Kościół MB Nieustającej Pomocy

Historia parafii Kościół MB Nieustającej Pomocy w Jegłownik udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Diecezja: elbląska. --- ### Publikacje naukowe **Versuch einer Geschichte u. Beschreibung der evangelischen Hauptkirche zu St. Marien in Elbing** Autorzy: Döring Gottfried > Historia kościola św. Marii Panny w Elblągu.Ksiązka zawiera dodatki (Beilagen) - 24 strony. **Chronik der Marienkirche in Danzig. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkription und Auswertung. Kronika kościoła Mariackiego w Gdańsku. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkrypcja i analiza, bearb. v. Christofer Herrmann, Edmund ** Autorzy: Piotr Oliński Rok: 2015 DOI: 10.15762/zh.2015.10 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.10 > W ostatnim okresie ożywiły się prace nad edycjami źródeł średniowiecznych i nowożytnych Gdańska.Świadczy o tym również wydanie Historisches Kirchen Register Eberharda Böttichera, źródła określanego jako kronika kościoła Mariackiego z 1616 r.Eberhard Bötticher sprawował urząd witryka kościoła Mariackiego w Gdańsku w początkach XVII w.W Historisches Kirchen Register oprócz własnych obserwacji i doświadczeń wykorzystał wiele materiałów dotyczących tej świątyni, a także Gdańska, sięgając również okr **Dzieje parafii i kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Bydgoszczy w latach 1920-1972** Autorzy: J. Uminski Rok: 2005 DOI: 10.52204/np.2005.103.5-92 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4890/5113 > Artykuł dotyczy lat 1920-1972, kiedy parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy w bydgoskiej dzielnicy Szwederowo była administrowana przez jej pierwszych dwóch urzędujących. Ksiądz Jan Konopczyński został proboszczem Szwederowa w lutym 1920 r. Jego nominacja zbiegła się z dekretem kardynała Edmunda Dalbora, który podzielił Bydgoszcz na cztery strefy duszpasterstwa (tj. po przejęciu przez władze polskie administracji miasta 20 stycznia 1920 r., ale przed oficjalnym włączeniem Szwederowa i 17 innych **Rola redemptorystów w odnowieniu kultu ikony Matki Bożej Nieustającej Pomocy** Autorzy: M. Sadowski Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2099 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2099/2044 > This year marks the beginning of the 150th anniversary of the rediscovery of the icon of Our Mother of Perpetual Help, icon connecting the Eastern and Western traditions of the Church. The rediscovery was directly related to the Redemptorists whom Blessed Pius IX entrusted the image of Mary, asking them to „make her known throughout the world”. The article aims at presenting the circumstances of the events occurring 150 years ago, the Roman ceremony of the crowning of the icon in 1867 and the hi **Die evangelische Kirche des Stadt-und Landkreises Elbing…** Autorzy: K. Gustav > Dzieje kościola ewangelickiego. Zeszyt wydany z okazji jubileuszu 400- Lecia Reformacji. Opracowanie obejmuje dzieje kościola ewangelickiego pod panowaniem polskim i pruskim oraz zawiera historie poszczegolnych elbląskich świątyni (NMP, św. Ducha, Trzech Kroli, św. Jerzego, Bozego Ciala, św. Anny, św. Pawla, gminy reformowanej i parafii wojskowej), jak rowniez opisy kościolow wiejskich na Żulawach i Wzniesieniu Elbląskim. Na koncu wzmiankowani są duchowni, sprawujący urzedy w poszczegolnych para **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 15)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2024 DOI: 10.31648/cetl.9393 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/9393/7393 > The article presents the church centers in Monkinie (Our Lady of the Angels), Nowa Wieś Ełcka (St. Joseph the Craftsman), Okartowo (Immaculate Heart of the Blessed Virgin Mary) and two in Olecko (Blessed Virgin Mary Queen of Poland and Exaltation of the Holy Cross). **Organs at the church of St. Nicholas in Elbląg from the late 18th century until 1945** Autorzy: Bartosz Skop Rok: 2020 DOI: 10.51974/KMW-134781 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-134781-63043?filename=Organs at the church of.pdf > The St. Nicholas parish church in Elbląg, currently the Elbląg diocese cathedral, is a unique building in every respect. Until today, it remains the most important element of the town and reflects its turbulent history. Since its erection, the church was an important centre of liturgical music. The paper discusses the changes in the organ instruments of the largest Elbląg church after the fire of 26 April 1777 until 1945. Their story has remained largely unknown until today. It is particularly s **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Problematyka historyczna kultu maryjnego** Autorzy: K. Górski Rok: 1961 DOI: 10.52204/np.1961.13.245-252 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7742/7081 > x **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 10)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2023 DOI: 10.31648/cetl.9136 URL: https://doi.org/10.31648/cetl.9136 > The article presents the church centers in Grabowo (Our Lady of the Rosary), Jaminy (Saint Matthew the Apostle), Janówka (Annunciation of the Blessed Virgin Mary), Jeleniewo (the Sacred Heart of Jesus) and Jeże (Saint Apostles Peter and Paul). **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 17)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2024 DOI: 10.31648/cetl.9395 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/9395/7740 > The article presents the church centers in Orzysz (Sacred Heart of Jesus), Pawłówka (The Holy Trinity), Pisanica (Our Lady Queen of Poland), Pisz (Saint John the Baptist) and Pisz (Mother of Mercy). **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Paralela Maryja–Kościół w egzegezie wczesnochrześcijańskiej** Autorzy: B. Czyżewski Rok: 2026 DOI: 10.15633/ps.30102 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/5600/5423 > Ogłoszony przez papieża Pawła VI w czasie soboru watykańskiego II tytuł „Matka Kościoła” odnosił się do Maryi. Nie był on nowy i nieznany, ponieważ uzasadniali go pisarze wczesnochrześcijańscy, zwracając uwagę na paralelę Maryja–Kościół. Była ona przedłużeniem innego porównania, znanego już św. Justynowi, Maryja–Ewa. W używaniu paraleli Maryja–Kościół na czoło wysuwa się św. Ambroży z Mediolanu, który wskazuje na dziewictwo i macierzyństwo łączące Maryję i Kościół. Te dwa przymioty, zdaniem bisk **Z dziejów kultu obrazu Matki Boskiej Chełmskiej** Autorzy: J. Stefański Rok: 1986 DOI: 10.52204/np.1986.66.159-190 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6831/7693 > -- **„WSPÓLNOTA. ABY STANOWILI JEDNO!” JAKO ORGAN PRASOWY KOŚCIOŁA ELBLĄSKIEGO W LATACH 1992–2002** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2014 DOI: 10.31648/cetl.1885 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/1885/1459 > Diocese of Elbląg is one of the few newly established in 1992 dioceses in Poland, whereimmediately after its establishment began to issued their own authority newspaper − „Community.To be one!”. Magazine appeared to until 2002. This letter played a key role in informing about thelife of the Diocese of Elblag, including its many pastoral initiatives. The article presents, amongothers, genesis, editors, publisher, publishing formula, layout and typographic journal. **Adressbuch der deutschen bibliotheken** Autorzy: P. Schwenke > Ksiega adresowa niemieckich bibliotek (Beihefte zum Centralblatt fur Bibliothekswesen. Nr 10). Dla Elbląga omowione są - poza Biblioteką Miejską – biblioteki szkolne: biblioteka gimnazjalna (byla nią de facto do 1846 r., poźniej stala sie miejską, choc i wcześniej elblązanie mogli korzystac z jej zbiorow) i biblioteka Gimnazjum Realnego (zalozona w 1841, w 1882 wzbogacona o ksiegozbior ze spuścizny kupca Georga Schmidta, w 1887 – profesora E. Volckmann’a). Drugą grupą byly biblioteki przykościel **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **The Blessed Virgin Mary, Mother of the Church Parish in Warnice in the Years 1977–2018** Autorzy: Piotr Lichota Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.1-07 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16188.pdf > Nowy podział granic po zakończeniu II wojny światowej zburzył dotychczasowy porządek w całym kraju. Na tereny zamieszkałe przed wojną przez Niemców zaczęli też przybywać mieszkańcy z tzw. centralnej Polski, głównie ze względów ekonomicznych. Dla wielu przyjazd na Pomorze Zachodnie był tzw. nowym otwarciem. Do Warnic i okolicznych miejscowości pierwsi osadnicy, przybyli jesienią 1947 roku, zwłaszcza z powiatu końskiego na Kielecczyźnie, z okolic Płocka, z Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny. To właśn **The history of the organ in the Church of St. Adalbert and Our Lady of Sorrows in Modlnica** Autorzy: Piotr Matoga Rok: 2020 DOI: 10.52204/np.2020.133.213-226 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3665/4017 > Przedmiotem artykułu jest historia organów w kościele pw. św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy. Tekst oparty jest na rezultatach kwerend archiwalnych, przy czym najwięcej źródeł pochodziło z archiwum parafialnego. Podjęte badania wykazały, że organy w rzeczonej świątyni istniały co najmniej od pierwszej połowy XVIII w. Obecny instrument zbudował w latach 1843–1844 krakowski organmistrz Ignacy Wojciechowski. Organy te były wielokrotnie naprawiane, remontowane i przebudowywane. W 1888 r **Care and educational activities of the Sisters of St Catherine in the Elbląg Pangritz Colony between 1887 and 1946** Autorzy: Wojciech Zawadzki Rok: 2022 DOI: 10.51974/kmw-157078 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-157078-84240?filename=Care and educational.pdf > Elbląg przed drugą wojną światową był dużym miastem, z rozwiniętym przemysłem i społecznością o charakterze robotniczym . W XIX w. szybko rozwijała się dzielnica miasta Kolonią Pangritza, w której osiedlili się ubodzy przybysze z różnych stron państwa pruskiego. Kolonia przez dziesięciolecia pod względem ekonomicznym i rozwoju infrastruktury mocno odbiegała od reszty miasta. Kumulowały się też na tym terenie wszystkie niekorzystne procesy związane z XIX-wieczną klasą robotniczą tj. analfabetyzm, **Legenda, tradycja i historia o zaśnięciu i wniebowzięciu NMP** Autorzy: Andrzej Struś Rok: 1984 DOI: 10.21906/RBL.1268 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1268/1360 > - **Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP w Siedlcach** Autorzy: Urszula Pietrykowska Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.87-111 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6810/7683 > -- **Kult matki Bożej w klasztorze oo. Karmelitów na Piasku w Krakowie i jego promocja w Polsce** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 1998 DOI: 10.15633/FHC.1308 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1308/1208 > The article discusses the worship of Virgin Mary in Carmelite Fathers' monastery in Piasek, Krakow. **Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg** Autorzy: B. Schmid > Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow. **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Ogłoszenie dogmatu Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w diecezji warmińskiej** Autorzy: Jan Obłąk Rok: 1961 DOI: 10.52204/np.1961.14.269-278 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7765/7099 > -- **Łąki Bratjańskie - najstarsze miejsce kultu maryjnego w diecezji chełmińskiej** Autorzy: Edmund Piszcz Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.177-203 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6695/7773 > -- **Święto NMP Wspomożenia Wiernych w 150-lecie** Autorzy: Krystyna Kuźmak Rok: 1967 DOI: 10.21906/RBL.3081 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3081/3168 > — **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 18)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2024 DOI: 10.31648/cetl.9396 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/9396/7902 > The article presents the church centers in Pisz (Saint Joseph, Spouse of the Blessed Virgin Mary and Sacred Heart of Jesus), Pozezdrze (Saint Stanisław Kostka), Prawdziska (Saint Andrew the Apostle) and Prostki (Saint Anthony of Padua). **Manuscript of Fr. Andrzej Józef Delerdt as a source for the beginning of the cult of Our Lady of Sorrows in Skrzatusz** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2020 DOI: 10.18276/skk.2020.27-25 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/18841.pdf > Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu położone jest obecnie w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Jest jedynym miejscem, w którym czci się nieprzerwanie od ponad 400 lat cudowną Pietę. Początki Skrzatusza sięgają XV wieku. Wówczas powstała tam pierwsza świątynia. Drugi kościół pw. Wniebowzięcia NMP wybudowano w 1572 roku. Poświęcił go sufragan poznański 3 lata później. W wyniku reformacji wcześniejsza samodzielna parafia skrzatuska został włączona jako filia do Wałcza na początku XVII wi **"Dla pomnożenia chwały Bożej". Jagiełłowe i Jadwigi fundacje na rzecz Kościoła w Koronie i Litwie** Autorzy: Kazimierz Hartleb Rok: 1946 DOI: 10.52204/np.1946.1.5-42 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6326/7163 > -- **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Apostolska posługa miłości Sióstr Służebniczek Bogarodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej w parafii pw. św. Małgorzaty w Nowym Sączu w latach 1893–2016** Autorzy: Grzegorz Kiełbasa Rok: 2018 DOI: 10.15633/tst.2621 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/2621/2515 > The Congregation of the Sisters the Servants of the Mother of God Immaculately Conceived entrusts to the multiple apostolic ministry of charity, in particular the Christian education and teaching of children, the service of the poor and the sick, the support of families in their various needs and the various forms of parish and charitable work. At the end of the 19th century, the new establishment of the Congregation of the Sisters the Servants of the Mother of God Immaculately Conceived was est **Ambulatoryjna pielęgnacja chorych i pomoc ubogim sióstr św. Elżbiety w Polsce w latach 1914-1978** Autorzy: Teodozja Zipzer Rok: 1981 DOI: 10.52204/np.1981.55.285-338 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6546/7529 > -- **Administracja wyznaniowa wobec starań diecezji warmińskiej o budowę kościoła – Pomnika Tysiąclecia w Elblągu w latach 1965–1976** Autorzy: Andrzej B. Krupa Rok: 2023 DOI: 10.31648/ep.9673 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/ep/article/download/9673/7121 > W 1965 r. episkopat Polski wystąpił z inicjatywą budowy kościołów – pomników tysiąclecia państwowości polskiej. We wniosku dotyczącym diecezji warmińskiej rządca diecezji bp Tomasz Wilczyński wskazał Elbląg jako miejsce budowy kościoła – Pomnika Tysiąclecia. Administracja wyznaniowa województwa gdańskiego, a także istniejącego od połowy 1975 r. województwa elbląskiego nie wyraziła na to zgody. Odrzucono uzasadnienie inwestycji koniecznością zaspokojenia potrzeb religijnych w rozwijającym się mie **The History of the Former Book Collection of the Elbląg Dominicans** Autorzy: E. Chlebuś Rok: 2024 DOI: 10.51974/kmw-186433 URL: https://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-186433-115916?filename=The History of the Former.pdf > Podupadły w wyniku reformacji klasztor dominikański w Elblągu został ostatecznie w 1542 r. przekazany radzie miasta. Aż do początków XVIII w. księgozbiór klasztorny pozostawał w swojej dawnej lokalizacji nad małym refektarzem. Książki z księgozbioru elbląskich dominikanów różnymi drogami trafiły do biblioteki gimnazjalnej, przekształconej w 1867 r. w Bibliotekę Miejską. Pierwszą partię książek przekazanych bibliotece stanowiły woluminy przejęte przez rektora gimnazjum w 1710 r. Druga partia to w **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **[REVIEW]: Krzysztof Bracha, Maria Mediatrix – Maria Adiutrix. Pobożność maryjna w nauczaniu kaznodziejskim w Polsce późnego średniowiecza. Sermones dominic ales et festivales z tzw. kolekcji Piotra z Miłosławia, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2023, pp. 328.** Autorzy: Ewelina Kaczor Rok: 2024 DOI: 10.31743/amsn.17767 URL: https://doi.org/10.31743/amsn.17767 > Review of Krzysztof Bracha's monograph: Maria Mediatrix – Maria Adiutrix. Marian Devotions in the Teachings of Late Medieval Preaching in Poland. The Sermones dominicales et festivals from the So-called Collectione of Piotr of Miłosław, Warszawa 2023 **Stan, potrzeby i perspektywy badań nad dziejami diecezji ełckiej, cz. 2: Lud Boży i Aktywność Kościoła** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2021 DOI: 10.31648/cetl.7095 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/7095/5503 > The article presents the state of research on the history of the Ełk diocese in relation to the prosopography of the clergy and lay faithful. The historiographic review was made on the basis of approx. 200 scientific and popular science publications. **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZ. 30)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.10805 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/10805/8644 > W artykule scharakteryzowano pod względem historycznym i bibliograficznym ośrodki kościelne w Zelkach (Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej), Żabinie (Narodzenia Najświętszej Marii Panny), Żarnowie (Narodzenia Najświętszej Marii Panny), Żylinach (Matki Boskiej Częstochowskiej) i Żytkiejmach (św. Michała Archanioła). **Działalność Zgromadzenia Służebnic Matki Dobrego Pasterza w latach 1895-1995** Autorzy: Danuta Wielgat Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8694 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/8694/7430 > - **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Parafia pod Wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie w latach 1939-1958 w świetle źródeł proweniencji kościelnej** Autorzy: Bartłomiej Grzanka Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.008.16915 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22399/ > Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie doznała podczas drugiej wojny światowej dużych strat duchowych (zwłaszcza tragiczne były losy proboszcza i wikariusza) oraz materialnych. W artykule przedstawione zostały dzieje parafii w latach 1945-1958, kiedy to pod przewodnictwem bardzo zaangażowanego proboszcza, ks. Lucjana Kurzawskiego, nastąpiła odbudowa duchowa, moralna i materialna lokalnego kościoła. THE PARISH DEDICATED TO THE ASSUMPTION OF THE BLESSED VIR **PEREGRYNACJA IKONY MATKI BOŻEJ NIEUSTAJĄCEJ POMOCY W DIECEZJI PELPLIŃSKIEJ W 2024 ROKU W KONTEKŚCIE WYKORZYSTANIA POTENCJAŁU NOWYCH MEDIÓW** Autorzy: Waldemar Prondzinski Rok: 2025 DOI: 10.12775/splp.2025.017 URL: https://apcz.umk.pl/SPLP/article/download/67273/44436 > W 2024 roku diecezja pelplińska przeżywała peregrynację ikony Matki Bożej Nieustającej Pomocy, przygotowującą wiernych do Roku Świętego 2025. Wydarzenie miało na celu ożywienie życia chrześcijańskiego i umocnienie wiary. Kluczową rolę w jego organizacji odegrały nowe media. Strony internetowe i media społecznościowe ułatwiały publikację zaproszeń, harmonogramów oraz instrukcji, a także umożliwiały zapisy na przyjęcie ikony. Dodatkowo wspierały działania formacyjne i ewangelizacyjne, angażując pa **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Apostolstwo dobrej śmierci – historia i misja** Autorzy: Bogdan Kulik Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt206710-6 URL: https://doi.org/10.18290/rt206710-6 > 22 lipca 1908 roku papież Pius X ustanowił Stowarzyszenie Matki Bożej Patronki Dobrej Śmierci stowarzyszeniem uniwersalnym dla całego Kościoła. 30 maja 1987 roku Prymas Polski kard. Józef Glemp zatwierdził Polską Filię Stowarzyszenia z centralą w Sanktuarium Maryjnym w Górce Klasztornej, a tym samym zezwolił Misjonarzom Świętej Rodziny na prowadzenie tego dzieła. Celem Stowarzyszenia jest  propagowanie modlitwy o dobrą śmierć i przygotowywanie do niej. Artykuł jest szczegółową prezentacją histor **Ermländische und pomesanische Klöster der Elisabethschwestern bis 1945** Autorzy: W. Zawadzki Rok: 2021 DOI: 10.21697/SC.2020.27.2.15 URL: https://doi.org/10.21697/sc.2020.27.2.15 > Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety powstało w połowie XIX w. na Śląsku. Od II połowy XIX w. utworzono wiele placówek elżbietańskich również na terenie ówczesnych Prus Wschodnich i Zachodnich, w tym na terenie historycznej Warmii i Pomezanii. Siostry zakonne trudniły się głównie ambulatoryjną opieką nad chorymi, ale podejmowały też działalnośc charytatywną, opiekuńczą, edukacyjną i wychowawczą. Ich praca szczególnie na placówkach wiejskich wspierała a niejednokrotnie zastępowała ówczesne państwowe **Substancja zabytkowa figury Matki Bożej Skrzatuskiej i dzieł z nią związanych świadectwem jej historii i kultu** Autorzy: Jan L. Nowiński Rok: 2025 DOI: 10.69553/rs.2024.13-06 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2025/06_nowinski_janusz.pdf > The article is dedicated to the analysis of the historic substance of the figure of Our Lady of Skrzatusz and the artistic works associated with her veneration, presented as both material and spiritual testimony to the development of the cult and the history of the sanctuary. The text discusses and analyzes the dramatic circumstances surrounding the origin of the figure’s cult (the profanation in Mielęcin, 1575); early iconographic depictions of the Skrzatusz Pietà; as well as the results of the **Papieska koronacja obrazu Matki Bożej z Makowa** Autorzy: Andrzej Pieróg Rok: 1980 DOI: 10.21906/rbl.1296 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1296/1388 > — **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Z dziejów Zgromadzenie Sióstr Wspólnej Pracy od Niepokalanej Maryi** Autorzy: Henryk Witczak Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.24 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.24 > Okazją do powstania artykuły jest 100 lat istnienia Zgromadzenia Sióstr Wspólnej Pracy od Niepokalanej Maryi. Pełny proces powstania i kształtowania się zgromadzenia trwał prawie 100 lat. Składał się z następujących etapów: życie wspólne (1889), stowarzyszenie świeckie (1910), zgromadzenie religijne bez ślubów (1920), zgromadzenie zakonne na prawach diecezjalnych (1922) i zgromadzenie zakonne na prawach papieskich (1983). W tym okresie zgromadzenie ukształtowało swoje prawo zakonne i strukturę **Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135 > -- **Niepokalana Wszechpośredniczka Łask jako tytuł Bazyliki Mniejszej w Niepokalanowie** Autorzy: D. Śliwiński Rok: 2024 DOI: 10.52097/lst.2023.4.53-68 URL: https://ojs.academicon.pl/lst/article/download/8183/8424 > The idea of Virgin Mary as Mediatrix of All Graces has been present in the Church for centuries. This title was understood in different ways and many efforts were made to defend this Virgin Mary’s privilege. At the turn of the 19th and 20th centuries the title appeared in the teaching of popes. It is not surprising that Saint Maximilian, the great worshiper of Our Lady the Immaculate also called Her Mediatrix of All Graces. Initially teaching the traditional science relating to that title and th **Kręgi Apostolatu Pielgrzymującej Matki Bożej w Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej** Autorzy: Zygmunt Czaja Rok: 2023 DOI: 10.69553/rs.2023.11-10 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2023/10_zygmunt_czaja.pdf > Inicjatorem Apostolstwa Pielgrzymującej Matki Bożej jest sługa Boży Jan Luiz Pozzobon (1904–1985), Brazylijczyk, ojciec rodziny i diakon stały. W 1950 r. otrzymał od siostry szensztackiej obraz Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej w oprawie nawiązującej kształtem do sanktuarium szensztackiego, aby czuwał nad pielgrzymowaniem obrazu po rodzinach jego osiedla. Widząc pozytywny wpływ tej akcji pastoralnej na rodziny, postanowił ją kontynuować. Od 1959 r. zaczął tworzyć kręgi dla rodzin, organizując 30 **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZ. 28)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.10803 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/10803/8223 > W kolejnej części cyklu – Kościoły i parafie diecezji ełckiej – zaprezentowane zostaną dwa ośrodki kościelne w Węgorzewie (Dobrego Pasterza i Matki Bożej Fatimskiej) oraz w Wiartlu (św. Maksymiliana Marii Kolbego), Wieliczkach (Narodzenia Najświętszej Maryi Panny) i Wigrach (Narodzenia Najświętszej Maryi Panny). Dwie z tych parafii są prowadzone przez księży zakonnych, tj. w Węgorzewie, pozostałe przez księży diecezjalnych. Dominującą parafią i kościołem jest tu niewątpliwie ośrodek na Wigrach, **KS. KRZYSZTOF BIELAWNY, DZIEJE PARAFII W RUTCE-TARTAK, ELBLĄG 2024, SS. 217** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.11324 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/11324/8187 > brak **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Zarys historii archiwum kościelnego w Kamieniu Pomorskim** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9143 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9143/7649 > - **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Przygotowania do odbudowy ewangelickich budynków kościelnych w Prusach Wschodnich w czasie pierwszej wojny światowej** Autorzy: M. Jodkowski Rok: 2018 DOI: 10.15762/ZH.2018.44 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.44 > MAREK JODKOWSKI (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZ. 29)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.10804 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/10804/8480 > W przedostatniej, tj. 29 części cyklu – Kościoły i parafie diecezji ełckiej – zaprezentowane zostaną ośrodki kościelne w Wilkasach (św. Rafała Kalinowskiego), Wiśniowie Ełckim (Matki Bożej Gromnicznej), Wiżajnach (św. Teresy), Woźnicach (św. Maksymiliana Marii Kolbego) oraz Wydminach (Chrystusa Zbawiciela). Wszystkie one mają bogatą historię sięgającą kilka wieków wstecz. Kręgosłupem każdego opisu uczyniono historię parafii (okoliczności powstania, jej organizacja i rozwój itp.). Z parafią ściśl **Kościół w czasie odzyskiwania niepodległości w świetle wybranych przykładów z historii diecezji chełmińskiej** Autorzy: W. Rozynkowski Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1808 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1808/1835 > to. The next two points referred to biographies, or rather the activities of two people: the ordinary of Chełmno, Augustyn Rosentreter and the priest of the Chełm Diocese, Fr. Józef Dembieński. Their example shows the diversity and complexity of attitudes that we encounter in the process of rebirth of Polish statehood in Pomerania. **Sanktuarium w Machirowie w XVIII w. jako przykład lokalnego ośrodka kultu maryjnego na wschodnich terenach Wielkiego Księstwa Litewskiego** Autorzy: M. Sawicki Rok: 2007 DOI: 10.52204/np.2007.107.67-90 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4248/5068 > Jednym z najbardziej charakterystycznych przejawów pobożności wśród mieszkańców Rzeczypospolitej Obojga Narodów w czasach nowożytnych był kult Najświętszej Maryi Panny. Tutaj spotykały się zachodnie i wschodnie tradycje kultu Matki Bożej, co miało integralny wpływ na wspólnoty chrześcijańskie. Źródłem, na którym autor opiera swoje badania, jest księga 250 cudów dokonanych dzięki ikonie Matki Bożej Machirowskiej i opisanych w książce bazylianina Martyra Auzgajłło. Tego typu działalność była typow **„Wielka” i „Mała Rodzina Marii” w ikonografii chrześcijańskiej. Krótka historia tematu i jego realizacje na terenie Wielkopolski** Autorzy: Agnieszka Wajroch Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2016.11.4 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15456/15216 > The article deals with the iconography of the theme of the “great” and “small” family of Mary in Greater Poland. Most of the representations are not evidenced in the Bible. The author reviews the literature of the subject and presents examples of the realization of this theme in Greater Poland: Prochy, Tarnowo Połuckie, Skarbaszewo.Representations of this and related content were popular in medieval piety, especially in middle-class circles. In Greater Poland sculpted representations of the “sma **Maryja – „ucieczka nasza” w czasie próby** Autorzy: M. Chmielewski Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt20675-2 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/13298/14275 > Historia Kościoła, a zwłaszcza historia duchowości, dostarcza wiele faktów, postrzeganych w perspektywie wiary chrześcijańskiej jako szczególne interwencje Boga, o które wierzący prosili za pośrednictwem i wstawiennictwem Matki Bożej. Dlatego mariologiczna doktryna Kościoła katolickiego i pobożność maryjna zalecają wzywać Matkę Jezusa w różnych sytuacjach kryzysowych naszego życia jako „Ucieczkę grzeszników”, „Pocieszycielkę uciśnionych”, „Orędowniczkę” i „Pośredniczkę” czy „Matkę niezawodnej na **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 9)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2023 DOI: 10.31648/cetl.8902 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/8902/6943 > The article presents 3 parishes from Gołdap (of the Blessed Virgin Mary, Mother of the Church, St. Leon and St. Boniface and St. Józef the Worker), the parish in Górne and the parish in Grabnik. **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Przemiany architektury kościoła parafialnego w Koźlu od schyłku XIII do końca XVI wieku** Autorzy: Andrzej Legendziewicz, Andrzej Peszko Rok: 2023 DOI: 10.21697/sc.2023.30.1.6 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/13332/11547 > Artykuł prezentuje wyniki badań kościoła parafialnego pw. św. Zygmunta i św. Jadwigi Śląskiej w Koźlu. We wstępie przedstawiono analizę skromnych źródeł pisanych oraz ikonograficznych, a także omówiono dotychczasową literaturę. Bazując na badaniach architektonicznych, analizie porównawczej oraz informacji z 1293 r. wydzielono najstarsze partie, obejmujące dwuprzęsłowe prezbiterium, którego budowę osadzono w drugiej połowie XIII wieku. Data przekazania patronatu nad świątynią Zakonowi Rycerskie **Przywilej króla Jana Kazimierza dla jezuitów malborskich z 1652 roku** Autorzy: Rafał Panfil Rok: 2025 DOI: 10.15633/tes.11101 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/textusetstudia/article/download/5276/5115 > Jezuici osiedlili się w Malborku w 1618 roku. Do wybuchu wojny o ujście Wisły oraz zajęcia Malborka przez Szwedów w 1626 roku pełnili posługę przy kościele parafialnym św. Jana Chrzciciela. Kiedy powrócili do miasta w 1636 roku, podjęli starania o pozyskanie własnej świątyni. Kościół stanowił bowiem centrum apostolskiej działalności jezuitów i nieodzowny element kolegium jezuickiego, które planowano tutaj otworzyć. Piętnastoletnie starania o kaplicę Nadbramną NMP, w której znajdował się słynący **Ab humana memoria negoci mundi facilius elebuntur, que nec scripto eternatur.”. Remarks on the historical geography and chronology of Pomesania and Pogesania in the Middle Ages** Autorzy: Seweryn Szczepański Rok: 2018 DOI: 10.51974/kmw-134884 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-134884-63141?filename=Ab humana memoria negoci.pdf > In this article, the author focuses on the analysis of Mieczysław Józefczyk’s book: Kościół i społeczeństwo w Prusach krzyżackich. Teksty źródłowe do dziejów chrześcijaństwa w Pomezanii i Pogezanii (Church and Society in Teutonic Order Prussia. The Textual Sources for the History of Christianity in Pomesania and Pogesania), published by the Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne in Elbląg in 2017. A detailed criticism of the author’s methodology of the book is presented, with the correction of m **Starania o uwolnienie kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej z Jasnej Góry w okresie Nawiedzenia archidiecezji krakowskiej (1967-1968)** Autorzy: Mariusz Trąba Rok: 2006 DOI: 10.15633/FHC.1381 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1381/1277 > Peregrination of a copy of the painting of Our Lady of Czestochowa was one of the key components of a huge programme of Christian ministry, which, in connection with the millennial celebrations of the Christianization of Poland, was planned and implemented by the Polish primate, Cardinal  Stefan Wyszynski. In response, the communist authorities prevented the peregrination of the painting. **Rozwój organizacji kościelnej na Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1965** Autorzy: M. Chorzępa Rok: 1965 DOI: 10.52204/np.1965.22.113-149 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6340/6541 > W artykule przestawiono dwudziestolecie Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej. Omówiono w nim stan organizacji terytorialno-kościelnej, zwracając uwagę na kwestię zniszczonych kościołów. Opisano trudy odbudowy życia religijnego Gorzowskiej Administracji Kościelnej. Przestawiono posługę administratorów apostolskich: ks. Edmunda Nowickiego, ks. Tadeusza Załuczkowskiego, ks. Zygmunta Szelążka oraz biskupów: ks. Teodora Benscha i ks. Wilhelma Pluty. **Kult Niepokalanego Poczęcia i Maryi Niepokalanie Poczętej w Wielkopolsce** Autorzy: Tomasz Nawracała, A. Krzyżaniak Rok: 2024 DOI: 10.14746/pst.2024.46.6 URL: https://doi.org/10.14746/pst.2024.46.6 > Artykuł podejmuje zagadnienie rozwoju kultu Niepokalanego Poczęcia na terenie współczesnego województwa wielkopolskiego. Wskazuje się w nim na dowody istnienia tego kultu jeszcze przed ogłoszeniem dogmatu w 1854 roku. W pierwszej części ukazuje się historyczny rozwój teologicznej prawdy, która od starożytności chrześcijańskiej ewoluuje do orzeczeń teologów XIII i XIV wieku oraz decyzji soboru w Bazylei. W dalszych częściach pokazuje się recepcję tajemnicy Niepokalanego Poczęcia w pobożności ludo **Kaplice czy kaplica? O zawiłych dziejach kaplic(y) św. Bartłomieja i św. Jadwigi w gdańskim kościele Najświętszej Maryi Panny i o ich znaczeniu dla badań nad średniowiecznymi elementami wystroju** Autorzy: Alicja Grabowska-Lysenko Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.02 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.02 > Chapels or A Chapel? On the Complex History of the Chapel(s) of St. Bartholomew and St. Hedwig in St. Mary's Church in Gdańsk and their Significance for Research on Medieval Decorative ElementsAccording to the findings of the research into the history of St. Mary's Church in Gdańsk, in its eastern part, behind the main altar, three liturgical centres operated in the Middle Ages: the Chapels of the Holy Sepulchre and of St. Bartholomew, which divided the wide architectural space on the axis of th **Katedra p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku w opisie wizytacyjnym z 1829 roku** Autorzy: Marek Hałaburda Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.2018.109.10 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2018.109.10 > Kościół p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku, wybudowano w latach 1700-1710, jako kościół klasztorny jezuitów. Po kasacie zakonu, został przekazany parafii. W 1797 r. budynek kościoła strawił pożar. Rok później świątynia wyznaczona została na katedrę utworzonej wówczas diecezji, ze stolicą w Mińsku. Odbudowana w latach 1798-1803 dzięki staraniom i funduszom bpa Jakuba Ignacego Dederki. W 1869 r. na skutek likwidacji diecezji, ponowie został zdegradowany do siedziby parafii. W listopadz **Bibliografia Sankturarium Matki Jedności Chrześcijan w Świętej Lipce za lata 1618-2018** Autorzy: E. Sukiennik Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.19 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/sukiennik_112_1.pdf > Sanktuarium maryjne w Świętej Lipce na Mazurach to jedno z najbardziej znanych miejsc pielgrzymkowych w Polsce. Od czasów średniowiecza przybywają tu pielgrzymi z Polski i z krajów sąsiednich, aby modlić się przed słynącym łaskami wizerunkiem Matki Bożej oraz słuchać koncertów muzycznych, które wykonywane są na imponujących organach barokowych. W 2018 roku sanktuarium przeżywało trzy ważne rocznice: 400-lecie oddania Świętej Lipki pod opiekę króla polskiego Zygmunta III Wazy i jego następców, 12 **Ikonografia witraży Wiktora Ostrzołka w gdańskim kościele Mariackim (1977–1980)** Autorzy: Jacek Friedrich Rok: 2021 DOI: 10.26881/porta.2021.20.09 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/6409/5827 > In 1966, a commemorative decoration appeared inside St Mary’s Church in Gdansk: its main component was the painting showing Poland’s Baptism placed in the chancel. Meanwhile, a pillar by the Priests’ Chapel was decorated with a standard bearing striped concentration camp uniform cloth with numbers of priests -prisoners in Nazi camps. This referred directly to the décor of the Priests’ Chapel created not long before, and in which Polish priests murdered during WW II had been commemorated in 1965. **HISTORIA FIGURY MATKI BOŻEJ W SEJNACH** Autorzy: Jaroslav Kalinovskij Rok: 2022 DOI: 10.56898/st.10171 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/10171/9328 > Figura Matki Bożej Sejneńskiej od wieków urzeka wiernych, odwiedzających sanktuarium swoim artyzmem oraz spokojem płynącym z Jej oblicza. Pielgrzymi, modląc się w Bazylice czują, że Matka Boska otacza swoją opieką tych, którzy zbliżają się do Boga i powierzają mu swoje troski. Wydaje się, że figura Madonny Sejneńskiej, bogata w treść teologiczną, może ożywiać i umacniać wiarę wszystkich modlących się w tej świątyni, a także łagodzić wzajemne relacje między Polakami i Litwinami oraz czynić je naw **Konferencja „Pod opieką Maryi. Ku koronacji Łaskami Słynącego Obrazu Matki Bożej Szkaplerznej z Kościoła św. Krzyża w Rzeszowie”. 12 VI 2010 r. Rzeszów** Autorzy: Ewa Kłeczek-Walicka Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.11659 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11659/9960 > Od kilku lat trwaj przygotowania do koronacji askami syncego wizerunku Matki Boej Szkaplerznej z kocioa pw. witego Krzya w **Zarys dziejów diecezji chełmińskiej** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.59-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6692/7770 > -- **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Mariologia Józefa Kudasiewicza dla Kościoła w Polsce** Autorzy: Kazimierz Pek Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2014.8.2.06 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/8266/7052 > Biblijne badania ks. Józefa Kudasiewicza (1926-2012), profesora z KUL, przyczyniły się do wyjaśnienia lub wypromowania ważnych zagadnień mariologicznych. Jego uwrażliwienie teologiczne uwarunkowane było pobożnością maryjną w Polsce i nauczaniem Vaticanum II. Przekonywająco uzasadnił potrzebę uprawiania mariologii eklezjotypicznej. Maryja jest proroczo zapowiedziana w Starym Przymierzu jako Córa Syjonu. Nowe Przymierze ukazuje ją jako Ikonę Kościoła. Dla lepszego poznania godności i funkcji Matki **Szlakami przeszłości i czasów współczesnych, red. K. Puchowski i J. Zerko, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1996, ss. 387** Autorzy: K. Jakubiak Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.1997.5.6.11 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/16799/16638 > . **Zmagania o katolicyzm i polskość ziemi bytowskiej i lęborskiej** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 1958 DOI: 10.52204/np.1958.8.181-201 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7618/7019 > -- **Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2086 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031 > In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the

[object Object]