Mosty · zachodniopomorskie
Kościół MB Gromnicznej
Diecezja: szczecińsko-kamieńska
72-132 Mosty
Mosty
+48 91 461 20 13
webmaster@kuria.pl
O parafii
Historia parafii Kościół MB Gromnicznej w Mosty udokumentowana w publikacjach naukowych.
Diecezja: szczecińsko-kamieńska.
---
### Publikacje naukowe
**Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska. Historia i teraźniejszość**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2025
DOI: 10.18276/978-83-7972-960-9
URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-960-9
> THE ARCHDIOCESE OF SZCZECIN-KAMIEŃ. HISTORY AND PRESENT
On 28 June 1972, Pope Paul VI established the Szczecin-Kamień diocese with the papal bull Episcoporum Poloniae coetus. Two decades later, on 25 March 1992, Pope John Paul II, with the papal bull Totus Tuus Poloniae populus, raised it to the rank of metropolitan see and entrusted the neighbouring dioceses of Koszalin-Kołobrzeg and Zielona Góra-Gorzów to its care. John Paul II’s document did not introduce signifi cant territorial changes; on
**Zarys historii archiwum kościelnego w Kamieniu Pomorskim**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2020
DOI: 10.31743/abmk.9143
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9143/7649
> -
**Centralne urzędy biskupstwa kamieńskiego**
Autorzy: Grzegorz Wejman ks., Marcin Orzechowski
Rok: 2025
DOI: 10.31743/abmk.16362
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/16362/16910
> W 2024 roku przyypadło 900-lecie pierwszej wyprawy misyjnej biskupa bamberskiego Ottona na Pomorze. Została ona podjęta i sfinansowana w całości przez polskiego księcia Bolesława Krzywoustego. Owocem jej, a także drugiej, z 1128 roku, było biskupstwo pomorskie z siedzibą w Wolinie, przeniesione następie do Kamienia Pomorskiego, które trwało do 12 października 1545 roku. Po 400 latach diaspory katolickiej na Pomorzu (ze względu na dominujące wyznanie protestanckie), 15 sierpnia 1945 roku prymas P
**Frescoes in the Grzędzice Church - a "Forgotten" Relic of the Medieval Sacred Art**
Autorzy: Dariusz Grygowski
Rok: 2019
DOI: 10.18276/cto.2019.1-03
URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16155.pdf
> Świątynie znajdujące się na terenie diecezji szczecińsko-kamieńskiej zawdzięczają w większości swój wystrój protestantom, którzy w końcu XVI i na początku XVII wieku, czyli po przyjęciu w 1534 roku na sejmiku w Trzebiatowie przez szlachtę zachodniopomorską wyznania luterańskiego, przejęli katolickie kościoły tej ziemi. Dlatego ich wystrój jest bardzo ascetyczny w swej formie. Tym bardziej wartościowe w naszych czasach są te zabytki sztuki sakralnej, które praktycznie w niezmienionej średniowiecz
**Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego**
Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie
Rok: 1993
> Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae
**The History of the Congregation of the Sisters of Merciful Jesus within the Boundaries of the Present Metropolitan Archdiocese of Szczecin and Kamien (Kamień)**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2019
DOI: 10.18276/skk.2019.26-14
URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16086.pdf
> Po II wojnie światowej tereny dzisiejszej metropolii szczecińskiej (od 25 marca 1992 r.), w skład której wchodzą: archidiecezja szczecińsko-kamieńska i diecezje koszalińsko-kołobrzeska i zielonogórsko-gorzowska przechodziły kilka reorganizacji, w wyniku której teren jej zmniejszył się z 44 836 km² (1945 r.) do 37 199 km². Na tym obszarze po wojnie pozostały tylko 54 siostry z 5 zgromadzeń w 16 domach zakonnych, a obecnie w metropolii posługuje 807 sióstr zakonnych. Pośród wielu rodzin zakonnych
**Youth Days in the (Arch)Diocese of Szczecin-Kamien (Kamień) in the years 1990–2022**
Autorzy: M. Szczodry
Rok: 2023
DOI: 10.18276/skk.2023.30-08
URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/20561.pdf
> Diecezjalne obchody Światowego Dnia Młodzieży są celebrowane w Kościele szczecińsko-kamieńskim od 1990 roku. W ciągu ponad trzydziestu lat zmieniała się forma tego spotkania, ale zasadnicze elementy programu nieprzerwanie towarzyszą świętowaniu młodych archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie historii Dni Młodych, które początkowo gromadziły młodzież w stolicy diecezji, w Szczecinie, a od 2003 roku odbywają się w różnych miejscowościach na terenie cał
**Katechizacja w (archi)diecezji szczecińsko-kamieńskiej w 50-leciu jej istnienia**
Autorzy: Katarzyna Lemek
Rok: 2025
DOI: 10.18276/978-83-8419-014-2
URL: https://doi.org/10.18276/978-83-8419-014-2
> Catechesis in The (Arch)diocese of Szczecin and Kamień Pomorski on its 50th anniversary
The thesis aims to determine whether or not The Archdiocese of Szczecin and Kamień Pomorski has been implementing the principles of the catechetical renewal during the period under discussion and how during the last 50 years the methods and the forms of implementation of the catechesis have been adapted to conditions and venues in which religious education was taking place, as well as to the abilities of the
**Prasa parafialna archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej**
Autorzy: Piotr Ufnal
Rok: 2023
DOI: 10.35765/rfi.2023.2902.10
URL: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/download/2821/2356
> Celem niniejszego artykułu jest prześledzenie narodzin, rozwoju i upadku prasy parafialnej w Polsce na przykładzie archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Ze względu na ilościowe i jakościowe bogactwo tego segmentu prasy, jego dogłębne zbadanie wymaga dalszych skrupulatnych badań, gdyż od przełomu lat 80. i 90. ubiegłego wieku niezliczone wydawnictwa powstawały, znikały, odradzały się z innym tytułem i zespołem redakcyjnym, po czym znów znikały. W artykule prześledzono tło historyczne województwa
**Rev. Adolf Giżyński. The Live and Pastoral Activity in the Gorzów Apostolic Administration and the Szczecin-Kamień Archdiocese**
Autorzy: M. Brzezinski
Rok: 2019
DOI: 10.18276/cto.2019.1-01
URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16145.pdf
> Ksiądz Adolf Giżyński urodził się w Kownie na Litwie. Przez wczesne lata młodzieńcze związany był bardzo mocno z harcerstwem, którego był czołowym działaczem. Za pracę konspiracyjną został zatrzymany przez okupanta niemieckiego i aresztowany. Przebywał w obozach koncentracyjnych na terenie Niemiec. Po wyzwoleniu przez Brytyjczyków pozostał na zachodzie Europy. W latach 1946–1952 studiował teologię w Polskim Wyższym Seminarium Duchownym w Paryżu. W 1952 roku przyjął święcenia kapłańskie i podjął
**Chalice and paten of Konrad Mazowiecki from the 13th century – a copy for the Szczecin-Kamien (Kamień) Archdiocese**
Autorzy: A. Krzystek
Rok: 2020
DOI: 10.18276/skk.2020.27-26
URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/18842.pdf
> Kopia kielicha i pateny Konrada Mazowieckiego, wykonana na podstawie oryginału z połowy XIII wieku, została zrealizowana w ramach pracy naukowo-badawczej Katedry Teologii Praktycznej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego we współpracy z pra¬cownią „ArtSacr” Jerzego Stachurskiego Mistrza Rzemiosła Artystycznego. Kielich i patena ofiarowane katedrze płockiej są aktem zadośćuczynienia księcia mazowieckiego Konrada za zabójstwo ks. Jana Czapli, kanonika płockiej kapituły katedralnej, sc
**Starania o utworzenie i budowę Wyższego Seminarium Duchownego w Szczecinie w kontekście polityki władz PRL (1972-1989)**
Autorzy: K. Kowalczyk
Rok: 2023
DOI: 10.31743/abmk.13725
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13725/14981
> W artykule zanalizowano proces powstania i budowy Wyższego Seminarium Duchownego (WSD) w Szczecinie w kontekście polityki władz państwowych w Polsce. Określono podmioty i cele polityki wyznaniowej władz PRL w rozpatrywanym okresie, status Kościoła katolickiego na Ziemiach Zachodnich i Północnych, następnie etapy działań biskupów o powołanie seminarium. Od 1945 roku do początku lat 70. XX wieku na tym obszarze funkcjonowała tymczasowa polska administracja kościelna. Po podpisaniu układu normaliza
**Akta wizytacyjne Diecezji Kamienieckiej i Łucko-Żytomierskiej (koniec XVIII-początek XX wieku) w zasobach archiwów na Ukrainie**
Autorzy: Witalij Rosowski
Rok: 2020
DOI: 10.31743/abmk.11717
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11717/10021
> Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej pod koniec XVIII wieku przyniosły również znaczące zmiany w dotychczasowej strukturze organizacyjnej i sytuacji Kościoła katolickiego na ziemiach polskich. Przed rozbiorami na interesującym nas terytorium istniały trzy diecezje: kamieniecka, kijowska i łucka. Wraz z włączeniem wschodnich ziem Rzeczypospolitej do Rosji caryca Katarzyna II ukazem z dnia 6 września 1795 roku samowolnie zlikwidowała dotychczasową polską organizację kościelną na ziemiach zabranych.
**Kościoły rzymskokatolickie na Ukrainie Lewobrzeżnej (XIX-XX wiek). Przegląd retrospektywny**
Autorzy: Lubow Żwanko
Rok: 2020
DOI: 10.31743/abmk.10019
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10019/8366
> W artykule dokonano krótkiej retrospektywy historii kościołów rzymskokatolickich na Ukrainie Lewobrzeżnej w XІХ-ХХ wieku, od budowy w czasach Imperium Rosyjskiego do losów w czasach radzieckich, i wspomniano o współczesnej sytuacji z kościołami już w niepodległej Ukrainie. Na początku zostały przeanalizowane czynniki, które spowodowały powstanie licznej Polonii na obszarach Ukrainy Lewobrzeżnej, czyli w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Na tych teren
**The commitment to Catechesis by the first Metropolitan Archbishop of Szczecin-Kamien (Kamień) Archdiocese Marian Przykucki**
Autorzy: Katarzyna Lemek
Rok: 2020
DOI: 10.18276/skk.2020.27-21
URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/18837.pdf
> Opracowanie przybliża siedem lat posługi pasterskiej abp. Mariana Przykuckiego jako czas licznych przedsięwzięć katechetycznych. Metropolita zabiegał o właściwe miejsce lekcji religii w szkole, troszczył się o współpracę środowisk katechetycznych, rozwijał szkolnictwo katolickie. Poprzez reorganizację organów kurialnych i utworzenie Wydziału Wychowania Katolickiego dążył do tego, aby posługa katechetyczna była realizowana na jak najwyższym poziomie dla dobra Ludu Bożego nad Odrą i Bałtykiem.
**Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej**
Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin
Rok: 2001
DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129
> --
**Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis. Święci, błogosławieni, słudzy Boży związani z zachodniopomorską i lubuską ziemią**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2025
DOI: 10.18276/978-83-7972-950-0
URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-950-0
> Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis
Saints, blesseds, servants of God associated with the West Pomeranian and Lubusz lands
The history of the Catholic Church is marked by the stories of saints who were able to fully realise the Gospel of Jesus Christ in their lives or suffered martyrdom for their faith. They are intercessors with God and the best reformers of the Church. They are therefore role models for the faithful.
This study fits into the anniversaries celebrated in the Szczecin-Ka
**Sprawozdanie z poszukiwań akt w Archiwum Państwowym w Szczecinie dotyczących Kościoła na Pomorzu Zachodnim w latach 1140-1545**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2020
DOI: 10.31743/abmk.9185
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9185/7681
> -
**Dwa kościoły. Budownictwo kultowe w międzywojennych Niemczech jako przestrzeń modernistycznych eksperymentów**
Autorzy: R. Makała
Rok: 2020
DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.17
URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5186/4662
> The time between WW I and II was a period of intensive development of church architecture in Germany. In the new situation after the defeat in WW I on the wave of Christian renewal movements, the concept of the church as a building corresponding to its functions, as an object expressing the character of religion and the vision of a congregation as a community in modern society was re -formulated. The dynamically developing church architecture was an area of intense experiments (especially in the
**Powojenne losy rękopisów z Kamienia Pomorskiego**
Autorzy: Karolina Piszczałka
Rok: 2023
DOI: 10.4467/0023589xkhnt.23.046.18788
URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/25012/
> The Post-War Fate of the Manuscripts from Kamień Pomorski
In the 12th c., Kamień Pomorski became the capital of the diocese and the most important religious center in Western Pomerania. For centuries, within the cathedral walls, there was a library created by the canons, which was the foundation of their workshop and everyday pastoral work. In 1818, a significant part of the book collection came to Szczecin, and in 1822 it became the property of St. Mary’s Gymnasium in Szczecin (Marienstiftsgym
**Kościoły polskie na Ukrainie Lewobrzeżnej: Od założenia do zagrożenia w okresie toczącej się wojny (XIX-XXI wiek)**
Autorzy: Lubow Żwanko
Rok: 2023
DOI: 10.31743/abmk.16642
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/16642/14998
> W artykule podjęta została próba spojrzenia na dzieje polskich kościołów, które powstały na Ukrainie Lewobrzeżnej w XIX wieku, poprzez ich tragiczną historię w XX wieku i aktualne zagrożenie zniszczenia przez rosyjskie ostrzały rakietowe podczas trwającej od 2022 roku wojny. W badaniu zaprezentowano krótkie szkice z historii każdego z 12 kościołów zbudowanych na terenie Ukrainy Lewobrzeżnej w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Dzięki staraniom miejsco
**Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura**
Autorzy: Andrzej Kusztelski
Rok: 2000
DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220
URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220
> --
**Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913**
Autorzy: J. Wąsowicz
Rok: 2018
DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045
URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/
> Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » SÅawomir KÄszka, MichaÅ Kieling, Diecezja Kaliska parafie – koÅcioÅy – kaplice. PrzeszÅoÅÄ i teraźniejszoÅÄ. Opracowanie historyczno – źródÅowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A
**Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego**
Autorzy: Wojciech Piasek
Rok: 2008
DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160
> Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół
**Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.**
Autorzy: Stanisław Cieślak
Rok: 2023
DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940
> Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r.
**Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg**
Autorzy: B. Schmid
> Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow.
**ILLUSORY-QUADRATURE PAINTING IN THE CHURCH OF ST. NICHOLAS, BISCOPE OF MIRA, IN KAMIANETS-PODILSKYI**
Autorzy: Nataliia Ursu
Rok: 2018
DOI: 10.32626/2309-9763.2018-25-2.116-119
URL: http://doi.org/10.32626/2309-9763.2018-25-2.116-119
> Szczególny nastrój panował w kościele podominikańskim św. Mikołaja bpa Miry w Kamieńcu Podolskim podczas wieczornych nabożeństw. Słońce wysyłało pożegnalne promieni przez niewielkie okno, umieszczone nad chórem muzycznym. W pogodne dni odblaski słonecznych promieni wypełniały wnętrze, dosięgając najbardziej tajemniczych zakamarków świątyni. Odzwierciedlane były one w złoceniach ram, żyrandolach, lichtarzach, sztukateriach, które zdobiły sklepienia i ściany głównej nawy oraz portale kaplic. Wnętr
**Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016**
Autorzy: Stanisław Cieślak
Rok: 2016
DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786
> SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII
**Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)**
Autorzy: Lubow Żwanko
Rok: 2021
DOI: 10.15633/OCHC.3902
URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760
> Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro
**Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2016
DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13
URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf
> Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus
**Konferencja Naukowa „Posłannictwo Kościoła względem Narodu” połączona z wręczeniem Nagrody im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia**
Autorzy: Paweł Banduła
Rok: 2022
DOI: 10.32084/bsawp.4415
URL: https://ojs.academicon.pl/bsa/article/download/4415/4500
> W dniu 14 kwietnia 2021 r., w 1055. rocznicę Chrztu Polski, w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II odbyła się konferencja naukowa zatytułowana „Posłannictwo Kościoła względem Narodu” połączona z wręczeniem Nagrody im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia Jego Ekscelencji Arcybiskupowi Metropolicie Szczecińsko-Kamieńskiemu Andrzejowi Dziędze.
**Losy świątyń i wspólnot rzymskokatolickich w obwodzie kamieniecko-podolskim (chmielnickim) w latach 1944-1964**
Autorzy: Władysław Rożkow
Rok: 2021
DOI: 10.31743/abmk.8781
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/8781/11382
> Celem artykułu jest przestawienie sowieckiej polityki wyznaniowej wobec Kościoła rzymskokatolickiego w obwodzie kamieniecko-podolskim (chmielnickim) na Ukrainie w latach 1944-1964, ze szczególnym uwzględnieniem przedsięwzięć władz państwowych ukierunkowanych na likwidację katolickich obiektów sakralnych. Akcja masowego zamykania świątyń rozpoczęta przez Sowietów na przełomie lat 1946-1947, mimo że nie była do końca zrealizowana, przeniosła znaczne rezultaty. W 1964 r. z ponad 30 funkcjonujących
**Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej**
Autorzy: B. Krasnowolski
Rok: 2002
DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180
> --
**Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski**
Autorzy: Czesław Skowron
Rok: 1959
DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044
> -
**Medieval architecture of the Church of St. Hedwig of Silesia in Zielona Góra and transformations to the church between the 14th and 20th centuries**
Autorzy: A. Legendziewicz
Rok: 2019
DOI: 10.37190/arc190401
> WprowadzenieKościół konkatedralny pw.św.Jadwigi Śląskiej wraz z ratuszem to dwie najstarsze budowle monumentalne na obszarze miasta lokacyjnego w Zielonej Górze.Świątynia, położona pośrodku placu
**Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku**
Autorzy: H. E. Wyczawski
Rok: 2020
DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03
URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653
> w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno
**Inwentarz archiwalny Kurii Administracji Apostolskiej w Gorzowie Wielkopolskim 1945–1972.**
Autorzy: Tadeusz Ceynowa
Rok: 2025
DOI: 10.18276/978-83-7972-904-3
URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-904-3
> Archival inventory of the Curia of the Apostolic Administration in Gorzow (Gorzów) Wielkopolski 1945–1972. The area of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) diocese
By the order of the great powers, Poland’s borders changed significantly after the end of World War II. As compensation for the territories lost in the east to the Soviet Union, it received the territories of the Third Reich on the Oder and the Baltic Sea. Primate August Hlond, by virtue of papal authority, established apostolic admini
**Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II**
Autorzy: Wojciech Zachariasz
Rok: 2025
DOI: 10.18276/sp.2025.35-11
URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf
> Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p
**Historia powstania i obecne znaczenie transportowe mostów na Wiśle w województwie kujawsko-pomorskim, The history and current importance of the bridges over the Vistula river in kujawsko-pomorskie province.**
Autorzy: H. Rabant, R. Gotowski, A. Łątka, Gabriela Barwińska – Szczutkowska
Rok: 2013
> Celem opracowania jest prezentacja historii i obecnego znaczenia mostow na rzece Wiśle w wojewodztwie kujawsko-pomorskim. Artykul omawia poszczegolne przeprawy wskazując okres ich budowy. Charakteryzuje takze zmiany, jakim zostaly poddane w okresie ich funkcjonowania. W opracowaniu wskazane zostalo znaczenie mostow dla funkcjonowania infrastruktury drogowej i kolejowej wojewodztwa kujawsko- pomorskiego i Polski. Dodatkowo przedstawiono dla wybranych obiektow ich obciązenie ruchem. The aim of stu
**The Blessed Virgin Mary, Mother of the Church Parish in Warnice in the Years 1977–2018**
Autorzy: Piotr Lichota
Rok: 2019
DOI: 10.18276/cto.2019.1-07
URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16188.pdf
> Nowy podział granic po zakończeniu II wojny światowej zburzył dotychczasowy porządek w całym kraju. Na tereny zamieszkałe przed wojną przez Niemców zaczęli też przybywać mieszkańcy z tzw. centralnej Polski, głównie ze względów ekonomicznych. Dla wielu przyjazd na Pomorze Zachodnie był tzw. nowym otwarciem. Do Warnic i okolicznych miejscowości pierwsi osadnicy, przybyli jesienią 1947 roku, zwłaszcza z powiatu końskiego na Kielecczyźnie, z okolic Płocka, z Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny. To właśn
**Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku**
Autorzy: J. Wroński
Rok: 2016
DOI: 10.15633/FHC.1265
URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265
> 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela
**Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań**
Autorzy: Marta Gołembiewska
Rok: 2021
DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595
URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/
> From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research
The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo
**Kronika halicko-wołyńska (Kronika Romanowiczów) o mostach i przeprawach**
Autorzy: D. Dąbrowski
Rok: 2019
DOI: 10.23858/khkm67.2019.3.001
> W języku staroruskim termin мость ma różne znaczenia: most, moszczona jezdnia, pokrycie, nawierzchnia, pomost, podłoga. Przedmiotem niniejszego artykułu są wyłącznie mosty jako konstrukcje przerzucane przez przeszkody wodne. Informacje o nich znajdują się w różnych średniowiecznych ruskich źródłach, zarówno narracyjnych (np. Powieść minionych lat, gdzie znajduje się pierwsza w ogóle wzmianka o takiej budowli na Rusi, umieszczona pod rokiem 6485), jak i normatywnych. Jest ich jednak niewiele. Być
**Spotkanie historyków Kościoła w Legnicy (27-28 III 2008 r.)**
Autorzy: Stanisław Cieślak
Rok: 2008
DOI: 10.52204/np.2008.109.335-338
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4267/5048
> W 2008 roku miejscem obrad historyków Kościoła był gmach Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Legnickiej. Na program spotkania złożyły się referaty podejmujące refleksję nad charyzmatem świętości w dziejach Śląska.
**Najdawniejsze wiadomości o duchowieństwie na Pomorzu Wschodnim przed rokiem 1308/9**
Autorzy: K. Dąbrowski
Rok: 1971
DOI: 10.52204/np.1971.34.117-130
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6693/7771
> --
**Kanon formy architektonicznej w kościele katolickim : tradycja i współczesność architektury sakrum**
Autorzy: A. Szymski
Rok: 2000
> Wyd. 2 popr. ; Prace Naukowe Politechniki Szczecinskiej, Nr 496=Prace Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego Nr 36
**Najstarsze fazy kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Małgorzaty i św. Stanisława w Żębocinie**
Autorzy: S. Dryja, W. Głowa, J. Sławińska, S. Sławiński
Rok: 2012
DOI: 10.15633/FHC.213
URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/213/141
> The paper has been based on archaeological and architectural exploration of the church in Żebocin carried out in 2011. Żebocin, a village in the Miechow district and the Proszowice deanery, had its beginnings reportedly in the mid-11th century. However, the first squire of Żebocin documented in historical sources was Tomko, coat of arms unknown, mentioned in 1384. According to tradition, the first church in the village, which has not survived, was built in the years 1059–1071 and consecrated by
**Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku**
Autorzy: J. Szymczak
Rok: 2015
DOI: 10.18778/1643-0700.15.01
URL: http://hdl.handle.net/11089/13463
> Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da
**Kościoły graniczne i ucieczkowe w krajobrazie kulturowym pogranicza śląsko-łużyckiego i ziemi legnickiej**
Autorzy: Joanna Szczepankiewicz-Battek
Rok: 2015
DOI: 10.18778/2300-0562.04.12
URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/17072/1/13-291_311-Szczepankiewicz-Battek.pdf
> Artykuł jest poświęcony specyficznej grupie kościołów ewangelickich (luterańskich), które powstały na ziemi legnickiej i Łużycach w drugiej połowie XVII w. Protestanci mieli wówczas możliwość praktykowania swojej konfesji tylko na terenach niepozostających pod władzą katolików. Określenie kościoły ucieczkowe odnosi się do tych kościołów katolickich, które po opuszczeniu ich przez katolików zostały przejęte przez ewangelików. Kościoły graniczne zostały natomiast wybudowane przez ewangelików od po
**Kościelne związki Pomorza Zachodniego z Polską na przestrzeni wieków na tle uwarunkowań politycznych - zarys problemu**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2024
DOI: 10.52097/wpt.5811
URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/5811/9544
> Celem niniejszego artykułu jest wyeksponowanie kościelnych związków Pomorza Zachodniego z Polską od pełnego średniowiecza po dzisiejsze czasy w przestrzeni zmieniających się uwarunkowań politycznych. W pierwszym punkcie artykułu wskazano na zasięg zachodniej granicy państwa Piastów utrwalonej poprzez przyjęcie przez Pomorze chrześcijaństwa i wejście do rodziny cywilizacji zachodniej. Niestety rozbicie dzielnicowe w Polsce spowodowało, iż zainteresowanie Pomorzem osłabło, przez co stało się ono l
**How German Marienkirche became Polish Cathedral of the Assumption of Blessed Virgin Mary**
Autorzy: Dariusz A. Rymar
Rok: 2021
DOI: 10.18276/pz.2021.36-07
URL: https://wnus.edu.pl/pzp/file/article/view/19041.pdf
> Celem artykułu jest prześledzenie procesu powstania w Gorzowie stolicy Administratury Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej – w latach 1945–1972 faktycznie największej diecezji w kraju. Na proces ten składały się dwa elementy: 1) odgórne decyzje władz Kościoła katolickiego oraz 2) działania lokalnej administracji. Jak wynika z analizy akt znajdujących się w Archiwum Państwowym w Gorzowie Wielkopolskim decyzja władz kościelnych nosiła cechy przypadku. Od połowy sierpnia 1945 r.
**Wizyty Prymasa Józefa Glempa na Pomorzu Zachodnim**
Autorzy: Z. Stanuch
Rok: 2018
DOI: 10.30439/wst.2018.2.5
> Before Father Józef Glemp took the office of the Primate in 1981, he had ac-companied Cardinal Stefan Wyszyński in his visits to Western Pomerania, serving as the secretary of the Primate. Father Glemp was in Szczecin, among others, in 1966 and 1974. As Primate of Poland, he visited West Pomerania in 1982, 1985, 1987 and 1988. He took part in the celebrations of the 10th Anniversary of the diocese of Szczecin and Kamień Pomorski and the diocese of Koszalin and Koło-brzeg. He was present during t
**Między dwoma organizmami państwowymi — biskup kamieński Herman von Gleichen i jego stosunki z książętami Pomorza Zachodniego oraz margrabiami brandenburskimi**
Autorzy: Marek Smoliński
Rok: 2011
DOI: 10.31261/spip.2011.07.02
URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/SPP/article/download/22082/17513
> Herman von Gleichen, który był biskupem Kamieńska w latach 1251–1289, od wielu lat przykuwa uwagę historyków. Dzieje się tak z powodu zróżnicowanych aspektów jego działalności. Obejmowała ona okres umacniania wpływów margrabiów brandenburskich na Pomorzu Zachodnim oraz roszczenia do zwierzchnictwa nad Pomorzem Środkowym i Wschodnim, wielokrotnie artykułowane przez dynastię Askańczyków. Herman objął urząd biskupa nie tylko dzięki pomyślnemu dla niego wyborowi przez kapitułę z Kamieńska, ale także
**[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3**
Autorzy: J. Flaga
Rok: 2022
DOI: 10.31743/abmk.13675
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460
> Recenzja
**Bazylika św. Marii Magdaleny i św. Stanisława w Szczepanowie – od gotyckiego kościoła długoszowego po dwudziestowieczny kościół podwójny**
Autorzy: Jacek Czechowicz
Rok: 2020
DOI: 10.18778/2084-851x.09.08
URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/12288/11867
> Ceglano-kamienny kościół gotycki wzniesiony w 1470 roku w Szczepanowie z fundacji Jana Długosza jest interesującym przykładem przeobrażenia świątyni w kaplicę. Po neogotyckiej rozbudowie w latach 1907–1914 powstał w tym miejscu kościół w istocie podwójny, zawierający elementy zarówno spójne, jak i kontrastowe – pod względem gabarytów i stylistyki. Niniejszy artykuł zawiera charakterystykę kolejnych przemian strukturalnych tej niewielkiej pierwotnie budowli, która – znacznie powiększona na począt
**Dzieje parafii pw. św. Stanisława – Biskupa i Męczennika w Gródku Podolskim w latach 1941-1991**
Autorzy: Vladyslav Rozhkov
Rok: 2022
DOI: 10.31743/abmk.11891
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11891/12452
> Od końca XVIII wieku w Gródku Podolskim funkcjonowały dwa kościoły – jeden pw. św. Anny i św. Antoniego, drugi pw. św. Stanisława – Biskupa i Męczennika. W 1935 roku świątynie te zostały zamknięte przez władze sowieckie, a wkrótce zdewastowane. Zamknięto także kaplicę wybudowaną w 1845 roku na cmentarzu. Katolicy z Gródka zostali pozbawieni opieki duszpasterskiej. Odrodzenie życia religijnego na Ukrainie Sowieckiej nastąpiło w okresie okupacji niemieckiej. Wierni odzyskali świątynie i mogli swob
**Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza**
Autorzy: Witalij Bohatyrewicz
Rok: 2021
DOI: 10.31743/abmk.11952
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422
> Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te
**Most-akwedukt do Kamieńca Podolskiego. Nieznany projekt architekta Stanisława Zawadzkiego**
Autorzy: R. Mączyński
Rok: 2025
DOI: 10.18290/rh25734.3
URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/4049/3247
> Artykuł omawia zamysł mostu-akweduktu, jaki chciano w 1792 r. wystawić Kamieńcu Podolskim. Tamtejsza forteca od dawien dawna postrzegana była jako miejsce szczególne. Ulokowana w naturalnie ukształtowanym, trudno dostępnym terenie – na skalistym wzniesieniu, okolonym nurtem Smotrycza, rzeki płynącej w głębokim kanionie o urwistych brzegach – stanowiła klucz do obrony południowo-wschodnich rubieży Rzeczypospolitej. Autorem projektu był Stanisław Zawadzki (1743-1806), absolwent rzymskiej Akademii
**Łąki Bratjańskie - najstarsze miejsce kultu maryjnego w diecezji chełmińskiej**
Autorzy: Edmund Piszcz
Rok: 1971
DOI: 10.52204/np.1971.34.177-203
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6695/7773
> --
**Spiritual History of Poland: A Review**
Autorzy: Christopher Garbowski
Rok: 2025
DOI: 10.55221/2693-2229.2671
URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree
> A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5
**Dzieje Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej**
Autorzy: Tadeusz Ceynowa
Rok: 2025
DOI: 10.18276/978-83-7972-685-1
URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-685-1
> History of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese. Selection of documents
50 years of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese resulted in the organization of several scientific conferences and the publication of occasional publications. The beginnings of the Koszalin Church are associated with the issuance of the Episcoporum Poloniae coetus bull by Paul VI on June 28, 1972. The Pope’s decision was announced after many years of efforts by Primate Stefan Wyszyński and the Polish Episcopate
**Awarie mostu Cłowego w Szczecinie**
Autorzy: K. Żółtowski, M. Binczyk
Rok: 2018
DOI: 10.15199/33.2018.01.26
> W artykule przedstawiono historie budowy i eksploatacji mostu Clowego w Szczecinie. W ciągu 56 lat eksploatacji obiektu wykonano wiele ekspertyz, napraw i remontow. Ostatecznie most zostal zamkniety z powodu awarii stalowych kabli sprezenia zewnetrznego. Przedstawiono glowne przyczyny degradacji obiektu i awarii. Opisano rowniez obliczenia statyczne i wytrzymalościowe wykonane do koncepcji rozbiorki przesel mostu.
**Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)**
Autorzy: Piotr Szczudłowski
Rok: 1996
DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946
> --
**O franciszkańskiej historii koszalińskich kościołów w latach 1945–1974**
Autorzy: Krystyna Bastowska
Rok: 2024
DOI: 10.69553/rs.2024.12-07
URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2024/07_krystyna_bastowska.pdf
> At the beginning of 1945, there were 10 temples belonging to various denominations in Koszalin, including one Catholic church. Saint Joseph. All temples survived the war conflagration. The first Franciscan, Father Nikodem Szałankiewicz, arrived in ruined Koszalin on May 26, 1945, together with a group of 450 settlers from Gniezno, occupying the church dedicated to the Saint Joseph without any obstacles, and from June 17, 1945 also the parish church. Parish of St. Joseph initially included over 2
**Dzieje parafii pw. św. Stanisława – Biskupa i Męczennika w Gródku Podolskim w latach 1941-1991**
Autorzy: Władysław Rożkow
Rok: 2022
DOI: 10.31743/abmk.11891.14361
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11891/14361/66614
> As of the end of the 18th century there were two churches in Horodok Podilskyione under the invocation of St Anne and St Anthony, and the other of St Stanislaus the Bishop and Martyr.In 1935, these temples were closed by the Soviet authorities and soon devastated, including the chapel built in 1845 in the cemetery part.Catholics in Horodok were deprived of pastoral care.The revival of religious life in Soviet ukraine occurred during the german occupation period.The faithful regained their temple
**History of Church Design in Olszyna Lubanska**
Autorzy: Aleksandra, Repelewicz, Zbigniew, Madurowicz
Rok: 2016
DOI: 10.17265/1934-7359/2016.08.004
URL: http://www.davidpublisher.com/Public/uploads/Contribute/57bfa9fdc2e39.pdf
> The history of the design of St. Joseph the Betrothed church in Olszyna Lubańska is presented in the paper. The first design of the church was drawn up by a local master builder in 1889 but was given such a poor evaluation by a firm of architects in Berlin that a new project had to be commissioned. The technical opinion on the design is analysed in the paper: both projects are discussed and some of the drawings from the projects are presented. The text of the expert evaluation and the draft of t
**Kościół ormiański na Rusi w wiekach średnich**
Autorzy: Krzysztof Stopka
Rok: 1984
DOI: 10.52204/np.1984.62.27-95
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6748/7661
> Wyłącznie na podstawie źródeł pisanych trudno określić początki reorganizacji Kościoła ormiańskiego na ziemiach ruskich. Kiedy król Kazimierz Wielki przyłączył do swoich posiadłości część księstwa halicko-włodzimierskiego, zastał już na miejscu biskupstwo ormiańskie. Stolica biskupia znajdowała się prawdopodobnie w Łucku, który później przypadł, w tym samym czasie co Włodzimierz, księciu litewskiemu Lubartowi, wielkiemu wrogowi króla Polski. W interesie Kazimierza Wielkiego leżało zatem przenies
**Architektura kościoła św. Marcina w Kazimierzu Biskupim**
Autorzy: Adam Soćko
Rok: 2024
DOI: 10.36744/bhs.1790
URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1790/1851
> Artykuł poświęcony jest analizie architektury kościoła parafialnego w Kazimierzu Biskupim. Świątynia uchodzi za budowlę romańską z XII w., którą w początku XVI w. rozbudowano w technice ceglanej z inicjatywy biskupa poznańskiego Jana Lubrańskiego. Analiza struktury murów świątyni oraz interpretacja badań archeologicznych pozwoliły na ustalenie, że budowla jest w rzeczywistości świątynią późnoromańską. Zbudowano ją zapewne w początkach XIII w. na miejscu starszej, prawdopodobnie zniszczonej pożar
**Recenzja: Skarby kresowej świątyni. Dziedzictwo kościoła pw. św. Marii Magdaleny we Lwowie na ziemi lubaczowskiej, red. Janusz Mazur, Piotr Zubowski, Muzeum Kresów w Lubaczowie – Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”, LLubaczów–Warszawa 2022,229 ss., Lubaczów–Wars**
Autorzy: J. Sławińska
Rok: 2025
DOI: 10.12797/kpk.17.2025.17.08
URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/492c31d0-0011-4435-8c56-540a1d6a66e6/download
>
**THE UNCOMPROMISING NATURE OF BISHOPS THEODOR BENSCH AND WILHELM PLUTA: ON THE WAY TO THE STABILIZATION OF THE CHURCH ORGANIZATION IN THE WESTERN TERRITORIES**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2022
DOI: 10.18276/cto.2022.38-09
URL: https://wnus.usz.edu.pl/cto/file/article/view/20054.pdf
> Kościół gorzowski w 1956 r. doczekał się pierwszego w swoich dziejach biskupa jako rządcy. Niestety, gorliwą pasterską posługę bp. Teodora Benscha przerwała jego nagła śmierć. Niemniej jego dzieło pięknie kontynuował i jeszcze bardziej rozwinął bp Wilhelm Pluta – dzisiaj sługa Boży. Pierwsi biskupi ordynariatu gorzowskiego zapisali piękną kartę pasterskiej posługi w ordynariacie gorzowskim w latach 1956–1972. Pierwszy z nich bp Bensch miał wysoką pozycję kościelną, ponieważ był długoletnim sekre
**Z dziejów kultu obrazu Matki Boskiej Chełmskiej**
Autorzy: J. Stefański
Rok: 1986
DOI: 10.52204/np.1986.66.159-190
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6831/7693
> --
**Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej
w Knurowie**
Autorzy: M. Bogdan
Rok: 2022
DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561
> Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st
**Bull of Pius VII De salute animarum and the reborn Catholic Church in West Pomerania and the Lubusz Land between 1821 and 1945**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2024
DOI: 10.18276/skk.2024.31-12
URL: https://doi.org/10.18276/skk.2024.31-12
> Bulla papieża Piusa VII De salute animarum z 16 lipca 1821 roku porządkowała sprawy Kościoła katolickiego na terenie Prus, w tym na Pomorzu Zachodnim i ziemi lubuskiej. Wraz z nią oblicze wspólnoty katolickiej, wchodzącej w średniowieczu w skład biskupstwa kamieńskiego i lubuskiego, a zupełnie zniszczonej w okresie diaspory (począwszy od połowy XVI w.), zaczęło się odradzać w swoich strukturach. Teren byłego biskupstwa kamieńskiego podlegał delegaturze berlińskiej wchodzącej w skład diecezji wro
**Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.**
Autorzy: K. Witkowski
Rok: 2017
DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292
URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/
> Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » BartÅomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat koÅcioÅa WniebowziÄcia NajÅwiÄtszej Maryi Panny w KÅodawie, KÅodawa 2016, ss.183, il. A A A
**Igołomia i Wawrzeńczyce – dwa kościoły przy Wielkiej Drodze / Igołomia and Wawrzeńczyce – two churches by the Great Road**
Autorzy: M. Kamińska
Rok: 2020
DOI: 10.33547/igolomia2020.10
> The parish churches in Igołomia and Wawrzeńczyce were founded in the Middle Ages. Their current appearance is the result of centuries of change. Wawrzeńczyce was an ecclesial property – first of Wrocław Premonstratens, and then, until the end of the 18th century, of Kraków bishops. The Church of St. Mary Magdalene was funded by the Bishop Iwo Odrowąż. In 1393 it was visited by the royal couple Jadwiga of Poland and Władysław Jagiełło. In the 17th century the temple suffered from the Swedish Inva
**O nieistniejących kościołach Zamojskich**
Autorzy: Anna Bartko-Malinowska
Rok: 2017
DOI: 10.52204/np.2017.127.201-219
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4087/4732
> Zamość jest miastem atrakcyjnym turystycznie ze względu na wyjątkowy, „idealny” układ przestrzenny, niespotykany w innych miastach Polski i Europy oraz ze względy na ciekawą manierystyczną architekturę. Warto pamiętać jednak, że nie wszystkie dzieła zachowały swój pierwotny wygląd, a niektóre obiekty, zwłaszcza sakralne, między innymi na skutek przebudowy miasta na twierdzę i utworzenia w Zamościu koszarów wojskowych, przestały istnieć. Artykuł poświęcony jest tym kościołom, które zostały zniszc
**Artystyczne dzieje kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie**
Autorzy: Daniel Zadorski
Rok: 2024
DOI: 10.52204/np.2024.142.29-64
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9229/9746
> Przedmiotem niniejszej artykułu jest analiza artystycznych dziejów, czyli powstania i funkcjonowania kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie, będącego istotnym zabytkiem nowożytnej architektury sakralnej w Polsce. Cel pracy obejmuje zgłębienie historii świątyni, uwzględniając artystyczny kontekst jej powstania oraz funkcjonowania. Motywacją do przeprowadzenia tych badań jest doniosłe znaczenie kościoła jako wyjątkowego przykładu barokowej architektury sakralnej oraz konieczność peł
**The history of the organ in the Church of St. Adalbert and Our Lady of Sorrows in Modlnica**
Autorzy: Piotr Matoga
Rok: 2020
DOI: 10.52204/np.2020.133.213-226
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3665/4017
> Przedmiotem artykułu jest historia organów w kościele pw. św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy. Tekst oparty jest na rezultatach kwerend archiwalnych, przy czym najwięcej źródeł pochodziło z archiwum parafialnego. Podjęte badania wykazały, że organy w rzeczonej świątyni istniały co najmniej od pierwszej połowy XVIII w. Obecny instrument zbudował w latach 1843–1844 krakowski organmistrz Ignacy Wojciechowski. Organy te były wielokrotnie naprawiane, remontowane i przebudowywane. W 1888 r
**"Dom St. Nikolai Greifswald. Gemeindekirche zwischen Politik und Polemik. Studien zur Greifswalder Landeskirche und zur Wiedereinweihung des Domes 1989", hrsg. von Irmfried Garbe und Wolfgang Nixdorf, Schwerin 2005 : [recenzja] / Piotr Zariczny.**
Autorzy: Piotr Zariczny, Irmfried Garbe, Wolfgang Nixdorf
Rok: 2006
> Der kirchengeschichtlich betrachtet sicherlich wichtigste Bischof war Bischof D. Dr. 1998 und Irmfried Garbe, Wolfgang Nixdorf (Hg.), Dom St. Nikolai Greifswald. Gemeindekirche zwischen Politik und Polemik, Schwerin 2005. malig tiefen Dom St. Nikolai Greifswald : Gemeindekirche zwischen Politik und Polemik : Studien zur Greifswalder Landeskirche und zur Wiedereinweihung des Domes 26. Dez. 2004 Dom. St. Nikolai Greifswald: Gemeindekirche zwischen Politik und Polemik. Im Auftrag der Landessynode d
**Początki krakowskiego kościoła św. Szczepana (przed 1327 r.)**
Autorzy: D. Niemiec
Rok: 2024
DOI: 10.15633/tes.09304
URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/636171c4-8676-48da-aeb8-d7b17b4c93e5/download
> The article attempts to identify the relics of a burnt wooden building from the 12th century discovered within the outline of the Gothic St Stephen’s Church in Cracow the oldest founded church of this name in Cracow. Based on indirect indications, the foundation of Krakow’s oldest church St. Stephen was attributed to Duke Boleslaw Krzywousty. All source information on the beginnings of the cult of St Stephen’s relics in early medieval Poland has also been collated.
**Walory historyczne i artystyczne kościoła pw. Świętych Wojciecha i Stanisława w Wilamowie**
Autorzy: A. Owczarek
Rok: 2021
DOI: 10.18778/2299-8403.10.09
URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/download/11346/10965
> Neogotycki kościół pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika i św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Wilamowie to przykład zabytkowej sztuki sakralnej na terenie gminy Uniejów. Mimo że ma wartość zabytkową oraz położony jest w pobliżu głównych tras komunikacyjnych, pozostaje obiektem mało znanym. W obiegowej opinii funkcjonuje raczej jako niewielki kościół wiejski niż godny uwagi i wart odwiedzenia obiekt sakralny.
W artykule przedstawiono na podstawie analizy specjalistycznej literatury, źródeł p
**Wotum marszałka Stanisława Lubomirskiego w Szczepanowie. Problematyka fundacji, formy i autorstwa kościoła św. Stanisława**
Autorzy: R. Mączyński
Rok: 2023
DOI: 10.18290/rh23714.3
URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/18494/17009
> Artykuł został poświęcony nigdy dotychczas niepoddanemu głębszej refleksji badawczej kościołowi św. Stanisława w Szczepanowie nieopodal Brzeska w Małopolsce. O ile nazwa miejscowości jest szeroko znana, wszak właśnie z niej się wywodził ów kanonizowany biskup krakowski Stanisław (około 1030-1079), który po swej męczeńskiej śmierci z ręki króla Bolesława II Szczodrego (około 1042-1081), stał się jednym z najważniejszych patronów Królestwa Polskiego, o tyle zachowana w nim do naszych czasów osiemn
**Rozwój organizacji kościelnej na Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1965**
Autorzy: M. Chorzępa
Rok: 1965
DOI: 10.52204/np.1965.22.113-149
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6340/6541
> W artykule przestawiono dwudziestolecie Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej. Omówiono w nim stan organizacji terytorialno-kościelnej, zwracając uwagę na kwestię zniszczonych kościołów. Opisano trudy odbudowy życia religijnego Gorzowskiej Administracji Kościelnej. Przestawiono posługę administratorów apostolskich: ks. Edmunda Nowickiego, ks. Tadeusza Załuczkowskiego, ks. Zygmunta Szelążka oraz biskupów: ks. Teodora Benscha i ks. Wilhelma Pluty.
**Średniowieczna architektura kościoła parafialnego w Głubczycach od II połowy XIII do początków XVI wieku**
Autorzy: A. Legendziewicz
Rok: 2021
DOI: 10.21697/SC.2020.27.2.4
URL: https://doi.org/10.21697/sc.2020.27.2.4
> The medieval architecture of the parish church in Głubczyce from the second half of the 13th century to the beginning of the 16th century Abstract The article presents the results of research on the parish church of Nativity of the Blessed Virgin Mary in Głubczyce. In the introduction presents a analysis of written and iconographic sources and discusses the current literature on the subject. Based on architectural research and comparative analysis, it was considered that the first church was pro
**Atlas historyczny miast Polskich**
Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń
Rok: 2016
> in
**Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)**
Autorzy: Tadeusz Ceynowa
Rok: 2019
DOI: 10.18276/skk.2019.26-13
URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf
> Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal
**A jewel of the country: From Pedagogium to the Marian Gymnasium – an iconography**
Autorzy: Ewa Gwiazdowska
Rok: 2020
DOI: 10.18276/PZ.2020.2-01
URL: https://wnus.edu.pl/pzp/file/article/view/18530.pdf
> Gimnazjum Fundacji Mariackiej już od początku istnienia, jako szkoła katedralna, aż po XX wiek uważane było za najważniejszą szkołę Szczecina. Znajdowało się pod protektoratem władców Pomorza i przez długi czas miało status szkoły akademickiej. Odzwierciedliło się to w obrazowych dziejach szkoły. Jej ikonografia sięga ostatniego ćwierćwiecza XVI wieku i rozwija się po wiek XX. Tworzą ją głównie dzieła graficzne, są to, często zachowane tylko w postaci archiwalnych fotografii, plany, rysunki inwe
**Domniemany romański kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Sędziszowej (powiat złotoryjski) w świetle dotychczasowych badań archeologicznych**
Autorzy: Agata Sztyber, P. Nocuń
Rok: 2024
DOI: 10.15633/tes.09305
URL: https://doi.org/10.15633/tes.09305
> In 2009–2010, the Institute of Archaeology of the Jagiellonian University carried out archaeological research on the relics of an alleged sacral building in Sędziszowa (Röversdorf) near Świerzawa (Schönau) in Lower Silesia. The surroundings of this village and of the nearby Nowy Kościół (Neukirch) were associated with a cluster of early medieval settlements connected with the Wleń (Lähn) district (castellania).Before the research began, only one corner of the building was visible. One result of
**Zarys dziejów Kościoła katolickiego na ziemi głubczyckiej od średniowiecza do 1945 roku**
Autorzy: Katarzyna Maler
Rok: 2015
DOI: 10.52097/wpt.2599
URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/2599/2519
> Głubczyce area covers southern part of Opole Voivodship. It is bordered with the Czech Republic in the south and west. From 1038 or 1039 this territory was taken away from Poland and since then it belonged to the Czech Republic. From 1526 it was under Habsburg Monarchy. In 1742 it went under control of Prussia and was not returned to Poland until 1945. In the Church terms, the territory belonged to the Czech diocese and from 1777 it belonged to Olomouc archdiocese. In 1751 Frederic II, the king
**Kościół p.w. św. Jadwigi Śląskiej (kościół przyzamkowy) w Brzegu**
Autorzy: Anna Techmańska
Rok: 2020
DOI: 10.25167/ls.1004
URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/1004/787
> brak Koci p.w. w.Jadwigi lskiej (koci przyzamkowy) w Brzegu Nadanie tytuu Pomnika Historii to jedna z form ochrony zabytkw, wymienionych w ustawie o ochronie zabytkw
**Z dziejów chrześcijaństwa w Mołdawii i na Bukowinie do XX wieku**
Autorzy: Alfons-Eugen Zelionka
Rok: 2013
DOI: 10.52204/np.2013.120.185-222
URL: https://doi.org/10.52204/np.2013.120.185-222
> Kościół katolicki na terenie Mołdawii i Bukowiny rozwijał się przez wieki na fundamentach wczesnochrześcijańskich wspólnot w czasach apostolskich. O wielojęzycznej i wieloetnicznej rzeczywistości Mołdawii i Bukowiny świadczą małe biskupstwa wołosko-mołdawskie, które powstawały w różnych okresach dziejów, a dziś już nie istnieją. Te instytucje kościelne, zróżnicowane pod względem genezy etnicznej, zależne od sąsiednich władz politycznych i kościelnych, świadczą o uniwersalnym charakterze Kościoła
**Sakramentarz Galezjański (Reginensis Latinus 316) - zarys roli i znaczenia najstarszego mszału kościoła**
Autorzy: J. Janicki
Rok: 1998
DOI: 10.15633/fhc.1304
URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1304/1204
> Artykuł omawia Sakramentarz Galezjański z VIII wieku.
**Kościół z Zakrzowa – translokowany na Harendę przykład sakralnej drewnianej architektury dawnego dekanatu zatorskiego**
Autorzy: M. Płonka
Rok: 2024
DOI: 10.24917/24504475.18.4
URL: https://resgestae.uken.krakow.pl/article/download/10442/10085/39633
> Kościół św. Anny został wzniesiony między 1708 a 1719 rokiem jako jednonawowy, z węższym i niższym prezbiterium, które zamknięto trójbocznie. Stanowi po chwilę obecną świadectwo beskidzkiej drewnianej architektury sakralnej, mimo jego obecnej lokalizacji na Podhalu. Świątynię postawiono przy użyciu wszechobecnego w lasach Zakrzowa i Stryszowa drzewa modrzewiowego, w konstrukcji zrębowej, osadzając całą budowlę na kamiennej podmurówce. Biorąc pod uwagę zarówno rosnące zainteresowanie beskidzkim b
**Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych**
Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska
Rok: 2022
DOI: 10.31743/abmk.14542
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188
> W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod
**Archidiecezja poznańska (szkic historyczny)**
Autorzy: Komisja Historyczna Archidiecezji Poznańskiej
Rok: 1969
DOI: 10.52204/np.1969.30.7-17
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6650/7286
> Celem niniejszego szkicu jest przedstawienie historii diecezji poznańskiej i jej organizacji przez wieki. Diecezja poznańska miała początkowo bardzo rozległe terytorium, obejmując całą ówczesną Polskę. Wraz z powstaniem metropolii gnieźnieńskiej i biskupstw w innych miastach, jej obszar został zawężony. Wprowadzenie nowych diecezji i utrata terytoriów wskutek rozbicia dzielnicowego spowodowały zmiany w jej obszarze. Artykuł ukazuje bogatą historię religijną i kulturową diecezji poznańskiej, pocz
**THE CONFLICT OVER THE ARCHBISHOPRIC OF RIGA BETWEEN THE SZCZECIN DUKES AND THE TEUTONIC ORDER IN PRUSSIA IN THE YEARS 1394–1403 IN LIGHT OF THE LATEST RESEARCH**
Autorzy: Rafał Simiński
Rok: 2019
DOI: 10.18276/sm.2019.32-06
URL: https://wnus.edu.pl/sm/file/article/view/18214.pdf
> 30 IV 1388 r. w Świeciu nad Wisłą doszło do zawarcia układu o służbę najemną między książętami szczecińskimi Świętoborem I i Bogusławem VII a wielkim mistrzem Konra- dem Zöllner von Rotenstein i Zakonem. Dokument zobowiązywał władców pomorskich do udzielenia Krzyżakom pomocy wojskowej na każde ich wezwanie w ciągu dziesięciu lat. Zakazywał również sprzymierzać się z wrogami Zakonu w tym czasie. Porozumienie zosta- ło umocnione bezzwrotnym subsydium w wysokości 6000 guldenów i pożyczką w kwocie 2
**Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej**
Autorzy: Irena Rolska
Rok: 2017
DOI: 10.15633/FHC.2086
URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031
> In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the
**Kościół klasztorny wrocławskich dominikanek w czasach średniowiecznych – wystrój, wyposażenie i jego funkcje**
Autorzy: Agnieszka Patała
Rok: 2024
DOI: 10.19195/quart.2023.4.101690
URL: https://doi.org/10.19195/quart.2023.4.101690
> The aim of this article is to reconstruct and discuss the medieval decoration and furnishings of the Dominican Nuns’ Church in Wroclaw, which have survived in a residual state and are stored in dispersed form in the museum collections of Wroclaw, Warsaw and Torun. Particular attention was given to the fragments of the monumental wall painting decoration of the presbytery discovered in 1975, as well as relics of painting and sculpture, comprising: the wings of the polyptych with Marian scenes and
**Prace Konstantego Wojciechowskiego przy katedrze we Włocławku a koncepcja „stylu wiślano‑bałtyckiego”**
Autorzy: K. Stefański
Rok: 2020
DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.15
URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5184/4659
> The Włocławek Cathedral dedicated to the Assumption of the Blessed Virgin Mary is one of the most important Gothic churches in the lowlands of northern Poland. However, overshadowed by the Cathedrals in Poznań and Gniezno, it is considered a building that is more modest in scale and less artistically valuable. An important issue related to the history of the church is its restoration that was carried out in the last two decades o the 19th century, initially according to the plans of Tadeusz Stry
**Kościół parafialny w Grzegorzewie w świetle siedemnastowiecznych wizytacji kościelnych archidiakonatu gnieźnieńskiego**
Autorzy: A. Jabłońska
Rok: 2017
DOI: 10.4467/27204006pmo.17.004.16276
URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21883/
> Artykuł ma na celu zrekonstruowanie sytuacji kościoła parafialnego w Grzegorzewie na podstawie określonych źródeł – siedemnastowiecznych wizytacji archidiakonatu gnieźnieńskiego, do którego miejscowość ta wówczas należała. Wykorzystane zostały cztery zachowane obecnie wizytacje z lat 1608-1609, 1632-1633, 1639-1640, 1696-1699. Założenie takie w sposób oczywisty wpływa na zakres merytoryczno-chronologiczny oraz treść artykułu. Omawia on lokalizację i wezwanie kościołów w Grzegorzewie oraz inkorpo
Msze święte
[object Object]