Kościół MB Miłosierdzia

Historia parafii Kościół MB Miłosierdzia w Gniezno udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: gnieźnieńska. --- ### Publikacje naukowe **Wokół początków kościoła pod wezwaniem Krzyża Świętego w Gnieźnie** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2012 DOI: 10.14746/seg.2012.6.14 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/2554/2537 > The article discusses the beginnings of the holy cross church in Gniezno. among other things, it addresses the questions of the founder, the date the temple was granted to the holy sepulchre order and the characteristics of the settlement where it was erected. **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Materiał szkieletowy z katedry gnieźnieńskiej (X/XI-XVII wiek)** Autorzy: K. Kaszycka Rok: 1987 DOI: 10.18778/1898-6773.53.1-2.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/ar/article/download/12859/12465 > Pierwsze ślady osadnictwa w Gnieźnie pochodzą z przełomu VI/VII w. n.¿/, w VIII wieku powstaje na dzisiejszym Wzgórzu Lecha gród warowny. Katedrę (pierwotnie kościół grodowy), wzniesiono w obrębie podgrodzia dwa wieki później. Na obszarze zajmowanym przez dzisiejszą katedrę.przy obecnym stanie badań,* dają się odróżnić relikty trzech budowli kamiennych: Pierw­ sza, najstarsza,* jednonawowa budowla przedromańska, ujawniona w czasie prze­ prowadzonych przez Laubitza prac wyko­ paliskowych, została **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Wpływ fundacji papieskich na polską architekturę początku XVI wieku. Watykański kontekst mauzoleum prymasa Jana Łaskiego** Autorzy: Piotr Gryglewski Rok: 2020 DOI: 10.18290/rh20684-8s URL: https://doi.org/10.18290/rh20684-8s > The analysis is devoted to the St. Stanislaus chapel erected near Gniezno Cathedral on the initiative of Primate Jan Łaski between 1518 and 1523 (pulled down in the late 18th century). Foundation of this central, free-standing mausoleum plays an important role in the history of the beginnings of Renaissance art in Poland. Its realisation took place simultaneously with construction of the chapel: the mausoleum of King Sigismund I the Old at Wawel. Archbishop Jan Łaski was involved in bringing to **Początki koscioła pod wezwaniem św. Wawrzyńca w Gnieźnie** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2013 DOI: 10.52204/np.2013.120.25-30 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4124/4760 > Artykuł przedstawia dyskusję na temat genezy kościoła św. Wawrzyńca w Gnieźnie. Omówiono m.in. osadę, w której zbudowano świątynię, najstarsze teksty o kościele oraz genezę świątyni. Na końcu podana jest nazwa kościoła. **Precedencja biskupów prowincji gnieźnieńskiej w Polsce piastowskiej** Autorzy: J. Maciejewski Rok: 2003 DOI: 10.52204/np.2003.99.5-25 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6753/8192 > -- **Anniversary of the Royal Coronation in Gniezno Cathedral** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2025 DOI: 10.14746/seg.2025.27.5 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/52758/42854 > Book for 1000th. Anniversary of the Royal Coronation in Gniezno Cathedral, rec. książki: Gniezno 1025 – kolebka królestwa: z okazji 1000-lecia koronacji królewskiej w katedrze gnieźnieńskiej **Between cooperation and competition. The relations between the Church in Gniezno and the Church in Wrocław in the fifteenth century** Autorzy: Zofia Wilk-Woś Rok: 2024 DOI: 10.26881/sds.2024.27.12 URL: https://doi.org/10.26881/sds.2024.27.12 > W XV wieku relacje arcybiskupów gnieźnieńskich z biskupami wrocławskimi ulegały zmianom. Zarówno sytuacja polityczna na Śląsku, jak i polityka papieska miały wpływ na te bardzo złożone, czasem trudne, a nawet wrogie stosunki: prowincja śląska nie weszła przecież w skład zjednoczonego Królestwa Polskiego, terytorium biskupstwa znajdującego się pod zwierzchnictwem metropolii gnieźnieńskiej stanowiło wówczas część królestwa czeskiego, a biskupi wrocławscy byli wasalami króla Czech. Wpływ na omawian **Monumental Structures from Bolesław’s Era** Autorzy: Teresa Rodzińska-Chorąży Rok: 2025 DOI: 10.24425/academiapas.2025.155506 > Mieszko I’s baptism marked the start of Christianization and the development of stone architecture in Poland. The establishment of the archbishopric in Gniezno, with bishoprics in Poznań, Kraków, Wrocław and Kołobrzeg, bolstered the early Polish state’s foundations. **Miłosierdzie w funkcji eklezjotwórczej** Autorzy: J. Mastej Rok: 2016 DOI: 10.18290/RT.2016.63.9-2 URL: http://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/899/1014 > The aim of the article is to show mercy in its ecclesiogenic function. The analyses carried out lead to the conclusion that mercy determines the identity of the Church, since it conditions its existence, decides its shape in history and proves its credibility. **Historia wybranych, głównych grodów na ziemiach polskich do 1039 roku** Autorzy: konstrukcji przekładkowej, wzmocnionej hakami, Każdą warstwę, drewna pokryto, stoki oblepiono gliną, W. omawianym, okresie od północy, zarysie gródek, Cechą charakterystyczną, owego gródka, była konstrukcja, kamienna w formie tzw, suchego murka Rok: 2021 > 1. Gniezno Najstarsze dzieje Gniezna ściśle wiążą się z legendarną Górą Lecha i znajdującym się na niej piastowskim grodem. Gall Anonim tak wyjaśnia pochodzenie nazwy Gniezno: „Był mianowicie w mieście Gnieźnie, które po słowiańsku znaczy tyle co gniazdo...”. Obecnie nazwa miasta wyprowadzana jest nie od legendarnego gniazda, ale od cech charakterystycznych geograficznego położenia grodu w tamtym okresie. Gniezno leżało na wzgórzu, które od południa, zachodu i północy otaczało jezioro, a od wsch **Kościół parafialny w Grzegorzewie w świetle siedemnastowiecznych wizytacji kościelnych archidiakonatu gnieźnieńskiego** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.004.16276 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21883/ > Artykuł ma na celu zrekonstruowanie sytuacji kościoła parafialnego w Grzegorzewie na podstawie określonych źródeł – siedemnastowiecznych wizytacji archidiakonatu gnieźnieńskiego, do którego miejscowość ta wówczas należała. Wykorzystane zostały cztery zachowane obecnie wizytacje z lat 1608-1609, 1632-1633, 1639-1640, 1696-1699. Założenie takie w sposób oczywisty wpływa na zakres merytoryczno-chronologiczny oraz treść artykułu. Omawia on lokalizację i wezwanie kościołów w Grzegorzewie oraz inkorpo **Jakie uprawnienia kościelne przekazał cesarz Otton III księciu Bolesławowi Chrobremu na synodzie/zjeździe gnieźnieńskim w roku 1000? Po raz drugi** Autorzy: G. Labuda Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.24 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41981/35268 > W toku ożywionej zbliżającą się rocznicą dyskusji nad treścią postanowień kościelnych i politycznych w Gnieźnie w 1000 r. ukazało się wiele rozpraw zarówno podsumowujących obecny stan badań nad tymi zagadnieniami, jak i też artykułów analitycznych, wnoszących do tego stanu badań nowe interpretacje i poglądy. Jest rzeczą zrozumiałą, że właśnie te drugie, zanim przejdą od ustaleń w zakresie egzegezy faktów źródłowych do dziedziny faktów historycznych, ustalających nowy stan rzeczy, a z chwilą ich **Miłosierdzie jako oikonomia Kościoła. Na podstawie wybranych tekstów Magisterium Ecclesiae** Autorzy: Agnieszka Dudek-Kowalska Rok: 2020 DOI: 10.31743/TWP.2019.13.2.12 URL: https://czasopisma.kul.pl/twp/article/download/6079/5716 > Upływ niespełna czterdziestu lat od czasu ogłoszenia encykliki Dives in misericordia nie zdezaktualizował ogłoszonych tam tez i postulatów. Przeciwnie, wiele ze wskazanych wówczas przez Jana Pawła II zagrożeń cywilizacyjnych pogłębiło się, a na pierwszy plan wysunęła się postępująca alienacja człowieka i osłabienie więzów międzyludzkiej solidarności. Propozycja papieża, by właściwie rozumiane i uzasadnione miłosierdzie uczynić panaceum na problemy dotykające relacje międzyludzkie, jest nadal akt **Dom sióstr miłosierdzia i szpital Przemienienia Pańskiego w Poznaniu (1822-1914)** Autorzy: Bronisława Majchrzycka Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.86.217-246 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7389/8017 > -- **Gniezno czy Magdeburg? Ze studiów nad rywalizacją o prymat nad organizacją diecezjalna Kościoła katolickiego w Polsce w latach 30. XII wieku** Autorzy: Mateusz Kosonowski Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.5-56 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4687/4829 > Artykuł niniejszy stanowi formę bilansu dotychczasowej dyskusji naukowej na temat walki arcybiskupstwa gnieźnieńskiego i magdeburskiego o zwierzchność nad polską prowincją kościelną w latach 30. XII w. Główną myślą tekstu jest stwierdzenie, że rywalizację obydwu ośrodków kościelnych należy rozpatrywać w ścisłym powiązaniu z wydarzeniami politycznym toczącymi się w Europie na przełomie lat 20. i 30. XII w. Chodzi głównie o rywalizację Innocentego II i Anakleta II o tiarę papieską, starania arcybi **MIŁOSIERDZIE DUSZPASTERSKIE W TRADYCJI KOŚCIELNEJ I W AMORIS LAETITIA PAPIEŻA FRANCISZKA** Autorzy: R. Hajduk Rok: 2017 DOI: 10.31648/FT.2325 > Papież Franciszek, wzywający duszpasterzy do odnowy działalności Kościoła w duchu miłosierdzia, jest kontynuatorem tradycji benignitas pastoralis, której przedstawicielami sąśw. Jan Chryzostom (349–407), św. Alfons Maria de Liguori (1696–1787) oraz Henri J.M. Nouwen (1932–1996). Duszpasterstwo łagodności polega na naśladowaniu Boga zstępującego w Jezusie Chrystusie ku ludziom, aby dać się im poznać w sposób dostosowany do ich możliwości percepcyjnych i okazując zrozumienie dla ich słabości, wspi **Barmherzigkeit-Gottes-Frömmigkeit nah der heiligen Faustina Kowalska. Im Kontext der Lehre von Johannes Paul II und Benedikt XVI** Autorzy: Jan Machniak Rok: 2023 DOI: 10.15633/acr.4014 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/analectacracoviensia/article/download/4275/4154 > Nabożeństwo do Bożego Miłosierdzia przekazane przez św. Faustynę Kowalską w jej Dzienniczku jest mocno osadzone w teologii Miłosierdzia Bożego czasów, w których żyła Mistyczka z Krakowa. Ukazuje ono miłosierdzie jako „największy przymiot Boga”, to znaczy wsobny atrybut Boga, który objawia swoją miłość wobec świata i człowieka jako miłość darmo daną, czyli miłosierdzie. Jan Paweł II podejmując temat miłosierdzia Bożego w encyklice Dives in misericordia, przyjmuje perspektywę historii zbawienia, u **Arcybractwo Miłosierdzia i Banku Pobożnego w Krakowie** Autorzy: Krystyna Jelonek-Litewka Rok: 1984 DOI: 10.52204/np.1984.61.45-91 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6741/7651 > -- **Arcybiskupi gnieźnieńscy XIII i XIV wieku** Autorzy: J. Wyrozumski Rok: 1998 DOI: 10.15633/FHC.1224 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1224/1131 > Artykuł omawia dokonania arcybiskupów gnieźnieńskich w latach 1199 - 1382. **Arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Dzierzgowski, prymas Polski (ok. 1430-1559)** Autorzy: W. Pociecha Rok: 1947 DOI: 10.52204/np.1947.2.37-102 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7016/7172 > -- **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **[Recenzja]: Jerzy Bielawski, Siedemdziesiąt lat Parafii Miłosierdzia Bożego w Kaliszu 1952-2022, Kalisz: Parafia Rzymskokatolicka p.w. Miłosierdzia Bożego w Kaliszu 2022, ss. 208, il.** Autorzy: M. Mikołajczyk Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17762 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17762/16917 > Recenzja książki Jerzego Bielawskiego pt. "Siedemdziesiąt lat Parafii Miłosierdzia Bożego w Kaliszu 1952-2022" sporządzona przez Marcina Mikołajczyka. **Regesty wybranych zapisek z akt działalności arcybiskupów gnieźnieńskich** Autorzy: H. Rybus Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6227 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6227/5832 > - **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Biblioteka Katedralna w Gnieźnie w latach 1650-1975** Autorzy: Jadwiga Rył Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7727 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7727/6874 > - **Repertorium akt wizytacji kanonicznych dawnej archidiecezji gnieźnieńskiej: część 2: akta przechowywane w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie : zeszyt 1: sygnatury 1-20: akta z lat 1608-1767** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7047 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7047/6597 > - **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Inicjatywy Papieskiej Rady ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji związane z Nadzwyczajnym Jubileuszem Miłosierdzia w latach 2014-2020** Autorzy: Mateusz Stefan Włosek Rok: 2023 DOI: 10.31261/ssht.2021.54.2.06 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/ssht/article/download/13103/11863 > Współcześnie można zaobserwować niepokojące zjawisko, gdzie wiara traci swoją żywotność i ulega powolnej erozji. Dlatego też Kościół w obecnej sytuacji podejmuje się dzieła nowej ewangelizacji, troszcząc się o autentyczny przekaz wiary z nowym dynamizmem i za pomocą nowych środków. W związku z tym została powołana do istnienia Papieska Rada ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie historii powstania oraz przebiegu inicjatyw ewangelizacyjnych tej dykaster **Udział arcybiskupa Luigiego Poggi w uroczystościach ku czci Świętego Wojciecha w Gnieźnie 24–25 kwietnia 1976 r.** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2016 DOI: 10.56583/frp.1913 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1913/1905 > Uroczystości ku czci św. Wojciecha w Gnieźnie, corocznie obchodzone w dniach 24-25 kwietnia, należą w polskim Kościele do największych wydarzeń religijnych w ciągu roku liturgicznego. Tradycje pielgrzymowania do grobu biskupa męczennika sięgają początków polskiej państwowości. W marcu 1000 roku do Gniezna przybył cesarz Otton III. Wówczas podczas tzw. Zjazdu Gnieźnieńskiego ogłoszono decyzję papieża o erygowaniu pierwszej polskiej metropolii kościelnej – archidiecezji gnieźnieńskiej, na której c **Jeszcze raz o „stołeczności” Gniezna** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 2011 DOI: 10.14746/seg.2011.3.31 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/2762/2743 > Recenzja książki: Michał Muraszko, Państwo Gnieźnieńskie. Wybrane zagadnienia z historii wczesnego średniowiecza, Wydawnictwo Popularnonaukowe Plinta, Gniezno 2010, 88 s., liczne ilustracje **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Nowa ewangelizacja z Gniezna (przegląd)** Autorzy: S. Pisarek Rok: 1997 DOI: 10.21906/RBL.1034 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1034/1128 > urwaa si po p wieku **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Posługa miłosierdzia na przykładzie medycznej działalności kamilianów i oratorianów na ziemiach polskich w XX wieku** Autorzy: Edyta Chomentowska, A. Polak Rok: 2023 DOI: 10.12797/ahifm.83.2020.83.07 URL: https://journals.akademicka.pl/ahifm/article/download/5010/4607 > Posługa miłosierdzia jest podstawą działalności Kościoła katolickiego, która realizuje się w niesieniu pomocy i udzielaniu wsparcia osobom potrzebującym. Rozwój chrześcijaństwa w Europie Zachodniej doprowadził do powstania pielęgniarstwa i wynalezienie szpitala jako instytucji opieki zdrowotnej. Szczególną rolę w kwestii realizacji posługi w szpitalach, domach opieki, a także w domach chorych osób, odegrały zakony męskie i żeńskie. Na przestrzeni dziejów zmieniał się zakres pełnionych przez nie **Misja profetyczna św. Faustyny Kowalskiej i jej znaczenie dla Kościoła we współczesnym świecie** Autorzy: L. Król Rok: 2018 DOI: 10.15633/PS.2521 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/2521/2426 > Struktura treściowa artykułu wprowadza w misję prorocką św. Faustyny Kowalskiej, którą otrzymała od Chrystusa jako wiedzę wlaną w darze szczególnego powołania. Przedmiotem tej misji jest miłosierdzie Boże, które zostało przypomniane Kościołowi i światu. Chrystus z treścią tego orędzia posłał ją do całego świata, mówiąc: „Dziś wysyłam ciebie do całej ludzkości z moim miłosierdziem”. On bowiem pragnie, aby dotarło ono do wszystkich ludzi. W jego realizacji poleca s. Faustynie, a przez nią Kościoło **Itinerarium peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej w archidiecezji gnieźnieńskiej (1978-1979)** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2026 DOI: 10.52204/np.2025.144.149-196 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9393/10592 > Zamysł zorganizowania peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej po poszczególnych diecezjach i parafiach polskich zrodził się w 1956 r. i stanowił efekt Jasnogórskich Ślubów Narodu. Po oswobodzeniu prymasa Stefana Wyszyńskiego z internowania rozpoczęto realizację zaplanowanego przedsięwzięcia duszpasterskiego. W 1957 r. papież Pius XII pobłogosławił dwie kopie Cudownej Ikony i jedna z nich wyruszyła na pielgrzymi szlak. W 1978 r. dotarła do Gniezna i przez ponad rok przemierzyła 55 **Z dziejów organów katedry gnieźnieńskiej – lata 1913-1945** Autorzy: Adam Konrad Bigosiński Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.121-154 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6843/9289 > Jak dotąd historia instrumentarium organowego, które znajdowało się w katedrze gnieźnieńskiej, było przedmiotem badań ks. Władysława Zientarskiego oraz ks. Ireneusza Pawlaka, który to w artykule podsumował ponad 500-letnie historie intrumentów. Jednakże duża ilość materiałów archiwalnych zgromadzonych w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie pozwala na znaczące poszerzenie tejże problematyki, a także na poruszenie wątków, które we wcześniejszej pracy zostały pominięte. Niniejszy artykuł koncentru **Zasoby Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie w pracy naukowej historyka okresu staropolskiego** Autorzy: Anna Jabłońska Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.12705 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12705/14977 > Artykuł ma na celu ukazanie znaczenia Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie w pracy naukowej i życiu zawodowym historyka zajmującego się okresem staropolskim (średniowieczem i okresem nowożytnym). Na przestrzeni ponad 20 lat zasoby Archiwum Archidiecezjalnego stały się podstawą pracy doktorskiej i publikacji powstałej na jej kanwie, książki habilitacyjnej, a także zostały wykorzystane w ponad 20 artykułach naukowych oraz licznych referatach konferencyjnych, seminaryjnych, wykładach naukowych i **Marta Czyżak, Kapituła Katedralna w Gnieźnie w świetle metryki z lat 1408-1448, 2003** Autorzy: J. Walachowicz Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.27 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41984/35272 > Recenzja: Marta Czyżak, Kapituła Katedralna w Gnieźnie w świetle metryki z lat 1408-1448, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Teologiczny, Studia i Materiały, 64, ss. 448. **Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej** Autorzy: Katarzyna Bogacka Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.18269 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18269/17511 > Uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku i poprzedzające ją dziewięć lat duchowych przygotowań narodu, zwanych Wielką Nowenną, są dziełem duszpasterskim prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Spektakularne znaczenie tych wydarzeń dla XX-wiecznej historii Polski znalazło także wyraz w warstwie wizualnej. Jej częśćią jest wykonany w tym okresie tzw. pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski, ofiarowany przez prymasa archikatedrze gnieźnieńskiej. Kwerendy w Muzeum Archidiecezji Gnieźnie **Biblioteka Katedralna w Gnieźnie** Autorzy: Jadwiga Rył Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7048 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7048/6598 > - **The History of the Congregation of the Sisters of Merciful Jesus within the Boundaries of the Present Metropolitan Archdiocese of Szczecin and Kamien (Kamień)** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-14 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16086.pdf > Po II wojnie światowej tereny dzisiejszej metropolii szczecińskiej (od 25 marca 1992 r.), w skład której wchodzą: archidiecezja szczecińsko-kamieńska i diecezje koszalińsko-kołobrzeska i zielonogórsko-gorzowska przechodziły kilka reorganizacji, w wyniku której teren jej zmniejszył się z 44 836 km² (1945 r.) do 37 199 km². Na tym obszarze po wojnie pozostały tylko 54 siostry z 5 zgromadzeń w 16 domach zakonnych, a obecnie w metropolii posługuje 807 sióstr zakonnych. Pośród wielu rodzin zakonnych **Niemiecki głos o Zjeździe Gnieźnieńskim** Autorzy: J. Strzelczyk Rok: 1991 DOI: 10.14746/cph.1991.43.1-2.8 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/48522/39329 > Jerzy Strzelczyk, Niemiecki głos o Zjeździe Gnieźnieńskim **Pismo okólne do przewodniczących konferencji biskupów w sprawie troski o historyczno-artystyczne dziedzictwo Kościoła** Autorzy: Święta Kongregacja do spraw Duchowieństwa Rok: 1972 DOI: 10.21906/RBL.3183 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3183/3270 > — **„Studia Gnesnensia” 1** Autorzy: Bernard Wodecki Rok: 1976 DOI: 10.21906/RBL.3368 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3368/3454 > — **Kapituła kolegiacka św. Jerzego na zamku gnieźnieńskim** Autorzy: Franciszek Kryszak Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.127-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6571/6890 > W niniejszym artykule zaprezentowano dzieje kapituły kolegiackiej św. Jerzego w Gnieźnie. Po przedstawieniu okoliczności powstania kapituły, omówiono jej skład oraz uposażenie jak również przywileje i obowiązki. **Kłopoty z kultem Bożego miłosierdzia w korespondencji Marii Winowskiej w latach 1958–1975** Autorzy: Ewa Czaczkowska Rok: 2018 DOI: 10.15633/PS.2518 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/2518/2423 > W Archiwum Krakowskiej Kurii Metropolitalnej przechowywane jest prywatne archiwum Marii Winowskiej (1904–1993), wybitnej katolickiej pisarki, działaczki emigracyjnej, przez lata bliskiej współpracownicy prymasa Stefana Wyszyńskiego, autorki m.in. pierwszej biogarfii s. Faustyny Kowalskiej. Wśród dokumentów znajduje się korepondencja z wybitnymi postaciami Kościoła dotycząca kultu Bożego miłosierdzia w formach podanych przez s. Faustynę. Omawiane w artykule listy pochodzą z lat 1958–1975, a ich a **Zagadka drugiej metropolii w Polsce za czasów Bolesława Chrobrego** Autorzy: G. Labuda Rok: 1984 DOI: 10.52204/np.1984.62.7-25 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6747/7660 > Podana mimochodem przez najstarszego polskiego kronikarza Anonymusa Gallusa (lib. I cap. 11) informacja, że za panowania Bolesława Chrobrego (992-1025) istniały w Polsce dwie metropolie z własnymi sufraganami, zrodziła wśród późniejszych historyków wiele przypuszczeń i interpretacji. Pomijając liczne niuanse, można na ich podstawie wyodrębnić dwa poglądy. Część badaczy rozumie wypowiedź anonimowego autora w ten sposób, że [założone w 1000 r. arcybiskupstwo gnieźnieńskie obejmowało jedynie zachod **Początkowe dzieje seminarium duchownego w Gnieźnie (1602-1718)** Autorzy: M. Aleksandrowicz Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.167-185 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6574/6892 > Seminarium duchowne w Gnieźnie jest jednym z najstarszych, istniejących do dziś w Polsce zakładów teologicznych. Na terenie archidiecezji gnieźnieńskiej było ono chronologicznie drugą tego typu instytucją po seminarium kaliskim powołanym do życia w roku 1581. W niniejszym artykule podjęto próbę rekonstrukcji początkowych dziejów seminarium gnieźnieńskiego. **Miłosierdzie w nauczaniu papieża Franciszka** Autorzy: Paweł Warchoł Rok: 2020 DOI: 10.31743/SNT.9600 URL: https://doi.org/10.31743/snt.9600 > Pontyfikat papieża Franciszka jest naznaczony tajemnicą miłosierdzia i wcielaniem jej w życie. Prawdę tę czerpie z Biblii, świadectwa świętych oraz współczesnego świata. Zatroskany o duchową kondycję wierzących nazywa Kościół „szpitalem polowym”, podkreślając jego misję i zadania. Chce pomóc współczesnemu człowiekowi w dotarciu do Boga i odczytania przez niego swego powołania. Służy temu ogłoszenie Nadzwyczajnego Roku Miłosierdzia, w którym zachęca wierzących, by potrafili lepiej poznać i przyją **Archidiecezja poznańska (szkic historyczny)** Autorzy: Komisja Historyczna Archidiecezji Poznańskiej Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.7-17 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6650/7286 > Celem niniejszego szkicu jest przedstawienie historii diecezji poznańskiej i jej organizacji przez wieki. Diecezja poznańska miała początkowo bardzo rozległe terytorium, obejmując całą ówczesną Polskę. Wraz z powstaniem metropolii gnieźnieńskiej i biskupstw w innych miastach, jej obszar został zawężony. Wprowadzenie nowych diecezji i utrata terytoriów wskutek rozbicia dzielnicowego spowodowały zmiany w jej obszarze. Artykuł ukazuje bogatą historię religijną i kulturową diecezji poznańskiej, pocz **Prace Konstantego Wojciechowskiego przy katedrze we Włocławku a koncepcja „stylu wiślano‑bałtyckiego”** Autorzy: K. Stefański Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.15 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5184/4659 > The Włocławek Cathedral dedicated to the Assumption of the Blessed Virgin Mary is one of the most important Gothic churches in the lowlands of northern Poland. However, overshadowed by the Cathedrals in Poznań and Gniezno, it is considered a building that is more modest in scale and less artistically valuable. An important issue related to the history of the church is its restoration that was carried out in the last two decades o the 19th century, initially according to the plans of Tadeusz Stry **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Formacja alumnów w polskich seminariach diecezjalnych pod zarządem Zgromadzenia Księży Misjonarzy (1675-1864)** Autorzy: S. Rospond Rok: 2012 DOI: 10.52204/np.2012.117.7-26 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4170/4876 > Dostrzegając potrzebę pomocy duchowej i materialnej dla ubogich w XVII-wiecznej Francji, francuski ksiądz Wincenty a Paulo (1581-1660) założył Bractwo Miłosierdzia (1617), Stowarzyszenie Pań Miłosierdzia (1634) oraz dwa nowe zgromadzenia: Zgromadzenie Misjonarzy (1625) i Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia (1633). Od tego czasu powstało kilkaset stowarzyszeń charytatywnych w duchu wincentyńskim, z których najliczniejsze są obecnie Konferencje św. Wincentego a Paulo. Jednym z podstawowych celów misj **Ustrój i organizacja archidiecezji gnieźnieńskiej i poznańskiej w świetle bulli papieża Piusa VII „De salute animarum” z 1821 r.** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.97-120 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8066/9288 > Rozwój terytorialny Królestwa Prus, który został usankcjonowany na kongresie wiedeńskim domagał się reformy administracyjnej i organizacyjnej także w odniesieniu do Kościoła katolickiego. Z tej przyczyny w 1816 r. król Fryderyk Wilhelm III delegował posła Betrolda Niebuhr’a do podjęcia w Rzymie pertraktacji z sekretarzem stanu kard. Ercole Consalvim. Zakończyły się one ogłoszeniem przez Piusa VII bulli De salute animarum (16 VII 1821). Bulla regulowała ustrój i organizację Kościoła katolickiego **Mieszczańska "katedra ". Patronat nad kościołem Mariackim w średniowieczu** Autorzy: Elżbieta Piwowarczyk Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.97.25-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6868/8140 > -- **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **„Pan Jezus był Polakiem, a Matka Boska Litwinką” – implikacje konfliktu polsko-litewskiego i uwarunkowań politycznych na rozwój kultu Bożego Miłosierdzia w Wilnie** Autorzy: Małgorzata Stefanowicz Rok: 2017 DOI: 10.62875/tk.v3i0.868 URL: http://turystykakulturowa.org/ojs/index.php/tk/article/download/868/744 > W artykule zostal przedstawiony fenomen kulturowy, jakim w kontekście wilenskim jest powstanie i rozwoj zbioru popularnych wśrod katolikow na świecie praktyk religijnych znanych pod nazwą „kult Bozego Milosierdzia”. W drugiej cześci pracy autorka, przez pryzmat teorii konfliktu, poszukuje odpowiedzi na pytanie czy i w jaki sposob ow kult mogl polączyc zwaśnione grupy etniczne wspolzamieszkujące od wiekow jedną przestrzen miejską – polską i litewską – na gruncie uniwersalnej, z zalozenia zdolnej **Posługa szpitalna Sióstr Miłosierdzia Wincentego à Paulo w Koninie w latach 1906-1938** Autorzy: Joanna Szady Rok: 2024 DOI: 10.4467/27204006pmo.24.008.20302 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/01939b25-780e-7392-95d6-197d10815945/pobierz > Artykuł przestawia udział Sióstr Miłosierdzia w opiece nad chorymi w Szpitalu św. Ducha w Koninie w latach 1906-1938. Przedstawiono w nim stan zakonnego personelu szpitala konińskiego, odtwarzając lata pracy poszczególnych sióstr w mieście W tekście zarysowane zostały tradycje szpitalnictwa miejskiego wraz z okolicznościami sprowadzenia szarytek do miasta, jak również przedstawiono warunki ich pracy. Sytuacja kadrowa szpitala zaprezentowana została w szerszym aspekcie geograficzno-historycznym, **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **XVII-wieczny szpital św. Marty w Gnieźnie w świetle księgi rachunkowej** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.109.117-166 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4276/5039 > Okres rozkwitu Gniezna przypada na czasy średniowiecza, kiedy to miasto było ważnym ośrodkiem politycznym i pasterskim, a następnie na wiek XVI i pierwszą połowę wieku XVII. W tym czasie miasto wykorzystywało swoje położenie na szlaku Zachód-Wschód i było jednym z głównych ośrodków handlu europejskiego. Gniezno od czasu do czasu doświadczało niepowodzeń, ale dopiero w drugiej połowie XVII wieku nastąpił kres prosperity miasta. W mieście istniało wiele szpitali - instytucji opiekujących się ubogi **The activity of Bodzanta of Kosowice of the Szeliga coat of arms as the archbishop of Gniezno** Autorzy: M. Hankus Rok: 2020 DOI: 10.52204/np.2020.133.81-113 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3661/4013 > Bodzanta z Kosowic herbu Szeliga wzbudza wśród historyków bardzo skrajne opinie – od wytrawnego gracza politycznego i dobrego administratora do człowieka nieporadnego o chwiejnych poglądach politycznych. Artykuł obejmuje okres od momentu nominacji Bodzanty na stanowisko arcybiskupa do jego śmierci. Głównym założeniem tekstu jest podważenie opinii Janka z Czarnkowa o Bodzancie – człowieku szkodzącemu polskiemu Kościołowi. Dotychczasowy stan badań na temat arcybiskupa ogranicza się do skrupulatneg **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Zarys dziejów klucza piątkowskiego i tenuty zduńskiej arcybiskupa gnieźnieńskiego (do lat siedemdziesiątych XVI wieku)** Autorzy: S. Zajączkowski Rok: 1987 DOI: 10.18778/0208-6050.29 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/19266/18831 > Praca moja jest poświęcona dziejom dwóch kompleksów majątkowych arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, a mianowicie kluczowi Piątkowskiemu ("clavis Piąthkoviensis") i tenucie zduńskiej ("tenuta Sduny" ).Pierwszy z nich znajdował się w środkowej części przedrozbiorowego pow.łęczyckiego, drugi -wschodniej połaci ówczesnego **Precedencja biskupów metropolii gnieźnieńskiej i lwowskiej w I połowie XV wieku** Autorzy: Tomasz Graff Rok: 2004 DOI: 10.52204/np.2004.102.105-150 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8052/7593 > Celem artykułu jest rekonstrukcja zasad precedencji obowiązujących członków polskiego episkopatu w pierwszej połowie XV wieku. Był to czas umacniania się i wzrostu prestiżu arcybiskupstwa lwowskiego, drugiego pod względem starszeństwa w zjednoczonym królestwie Polski i Litwy. Czynnik ten, jak również pojawienie się wielu nowych biskupstw łacińskich sprawiły, że problem pierwszeństwa powrócił na agendę. Nie była to bynajmniej kwestia drugorzędna: biskupi byli najbliższymi doradcami monarchy i zaw **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Rubrycele i schematyzmy archidiecezji gnieźnieńskiej (1532-2019)** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt20674-1 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/12915/12702 > W archidiecezji gnieźnieńskiej od XVI w. zaczęto opracowywać dla celów liturgicznych i pastoralnych rubrycele, zwane później dyrektoriami. Najstarszy znany druk pochodzi z 1532 r. i wiąże się z rządami abpa Macieja Drzewickiego. W następnych stuleciach rubrycele przechodziły ewolucję. W XVIII w. zaczęto do nich dodawać część schematyzmową. Początkowo był to jedynie spis kanoników Kapituły Metropolitalnej w Gnieźnie i spis zmarłych kapłanów w roku poprzedzającym druk rubryceli. Od XIX w. zaczęto **Kościelne związki Pomorza Zachodniego z Polską na przestrzeni wieków na tle uwarunkowań politycznych - zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2024 DOI: 10.52097/wpt.5811 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/5811/9544 > Celem niniejszego artykułu jest wyeksponowanie kościelnych związków Pomorza Zachodniego z Polską od pełnego średniowiecza po dzisiejsze czasy w przestrzeni zmieniających się uwarunkowań politycznych. W pierwszym punkcie artykułu wskazano na zasięg zachodniej granicy państwa Piastów utrwalonej poprzez przyjęcie przez Pomorze chrześcijaństwa i wejście do rodziny cywilizacji zachodniej. Niestety rozbicie dzielnicowe w Polsce spowodowało, iż zainteresowanie Pomorzem osłabło, przez co stało się ono l **Zarys dziejów diecezji chełmińskiej** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.59-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6692/7770 > -- **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Katalog rękopisów Biblioteki Katedralnej w Gnieźnie** Autorzy: Jadwiga Rył Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7584 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7584/6808 > - **Początki parafii i najstarszy kościół w mieście Olsztynku (Olsztynie)** Autorzy: Karol Nabiałek Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.12636 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12636/13181 > Przedmiotem artykułu są okoliczności powstania parafii w mieście Olsztynku (obecnie Olsztyn) w ziemi krakowskiej i wybudowania tam kościoła. Teren pod nową parafię był położony w diecezji krakowskiej, ale należał do parafii klasztornej w Mstowie, której kościół podlegał zwierzchnictwu ordynariuszy gnieźnieńskich. Nowa parafia została utworzona w wyniku wydzielenia jej z obszaru parafii mstowskiej. Starania o powołanie parafii podjął osobiście Jan Ocieski, podkanclerzy Królestwa Polskiego, a od 1 **The history of the organ in the Church of St. Adalbert and Our Lady of Sorrows in Modlnica** Autorzy: Piotr Matoga Rok: 2020 DOI: 10.52204/np.2020.133.213-226 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3665/4017 > Przedmiotem artykułu jest historia organów w kościele pw. św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy. Tekst oparty jest na rezultatach kwerend archiwalnych, przy czym najwięcej źródeł pochodziło z archiwum parafialnego. Podjęte badania wykazały, że organy w rzeczonej świątyni istniały co najmniej od pierwszej połowy XVIII w. Obecny instrument zbudował w latach 1843–1844 krakowski organmistrz Ignacy Wojciechowski. Organy te były wielokrotnie naprawiane, remontowane i przebudowywane. W 1888 r **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Szkolnictwo archidiakonatu gnieźnieńskiego w XVII wieku w świetle ksiąg wizytacyjnych** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2012 DOI: 10.52204/np.2012.117.159-185 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4182/4885 > W XVII w. w archidiakonacie gnieźnieńskim było 8 dekanatów i około 180 parafii. Z tego okresu i z tego obszaru zachowały się cztery księgi wizytacyjne. W artykule wykorzystano dwa z nich: pierwszy z lat 1608-1609 autorstwa Wincentego de Seve i drugi z lat 1696-1699 autorstwa Stanisława Lipskiego. Edukacja jest tam prezentowana w kontekście budynku szkoły, kadry nauczycielskiej, programu i uczniów. Zapisy dotyczą głównie edukacji parafialnej. Na początku XVII w. stan był bardzo dobry. Prawie w ka **Z dziejów katedralnej kapeli muzycznej w Gnieźnie** Autorzy: W. Zientarski Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.143-166 URL: https://doi.org/10.52204/np.1966.24.143-166 > Wyniki badań dziejów polskiej muzyki podjęte w XX wieku wydatnie rozszerzyły znajomość tej dziedziny kultury narodowej. Liczne publikacje, dotyczące pierwszej stolicy Polski, albo wcale nie poruszają tej dziedziny albo potraktowały ją bardzo fragmentarycznie. Odkrycie w latach 1957/58 dość bogatego zbioru muzykaliów stanowiącego repertuar katedralnego zespołu instrumentalno-wokalnego, stało się zachętą do przebadania archiwalnych zbiorów, znajdujących się w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie. **Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski t. I, 2003** Autorzy: J. Walachowicz Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.30 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41987/35276 > Recenzja: Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza - Wydział Teologiczny, tom I, Poznań 2003, ss. 312. **Inwentarz zespołu „Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie” z zasobu Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie** Autorzy: Łukasz Krucki ks., Justyna Mizerka Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.12579 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12579/13176 > Założone w 1960 roku przez prymasa Stefana Wyszyńskiego, Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie zostało zobowiązane do gromadzenia, przechowywania, opracowywania oraz udostępniania archiwaliów związanych z dziejami archidiecezji i metropolii gnieźnieńskiej. W jego zasobie ważne miejsce zajmuje zespół „Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie”, który odzwierciedla skomplikowane dzieje jednego z najstarszych seminariów funkcjonujących na ziemiach polskich. Seminarium duchowne w Gnieźnie zostało założon **Parafia pw. świętych Piotra i Pawła w Kowalewie pod administracją salezjanów w latach 1951-2016** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.012.16284 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21874/ > Artykuł omawia dzieje i funkcjonowanie rzymskokatolickiej parafii pw. Świętych Piotra i Pawła w Kowalewie. Powstała ona na przełomie XIII i XIV w. i należała do 1818 roku do archidiecezji gnieźnieńskiej, następnie do diecezji włocławskiej, od 2004 ponownie znajduje się w archidiecezji gnieźnieńskiej. Od 1951 roku parafię administrują kapłani z Towarzystwa Salezjańskiego. ST. PETER AND PAUL PARISH IN KOWALEWO UNDER THE ADMINISTRATION OF SALESIANS IN YEARS 1951-2016 The paper describes the histo **Źródła rękopiśmienne klasztoru klarysek gnieźnieńskich w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie. Stan wiedzy, prezentacja spuścizny i możliwości badawcze** Autorzy: O. Przybyłowicz Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.16 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/przybylowicz_112.pdf > Celem artykuu jest prezentacja i wstpna analiza spucizny rkopimiennej klasztoru klarysek w Gnienie, ktra po kasacie klasztoru trafi a w XIX stuleciu, zapewne drugiej jego poowie, do Archiwum Kapituy Metropolitalnej, obecnie za znajduje si w zasobie Archiwum Archidiecezjalnego w Gnienie **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Cztery wczesne wizerunki Chrystusa Miłosiernego: rysunek S. Kreduszyńskiego, fresk Felicjana Szczęsnego Kowarskiego w Hołubli, obrazy Henryka Uziembły w Lądzie i Jana Wałacha w Czerwińsku** Autorzy: J. Nowiński Rok: 2020 DOI: 10.21697/an.6322 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/6322/5765 > Wizerunek Chrystusa Miłosiernego jest dzisiaj znany i propagowany w dwóch wersjach malarskich. Pierwsza, to obraz namalowany w Wilnie w 1934 przez Eugeniusza Kazimirowskiego pod kierunkiem św. Faustyny Kowalskiej, która udzielała malarzowi szczegółowych wskazówek odnośnie do wyglądu powstającego wizerunku Chrystusa. Druga, bardziej znana wersja, to obraz Jezusa Miłosiernego Adolfa Hyły, namalowany w 1944 r. do kaplicy Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach. Procesowi kszt **Misja Benedyktynów Słowiańskich w kościele Św. Krzyża w Krakowie** Autorzy: Marian Kanior Rok: 1994 DOI: 10.15633/FHC.1437 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1437/1333 > The article discusses the establishment of the Benedictine Church in the Slavonic rite (the Church of the Holy Cross). **Suplement do badań nad polskimi modlitewnikami drukowanymi XVI wieku. Próba identyfikacji i chronologizacji arkusza ze zbiorów Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie na podstawie analizy zdobiących go drzeworytów** Autorzy: Katarzyna Krzak-Weiss Rok: 2018 DOI: 10.19195/0080-3626.61.2 URL: https://doi.org/10.19195/0080-3626.61.2 > SUPLEMENT DO BADAŃ NAD POLSKIMI MODLITEWNIKAMI DRUKOWANYMI XVI WIEKU. PRÓBA IDENTYFIKACJI I CHRONOLOGIZACJI ARKUSZA ZE ZBIORÓW ARCHIWUM ARCHIDIECEZJALNEGO W GNIEŹNIE NA PODSTAWIE ANALIZY ZDOBIĄCYCH GO DRZEWORYTÓWCharakterystyka ułomka znalezionego podczas prac inwentaryzacyjnych w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie w tzw. luzach papierowych. Chronologizacja i identyfi kacja znaleziska na podstawie analizy zdobiących go ilustracji. Dziedzice Marka Szarfenberga czy Maciej Szarfenberg? Hortulus **Kościół św. Michała w Sandomierzu. Fundacja i dzieje świątyni do kasaty klasztoru benedyktynek w 1903 r.** Autorzy: Anna Szylar Rok: 2003 DOI: 10.52204/np.2003.99.215-257 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6760/8197 > -- **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Konsekracja biskupia w trzynastowiecznej Polsce** Autorzy: J. Maciejewski Rok: 2006 DOI: 10.52204/np.2006.105.117-139 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4817/5098 > W artykule niniejszym zaprezentowano wyniki badań nad problemem konsekracji biskupiej w późnośredniowiecznej Polsce, która była głównym elementem kilkustopniowego rytuału, związanego z przejściem z grupy kleru wyższego do grona episkopatu. Konsekracje biskupie w XIII stuleciu były w prowincji gnieźnieńskiej organizowane w zgodzie z podstawowymi nakazami prawa kościelnego odnośnie do czasu celebry i uczestnictwa w niej wymaganej liczby biskupów. Minimum trzydniowe uroczystości miały też obok swoj **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z daru króla Jana Kazimierza w Rajczy** Autorzy: Szymon Tracz Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7062 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7062/6324 > ABSTRAKT Łaskami słynący obraz Matki Boskiej Miłosierdzia Kazimierzowskiej w Rajczy (64 x 45,8 cm), malowany jest w technice olejnej na ręcznie kutej blasze miedzianej. Niezachowaną, pierwotnie hebanową ramę z podpórką, pozwalającą umieszczać dzieło na domowym ołtarzyku, zastąpiła nowa, profilowana i złocona rama. Obraz znajduje się w głównym ołtarzu kościoła parafialnego pw. Św. Wawrzyńca, diakona i męczennika i św. Kazimierza, królewicza w Rajczy. 1 VII 2017 wizerunek został ukoronowany koron **Nieznany list arcybiskupa gnieźnieńskiego Bodzanty z Kosowic herbu Szeliga z 24 września 1387 roku** Autorzy: M. Hankus Rok: 2023 DOI: 10.31261/spip.2023.19.07 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/SPP/article/download/15607/12855 > Arcybiskup gnieźnieński Bodzanta z Kosowic herbu Szeliga to jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci końca XIV wieku w Polsce. Karierę rozpoczął na stanowisku wielkorządcy krakowsko-sandomierskiego za czasów Kazimierza Wielkiego. Piastował ten urząd przeszło 20 lat, równocześnie rozwijając karierę duchowną – z powodzeniem pełnił funkcję kanonika krakowskiego, scholastyka wiślickiego czy w końcu prepozyta kolegiaty św. Floriana na Kleparzu. W 1382 roku z woli króla Ludwika Węgierskiego został **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP w Siedlcach** Autorzy: Urszula Pietrykowska Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.87-111 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6810/7683 > -- **Kościół wobec pamięci zbiorowej Polaków. Millenium chrztu Polski – studium przypadku** Autorzy: Paweł Stachowiak Rok: 2025 DOI: 10.14746/pp.2025.i.7 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/download/51515/41849 > Kościół katolicki jest w dzisiejszej Polsce jednym z ważniejszych podmiotów polityki pamięci. Jest ona definiowana jako działania na rzecz ukształtowania pamięci zbiorowej społeczeństwa poprzez ustanowienie dominującego tonu w publicznym dyskursie o przeszłości. Zdobycie uprzywilejowanej pozycji w walce o kształt tej pamięci stało się przejawem nie tylko ambicji rozmaitych instytucji i środowisk, ale również wyrazem realistycznego przeświadczenia, które każe w przeszłości, a raczej w jej ocenie **Nieznane źródło do dziejów parafii w Małogoszczu (inwentarz kościelny z 1786 roku)** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2021 DOI: 10.18778/1644-857x.20.01.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh/article/download/9808/10655 > Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Małogoszczu (woj. świętokrzyskie) należy do najstarszych na terenie diecezji kieleckiej. Została erygowana w pierwszej połowie XII stulecia, a w 1342 r. hojnie uposażona przez Kazimierza Wielkiego. Od początku XIV w. wchodziła w skład archidiakonatu kurzelowskiego archidiecezji gnieźnieńskiej, trzy stulecia później stała się zaś siedzibą dekanatu. Pierwszy, drewniany kościół parafialny został spalony przez Tatarów w 1259 r. O drugim niewiele w

[object Object]