Kościół MB Nieustającej Pomocy

Historia parafii Kościół MB Nieustającej Pomocy w Wola Rzędzińska udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: tarnowska. --- ### Publikacje naukowe **Prepozytura tarnowska : opracowanie materiałów źródłowych do atlasu historycznego Kościoła w Polsce** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6477 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6477/6032 > - **Kościelne początki Tarnowa** Autorzy: L. Poniewozik Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12007 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12007/10478 > Tarnw to **Dzieje parafii i kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Bydgoszczy w latach 1920-1972** Autorzy: J. Uminski Rok: 2005 DOI: 10.52204/np.2005.103.5-92 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4890/5113 > Artykuł dotyczy lat 1920-1972, kiedy parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy w bydgoskiej dzielnicy Szwederowo była administrowana przez jej pierwszych dwóch urzędujących. Ksiądz Jan Konopczyński został proboszczem Szwederowa w lutym 1920 r. Jego nominacja zbiegła się z dekretem kardynała Edmunda Dalbora, który podzielił Bydgoszcz na cztery strefy duszpasterstwa (tj. po przejęciu przez władze polskie administracji miasta 20 stycznia 1920 r., ale przed oficjalnym włączeniem Szwederowa i 17 innych **Powstanie i działalność Domu Ubogich „na Hucie” w Tarnowie jako kościelnej instytucji społeczno-opiekuńczej w latach 1934–1990** Autorzy: Paweł Glugla Rok: 2021 DOI: 10.15633/tst.40202 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4605/4443 > Artykuł omawia historię reprezentatywnej inwestycji misjonarskiej w Tarnowie — Domu Ubogich „na Hucie”, powstałego w latach 30. XX wieku w kontekście współczesnych uwarunkowań gospodarczych, społecznych i politycznych. Budową tego obiektu aktywnie interesowali się znani politycy — wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski i były premier Ignacy Jan Paderewski. Pomysłodawcą Domu Ubogich był ówczesny proboszcz parafii misjonarskiej w Tarnowie ks. Bronisław Szymański CM, a projektantem inż. Tadeusz Stapf. D **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Inwentarz kultu maryjnego w Diecezji Tarnowskiej : (ciąg dalszy)** Autorzy: Władysław Smoleń Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6205 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6205/5816 > - **Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135 > -- **Najświętsza Maryja Panna jako patronka kościołów parafialnych w archidiakonacie sądeckim, wojnickim i prepozyturze tarnowskiej (do końca XVI w.),** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.357-367 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7644/7041 > -- **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Inwentarz kultu maryjnego w diecezji tarnowskiej (ciąg dalszy)** Autorzy: Władysław Smoleń Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6187 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6187/5798 > - **Inwentarz parafii Rząśnia z 1918 r.** Autorzy: M. Widera Rok: 2022 DOI: 10.4467/2391-890xpah.22.013.17225 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23429/ > Parafia pw. św. Rocha w R ząśni z pewnością istniała już w 1403 r. Pierwszy drewniany kościół przetrwał do XVI w., a następnie w jego miejscu wzniesiono nowy, który przetrwał do 1862 r. W 1918 r. proboszczem parafii został ks. Wacław Kokowski. Inwentarz własności kościoła i probostwa w R ząśni został sporządzony w związku z jego instalacją na urzędzie, której dokonał dziekan przy udziale członków dozoru kościelnego. Przedstawia on ówczesny stan kościoła, który został wybudowany w latach 1862–186 **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2086 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031 > In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the **Apostolska posługa miłości Sióstr Służebniczek Bogarodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej w parafii pw. św. Małgorzaty w Nowym Sączu w latach 1893–2016** Autorzy: Grzegorz Kiełbasa Rok: 2018 DOI: 10.15633/tst.2621 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/2621/2515 > The Congregation of the Sisters the Servants of the Mother of God Immaculately Conceived entrusts to the multiple apostolic ministry of charity, in particular the Christian education and teaching of children, the service of the poor and the sick, the support of families in their various needs and the various forms of parish and charitable work. At the end of the 19th century, the new establishment of the Congregation of the Sisters the Servants of the Mother of God Immaculately Conceived was est **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Sanktuarium Maryjne w Woli Gułowskiej** Autorzy: Zofia Walczy Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.60.129-168 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6719/7537 > -- **Polonika kościelne XIX i XX wieku w Archiwach Watykańskich (Rzymskich): (wykorzystane i do wykorzystania)** Autorzy: Damian Synowiec Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7119 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7119/6669 > - **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP w Siedlcach** Autorzy: Urszula Pietrykowska Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.87-111 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6810/7683 > -- **Rys historyczny rozwoju ratownictwa medycznego na Rzeszowszczyźnie w latach 1948–2015** Autorzy: M. Gajdek, A. Kwiatkowski, M. Binkowska-Bury Rok: 2016 DOI: 10.15584/medrev.2016.1.10 > Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w Rzeszowie powstała jako pierwsza w województwie rzeszowskim (obecnie podkarpackim), cztery lata po zakończeniu drugiej wojny światowej. Od tej pory rozpoczął się żmudny, ale jednocześnie systematyczny proces tworzenia struktur pomocy doraźnej, tak w Rzeszowie, jak również w całym regionie. Wiedza na temat historii powstania i rozwoju pomocy doraźnej, a następnie ratownictwa medycznego na terenie miasta Rzeszowa i dawnego województwa rzeszowskiego, a obec **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Pomoc Kościoła katolickiego osobom represjonowanym i ich rodzinom w okresie stanu wojennego (na terenie Archidiecezji w Białymstoku)** Autorzy: Adam Szot Rok: 2004 DOI: 10.52204/np.2004.102.151-192 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8053/7594 > Stan wojenny (tj. stan wyjątkowy) został wprowadzony w Polsce dekretem Rady Państwa (ówczesnej Prezydencji RP) z dnia 12 grudnia 1981 roku. Nowo utworzona Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego nakazała wszystkim organizacjom społecznym, w szczególności związkom zawodowym, zawieszenie działalności. Na Białostocczyźnie polowanie na najbardziej aktywnych członków NSZZ "Solidarność" rozpoczęło się w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku. W pierwszej fali aresztowań milicja zatrzymała 40 osób, w następnych d **Obecność cudownego wizerunku Matki Bożej Łaskawej ze Lwowa w Tarnowie i wątki tarnowskie w biografii abp. Eugeniusza Baziaka** Autorzy: Jacek Soprych Rok: 2019 DOI: 10.15633/TST.3253 URL: https://doi.org/10.15633/tst.3253 > Numerous connections of Archbishop Eugeniusz Baziak with Tarnow, especially his trust to the pastor of the diocese Bishop Jana Stepa, allowed to place in the deposit two of the most valuable treasures of the metropolis of Lviv – a silver coffin with relics of Jakub Strzemie and the painting of Our Lady of Grace. The image of the Mother of God from the Lviv Latin Cathedral is a special national souvenir for Poles. It was in front of it on April 1st, 1656 that the King Jan Kazimierz vowed to safeg **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Ważniejsze polonika kościelne w Archiwach Państwowych w Wiedniu** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7121 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7121/6671 > - **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **"Spis ludności w Betlejem" w cyklu maryjnym kościoła w Tarłowie** Autorzy: Lidia Kwiatkowska-Frejlich Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.95.135-166 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7833/8064 > -- **Parafia Tarnogród** Autorzy: W. Depczyński Rok: 1972 DOI: 10.52204/np.1972.37.125-207 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6796/6771 > W poniższym tekście przybliżono historię parafii rzymsko-katolickiej w Tarnogrodzie. W artykule podano podstawy prawne istnienia parafii, jej sytuację materialną, granice i ludność oraz stosunki narodowościowe. Omówiono kościół parafialny, kościoły nie parafialne i kaplice na terenie parafii w przekroju historycznym 1 od strony zabytkowej. Nakreślono obraz życia religijnego, działalność charytatywną i oświatową. Podano również biografie poszczególnych duszpasterzy, gospodarzy, czy działaczy społ **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Parafia Pilica w latach niewoli narodowej** Autorzy: Henryk Błażkiewicz Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.59.255-271 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6705/7507 > -- **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Fundacje sakralne wojewody wołyńskiego Seweryna Józefa Rzewuskiego (po 1694–1755)** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7064 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7064/6326 > SUMMARY Seweryn Józef Rzewuski was the son of Stanisław Mateusz Rzewuski (1662–1728), grand crown hetman and Belz voivode, and Ludwika Eleonora Kunicka (coat of arms: Bończa; d. 1749). He was the older brother of Wacław Piotr Rzewuski (1706–1779), grand crown hetman and castellan of Cracow. The main house of Seweryn Józef and Antonia from the Potocki Rzewuski was the castle in Olesko. Before 1745 the voivode carried out renovation works at the castle, decorating it with stuccos and sculptures. **Przemiany architektoniczne kościoła św. Wawrzyńca na warszawskiej Woli. Jauch, Knöbel, Idźkowski** Autorzy: Alina Barczyk Rok: 2026 DOI: 10.18778/2084-851x.19.11 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/58099/1/167-192_Barczyk.pdf > Jednym z najciekawszych zabytków warszawskiej Woli jest kościół św. Wawrzyńca. Geneza świątyni sięga XVII wieku, następnie z inicjatywy saskiego ministra Heinricha von Brühla architekci związani z mecenatem Augusta III Wettyna (m.in. Joachim Daniel Jauch i Johann Friedrich Knöbel) przygotowali szereg koncepcji architektonicznych. Proces projektowy zasługuje na szczególną uwagę przez wzgląd na wysoką klasę i różnorodność rozwiązań pojawiających się w kolejnych fazach prac. Artykuł analizuje zarów **Archiwum historyczne parafii Wolsztyn : (inwentarz z 1963 roku)** Autorzy: Anzelm Weiss Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9298 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9298/7709 > - **Konferencja „Pod opieką Maryi. Ku koronacji Łaskami Słynącego Obrazu Matki Bożej Szkaplerznej z Kościoła św. Krzyża w Rzeszowie”. 12 VI 2010 r. Rzeszów** Autorzy: Ewa Kłeczek-Walicka Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.11659 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11659/9960 > Od kilku lat trwaj przygotowania do koronacji askami syncego wizerunku Matki Boej Szkaplerznej z kocioa pw. witego Krzya w **The Blessed Virgin Mary, Mother of the Church Parish in Warnice in the Years 1977–2018** Autorzy: Piotr Lichota Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.1-07 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16188.pdf > Nowy podział granic po zakończeniu II wojny światowej zburzył dotychczasowy porządek w całym kraju. Na tereny zamieszkałe przed wojną przez Niemców zaczęli też przybywać mieszkańcy z tzw. centralnej Polski, głównie ze względów ekonomicznych. Dla wielu przyjazd na Pomorze Zachodnie był tzw. nowym otwarciem. Do Warnic i okolicznych miejscowości pierwsi osadnicy, przybyli jesienią 1947 roku, zwłaszcza z powiatu końskiego na Kielecczyźnie, z okolic Płocka, z Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny. To właśn **Centrum Dokumentacji Współczesnej Sztuki Sakralnej w Uniwersytecie Rzeszowskim** Autorzy: W. Żurek Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.11608 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11608/9910 > 18 II 2009 roku w Rzeszowie miała miejsce uroczysta inauguracja działalności Centrum Dokumentacji Współczesnej Sztuki Sakralnej utworzonego przy Pracowni Historii Sztuki – Wydziału Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego. Działalność naukowa i badawcza Pracowni Historii Sztuki UR koncentruje się wokół zagadnień obejmujących swym zasięgiem polską sztukę sakralną XIX i XX wieku. Powołane Centrum Dokumentacji ma mieć głównie charakter archiwalno-informacyjny. Jego cele statutowe obejmą: pozyskiwanie i ar **Kościół polski w Budapeszcie "Małym Rapperswil"** Autorzy: Maciej Józefowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8666 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8666/7418 > - **Powitanie** Autorzy: Jakub Kostiuczuk Rok: 2008 DOI: 10.15290/elpis.2008.10.02 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/15503/1/Elpis_10_2008_J_Kostiuczuk_Powitanie.pdf **The history of the organ in the Church of St. Adalbert and Our Lady of Sorrows in Modlnica** Autorzy: Piotr Matoga Rok: 2020 DOI: 10.52204/np.2020.133.213-226 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3665/4017 > Przedmiotem artykułu jest historia organów w kościele pw. św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy. Tekst oparty jest na rezultatach kwerend archiwalnych, przy czym najwięcej źródeł pochodziło z archiwum parafialnego. Podjęte badania wykazały, że organy w rzeczonej świątyni istniały co najmniej od pierwszej połowy XVIII w. Obecny instrument zbudował w latach 1843–1844 krakowski organmistrz Ignacy Wojciechowski. Organy te były wielokrotnie naprawiane, remontowane i przebudowywane. W 1888 r **History of Church Design in Olszyna Lubanska** Autorzy: Aleksandra, Repelewicz, Zbigniew, Madurowicz Rok: 2016 DOI: 10.17265/1934-7359/2016.08.004 URL: http://www.davidpublisher.com/Public/uploads/Contribute/57bfa9fdc2e39.pdf > The history of the design of St. Joseph the Betrothed church in Olszyna Lubańska is presented in the paper. The first design of the church was drawn up by a local master builder in 1889 but was given such a poor evaluation by a firm of architects in Berlin that a new project had to be commissioned. The technical opinion on the design is analysed in the paper: both projects are discussed and some of the drawings from the projects are presented. The text of the expert evaluation and the draft of t **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **Rzymsko-katolicka parafia w Goscięcinie na Opolszczyznie i jej duszpasterstwo** Autorzy: W. Urban Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.249-292 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7640/7038 > -- **[Recenzja]: Maria Dębowska, Kościół katolicki na Wołyniu w warunkach okupacji 1939-1945, Rzeszów 2008, ss. 480** Autorzy: M. Zahajkiewicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.11605 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11605/9907 > zesp historykw pod kierownictwem ks. prof. Z. Zieliskiego itd. W historiografi i dotyczcej dziejw Kocioa katolickiego na Kresach, szczeglnie w okresie midzywojennym i w czasie II wojny wiatowej, dominuje wtek zoonej daniny krwi na skutek represji rosyjskich, niemieckich, ze strony ukraiskich formacji UPA, policji biaoruskiej **Materials on the History of Neo-Union in the State Archives of Volyn Oblast** Autorzy: Rev. Oleksandr Fedczuk Rok: 2024 DOI: 10.31743/abmk.17085 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17085/15282 > Publikacja poświęcona jest problematyce neounii, czyli ruchu religijnego rozwijającego się w międzywojennej Polsce od 1924 roku, a w województwie wołyńskim od 1925 roku. Celem artykułu jest analiza materiałów działu bezpieczeństwa Wołyńskiego Urzędu Wojewódzkiego, przechowywanych w Archiwum Państwowym Obwodu Wołyńskiego (Łuck, Ukraina), gdzie znajdują się informacje o neounii. O przydatności takich badań świadczy brak kwerend naukowych odnoszących się do tego tematu, a także do zagadnienia o ogó **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Z dziejów Zgromadzenie Sióstr Wspólnej Pracy od Niepokalanej Maryi** Autorzy: Henryk Witczak Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.24 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.24 > Okazją do powstania artykuły jest 100 lat istnienia Zgromadzenia Sióstr Wspólnej Pracy od Niepokalanej Maryi. Pełny proces powstania i kształtowania się zgromadzenia trwał prawie 100 lat. Składał się z następujących etapów: życie wspólne (1889), stowarzyszenie świeckie (1910), zgromadzenie religijne bez ślubów (1920), zgromadzenie zakonne na prawach diecezjalnych (1922) i zgromadzenie zakonne na prawach papieskich (1983). W tym okresie zgromadzenie ukształtowało swoje prawo zakonne i strukturę **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Ryczowska parafia w czasie II wojny światowej i „roku pierwszego”** Autorzy: Łucja Marek Rok: 2025 DOI: 10.12797/rspyt04.2025.04.03 URL: https://journals.akademicka.pl/rocznikspytkowicki/article/download/6718/6296 > **Opieka duszpasterska nad Polakami na Węgrzech do 1939 roku** Autorzy: J. Szymański Rok: 2022 DOI: 10.18290/sp2243.10 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/17599/16658 > Polskie duszpasterstwo w Budapeszcie sięga 1897 r. W dziesiątej dzielnicy Köbánya rozpoczęto odprawianie w niedziele i święta mszy św. dla robotników polskich. Miejscem skupiającym Polaków była kapliczka na placu Kápolna ufundowana przez włoską rodzinę Contich. Tymczasowe duszpasterstwo z upoważnienia węgierskich władz kościelnych prowadził ks. K. Benedikovics, później ks. W. Hawliczka – Słowak. Zmiany w organizacji polskiego ośrodka duszpasterskiego przyniosła w 1905 r. wizyta w stolicy Węgier **Kościoły Środy Wielkopolskiej według akt wizytacji Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego z 1777 roku** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2017.12.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15465/15225 > W XVIII wieku Środa Wielkopolska była znaczącym miasteczkiem w Wielkopolsce. Przynależała do archidiakonatu poznańskiego w diecezji poznańskiej i była siedzibą dekanatu. Kościół parafialny pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej, wybudowany w XV wieku, posiadał rangę kolegiaty. Ponadto w mieście istniał konwent dominikanów, a na przedmieściach cztery niewielkie kościółki (oratoria). Akta wizytacji generalnej przeprowadzonej przez Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego ukazują stan kolegiaty i inny **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Parafia Rembieszyce 1438-2012. Studium z dziejów społeczności lokalnej** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2013 DOI: 10.18778/7969-127-2 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/25867/2/Karkocha%20M._Parafia%20Rembieszyce%201438-2012.%20Studium%20z%20dziej%c3%b3w%20spo%c5%82eczno%c5%9bci%20lokalnej.pdf.pdf > Ksiązka dofinansowana przez Wydzial Filozoficzno-Historyczny Uniwersytetu Łodzkiego. Projekt naukowo-badawczy nr 545/903. **Recenzja: Skarby kresowej świątyni. Dziedzictwo kościoła pw. św. Marii Magdaleny we Lwowie na ziemi lubaczowskiej, red. Janusz Mazur, Piotr Zubowski, Muzeum Kresów w Lubaczowie – Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”, LLubaczów–Warszawa 2022,229 ss., Lubaczów–Wars** Autorzy: J. Sławińska Rok: 2025 DOI: 10.12797/kpk.17.2025.17.08 URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/492c31d0-0011-4435-8c56-540a1d6a66e6/download > **Edukacyjne funkcje wolontariatu i ich percepcja w nauczaniu Kościoła w XXI wieku** Autorzy: Piotr Krakowiak Rok: 2014 DOI: 10.12775/PCH.2013.031 URL: http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/PCh/article/download/PCh.2013.031/3409 > Wzajemna pomoc miedzyludzka jest elementem kazdej cywilizacji i spoleczenstwa, dlatego historia wolontariatu jest rownie antyczna, jak istnienie rodzaju ludzkiego. Analizując historie podejmowania dzialan ochotniczych, mozna lepiej zrozumiec dzisiejsze znaczenie terminu wolontariat i rozwoj tej formy aktywności na świecie, w Europie i w Polsce. Nauki o wychowaniu podkreślają funkcje edukacyjne i wychowawcze wolontariatu. Jego szczegolną wartośc we wspolczesnym świecie docenia Kościol katolicki, **O. Egidiusz Jarosław Włodarczyk OFM, Głoszenie słowa Bożego w sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej po Soborze Watykańskim II. Studium historyczno-homiletyczne** Autorzy: Jadwiga Potrzeszcz Rok: 2023 DOI: 10.18290/kip2023.15 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/kip/article/download/18237/17061 > Henryka Sawiskiego, serii wydawniczej "Ancilla Verbi" Wydawnictwa OO.Bernardynw Calvarianum opublikowana zostaa monografia autorstwa o. **Budowa kościoła jako przejaw społecznej inicjatywy w schylkowej fazie Prl (1983-1989) - na przykładzie diecezji kieleckiej** Autorzy: B. Wojtasik Rok: 2012 DOI: 10.52204/np.2012.118.67-89 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4148/4859 > Ogłoszenie stanu wojennego przez gen. Jaruzelskiego w grudniu 1981 r. doprowadziło do ogólnopolskiego załamania spontanicznych inicjatyw obywatelskich, związanych z ruchem „Solidarność”. Ubezwłasnowolnione społeczeństwo zostało zatomizowane i zmuszone do radzenia sobie z trudnościami życia codziennego. Społeczeństwo polskie potrafiło jednak zorganizować się samodzielnie przynajmniej w jednej dziedzinie – budownictwie sakralnym. Zjawisko to ma miejsce w całym kraju – także w diecezji kieleckiej. **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Społeczno-kulturalna działalność Kościoła katolickiego w Polsce w XIX i XX wieku, redakcja R. Renz i M. Meducka, Kielce 1993, ss. 221.** Autorzy: Hanna Markiewiczowa Rok: 1996 DOI: 10.21852/sem.1996.28 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12908/11148 > Sekretarz Papieskiej Komisji Archeologicznej i profesor Papieskiego Uniwersytetu Salezjańskiego w Rzymie, **Zespół kościelno-klasztorny trynitarzy w Beresteczku: historia, pierwotny kształt, stan zachowania** Autorzy: Mirosława Sobczyńska-Szczepańska Rok: 2020 DOI: 10.48234/WK61BERESTECHKO > Berestecka placówka braci bosych Zakonu Przenajświętszej Trójcy od Wykupu Niewolników, piąta w Rzeczypospolitej, pierwsza na Wołyniu, została założona w roku 1691 z inicjatywy właściciela miasteczka, kasztelana halickiego Tomasza Karczewskiego, który przekazał trynitarzom drewniany kościół pw. św. Andrzeja i pieczę nad parafią2. W latach 1692–1696 wybudowano nową drewnianą świątynię i klasztor. W roku 1700 została sprowadzona kopia cudami słynącej statuy Jezusa Nazareńskiego Wykupionego, przecho **Igołomia i Wawrzeńczyce – dwa kościoły przy Wielkiej Drodze / Igołomia and Wawrzeńczyce – two churches by the Great Road** Autorzy: M. Kamińska Rok: 2020 DOI: 10.33547/igolomia2020.10 > The parish churches in Igołomia and Wawrzeńczyce were founded in the Middle Ages. Their current appearance is the result of centuries of change. Wawrzeńczyce was an ecclesial property – first of Wrocław Premonstratens, and then, until the end of the 18th century, of Kraków bishops. The Church of St. Mary Magdalene was funded by the Bishop Iwo Odrowąż. In 1393 it was visited by the royal couple Jadwiga of Poland and Władysław Jagiełło. In the 17th century the temple suffered from the Swedish Inva **Dzieje Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Polsce w latach 1923−1939109** Autorzy: Solan Marcin Dąbrowski Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22694.6 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/17569/16339 > Z ycie zakonne, istniej ce w Kos ciele i jednoczes nie tworz ce Kos ci katolicki, odegrao znacz c i trudn do pominie cia role w jego dziejach. Zakonnikw, zarwno me z czyzn jak i kobiety, z yj cych wedug rz norodnych form z ycia zakonnego, moz na odnalez c we wszystkich rodzajach dziaalnos ci podejmowanych przez Kos ci. Jednym z zakonw, ktry odegra niepomiern role w historii Ludu Boz ego, jest Zakon Braci Mniejszych zaoz ony przez s w **Kościół parafialny w Czarnokońcach Wielkich. Zapomniana fundacja Erazma Wolańskiego** Autorzy: Dagny Nestorow Rok: 2025 DOI: 10.56583/fs.2831 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2831/3070 > Okres świetności majątku w Czarnokońcach Wielkich (Podole) przypada na zarząd tymi dobrami przez Erazma Wolańskiego h. Przyjaciel i jego żony Matyldy Jaxy-Dobek. Wolański założył stadninę koni angielskich, gorzelnię i młyn, zapewniając wielu mieszkańcom pracę. Artykuł przedstawia historię najważniejszej z jego inicjatyw – fundacji kościoła rzymskokatolickiego pw. Imienia Marii w Czarnokońcach Wielkich, a także próbę powołania parafii, zrealizowaną dopiero po śmierci Wolańskiego przez wdowę Matyl **Uwarunkowania polityczno-ekonomiczne a zagadnienie budowy nowych świątyń parafialnych w latach 1815-1925, będących obecnie w granicach diecezji włocławskiej** Autorzy: Piotr Sierzchała Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 > Okres niewoli narodowej był jednym z najtrudniejszych w dziejach historii Kościoła w Polsce. Ówczesne władze niekatolickie sprawowały władzę nad narodem w większości katolickim. Powyższa zależność choć miała znaczący wpływ na religijną działalność biskupów i wiernych, to jednak dzięki ich zaangażowaniu i postawie religijno-patriotycznej wzniesione świątynie stanowią obecnie przegląd wszystkich stylów w budownictwie, które obecne były w XIX i na pocz. XX w. **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Legenda, tradycja i historia o zaśnięciu i wniebowzięciu NMP** Autorzy: Andrzej Struś Rok: 1984 DOI: 10.21906/RBL.1268 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1268/1360 > - **O nieistniejących kościołach Zamojskich** Autorzy: Anna Bartko-Malinowska Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.127.201-219 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4087/4732 > Zamość jest miastem atrakcyjnym turystycznie ze względu na wyjątkowy, „idealny” układ przestrzenny, niespotykany w innych miastach Polski i Europy oraz ze względy na ciekawą manierystyczną architekturę. Warto pamiętać jednak, że nie wszystkie dzieła zachowały swój pierwotny wygląd, a niektóre obiekty, zwłaszcza sakralne, między innymi na skutek przebudowy miasta na twierdzę i utworzenia w Zamościu koszarów wojskowych, przestały istnieć. Artykuł poświęcony jest tym kościołom, które zostały zniszc **Historia powrotu ołtarza Mariackiego** Autorzy: Ewa Rzeczkowska Rok: 2021 DOI: 10.18290/teka21.8 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/tkh/article/download/16538/15769 > nakadem Wydawnictwa Literackiego ukazaa si ksika autorstwa Agaty Wolskiej pt. Zagrabiony, odzyskany **Parafialny kościół farny Świętych Joachima i Anny we Włodzimierzu Wołyńskim w 1831 roku** Autorzy: W. Żurek Rok: 2019 DOI: 10.31743/ABMK.6329 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.6329 > Fundatorem obecnego kościoła farnego we Włodzimierzu Wołyńskim był w połowie XVIII wieku tamtejszy rodak, biskup Adam Woyna Orański, sufragan kamieniecki, który konsekrował świątynię. W kościele tym zostali osadzeni karmelici z Zakonu Braci Najświętszej Maryi Panny, popularnie nazywani karmelitami trzewiczkowymi. W samym tylko XIX wieku kościół ten ulegał dwukrotnie (1800, 1833) pożarowi. Dzięki zaangażowaniu tamtejszych pasterzy diecezji, proboszczów i wiernych nie tylko każdorazowo był odbudow **Przyczynek do historii kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrowie Wielkopolskim** Autorzy: S. Kęszka Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.27 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/318/153 > W okresie międzywojennym Ostrów Wielkopolski liczył ponad 33 tys. mieszkańców i posiadał tylko jedną parafię – św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Koniecznym było zbudowanie dodatkowego kościoła, o co w szczególny sposób zabiegał proboszcz ostrowskiej fary, ks. Leon Płotka. Artykuł opisuje historię prac budowlanych, rozpoczętych 7 czerwca 1938 r. i zakończonych po wojnie. Parafię erygowano 15 listopada 1947 r. **W służbie chrześcijańskim rodzinom. Kręgi Domowego Kościoła na terenie diecezji gliwickiej (1982-2023)** Autorzy: P. Górecki Rok: 2025 DOI: 10.25167/ff/5339 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ff/article/download/5339/4956 > W 2022 r. małżeństwa, należące do kręgów Domowego Kościoła Ruchu Światło-Życie na terenie diecezji gliwickiej, przeżywały 40. rocznicę swojej działalności. W czasie okolicznościowych obchodów, jakie z powodu pandemii zorganizowano dopiero jesienią 2023 r. w pięciu okręgach na terenie diecezji, członkowie ruchu dzielili się doświadczeniami wieloletniej działalności ewangelizacyjnej, jaką z sukcesami i niepowodzeniami prowadzili w niełatwym okresie zrywu solidarnościowego i odzyskania wolności, po **Pomniki uczestników walk narodowowyzwoleńczych na południowo-wschodnim obszarze dawnego województwa tarnopolskiego** Autorzy: A. Czyż Rok: 2020 DOI: 10.21697/AN.7830 URL: https://doi.org/10.21697/an.7830 > Artykuł obejmuje analizę nagrobków w województwie tarnopolskim (Ukraina), które oznaczają miejsca pochówku uczestników polskich bitew niepodległościowych i wojen w XX wieku. Ich identyfikacja była możliwa dzięki pracom inwentaryzatorskim prowadzonym przez Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Pomimo swojej typowej formy, znaczenie omawianych zabytków leży w ich związku z historią Polski. The article covers the analysis of tombstones in the Ternopil vo **Jerzy Kuzicki, Nieść wiarę i nadzieję na obcej ziemi. Polskie duchowieństwo katolickie w życiu religijnym i polityczno-społecznym Wielkiej Emigracji we Francji (1831-1863) Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2014** Autorzy: Krzysztof Marchlewicz Rok: 2017 DOI: 10.18290/SP.2015.10 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/3671/3759 > One final note on Gromada's community involvement: his Góral roots.Ted Gromada is the proud son of Podhale, and he has done yeoman work to make Góral culture **Wincenty Zakrzewski o roli Kościoła w dziejach Polski** Autorzy: Joanna Pisulińska Rok: 2022 DOI: 10.12775/kliopl.2021.05 URL: https://apcz.umk.pl/KLIOPL/article/download/37131/31623 > Przedmiotem analizy jest obraz dziejów Kościoła w pracach historycznych Wincentego Zakrzewskiego (1844–1918). Ten wnikliwy badacz dziejów XVI stulecia wiele miejsca w swych rozważaniach poświęcał roli polskiego duchowieństwa w dziejach Polski. W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się również stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Zapatrywania historyka krakowskiego zostały ukazane na tle ówczesnej myśli historycznej. **Papieska koronacja obrazu Matki Bożej z Makowa** Autorzy: Andrzej Pieróg Rok: 1980 DOI: 10.21906/rbl.1296 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1296/1388 > — **Ks. Michał Widera Dzieje Kościoła katolickiego w powiecie wieluńskim (1918−1939)** Autorzy: T. Moskal Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22694.8 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/17571/16341 > Wielun ´i ziemia wielun ´ska zwi ązane s ą w s ´wiadomos ´ci wielu Polaków z pocz ątkiem II wojny s ´wiatowej.Na to włas ´nie miasto spadły w tym konflikcie pierwsze bomby, zabijaj ąc 1200 mieszkan ´ców.Zniszczony został szpital powiatowy, kolegiata i inne obiekty religijne.Rozpocz ął sie ˛mroczny czas okupacji niemieckiej.Przerwał on ponad dwudziestoletni wysiłek odbudowy pan ´stwa polskiego, podje ˛ty po odzyskaniu niepodległos ´ci w 1918 r.Kos ´ciół katolicki wł ączył sie ˛w te ˛prace ˛od sam **Troska ks. Rocha Nieszporskiego o stan materialny parafii w Rząśni** Autorzy: M. Widera Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.27 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.27 > Archiwum Parafii w Rząśni zawiera interesujące dokumenty ukazujące działalność ks. Rocha Nieszporskiego w tej parafii w okresie 44 lat. Powierzono mu stanowisko proboszcza, ponieważ posiadał odpowiednie walory moralne i doświadczenie w pracy duszpasterskiej. Początki jego pracy duszpasterskiej były trudne ze względu na mały i znajdujący się w złym stanie technicznym kościół oraz niski poziom religijności mieszkańców. W tych okolicznościach ks. Roch Nieszporski wykazał się niezachwianą wiarą i po **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Kościół wędrowniczek** Autorzy: Władysław Zarębczan Rok: 2019 DOI: 10.18778/1506-6541.25.12 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/zwiej/article/download/7106/6683 > Nigdy nie zapomnę wzruszenia, jakie towarzyszyło mi w momencie, gdy usłyszałem na obczyźnie pieśń „Piękna nasza Polska cała” w wykonaniu Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”. Ilekroć przyjeżdżałem z zagranicy do kraju, zawsze zachwycałem się tym pięknem i pokazywałem je moim znajomym i przyjaciołom z różnych stron świata. Rzeczywiście jest co podziwiać i czym się zachwycać w kraju nad Wisłą! Nic dziwnego, że niektóre obiekty zostały szczególnie wyróżnione wpisem na Listę Świato **Badania architektoniczno-historyczne kościoła w Pawłowie Kościelnym** Autorzy: Ryszard Małowiecki Rok: 2026 DOI: 10.54539/sm.117 URL: https://www.studiamazowieckie.puzim.edu.pl/index.php/sm/article/download/117/95 > Niniejsze opracowanie zawiera opis przebiegu oraz efektów badań stanu kościoła parafialnego w Pawłowie Kościelnym (gmina Czernice Borowe, powiat przasnyski), podjętych przed jego generalnym remontem pod koniec lat 80. XX w. Punktem wyjścia dla autora była jego praca dyplomowa pod tytułem Pawłowo. Kościół parafialny, gm. Czernice Borowe, woj. ciechanowskie. Badania architektoniczno-historyczne 1987–1988 napisana w Podyplomowym Studium Badań Zabytków Architektury Wydziału Architektury Politechniki **Jedenaście wieków chrześcijaństwa w Polsce : wymiar polityczny i historyczny** Autorzy: Anita Młynarczyk-Tomczyk, Rafał Dudała Rok: 2021 DOI: 10.15633/9788374388214 > Przed ponad tysiącem lat Polska, łącząc się z papieskim i łacińskim Rzymem, weszła do kręgu kultury zachodnioeuropejskiej, czerpiąc z jego skarbca cywilizacyjnego, politycznego, społecznego i gospodarczego, ale też dodając do niego wiele nowego i autorskiego. Wkład Polski do cywilizacji chrześcijańskiej i do historii Kościoła jest niezaprzeczalny. Przyjęcie chrztu przez Polskę odegrało ogromną rolę w ukształtowaniu jej moralnego, kulturalnego i cywilizacyjnego oblicza w całym tysiącleciu. Od teg **III Konferencja Archiwistów Państwowych i Kościelnych „Archiwa kościelne w niepodległej Polsce”, Łódź 14–16 października 2019 r. (Ewa Grin-Piszczek)** Autorzy: Ewa Grin-Piszczek Rok: 2020 > III Konferencja Archiwistow Panstwowych i Kościelnych „Archiwa kościelne w niepodleglej Polsce”, Łodź 14–16 października 2019 r. (Ewa Grin-Piszczek) **Kościół św. Franciszka z Asyżu i klasztor Franciszkanów w Poznaniu w latach 1947-1957** Autorzy: Salezy Bogumił Tomczak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.4 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30509/26962 > IW 1947 r., po 111 latach nieobecności, powrócili do Poznania franciszkanie i objęli swój dawny klasztor i kościół pw. św. Franciszka z Asyżu, zniszczony w czasie II wojny światowej w 75%. Do 1957 r. zdołali odbudować kaplicę Matki Bożej Loretańskiej, kościół i  klasztor. Od samego początku prowadzili działalność duszpasterską w swoim kościele, ponadto głosili misje ludowe i rekolekcje w wielu parafiach. Na życzenie arcybiskupa poznańskiego Walentego Dymka w 1949 r. zaprowadzili stały dyżur spow **W setną rocznicę koronacji obrazu Zaśnięcia i Wniebowzięcia NMP w Starej Wsi (1877-1977)** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1979 DOI: 10.52204/np.1979.51.119-139 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6299/7468 > Pierwsza koronacja obrazu Matki Boskiej na ziemiach polskich w XIX w. odbyła się 8 września 1877 r. w Starej Wsi k. Brzozowa, w dzisiejszym województwie krośnieńskim. Na tę uroczystość przybyło ponad 100 000 ludzi: Polaków z trzech zaborów, Rusinów i Słowaków z Humennego, skąd, jak głosiło podanie ludowe, obraz Zaśnięcia i Wniebowzięcia N.M.P. w cudowny sposób przeniósł się do Starej Wsi przed pięcioma wiekami. Uroczystości Starowiejskie zamknęła procesja, w czasie której odniesiono obraz na daw **Parafia św. Leonarda w Mircu w średniowiecznej i wczesnonowożytnej przestrzeni historyczno-geograficznej** Autorzy: P. Kardyś Rok: 2007 DOI: 10.52204/np.2007.107.117-146 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4246/5070 > Celem artykułu jest przybliżenie dziejów parafii św. Leonarda w Mircu w średniowieczu i okresie wczesnonowożytnym. **Powstanie parafii Kostrzyn i jej funkcjonowanie w latach 1925–1945** Autorzy: Jan Gagacki Rok: 2025 DOI: 10.15633/sts.3102 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/5212/4922 > Celem tego artykułu jest przedstawienie historii powstania parafii Kostrzyn i jej pierwszych lat funkcjonowania. Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 r. było ważnym impulsem do rozwoju życia religijnego i kulturowego na wsi. Ustały ograniczenia związane z prześladowaniem Kościoła, co pozwoliło na dopasowanie struktur kościelnych do wzrastającej liczby ludności. Wzrost laicyzacji życia w miastach i zagrożenie komunizmem powodowały, że Kościół przykładał większą wagę do życia religijnego **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Pomiędzy Mentorellą a Paryżem. Artystyczna wizja krakowskiego kościoła Zmartwychwstańców ojca Leona Zbyszewskiego (1832-1907)** Autorzy: Dagny Nestorow, Rafał Nesterow Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2376 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2376/2266 > W tekście omówiono architekturę i wyposażenie kościoła Zmartwychwstańców w Krakowie, który został zbudowany w latach 1886-1887 przy krakowskim domu zgromadzenia, ufundowa­nym w 1885 roku. Była to druga świątynia zmartwychwstańców na ziemiach polskich, po kościele we Lwowie. Fundamentalny wpływ na świątynię miała artystyczna wizja o. Leona Zbyszewskiego (1832-1907) CR. Przy pomocy o. Władysława Orpiszewskiego opracował artystyczną wizję kościoła, w której odwołał się do wzorów antycznych i wczesn **Parafia – nie(zwykłe) miejsce wzrastania w wierze i braterstwie. 20 lat istnienia Parafii Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Olsztynie** Autorzy: B. Rozen Rok: 2013 DOI: 10.31648/SW.204 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sw/article/download/204/166 > Artykuł „Parafia – nie(zwykłe) miejsce wzrastania w wierze i braterstwie. 20 lat istnienia Parafii Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Olsztynie” powstał w związku z obchodzoną uroczyście 20 rocznicą istnienia parafii katolickiej w Olsztynie – Likusach. Jedna z wielu małych parafii w Kościele partykularnym, ale oryginalna i niepowtarzalna jak niepowtarzalny jest żywy organizm człowieka. Czy w tej parafii można doświadczyć obecności Boga i Jego miłości? Czy jest parafią na nasze czasy? Autorka **Kościół z Zakrzowa – translokowany na Harendę przykład sakralnej drewnianej architektury dawnego dekanatu zatorskiego** Autorzy: M. Płonka Rok: 2024 DOI: 10.24917/24504475.18.4 URL: https://resgestae.uken.krakow.pl/article/download/10442/10085/39633 > Kościół św. Anny został wzniesiony między 1708 a 1719 rokiem jako jednonawowy, z węższym i niższym prezbiterium, które zamknięto trójbocznie. Stanowi po chwilę obecną świadectwo beskidzkiej drewnianej architektury sakralnej, mimo jego obecnej lokalizacji na Podhalu. Świątynię postawiono przy użyciu wszechobecnego w lasach Zakrzowa i Stryszowa drzewa modrzewiowego, w konstrukcji zrębowej, osadzając całą budowlę na kamiennej podmurówce. Biorąc pod uwagę zarówno rosnące zainteresowanie beskidzkim b

[object Object]