2024 DOI: 10.55545/md.2201 URL: https://czasopisma.vistulana.pl/article/download/11/12 > Artykuł powstał w celu usystematyzowania i poszerzenia stanu wiedzy o kościele Mariackim w Kłodzku, a ściślej rzecz ujmując, dotyczy najstarszego etapu budowy fary, to jest okresu funkcjonowania na miejscu pierwszego wznoszącego ją warsztatu. Opierając się przede wszystkim na średniowiecznych źródłach pisanych, w tekście sprecyzowano datowanie omawianej fazy do dwóch–trzech pierwszych dekad xv wieku, z początkiem prac w roku 1402 albo nieznacznie później oraz ich końcem między rokiem około 1415 **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Precedencja biskupów metropolii gnieźnieńskiej i lwowskiej w I połowie XV wieku** Autorzy: Tomasz Graff Rok: 2004 DOI: 10.52204/np.2004.102.105-150 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8052/7593 > Celem artykułu jest rekonstrukcja zasad precedencji obowiązujących członków polskiego episkopatu w pierwszej połowie XV wieku. Był to czas umacniania się i wzrostu prestiżu arcybiskupstwa lwowskiego, drugiego pod względem starszeństwa w zjednoczonym królestwie Polski i Litwy. Czynnik ten, jak również pojawienie się wielu nowych biskupstw łacińskich sprawiły, że problem pierwszeństwa powrócił na agendę. Nie była to bynajmniej kwestia drugorzędna: biskupi byli najbliższymi doradcami monarchy i zaw **Małopolska oprawa „Liber de modo acquirendae divinae gratiae…” z  księgozbioru arcybiskupa gnieźnieńskiego Wojciecha Baranowskiego** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2018 DOI: 10.19195/2300-7729.36.13 URL: http://wuwr.pl/bibl/article/download/1767/1718 > Małopolska oprawa "Liber de modo acquirendae divinae gratiae…" z księgozbioru arcybiskupa gnieźnieńskiego Wojciecha Baranowskiego W zbiorach Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie przechowywanych jest wiele starodruków należących do dawnej biblioteki arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski Wojciecha Baranowskiego **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Kanon formy architektonicznej w kościele katolickim : tradycja i współczesność architektury sakrum** Autorzy: A. Szymski Rok: 2000 > Wyd. 2 popr. ; Prace Naukowe Politechniki Szczecinskiej, Nr 496=Prace Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego Nr 36 **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Inwentarz zespołu „Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie” z zasobu Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie** Autorzy: Łukasz Krucki ks., Justyna Mizerka Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.12579 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12579/13176 > Założone w 1960 roku przez prymasa Stefana Wyszyńskiego, Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie zostało zobowiązane do gromadzenia, przechowywania, opracowywania oraz udostępniania archiwaliów związanych z dziejami archidiecezji i metropolii gnieźnieńskiej. W jego zasobie ważne miejsce zajmuje zespół „Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie”, który odzwierciedla skomplikowane dzieje jednego z najstarszych seminariów funkcjonujących na ziemiach polskich. Seminarium duchowne w Gnieźnie zostało założon **Najstarsze fazy kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Małgorzaty i św. Stanisława w Żębocinie** Autorzy: S. Dryja, W. Głowa, J. Sławińska, S. Sławiński Rok: 2012 DOI: 10.15633/FHC.213 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/213/141 > The paper has been based on archaeological and architectural exploration of the church in Żebocin carried out in 2011. Żebocin, a village in the Miechow district and the Proszowice deanery, had its beginnings reportedly in the mid-11th century. However, the first squire of Żebocin documented in historical sources was Tomko, coat of arms unknown, mentioned in 1384. According to tradition, the first church in the village, which has not survived, was built in the years 1059–1071 and consecrated by **Znaki prawdziwości Kościoła** Autorzy: Józef Morawa Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.05 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5126/J.%20Morawa%20Znaki.rep.pdf > Prezentowana powyej historyczno -teologiczna analiza ustanowienia przez Jezusa Chrystusa swojego Kocioa kieruje si w stron podania kryteriw roz- **Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2086 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031 > In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the **Kościelne początki Tarnowa** Autorzy: L. Poniewozik Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12007 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12007/10478 > Tarnw to **Suplement do badań nad polskimi modlitewnikami drukowanymi XVI wieku. Próba identyfikacji i chronologizacji arkusza ze zbiorów Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie na podstawie analizy zdobiących go drzeworytów** Autorzy: Katarzyna Krzak-Weiss Rok: 2018 DOI: 10.19195/0080-3626.61.2 URL: https://doi.org/10.19195/0080-3626.61.2 > SUPLEMENT DO BADAŃ NAD POLSKIMI MODLITEWNIKAMI DRUKOWANYMI XVI WIEKU. PRÓBA IDENTYFIKACJI I CHRONOLOGIZACJI ARKUSZA ZE ZBIORÓW ARCHIWUM ARCHIDIECEZJALNEGO W GNIEŹNIE NA PODSTAWIE ANALIZY ZDOBIĄCYCH GO DRZEWORYTÓWCharakterystyka ułomka znalezionego podczas prac inwentaryzacyjnych w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie w tzw. luzach papierowych. Chronologizacja i identyfi kacja znaleziska na podstawie analizy zdobiących go ilustracji. Dziedzice Marka Szarfenberga czy Maciej Szarfenberg? Hortulus **Itinerarium peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej w archidiecezji gnieźnieńskiej (1978-1979)** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2026 DOI: 10.52204/np.2025.144.149-196 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9393/10592 > Zamysł zorganizowania peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej po poszczególnych diecezjach i parafiach polskich zrodził się w 1956 r. i stanowił efekt Jasnogórskich Ślubów Narodu. Po oswobodzeniu prymasa Stefana Wyszyńskiego z internowania rozpoczęto realizację zaplanowanego przedsięwzięcia duszpasterskiego. W 1957 r. papież Pius XII pobłogosławił dwie kopie Cudownej Ikony i jedna z nich wyruszyła na pielgrzymi szlak. W 1978 r. dotarła do Gniezna i przez ponad rok przemierzyła 55 **Graduał klarysek gnieźnieńskich z 1418 roku jako dokument kultury muzycznej Gniezna** Autorzy: I. Pawlak Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.135-141 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6572/6891 > Celem artykułu jest przybliżenie graduału klarysek gnieźnieńskich z 1418 roku. Rękopis ten składa się z 302 kart pergaminowych. Był on własnością klasztoru klarysek gnieźnieńskich od roku fundacji (1418) aż do roku 1838 czyli do czasu przejęcia klasztoru przez rząd pruski. Przedstawiony graduał rzuca niewątpliwie nowe światło na stan kultury muzycznej Gniezna w średniowieczu. **Parafia Rembieszyce 1438-2012. Studium z dziejów społeczności lokalnej** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2013 DOI: 10.18778/7969-127-2 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/25867/2/Karkocha%20M._Parafia%20Rembieszyce%201438-2012.%20Studium%20z%20dziej%c3%b3w%20spo%c5%82eczno%c5%9bci%20lokalnej.pdf.pdf > Ksiązka dofinansowana przez Wydzial Filozoficzno-Historyczny Uniwersytetu Łodzkiego. Projekt naukowo-badawczy nr 545/903. **Archidiecezja poznańska (szkic historyczny)** Autorzy: Komisja Historyczna Archidiecezji Poznańskiej Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.7-17 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6650/7286 > Celem niniejszego szkicu jest przedstawienie historii diecezji poznańskiej i jej organizacji przez wieki. Diecezja poznańska miała początkowo bardzo rozległe terytorium, obejmując całą ówczesną Polskę. Wraz z powstaniem metropolii gnieźnieńskiej i biskupstw w innych miastach, jej obszar został zawężony. Wprowadzenie nowych diecezji i utrata terytoriów wskutek rozbicia dzielnicowego spowodowały zmiany w jej obszarze. Artykuł ukazuje bogatą historię religijną i kulturową diecezji poznańskiej, pocz **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Zapiski kronikarskie norbertanek płockich** Autorzy: M. Borkowska Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.84.49-79 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7345/7920 > -- **Stan badań nad klasztorem kanoników regularnych z Mstowa** Autorzy: I. Chat Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.124.39-56 URL: https://doi.org/10.52204/np.2015.124.39-56 > Artykuł zajmuje się stanem badań nad klasztorem kanoników regularnych w Mstowie. Prawdopodobnie pod koniec XII wieku w Mstowie pojawili się kanonicy regularni. Klasztor mstowski był prepozyturą wrocławskiego klasztoru NMP. Przez wieki odgrywał ogromną rolę w dziejach północno-zachodniej Małopolski jako ważny ośrodek życia społecznego, kościelnego, kulturowego oraz naukowego. W 1212 roku arcybiskup gnieźnieński Henryk Kietlicz zwołał tutaj synod, na którym wraz z kilkoma innymi biskupami konsekro **Powitanie** Autorzy: Jakub Kostiuczuk Rok: 2008 DOI: 10.15290/elpis.2008.10.02 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/15503/1/Elpis_10_2008_J_Kostiuczuk_Powitanie.pdf

[object Object]