Kościół MB Królowej Aniołów

Historia parafii Kościół MB Królowej Aniołów w Tychy udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Matki Bożej Królowej Aniołów. Diecezja: katowicka. --- ### Publikacje naukowe **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Opłakana Koronacja Marii Włodzimierza Tetmajera w kościele katedralnym w Sosnowcu** Autorzy: Paweł Pencakowski Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.24.007.20664 URL: https://doi.org/10.4467/25453882mod.24.007.20664 > Tekst prezentuje istotne i jak dotąd niedostrzeżone treści programu ikonograficznego młodopolskiej dekoracji malarskiej, autorstwa krakowskich malarzy Włodzimierza Tetmajera i Henryka Uziembły w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Panny Marii w Sosnowcu. Malowidła powstały w głównym mieście Zagłębia Śląsko-Dąbrowskiego, w burzliwych latach 1904‒1906. Interpretacja elementów składowych programu wskazuje, że przedstawiona w centrum kościoła koronacja Marii odbiega od odwiecznych i jednoznacznych u **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Kościoły rzymskokatolickie na Ukrainie Lewobrzeżnej (XIX-XX wiek). Przegląd retrospektywny** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.10019 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10019/8366 > W artykule dokonano krótkiej retrospektywy historii kościołów rzymskokatolickich na Ukrainie Lewobrzeżnej w XІХ-ХХ wieku, od budowy w czasach Imperium Rosyjskiego do losów w czasach radzieckich, i wspomniano o współczesnej sytuacji z kościołami już w niepodległej Ukrainie. Na początku zostały przeanalizowane czynniki, które spowodowały powstanie licznej Polonii na obszarach Ukrainy Lewobrzeżnej, czyli w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Na tych teren **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Pilgrimage** Autorzy: Alexis Latouche Rok: 2019 DOI: 10.2307/j.ctvbtzm4c.26 > . Płock Catholic Church towards the 1979 **„Stowarzyszenie Wychodźców Polskich pod opieką Królowej Korony Polskiej w diecezji częstochowskiej” w parafiach powiatu wieluńskiego** Autorzy: M. Widera Rok: 2020 DOI: 10.25167/STH.1918 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/1918/1952 > The “Association of Polish Emigrants under the Care of the Queen of the Polish Crown in the Diocese of Częstochowa” in the Wieluń District Parishes. A difficult financial situation, which resulted from high unemployment, was the main problem that the society of the Wieluń district had to face, after Poland regained its independence. This resulted in a tremendous increase of seasonal emigration to Western European countries for working purposes. The working population lost their contact with the **Kościół św. Katarzyny w Krakowie** Autorzy: J. Kuś Rok: 1970 DOI: 10.52204/np.1970.33.45-60 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6675/7327 > Gotycka budowla kościoła Św. Katarzyny oraz klasztoru OO. Augustianów stanowi piękny przykład budownictwa XIV wieku. Historia powstania świątyni związana jest najściślej z początkowymi dziejami miasta Kazimierza. W artykule po ukazaniu w zarysie dziejów wspomnianej świątyni przedstawiono opis architektoniczny budowli. W sposób szczególny przybliżono czytelnikowi fresk Matki Bożej Pocieszenia umieszczony w krużgankach klasztoru Ojców Augustianów w Krakowie. **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej i powstańcza mogiła – dwie pamiątki patriotyczne w dawnym opactwie w Lądzie nad Wartą** Autorzy: J. Nowiński Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2009.26.25 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11766/10177 > W starym opactwie w Lądzie nad Wartą zachowały się cenne pamiątki historyczne po powstaniu styczniowym i ruchu patriotycznym narodu polskiego w drugiej połowie XIX wieku. Kapucyni brali także udział w walkach o niepodległość. W 1850 r. przejęli oni kościół i klasztor w Lądzie, który wcześniej należał do cystersów. Kapucyni założyli park przykościelny. W 1859 r. umieszczono tam figurę Matki Bożej Niepokalanej projektu Antoniego Ślemińskiego (ryc. 2). Podczas remontu kościoła kapucyni odnowili m.i **Kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła i Nawiedzenia NMP w Wieluniu (do końca XVIII w.)** Autorzy: Sławomir Zabraniak Rok: 2006 DOI: 10.52204/np.2006.106.217-235 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4798/5086 > Wieluń jest jednym z wielu polskich miast, których bogata historia pozostaje przesłonięta przez zapomnienie i niewiedzę. W przedrozbiorowej Polsce był miastem królewskim i stolicą ziemi wieluńskiej. Znajdowały się tu siedziby administracji państwowej i kościelnej. Jedną z chlub miasta był kościół farny.Pierwszy kościół w Wieluniu, pod wezwaniem św. Michała Archanioła, prawdopodobnie drewniany, został zbudowany podczas lokacji miasta w drugiej połowie XIII wieku. Z pewnością spłonął w 1335 r. pod **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Dzieje i kult cudownej figury Najświętszej Maryi Panny Bolesnej w Skrzatuszu w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (w 10 rocznicę koronacji)** Autorzy: J. Nowiński Rok: 1999 DOI: 10.21852/sem.1999.29 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12813/11052 > W ołtarzu głównym kościoła parafialnego w Skrzatuszu znajduje się gotycka figura Bolesnej Matki Bożej (Pieta). Postać przybyła do Skrtausza z Mielęcina (Mellentin) w 1575 r., skąd pochodzi Od wieków czczony jako cudotwórca. Kult Piety Miłosiernej w Skrztatuszu sprawowany Kościół pielgrzymkowy znany z miejscowego kościoła. Dzisiejszy barokowy kościół był zbudowany w latach 1684-1696 przez wojewodę poznańskiego Wojciecha Konstantego Brezę. Niezliczone cuda i łaski, które wierzący otrzymywali od wi **The Catholic Church in the tape library of the Polish Radio Koszalin from 1962–1993. A review of the contents of the magnetic tapes** Autorzy: Kacper Pencarski Rok: 2025 DOI: 10.18276/skk.2025.32-13 URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/21410.pdf > Artykuł poświęcony został zawartości merytorycznej części taśmoteki Polskiego Radia w Koszalinie, jaki został przygotowany w latach 1962–1993, to jest w czasie funkcjonowania Komitetu ds. Radia i Telewizji (1951–1993), a jaki dotyczy Kościoła katolickiego we wschodniej części Pomorza Zachodniego. Dokumentacja audiowizualna stanowi szczególne źródło archiwalne i historyczne, wykorzystywane coraz częściej. Przyczyną tego stanu rzeczy są przede wszystkim trudności o charakterze technicznym, w dużo **Kościół katolicki na Opolszczyźnie w latach 1945-1965** Autorzy: Kazimierz Dola Rok: 1965 DOI: 10.52204/np.1965.22.69-112 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6339/6540 > Artykuł ukazuje rozwój Kościoła katolickiego na Opolszczyźnie w latach 1945-1965. Przedstawiono w nim posługę administratora apostolskiego ks. infułata Bolesława Kominka,  wikariusza kapitulnego ks. infułata Emila Kobierzyckiego i ks. biskupa ordynariusza Franciszka Jopa. Szczególnie zwrócono uwagę na kwestię uregulowania Administracji Apostolskiej, stan duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego, funkcjonowanie Seminarium Duchownego oraz formy duszpasterstwa zwyczajnego i specjalnego. Przedstawion **Kult autentyczności i powrót do słowiańskich korzeni. Projekt rzeźbiarskiej dekoracji katedry Chrystusa Króla w Katowicach a mit cyrylo-metodiański** Autorzy: Jerzy Gorzelnik Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.128.203-217 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4057/4717 > W roku 1927 w Katowicach, stolicy ustanowionej dwa lata wcześniej diecezji, rozpoczęto budowę katedry Chrystusa Króla, zaprojektowanej przez Zygmunta Gawlika. W tym samym czasie Xawery Dunikowski we współpracy z architektem przystąpił do prac nad koncepcją rzeźbiarskiej dekoracji fasady. Ich efekty w postaci gipsowego modelu zaprezentowano w roku 1931. Centralną część głównej elewacji świątyni zajmować miały figury świętych Cyryla i Metodego, flankowane przez grupy ludu i rycerstwa śląskiego. W **Church of the 21st-century** Autorzy: Katarzyna Szczerbowska Rok: 2012 > To the University of Beira Interior in Covilha & Silesian University of Technology in Gliwice, for the sympathy, assistance and the support shown. **Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kołkach w diecezji łuckiej w świetle inwentarza z 11 VI 1937 roku** Autorzy: W. Żurek Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.11786 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/11786/10243 > Kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kołkach na Wołyniu pochodził z drugiej połowy XVII wieku. Był on fundacją Samuela Kazimierza Leszczyńskiego, urzędnika dworskiego. Uległ on pożarowi w czasie działań pierwszej wojny światowej. Odbudowany został w latach 1929-1930 przez proboszcza kołkowskiego ks. Edwarda Za­jączkowskiego i konsekrowany w lipcu 1930 roku przez sufragana łuckiego biskupa Stefana Walczykiewicza. Decyzją ordynariusza łuckiego biskupa Ad­olfa S **O kościołach i parafiach w Stryszowie i Zakrzowie w diecezji krakowskiej** Autorzy: Franciszek Lenczowski Rok: 1976 DOI: 10.52204/np.1976.45.191-233 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6501/7218 > Przedmiotem niniejszego artykułu jest krótkie opracowanie dziejów kościołów w Stryszowie i Zakrzowie. W tekście zwrócono uwagę, że już od XIV wieku drewniany kościółek pod wezwaniem św. Anny, służył jako parafialny kościół w Zakrzowie, obejmując przez kilka wieków rozległą terytorialnie parafię. Na przełomie XV/XVI wieku parafia zakrzowska została zlikwidowana, a kościół św. Anny pozostawał pod administracją proboszczów ze  Stryszowa do 1720 roku. W tymże roku ksiądz Błażej Karpiński, proboszcz **Udział Tiele-Wincklerów w przemysłowych i kościelnych dziejach Katowic** Autorzy: Arkadiusz Kuzio-Podrucki Rok: 2024 DOI: 10.63903/zaranieslaskie.10.6 URL: https://zaranieslaskie.bs.katowice.pl/article/download/147/70 > The von Tiele-Winckler family played a part in transforming the former village of Katowice into a city. They invested in the steel mills and mines operating in what is now Katowice, and they also supported evangelicals and catholics, supporting the construction of new churches in various forms. Their most important industrial investment, the Katowice Joint Stock Company for Mining and Metallurgy, is also associated with Katowice. Today, buildings connected with the Tiele-Wincklers‘ activities st **Kościół pod wezwaniem św. Tekli i były klasztor norbertański w Krzyżanowicach pod Pińczowem. Zarys historyczny** Autorzy: J. Zdanowski Rok: 1963 DOI: 10.52204/np.1963.17.103-121 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7554/6990 > Przedmiotem niniejszego artykułu jest kościół pw. św. Tekli w Krzyżanowicach pod Pinczowem i klasztor ponorbertański. Omówiono w nim założenie klasztoru i pobyt norbertanek w Krzyżanowicach. Przestawiono dzieje klasztoru pod zarządem Norbertanów, okres pobytu Hugo Kołłątaja, kasatę zakonu oraz objęcie posługi przez księży diecezjalnych. Na końcu opisano architekturę i wnętrze kościoła oraz klasztoru. **Odwieczny naród. Polak i katolik w Żmiącej** Rok: 2012 DOI: 10.12775/978-83-231-5671-0 > Michał Łuczewski opowiedział historię Polski w sposób, w jaki jeszcze nigdy nie została opowiedziana. Piszą ją nie dominujące elity, ale przedstawiciele warstwy zmarginalizowanej: chłopi ze wsi Żmiąca w Beskidzie Wyspowym. Dzięki poprzednim monografiom tej wsi (Franciszka Bujaka z 1903 i Zbigniewa Wierzbickiego z 1963 roku), które uczyniły z niej najdłużej badaną miejscowość w naukach społecznych, a także dzięki wieloletnim poszukiwaniom samego autora udajemy się w pasjonującą podróż od średniow **Alegorie Polski w gmachach publicznych i kościołach województwa śląskiego na wybranych przykładach (1922-1939)** Autorzy: J. Gorzelik Rok: 2020 DOI: 10.21697/AN.7828 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7828/7045 > Utworzenie autonomicznego województwa śląskiego w ramach polskiego państwa narodowego oraz diecezji katowickiej wiązało się z reorganizacją systemu władzy, w którym poczesne miejsce zajęły grupy polsko-śląskich duchownych oraz urzędników i świeckiej inteligencji. Ich wzajemna rywalizacja oraz wspólne dążenie do nacjonalizacji Górnoślązaków w duchu polskim inspirowały dwa odmienne, choć spokrewnione dyskursy, w których wykorzystywano środki obrazowe. Wśród nich znaczącą rolę odgrywały alegoryczne **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Dzieje parafii i kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Bydgoszczy w latach 1920-1972** Autorzy: J. Uminski Rok: 2005 DOI: 10.52204/np.2005.103.5-92 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4890/5113 > Artykuł dotyczy lat 1920-1972, kiedy parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy w bydgoskiej dzielnicy Szwederowo była administrowana przez jej pierwszych dwóch urzędujących. Ksiądz Jan Konopczyński został proboszczem Szwederowa w lutym 1920 r. Jego nominacja zbiegła się z dekretem kardynała Edmunda Dalbora, który podzielił Bydgoszcz na cztery strefy duszpasterstwa (tj. po przejęciu przez władze polskie administracji miasta 20 stycznia 1920 r., ale przed oficjalnym włączeniem Szwederowa i 17 innych **Ks. August Hlond na Górnym Śląsku w latach 1922-1926. Sprawa Górnego Śląska po pierwszej wojnie światowej** Autorzy: Józef Bańka Rok: 1974 DOI: 10.52204/np.1974.42.109-139 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6365/6549 > Hlond pracował na Górnym Śląsku przez cztery lata. Jego działalność przypadła jednak na tak ważne dla Górnego Śląska, Polski i Niemiec okoliczności, że obowiązkiem historyka jest utrwalenie w eseju skutków I wojny światowej (1914-1918) i zawieruchy okresu powstań górnośląskich w całokształcie życia politycznego i kościelnego państwa. W tym miejscu należy zadać pytanie, jak potoczyły się okoliczności kościelne? Odpowiedź jest taka, że kardynał Adolf Bertram, jako ordynariusz diecezji wrocławskiej **Powitanie** Autorzy: Jakub Kostiuczuk Rok: 2008 DOI: 10.15290/elpis.2008.10.02 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/15503/1/Elpis_10_2008_J_Kostiuczuk_Powitanie.pdf **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **Artystyczne dzieje kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie** Autorzy: Daniel Zadorski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.142.29-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9229/9746 > Przedmiotem niniejszej artykułu jest analiza artystycznych dziejów, czyli powstania i funkcjonowania kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie, będącego istotnym zabytkiem nowożytnej architektury sakralnej w Polsce. Cel pracy obejmuje zgłębienie historii świątyni, uwzględniając artystyczny kontekst jej powstania oraz funkcjonowania. Motywacją do przeprowadzenia tych badań jest doniosłe znaczenie kościoła jako wyjątkowego przykładu barokowej architektury sakralnej oraz konieczność peł **Dzieje Śląskiego Seminarium Duchownego** Autorzy: Franciszek Żebrok Rok: 1975 DOI: 10.52204/np.1975.44.89-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6508/6911 > Przedmiotem artykułu są dzieje śląskiego seminarium duchownego. Na początku przedstawiono w nim narodziny i pierwsze lata istnienia. Następnie omówiono budowę gmachu w Krakowie przy ul. Mickiewicza. W kolejnych częściach artykułu opisano studia filozoficzno-teologiczne alumnów diecezji katowickiej i scharakteryzowano proces wychowawczy. **Regionalizacja tektoniczna Polski-Polska południowa (blok górnośląski i blok małopolski)** Autorzy: Z. Buła, J. Żaba, R. Habryn Rok: 2008 > Prezentowana propozycja tektonicznej regionalizacji bloków górnoœl1skiego i ma3opolskiego dotyczy jednostek wg3êbnego piêtra strukturalnego bez pokrywy permsko-mezozoicznej i kenozoicznej. Próbê regionalnego podzia3u tych bloków na jednostki tektoniczne podjêto na podstawie mapy przegl1dowej w skali nie wiêkszej ni¿ 1 : 1 000 000. Propozycja ta stanowi g3os w dyskusji dotycz1cej ujednolicenia i uporz1dkowania tektonicznej regionalizacji Polski zainicjowanej przed dwoma laty w Komitecie Nauk Geol **Dziewiętnastowieczna ikonografia ludowa Matki Boskiej Saletyńskiejw zbiorach Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie** Autorzy: Piotr Szweda MS Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18046 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18046/16908 > Wiek XIX był w dziejach Kościoła katolickiego okresem szczególnie intensywnego rozwoju kultu maryjnego dzięki wielu prywatnym objawieniom maryjnym, zwłaszcza we Francji. 19 września 1846 roku we francuskich Alpach w La Salette Maryja ukazała się dwójce dzieci przekazując im swoje orędzie. Były to Mélanie-Françoise Mathieu-Calvat (1831-1904) i Maximin-Pierre Giraud (1835-1875). Stosunkowo szybko, bo już rok później, wieść o tym wydarzeniu dotarła do Polski dzięki publikacji ks. Jana Laxý’ego pt. **Władze państwowe wobec Kościoła rzymskokatolickiego w powiecie opatowskim w latach 1933-1939** Autorzy: Bogdan Stanaszek ks. Rok: 2024 DOI: 10.31743/abmk.13738 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.13738 > W artykule przedstawiono jak w świetle sprawozdań starosty prezentował się Kościół rzymskokatolicki na terenie powiatu opatowskiego w latach 1933-1939. Niektóre informacje uzupełniono dokumentami z archiwów kościelnych. Problematykę zgrupowano wokół dwóch kwestii: problemów wewnętrznych Kościoła oraz styku spraw publicznych i wyznaniowych. W tej pierwszej grupie mieściły się uroczystości kościelne, inwestycje budowlane, ale też konflikty w parafiach, problemy dotyczące bezpieczeństwa oraz zmiany **Polskie ślady w Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej na Mentorelli** Autorzy: A. Bender Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13646 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13646/13171 > Mentorella jest jednym z najstarszych sanktuariów maryjnych w Italii. Od ponad 160 lat posługują w nim polscy zmartwychwstańcy. Według tradycji sanktuarium wznosi się w miejscu nawrócenia trybuna rzymskiego Placyda (przełom I i II wieku po Chr.). Papież Grzegorz I Wielki przekazał Mentorellę benedyktynom z Subiaco. Po ich pięciusetletnim pobycie pozostały fragmenty architektury z IX wieku, romańska bryła świątyni z XII wieku oraz kilka artefaktów (najważniejsze to figura Pani Mentorelskiej). Kol **Recenzja: Jerzy Myszor, Historia diecezji katowickiej, Katowice 1999** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.521-527 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7822/8095 > Kościół katowicki, świętujący w 2000 r. jubileusz 75-lecia swego powstania, doczekał się obszernej monografii historycznej pióra wy trawnego historyka czasów najnowszych, kapłana tegoż Kościoła die **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Kościół pod wezwaniem św. Jakuba w Nysie** Autorzy: W. Urban Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.109-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7897/7148 > Kościół św. Jakuba w Nysie na Opolszczyźnie swym ogromem panuje przez wieki wszechwładnie nad całym miastem. Przekonujemy się o tym na podstawie starych widoków i planów miasta, począwszy od najstarszego znanego widoku Nysy, podanego w kronice świata Hartmanna Schelda, drukowanej w Norymberdze 1493 r. u Antoniego Kobergera, w której widoczne są też stare mury, zaczęte przez biskupa Przecława z Pogorzeli około 1350 r. To samo wrażenie odnosi się z widoku Nysy zamieszczonego u Jana Gotfrieda, Inve **Henryk Dominiczak, Organy Bezpieczeństwa PRL w walce z Kościołem katolickim 1944-1990. W świetle dokumentów MSW, Warszawa 2000** Autorzy: Robert Murzyn Rok: 2002 DOI: 10.15633/FHC.1351 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1351/1249 > Review: Henryk Dominiczak, Security Organs o f the Communist Poland in the warfare with Catholic Church in the light o f documents o f Ministry o f the Security and Interior , Warszawa 2000 **Przyczynek do historii kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrowie Wielkopolskim** Autorzy: S. Kęszka Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.27 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/318/153 > W okresie międzywojennym Ostrów Wielkopolski liczył ponad 33 tys. mieszkańców i posiadał tylko jedną parafię – św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Koniecznym było zbudowanie dodatkowego kościoła, o co w szczególny sposób zabiegał proboszcz ostrowskiej fary, ks. Leon Płotka. Artykuł opisuje historię prac budowlanych, rozpoczętych 7 czerwca 1938 r. i zakończonych po wojnie. Parafię erygowano 15 listopada 1947 r. **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich. **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Początki parafii i najstarszy kościół w mieście Olsztynku (Olsztynie)** Autorzy: Karol Nabiałek Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.12636 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12636/13181 > Przedmiotem artykułu są okoliczności powstania parafii w mieście Olsztynku (obecnie Olsztyn) w ziemi krakowskiej i wybudowania tam kościoła. Teren pod nową parafię był położony w diecezji krakowskiej, ale należał do parafii klasztornej w Mstowie, której kościół podlegał zwierzchnictwu ordynariuszy gnieźnieńskich. Nowa parafia została utworzona w wyniku wydzielenia jej z obszaru parafii mstowskiej. Starania o powołanie parafii podjął osobiście Jan Ocieski, podkanclerzy Królestwa Polskiego, a od 1 **Rozwój kultu św. Józefa w Polsce a siedemnastowieczna fundacja kościoła parafialnego pw. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Bielinach** Autorzy: Elżbieta Krzewska, Ryszard Skrzyniarz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12289 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12289/11865 > Dnia 30 października 1637 r. biskup Jakub Zadzik (1582-1642), na prośbę Krzysztofa Jóźwika, właściciela hut szkła w Kokaninie i okolicach, erygował i uposażył parafię pw. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Bielinach, miejscowości leżącej w dobrach biskupów krakowskich. Kapituła krakowska zatwierdziła przywileje nadane przez biskupa dla kościoła i włościan. Prawo patronatu nad świątynią objął J. Zadzik. Jeszcze tego samego roku rozpoczęła się jej budowa. K. Jóźwik, jako fundator, cz **History of Church Design in Olszyna Lubanska** Autorzy: Aleksandra, Repelewicz, Zbigniew, Madurowicz Rok: 2016 DOI: 10.17265/1934-7359/2016.08.004 URL: http://www.davidpublisher.com/Public/uploads/Contribute/57bfa9fdc2e39.pdf > The history of the design of St. Joseph the Betrothed church in Olszyna Lubańska is presented in the paper. The first design of the church was drawn up by a local master builder in 1889 but was given such a poor evaluation by a firm of architects in Berlin that a new project had to be commissioned. The technical opinion on the design is analysed in the paper: both projects are discussed and some of the drawings from the projects are presented. The text of the expert evaluation and the draft of t **Akta metrykalne wspólnoty Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze (1888-1945)** Autorzy: R. Kufel Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.15506 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/15506/17519 > Tematem opracowania jest wspólnota Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze w latach 1888-1945. Początki Kościoła katolicko-apostolskiego sięgają pierwszej połowy XIX wieku i są związane z prezbiteriańskim pastorem Eduardem Irwingiem, który głosił, że oba Kościoły – katolicki i protestancki stały się biblijnym Babilonem (Ap 18,2), gdyż odeszły od pierwotnego porządku apostolskiego. Uczniowie E. Irwinga wierzyli, że muszą przygotować się na spotkanie z Chrystusem (paruzja). W tym celu ma **„Katedra” i „kazalnica”: poszukiwanie antropologicznego wymiaru pesymizmu krakowskiej szkoły historycznej (na przykładzie Waleriana Kalinki)** Autorzy: Norbert Morawiec Rok: 2019 DOI: 10.12775/kliopl.2018.05 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/KLIOPL/article/download/KlioPL.2018.05/16785 > Artykul dotyczy miejsca charyzmatu zmartwychwstancow w procesie tworzenia wizji dziejowych w narracjach badawczych Waleriana Kalinki. Myślal on i dzialal w ramach specyficznej charyzmatycznej matrycy, ktora wyznaczana byla przez wazny element zmartwychwstanczej duchowości – rozpamietywanie grzechow w ramach ignacjanskich Cwiczen duchownych . Element ten przyjąl z czasem charakter kluczowej idei, a dominując zmartwychwstanczą duchowośc, metaforyzowal wszelkie kategorie poznawcze, odciskając swoje **Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z daru króla Jana Kazimierza w Rajczy** Autorzy: Szymon Tracz Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7062 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7062/6324 > ABSTRAKT Łaskami słynący obraz Matki Boskiej Miłosierdzia Kazimierzowskiej w Rajczy (64 x 45,8 cm), malowany jest w technice olejnej na ręcznie kutej blasze miedzianej. Niezachowaną, pierwotnie hebanową ramę z podpórką, pozwalającą umieszczać dzieło na domowym ołtarzyku, zastąpiła nowa, profilowana i złocona rama. Obraz znajduje się w głównym ołtarzu kościoła parafialnego pw. Św. Wawrzyńca, diakona i męczennika i św. Kazimierza, królewicza w Rajczy. 1 VII 2017 wizerunek został ukoronowany koron **Muzeum Lat Dziecięcych Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Zuzeli** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.11773 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/11773/10230 > Zuzela to wieś w diecezji łomżyńskiej, gdzie 3 sierpnia 1901 r. urodził się Stefan Wyszyński. Jego ojciec Stanisław był organistą w miejscowej parafii. Rodzina Wyszyńskich mieszkała w budynku organistówki naprzeciw kościoła parafialnego pw. Przemienienia Pańskiego. W 1910 r. przeniosła się do Andrzejewa, gdzie Stanisław Wyszyński otrzymał posadę organisty oraz lepsze warunki lokalowe dla rozrastającej się rodziny. Muzeum w Zuzeli powstało w 1990 r. w budynku dawnej szkoły powszechnej, do której **The lamented Coronation of Virgin Mary by Włodzimierz Tetmajer in the Cathedral Church in Sosnowiec** Autorzy: Paweł Pencakowski Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.24.008.20665 URL: https://doi.org/10.4467/25453882mod.24.008.20665 > The text presents significant and previously overlooked aspects of the iconographic program of the Young Poland-era mural decoration by Kraków painters Włodzimierz Tetmajer and Henryk Uziembło in the Church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Sosnowiec. The murals were created in the main city of the Silesian- Dąbrowa Basin during the turbulent years of 1904–1906. An analysis of the program’s elements indicates that the depiction of the Coronation of Mary at the center of the church **Wawelski czarny krucyfiks. Krzyż królowej Jadwigi, Leona Wyczółkowskiego i św. Jana Pawła II** Autorzy: Marta Dutczak Rok: 2020 DOI: 10.18290/rh20684-6s URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/14503/14147 > A unique Gothic crucifix has been worshiped in the Wawel Royal Cathedral throughout centuries. The sculpture created in Bohemia or Hungary around 1380 was brought by Jadwiga of Poland (13741399) from Hungary to Poland, most likely in 1384. At the feet of Christ Crucified the monarch prayed for the gift of wisdom to rule the kingdom. The crucifix was placed in an altar in the Wawel Royal Cathedral and it has inspired a great devotion to the Crucified. After premature death of Jadwiga in 1399 the **Religion and Politics in Contemporary Poland** Autorzy: Henryk Hoffmann Rok: 2007 > Vztahy naboženstvi a politiky byly v Polsku předmětem religionistických badani jak před rokem 1990, tak i po padu „realneho socialismu“ – casto nazývaneho take komunismem. Řimskokatolicka cirkev v Polsku byla před rokem 1990 považovana – skrze tehdejsi vladni uřady – za hlavni zdroj odporu vůci marxisticke ideologii a vladnouci polske komunisticke straně (PZPR). Casto take projevovala podporu různým opozicnim politickým uskupenim – nevyjimaje ty, ktere měly liberalni nebo dokonce i levico **Historia diecezji katowickiej** Autorzy: F. Maroń Rok: 1975 DOI: 10.52204/np.1975.44.9-87 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6507/6910 > W artykule zaprezentowano w zarysie historię diecezji katowickiej. Na początku opisano sytuację Górnego Śląska po pierwszej wojnie światowej i kwestie związane z plebiscytem. Następnie omówiono funkcjonowanie delegatury biskupiej i administracji apostolskiej. Zaprezentowano także działalność książęco-biskupiego wikariatu generalnego w Cieszynie. Na końcu ukazano dzieje diecezji katowickiej podczas okupacji i w okresie powojennym. **The Catholic Church in Polish History: From 966 to the Present** Autorzy: S. Ramet Rok: 2017 DOI: 10.1057/978-1-137-40281-3 URL: https://link.springer.com/content/pdf/bfm:978-1-137-40281-3/1?pdf=chapter%20toc > The book chronicles the evolution of the church's political power throughout Poland's unique history. Beginning in the tenth century, the study first details how Catholicism overcame early challenges **Zarys dziejów Kościoła katolickiego na ziemi głubczyckiej od średniowiecza do 1945 roku** Autorzy: Katarzyna Maler Rok: 2015 DOI: 10.52097/wpt.2599 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/2599/2519 > Głubczyce area covers southern part of Opole Voivodship. It is bordered with the Czech Republic in the south and west. From 1038 or 1039 this territory was taken away from Poland and since then it belonged to the Czech Republic. From 1526 it was under Habsburg Monarchy. In 1742 it went under control of Prussia and was not returned to Poland until 1945. In the Church terms, the territory belonged to the Czech diocese and from 1777 it belonged to Olomouc archdiocese. In 1751 Frederic II, the king **Dzieje domu zakonnego Zgromadzenia Siostr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu (1925–1989) – wybrane zagadnienia (cz. 1)** Autorzy: Urszula Sadownicza Rok: 2018 DOI: 10.19265/TES.2017.019133 > The Congregation of Sisters Carmelites of Baby Jesus was founded on 31 December, 1921 in Cracow by Father Anselm from St. Andrew Corsini OCD (Maciej Józef Gądek 1884–1969) with Janina Kierocinska’s participation (later: Mother Theresa from St. Józef). On the same day when the new community came to Sosnowiec, it started its activity in Christian Charity Organization, at the church Of Sacred Heart of Lord Jesus. The stabilization of the congregation was followed by its settlement in a house at Wie **Legenda, tradycja i historia o zaśnięciu i wniebowzięciu NMP** Autorzy: Andrzej Struś Rok: 1984 DOI: 10.21906/RBL.1268 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1268/1360 > - **Neogotycki kościół farny w Białymstoku. Historia budowy i architektura** Autorzy: K. Jabłoński Rok: 2004 DOI: 10.52204/np.2004.102.243-286 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8055/7596 > W 1617 r. Piotr Wiesiołowski junior ufundował w Białymstoku niewielki kościół katolicki. W połowie XVIII wieku magnacka rodzina Branickich zleciła jego przebudowę i remont, a sto lat później mieszkańcy miasta włączyli się w inicjatywę jego odbudowy i powiększenia. Połowa XIX wieku nie była jednak najlepszym czasem, by oczekiwać przychylnej odpowiedzi ze strony urzędników Imperium Rosyjskiego. Petycja została odrzucona. Tymczasem populacja miasta szybko rosła, a wraz z nią liczba katolickich mie **Początki parafii Chrystusa Króla i św. Józefa w Dąbrowie Górniczej na tle dziejów miasta do 1918 roku** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2003 DOI: 10.52204/np.2003.99.319-354 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6767/8200 > -- **Dzieje huty żelaza w Ząbkowicach. Industrialne związki Księstwa Siewierskiego ze Staropolskim Okręgiem Przemysłowym** Autorzy: B. Kozak Rok: 2021 DOI: 10.4467/0023589xkhnt.21.036.14800 URL: https://doi.org/10.4467/0023589xkhnt.21.036.14800 > Mateusz Siembab, Andrzej J. Wójcik, Zarys dziejów huty żelaza w Ząbkowicach (1763–1794), Instytut Historii Nauki im. L. i A. Birkenmajerów Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2020, ss. 215. The article is a review of Zarys dziejów huty żelaza w Ząbkowicach (1763–1794) [Outline of the history of the ironworks in Ząbkowice (1763–1794)] by Mateusz Siembab and Andrzej J. Wójcik. The content of the work was subjected to critical analysis, confronting it with the findings of other authors. Information o **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Kościół katolicki w Polsce pod rządami komunistów** Autorzy: Bożena Bankowicz Rok: 2021 DOI: 10.12797/politeja.13.2016.45.14 URL: https://journals.akademicka.pl/politeja/article/download/2104/2187 > Catholic Church in Poland under the rule of communists After the Second World War in Poland was established communist regime. Polish Catholic Church has found in a difficult situation, because official ideology of state became atheistic Marxism‑Leninism. Formal principles of separation between state and Church, freedom of conscience and religion became a facade hiding the atheistic program of regime and its will of rooting out of religion and Church from society. It was already in September 194 **The Blessed Virgin Mary, Mother of the Church Parish in Warnice in the Years 1977–2018** Autorzy: Piotr Lichota Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.1-07 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16188.pdf > Nowy podział granic po zakończeniu II wojny światowej zburzył dotychczasowy porządek w całym kraju. Na tereny zamieszkałe przed wojną przez Niemców zaczęli też przybywać mieszkańcy z tzw. centralnej Polski, głównie ze względów ekonomicznych. Dla wielu przyjazd na Pomorze Zachodnie był tzw. nowym otwarciem. Do Warnic i okolicznych miejscowości pierwsi osadnicy, przybyli jesienią 1947 roku, zwłaszcza z powiatu końskiego na Kielecczyźnie, z okolic Płocka, z Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny. To właśn **Kraków w przestrzeni pielgrzymkowej świata. Potencjał i perspektywy rozwoju turystyki religijnej stolicy Małopolski** Autorzy: Franciszek Mróz Rok: 2019 DOI: 10.24917/20845456.13.4 URL: https://czasopisma.up.krakow.pl/index.php/aupcsg/article/view/5713/5331 > Kraków należy do grupy najważniejszych centrów turystyki religijnej o światowym zasięgu. Tradycje pielgrzymkowe do miasta sięgają XII w. W szczytowym okresie średniowiecznego ruchu pielgrzymkowego, który przypadł na XV w. w Krakowie rejestrowano 17 loca sacra. Pod koniec XVI w., ze względu na liczne kościoły w których znajdowały się cudowne wizerunki, relikwie i groby świętych i błogosławionych, Kraków zaczęto nazywać „drugim Rzymem” (Cracovia altera Roma). Po wyborze kard. Karola Wojtyły na Sto **Osiągnięcia historiograficzne księży diecezji częstochowskiej na łamach prasy parafialnej w okresie II Rzeczypospolitej** Autorzy: J. Kapuściński Rok: 2019 DOI: 10.31743/ABMK.6281 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6281/5882 > Utworzona 28 października 1925 r. diecezja częstochowska swój rozwój zawdzięcza  pierwszemu ordynariuszowi, którym był bp Teodor Kubina. Z jego inicjatywy już w 1926 r. został powołany do życia tygodnik diecezjalny „Niedziela”, wokół którego stopniowo rozwijał się ruch wydawniczy, powodując m.in. pojawienie się prasy parafialnej. Były to periodyki wydawane z różną częstotliwością (dwumiesięczniki, miesięczniki, dwutygodniki i tygodniki). Do 1939 r. ukazały się drukiem dwa tytuły czasopism ponadp **The Birth of the "Polak-Katolik"** Autorzy: Brian Porter-Szűcs Rok: 2017 DOI: 10.11649/SN.1280 URL: http://ispan.waw.pl/journals/index.php/sn/article/view/sn.1280 > The Birth of the Polak-Katolik The concept of the Polak-Katolik emerged in the form we know it today only at the very end of the 19th century. While there were many earlier ways to express the complicated relationship between Polish national belonging and Roman Catholicism, the distinctive pairing of two hyphenated nouns signified a new stage in the history of this entanglement. Geneza pojecia Polak katolik Pojecie Polak katolik w postaci, ktorą znamy dzisiaj, wylonilo sie dopiero pod sam koniec **Parafialny kościół w Płokach z obrazem Matki Boskiej** Autorzy: Stanisław Kosowski Rok: 1979 DOI: 10.52204/np.1979.52.185-225 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6484/7515 > Parafia Płoki zyskała sobie niezwykłą pozycję w regionie chrzanowskim przez swój kościół, w którym od setek lat słynie łaskami obraz Najświętszej Maryi Panny. Z tego powodu parafia Płoki zasługuje na to, by spojrzeć na nią w oparciu o pewne historyczne fakty. Ziemia Chrzanowska była wcześnie zamieszkała przez ludzi i wcześnie również przez nich eksploatowana ze skarbów, którymi ona dysponowała. Bliskość Krakowa i istniejące, możliwe warunki życiowe były przyczyną tak wczesnego zamieszkania i zag **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **ANNALES UNIVERSIT AT IS MARIAE CURIE - SK Ł ODOWSKA LUBLIN - POLONIA** Autorzy: B. Nitschke Rok: 2012 > Poland is an example of a national and ethnic structure which is inextricably linked with religion. Religion ought to be perceived as a multi -faceted phenomenon for it permeates all structures of the society. It exerts a profound influence on the functioning of families, local communities, the system of education, as well as on professional and other types of associations. Poland and its history constitute an excellent point of reference in that matter, for it has undergone a long and complex p **Z dziejów parafii i kościoła św. Wincentego a Paulo w Bydgoszczy (1924-1975)** Autorzy: Z. Sroka Rok: 1980 DOI: 10.52204/np.1980.53.133-272 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6489/6901 > W niniejszym artykule autor podjął się próby przestawienia dziejów duszpasterskiego posługiwania Księży Misjonarzy w parafii św. Wincentego a Paulo w Bydgoszczy. W artykule ukazano zagadnienia związane w pierwszym rzędzie z dziejami parafii i kościoła w ciągu pierwszych 50-ciu lat jej istnienia i z budową kościoła. Nie stanowią one jednak pełnej monografii parafii czy misjonarskiego domu, lecz są wyborem problemów, które wydawały się szczególnie ważne. Artykuł został podzielony na dwie części. C **Problemy metodologiczne w prowadzeniu badań na temat historii Kościoła katolickiego w Polsce „ludowej”. Przegląd badań, postulaty badawcze** Autorzy: Rafał Łatka Rok: 2016 DOI: 10.12775/DN.2016.1.12 URL: http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/DN/article/download/DN.2016.1.12/9389 > Problemy metodologiczne w prowadzeniu bada na temat historii Kocioa katolickiego w Polsce "ludowej". **Aleksandra Skrzypietz, Stanisław Jujeczka, Maria Klementyna Sobieska, królowa i Służebnica Boża, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2022. 534 pp. ISBN 978-83-226-4207-8** Autorzy: Mindaugas Šapoka Rok: 2024 DOI: 10.30965/25386565-02801009 > "Aleksandra Skrzypietz, Stanisław Jujeczka, Maria Klementyna Sobieska, królowa i Służebnica Boża, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2022. 534 pp. ISBN 978-83-226-4207-8" published on 22 Nov 2024 by Brill | Schöningh. **Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej** Autorzy: Katarzyna Bogacka Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.18269 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18269/17511 > Uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku i poprzedzające ją dziewięć lat duchowych przygotowań narodu, zwanych Wielką Nowenną, są dziełem duszpasterskim prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Spektakularne znaczenie tych wydarzeń dla XX-wiecznej historii Polski znalazło także wyraz w warstwie wizualnej. Jej częśćią jest wykonany w tym okresie tzw. pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski, ofiarowany przez prymasa archikatedrze gnieźnieńskiej. Kwerendy w Muzeum Archidiecezji Gnieźnie **ROLA KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO W PRZEMIANACH SPOŁECZNO-POLITYCZNYCH POLSKI LAT 80** Autorzy: Justyna Jarosz Rok: 2025 DOI: 10.21697/stv.16514 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stv/article/download/16514/14329 > Niniejszy artykuł przedstawia rolę Kościoła katolickiego w Polsce w kontekście kluczowych wydarzeń społeczno-politycznych lat 80. XX w. Punktem wyjścia są protesty robotników z sierpnia 1980 r., które doprowadziły do powstania NZSS „Solidarność”. Artykuł analizuje, w jaki sposób Kościół wspierał dialog, stwarzał przestrzeń dla mediacji i społecznego wsparcia. Szczególną uwagę poświęcono okresowi stanu wojennego (1981–1983), kiedy to Kościół stał się jednym z nielicznych bastionów niezależności i **Średniowieczny kościół parafialny w Szadku i jego renesansowa kaplica** Autorzy: Stanisław Cechosz, Łukasz Holcer Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.02 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/download/13701/13236 > Średniowieczny kościół parafialny w Szadku, pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła, jest najstarszym zabytkiem miasta i zarazem najcenniejszą pamiątką jego dawnej świetności. Od kilku lat trwają prace renowacyjne przy elewacjach świątyni. Dotąd odnowiono mury prezbiterium i północną elewację korpusu kościoła wraz z aneksami, czyli zakrystią, skarbcem i kaplicą pw. Matki Bożej Różańcowej. Podjęcie prac konserwatorskich i badawczych zaowocowało przywróceniem świątyni jej **Kościół katolicki w Nowej Hucie w okresie gierkowskim. Rozwój sieci parafialnej i budownictwa sakralnego** Autorzy: Jakub Krzysztonek Rok: 2021 DOI: 10.15633/sts.3534 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/3534/3451 > Artykuł naukowy składa się zasadniczo z dwóch autonomicznych części oraz krótkiego wstępu i zakończenia. Pierwsza część rozpoczyna się od wyjaśnienia rzeczywistych realcji panujących na linii Kościół katolicki – państwo polskie w latach 70. XX wieku. Dalsza część tego rozdziału została poświęcona na szczegółowe omówienie istniejących w rzeczonym okresie na obszarze nowohuckiego dekanatu parafii wraz ze stanem faktycznym kadry duchownych oraz znajdujących się tam wówczas zakonów męskich i żeńskic **Fundacje kapliczek i krzyży przydrożnych na Polskim Podkarpaciu. Geneza i typologia** Autorzy: U. Janicka-Krzywda Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.401-442 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7540/7371 > W Polsce tradycja wznoszenia przydrożnych kapliczek i krzyży sięga XI wieku. Misjonarze nowej religii usunęli pogańskie świątynie, wycięli święte drzewa oraz zbezcześcili święte skały i źródła. W miejscu, z którego wygnano pogańskie bałwochwalstwo, zwykle stawiano krzyż. Na przestrzeni wieków wyrósł zwyczaj upamiętniania w podobny sposób ważnych wydarzeń w Kościele i państwie, w życiu małych wspólnot, a nawet w życiu poszczególnych osób. Stawianie przydrożnych krzyży i kapliczek stało się bardzo **Kościoły polskie na Ukrainie Lewobrzeżnej: Od założenia do zagrożenia w okresie toczącej się wojny (XIX-XXI wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.16642 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/16642/14998 > W artykule podjęta została próba spojrzenia na dzieje polskich kościołów, które powstały na Ukrainie Lewobrzeżnej w XIX wieku, poprzez ich tragiczną historię w XX wieku i aktualne zagrożenie zniszczenia przez rosyjskie ostrzały rakietowe podczas trwającej od 2022 roku wojny. W badaniu zaprezentowano krótkie szkice z historii każdego z 12 kościołów zbudowanych na terenie Ukrainy Lewobrzeżnej w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Dzięki staraniom miejsco **Mediatyzacja komunikacji instytucjonalnej Kościoła katolickiego. Refleksje na marginesie kryzysu migracyjnego** Autorzy: Rafał Leśniczak Rok: 2019 DOI: 10.33077/uw.24511617.ms.2019.2.105 URL: https://studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/download/105/82 > Teoretyczny namysł nad zagadnieniem mediatyzacji komunikacji instytucjonalnej Kościoła katolickiego zostaje podjęty w kontekście kryzysu migracyjnego drugiej dekady XXI wieku w Europie. Cel/teza: Próba usystematyzowania najważniejszych konsekwencji procesów mediatyzacji dla właściwego rozumienia roli mediów w komunikacji instytucjonalnej Kościoła katolickiego. Metody badań: Metoda analizy i syntezy. Odwołano się do teoretycznych badań nad mediatyzacją m.in. W. Schulza, H. Knoblaucha, Ž. Pavića, **Przeciw-historia Polski 1956–1993: Kościół, państwo, aborcja** Autorzy: Izabela Desperak Rok: 2026 DOI: 10.18778/0208-600x.96.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/sociologica/article/download/27939/28593 > The paper is a review article on Marcin Kościelniak’s volume titled Aborcja i demokracja. Przeciw-historia Polski 1956–1993 [Abortion and Democracy: The Anti-History of Poland 1956–1993], Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2024 **Matka Boska Piekarska w Opolu** Autorzy: Piotr Górecki Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.6071 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/6071/5357 > Opolski konwent jezuitów obchodził w 2025 r. 100. rocznicę ponownego przybycia do Opola. W różnych rozmowach odżyła wówczas historia kultu obrazu Matki Boskiej Opolskiej, który w 1702 r. zakonnicy sprowadzili do tego piastowskiego grodu jako obraz Matki Boskiej Piekarskiej. Z mandatu cesarza Leopolda Habsburga w Piekarach pozostawili wykonaną w 1680 r. kopię. W czasie organizowanej konferencji jubileuszowej jej uczestnicy prosili, aby raz jeszcze przypomnieć dzieje cudownego obrazu i jego przeno **Muzeum Diecezjalne w Katowicach** Autorzy: Jerzy Myszor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7787 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7787/6912 > - **"Konkordat polski z 1925 roku. Zagadnienia prawno-polityczne", Jerzy Wisłocki, Poznań 1977 : [recenzja] / Witold Żarnowski.** Autorzy: Witold Żarnowski, J. Wisłocki Rok: 1977 > Konkordaty doczekaly sie juz tak licznych opracowan, ze mozna zadac pytanie, czy sluszne jest podjecie tego zagadnienia ponownie i to w chwili, gdy wlaściwie nadchodzi zmierzch tej formy regulacji stosunkow miedzy panstwami a Kościolem katolickim. Jezeli jednak uznalibyśmy, ze w przyszlości konkordaty juz nie bedą zawierane, to nadal pozostaje aktualna kwestia stosunku panstwa do związkow religijnych. Bez wzgledu na to, czy panstwo uznalo wyznaniowy charakter swojego ustroju czy tez dokonalo cal **Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP w Siedlcach** Autorzy: Urszula Pietrykowska Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.87-111 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6810/7683 > -- **Piętnastowieczna rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem w Krzywaczce, jako przykład późnego dzieła w stylu międzynarodowym około 1400 roku z terenu Małopolski** Autorzy: Iwona Darska Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.126.25-57 URL: https://doi.org/10.52204/np.2016.126.25-57 > Artykuł przedstawia historię figury Matki Boskiej z Dzieciątkiem w Krzywaczce, z XV wieku, zwłaszcza przez pryzmat różnych nieprofesjonalnych konserwacji dokonywanych przez wieki. Ostatnia konserwacja ujawniła szczegółowo zasięg tych napraw, dzięki czemu możliwe było znalezienie dokładniejszej daty stworzenia i geneza artystyczna rzeźby. Pomimo silnej inspiracji sztuką czeską i austriacką, Matka Boska w Krzywaczce, musi być postrzegana jako dzieło szkoły małopolskiej. Statua o takim poziomie art **Starania o uwolnienie kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej z Jasnej Góry w okresie Nawiedzenia archidiecezji krakowskiej (1967-1968)** Autorzy: Mariusz Trąba Rok: 2006 DOI: 10.15633/FHC.1381 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1381/1277 > Peregrination of a copy of the painting of Our Lady of Czestochowa was one of the key components of a huge programme of Christian ministry, which, in connection with the millennial celebrations of the Christianization of Poland, was planned and implemented by the Polish primate, Cardinal  Stefan Wyszynski. In response, the communist authorities prevented the peregrination of the painting. **Zmiany w strukturze organizacyjnej czechosłowackiej części (archi-)diecezji wrocławskiej w latach 1918–1977** Autorzy: J. Larisch Rok: 2023 DOI: 10.31261/ssht.2022.55.2.05 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/ssht/article/download/15155/12577 > Tekst w sposób chronologiczny opisuje powstawanie i rozwój administracyjnych struktur kościelnych, w zagranicznej, czyli austriackiej, a od 1918 roku czechosłowackiej części archidiecezji wrocławskiej. Do podziału diecezji wrocławskiej doprowadziły przede wszystkim tzw. wojny śląskie (1740–1763). Większość diecezji, wraz z miastem biskupim – Wrocławiem, znalazła się w granicach Prus. Mniejsza część, obejmująca cały Śląsk Cieszyński i część Śląska Nyskiego - pozostawała pod jurysdykcją państwową **Katedra p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku w opisie wizytacyjnym z 1829 roku** Autorzy: Marek Hałaburda Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.2018.109.10 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2018.109.10 > Kościół p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku, wybudowano w latach 1700-1710, jako kościół klasztorny jezuitów. Po kasacie zakonu, został przekazany parafii. W 1797 r. budynek kościoła strawił pożar. Rok później świątynia wyznaczona została na katedrę utworzonej wówczas diecezji, ze stolicą w Mińsku. Odbudowana w latach 1798-1803 dzięki staraniom i funduszom bpa Jakuba Ignacego Dederki. W 1869 r. na skutek likwidacji diecezji, ponowie został zdegradowany do siedziby parafii. W listopadz **Z Wiednia do Mentorelli. Dar cesarzowej Marii Teresy dla sanktuarium Matki Bożej** Autorzy: Barbara Jamska Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2373 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2373/2258 > Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej na Mentorelli (region Lacjum, około 50 km na wschód od Rzymu), jedno z najstarszych we Włoszech i na świecie, zostało zbudowane w miejscu nawrócenia św Eustachego. W pierwszym tysiącleciu opiekowali się nim benedyktyni, którzy spopularyzowali tam kult maryjny i prawdopodobnie w XII wieku umieścili wewnątrz świątyni drewnianą figurę Matki Bożej z młodym Jezusem. Opuszczenie miejsca przez mnichów (przypuszczalnie pod koniec XIV wieku) spowodowało spadek ruchu pielg **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **„Kiedy stworzyło się tu źródło apostolskie…”** Autorzy: M. Widera Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5930 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5930/5360 > Funkcjonowani e diecezji, a od 1992 r. – archidiecezji częstochowskiej przypadło na ważne okresy historyczne, obejmujące dwudziestolecie międzywojenne, II wojnę światową, Polską Rzeczpospolitą Ludową i tworzenie demokratycznego społeczeństwa integrującego się z krajami Europy Zachodniej. Przemianom politycznym i społecznym towarzyszył silny wzrost zaangażowania religijnego wiernych, którzy włączali się w rozwój struktur parafialnych oraz instytucji i wspólnot diecezjalnych. Pogłębianiu religijno **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **Parafia pod Wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie w latach 1939-1958 w świetle źródeł proweniencji kościelnej** Autorzy: Bartłomiej Grzanka Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.008.16915 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22399/ > Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie doznała podczas drugiej wojny światowej dużych strat duchowych (zwłaszcza tragiczne były losy proboszcza i wikariusza) oraz materialnych. W artykule przedstawione zostały dzieje parafii w latach 1945-1958, kiedy to pod przewodnictwem bardzo zaangażowanego proboszcza, ks. Lucjana Kurzawskiego, nastąpiła odbudowa duchowa, moralna i materialna lokalnego kościoła. THE PARISH DEDICATED TO THE ASSUMPTION OF THE BLESSED VIR **Jan Kopiec, Diecezja Gliwicka - dzieje i współczesność, Gliwice 1999** Autorzy: Sebastian Niewarowski Rok: 2002 DOI: 10.15633/FHC.1359 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1359/1257 > Recenzja: Jan Kopiec, Diecezja Gliwicka - dzieje i współczesność, Gliwice 1999 **Wróciła sława twoja, Vratislavia, Wrocławiu! Więzi kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, z Dolnym Śląskiem, red. G. Sokołowski, S. Wróblewski, Wydawnictwo Episteme, Wrocław – Lublin 2023, ss. 815** Autorzy: A. Dziuba Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15301 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15301/13493 > Kościół katolicki jest najstarszą i najdłużej działającą instytucją na ziemiach polskich. Jego początki łączą się z powstawaniem i tworzeniem państwa polskiego. Pozostaje też strukturą trwałą, zachowującą swoją historyczną ciągłość, czego z uwagi na okres zaborów nie można powiedzieć o dziejach państwa. Zmieniające się na przestrzeni wieków ustroje społeczno-polityczne wpływały także na kształt relacji władza państwowa – Kościół, jednak zawsze stanowiła ona ważny czynnik budowania ładu społeczne **Historia parafii pw. św. Michała Archanioła w Opolu-Półwsi w latach 1937-1958** Autorzy: Mariusz Drygier Rok: 2020 DOI: 10.25167/sth.1122 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/1122/1460 > Posługa duszpasterska pierwszego proboszcza parafii św. Michała w Opolu-Półwsi, ks. Wilhelma Görlicha przypadła na lata 1937–1958. Jeszcze w czasach hitlerowskich świątynię budowano jako kościół parafialny i garnizonowy. Podczas II wojny światowej największym wyzwaniem była ochrona parafian przed ideologią nazistowską. Od zimy 1944 r. znakami czasu stały się ewakuacja, śmierć i zniszczenia. Uszkodzeniom uległ i kościół. Wiosną 1945 r. parafianie znaleźli się już w innym kontekście: Opolszczyzna **Národnostný pôvod katolíckych farárov, evanjelických kazateľov, učiteľov, pomocníkov učiteľov (kantorov, mladších učiteľov, zvonárov), organistov a iných hudobníkov v XIII spišských mestách podľa záznamov z roku 1773** Autorzy: M. Števík Rok: 2022 DOI: 10.4467/17347513sa.22.008.17119 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22860/ > Autor artykułu analizuje treść ankiety powstałej w 1773 r., którą 13 spiskim miastom rozesłał ich administrator Paweł Tiszta. Celem ankiety, zawierającej 37 punktów, było ustalenie politycznego i gospodarczego stanu poszczególnych miast po wygaśnięciu zastawu spiskiego i ich powrocie do Królestwa Węgier. Przedmiotem analizy stały się te części ankiety, które informują o narodowościowym pochodzeniu katolickich proboszczów, pastorów ewangelickich, nauczycieli, pomocników nauczycieli (kantorów, mło

[object Object]