Kościół MB Częstochowskiej

Historia parafii Kościół MB Częstochowskiej w Tuchlino udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Matki Boskiej Częstochowskiej i świętych Apostołów Piotra i Pawła. Diecezja: pelplińska. --- ### Publikacje naukowe **Die Baugeschichte der ehemaligen Zisterzienserkirche in Pelplin im Lichte dendrochronologischer Untersuchungen an ihrem Dachwerk** Autorzy: Alexander Konieczny Rok: 1996 > The monastery church of the cistercian abbey Pelplin has fascinated researchers ever since because of its monumental and unique artful gothic architecture. They have always tried to solve especially the riddle of the history of construction. Due to the missing of reliable written sources research could merely depend on a few doubtful sources. Thus very contradictory theories about the church's origin developed. The beginning of the church's building was dated somewhere between 1280 and 1380, its **Dzieje instytucji diecezjalnych w Częstochowie (c.d.)** Autorzy: J. Związek Rok: 1999 DOI: 10.15633/FHC.1403 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1403 > The article presents the history of the parish of the Assumption of the Most Holy Virgin Mary and St Sigismund's parish in Czestochowa as well as the early years in the history of Czestochowa itself. **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 10)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2023 DOI: 10.31648/cetl.9136 URL: https://doi.org/10.31648/cetl.9136 > The article presents the church centers in Grabowo (Our Lady of the Rosary), Jaminy (Saint Matthew the Apostle), Janówka (Annunciation of the Blessed Virgin Mary), Jeleniewo (the Sacred Heart of Jesus) and Jeże (Saint Apostles Peter and Paul). **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZĘŚĆ 27)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.11318 URL: https://doi.org/10.31648/cetl.11318 > W artykule scharakteryzowano ośrodki kościelne w Turośli (Matki Boskiej Częstochowskiej), Ukcie (Podwyższenia Krzyża Świętego), Użrankach (św. Apostołów Piotra i Pawła), Węgielsztynie (św. Józefa) i Węgorzewie (św. Apostołów Piotra i Pawła). Wszystkie należą aktualnie do diecezji ełckiej. **Badania w kościele pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Rąbiniu, pow. kościański. Przyczynek do studiów nad sakralną architekturą romańską w Polsce** Autorzy: E. Pawlak, P. Wawrzyniak Rok: 2018 DOI: 10.14746/SA.2017.58.9 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sla/article/download/13109/14810 > In late November and early December 2012, emergency archaeological and architectural research was carried out in the Parish Church of the Holy Apostles in Rąbiń, Kościan county. The relics of a stone Romanesque church were studied thoroughly; it is a clear-span building with a deep apse/chancel dating back to the first half of the 13th century. The subsequent phases of the church’s renovation from the 13th century until today have also been identified. **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Fresk z zakrystii Bazyliki katedralnej Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie - możliwości interpretacyjne** Autorzy: Seweryn Pauch Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.49-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5253/5939 > Prezentowany artykuł jest próbą dokonania interpretacji sensu, jaki niesie ze sobą fresk, znajdujący się w zakrystii katedry w Pelplinie. Jego okrągła forma i umiejscowienie w tym pomieszczeniu, a być może - dawniej - na zewnętrznej elewacji świątyni - daje możliwość odczytania jego znaczenia w ograniczonym zakresie. Ważne wydaje się więc tutaj sprecyzowanie, gdzie znajdowała się pierwotna zakrystia katedry. Nie można wykluczyć, że fresk i dwie widoczne obok niego daty, mają związek z istniejący **Kościół parafialny pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Grodzisku w dekanacie uniejowskim** Autorzy: Katarzyna Jarno-Cichosz Rok: 2016 DOI: 10.18778/2299-8403.05.03 > Kościół parafialny pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Grodzisku to ciekawy przykład wzniesionego na początku XVII wieku z fundacji szlacheckiej obiektu sakralnego wyróżniającego się na tle krajobrazu architektonicznego regionu szczególnymi okolicznościami powstania. Obiekt wzniesiony został staraniem Jana Rudnickiego, kasztelana sieradzkiego, który zdecydował się na budowę świątyni pod koniec swojego życia, w podeszłym wieku, wiedząc, że oprócz pięciu córek nie doczeka się już żadnego potom **Nauczanie historii Kościoła w katechetyce polskiej lat 1919-1957** Autorzy: Jerzy Bagrowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7125 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7125/6675 > - **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Prepozytura tarnowska : opracowanie materiałów źródłowych do atlasu historycznego Kościoła w Polsce** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6477 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6477/6032 > - **Kronika Kościoła parafialnego pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Zabłudowie jako źródło do badań nad dziejami miasta** Autorzy: A. Górski Rok: 2019 DOI: 10.18290/rt.2019.66.4-5 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/5304/4493 > Celem artykułu jest omówienie problematyki dotyczącej wydarzeń, jakie miały miejsce w mieście Zabłudów w latach 1927-1938. W szczególności analizie poddana została kronika kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Ap. Piotra i Pawła w Zabłudowie napisana przez ówczesnych proboszczów ks. Witolda Kuźmickiego i ks. Jerzego Sienkiewicza. Autorzy w omawianej kronice skupili się nie tylko na sprawach stricte religijnych, lecz także na opisaniu wydarzeń dotyczących wielu uroczystości patriotycznych obcho **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 18)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2024 DOI: 10.31648/cetl.9396 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/9396/7902 > The article presents the church centers in Pisz (Saint Joseph, Spouse of the Blessed Virgin Mary and Sacred Heart of Jesus), Pozezdrze (Saint Stanisław Kostka), Prawdziska (Saint Andrew the Apostle) and Prostki (Saint Anthony of Padua). **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 17)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2024 DOI: 10.31648/cetl.9395 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/9395/7740 > The article presents the church centers in Orzysz (Sacred Heart of Jesus), Pawłówka (The Holy Trinity), Pisanica (Our Lady Queen of Poland), Pisz (Saint John the Baptist) and Pisz (Mother of Mercy). **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZ. 30)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.10805 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/10805/8644 > W artykule scharakteryzowano pod względem historycznym i bibliograficznym ośrodki kościelne w Zelkach (Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej), Żabinie (Narodzenia Najświętszej Marii Panny), Żarnowie (Narodzenia Najświętszej Marii Panny), Żylinach (Matki Boskiej Częstochowskiej) i Żytkiejmach (św. Michała Archanioła). **Gotyckie malowidła ścienne w kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Morągu** Autorzy: Jakub Małek Rok: 2025 DOI: 10.12775/aunc_zik.2025.001 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ZiK/article/download/50490/44574 > Celem artykułu jest omówienie najnowszych badań nad XV-wiecznymi malowidłami ściennymi zachowanymi w prezbiterium kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Morągu (Prusy Górne). Malowidła te, mimo słabego stanu zachowania i niewysokiej klasy artystycznej, stanowią jeden z ważniejszych przykładów późnogotyckiego malarstwa w regionie, choć dotąd nie były przedmiotem pełnej analizy monograficznej ani porównawczej. Badania oparto na analizie źródeł historycznych dotyczących parafii w Morągu oraz **Diecezja pelplińska w kontekście reorganizacji struktur Kościoła w Polsce 1992 roku** Autorzy: J. Walkusz Rok: 2018 DOI: 10.12775/splp.2018.024 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/SPLP/article/download/SPLP.2018.024/24263 > As a result of one and a half years of work of an appropriate preparatory commission, involvement of the Apostolic Nuncio in Poland, and personal suggestions of the Holy Father, the process of general, large-scale reform of the Church administrative structures in the country was finalized. It was sanctioned on March 25, 1992 by the bull "Totus tuus Poloniae populus" and appropriate implementing acts. Based on these documents, the structure of the current Chełmno diocese has changed. The bull has **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Uszkodzenia pożarowe dachu budynku kościoła pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła** Autorzy: T. Majewski, M. Niedostatkiewicz Rok: 2021 DOI: 10.1010/BUIL1010 > W artykule przedstawionopsi dzialn podjetych po pozarze dachu zabytkowego Kciola pw. Świetych Apostolow Piotra i Pawla w Gdansku **Osiągnięcia historiograficzne księży diecezji częstochowskiej na łamach prasy parafialnej w okresie II Rzeczypospolitej** Autorzy: J. Kapuściński Rok: 2019 DOI: 10.31743/ABMK.6281 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6281/5882 > Utworzona 28 października 1925 r. diecezja częstochowska swój rozwój zawdzięcza  pierwszemu ordynariuszowi, którym był bp Teodor Kubina. Z jego inicjatywy już w 1926 r. został powołany do życia tygodnik diecezjalny „Niedziela”, wokół którego stopniowo rozwijał się ruch wydawniczy, powodując m.in. pojawienie się prasy parafialnej. Były to periodyki wydawane z różną częstotliwością (dwumiesięczniki, miesięczniki, dwutygodniki i tygodniki). Do 1939 r. ukazały się drukiem dwa tytuły czasopism ponadp **Pieta z Mielęcina. Znak trwania** Autorzy: Henryk Romanik Rok: 2025 DOI: 10.69553/rs.2025.13-09 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2025/09_romanik_henryk.pdf > The environment of the tradition of Marian devotion in the Walcz (Wałcz) lands in the Middle Ages centered around images of Our Lady of Sorrows. Today the best known such image is the Pieta in the diocesan sanctuary in Skrzatusz. Recently, a 17th or 18th century statue located in the rectory in Tuczno, which comes from the burned church in Mielecin (Mielęcin) (1949), has been brought back to conservation and pastoral awareness. The provenance of this sculpture from the village, where the roots o **Parafia św.św. Piotra i Pawła w Spring Valley i jej duszpasterze w latach 1891-1920 na łamach „Dziennika Chicagoskiego”** Autorzy: J. Szymański Rok: 2023 DOI: 10.18290/sp2344.10 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/514/345 > Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Spring Valley, Ill., została założona 30 września 1891 r., a nowo wybudowany drewniany kościół został poświęcony 14 sierpnia 1892 r. Na początku do tej parafii należało około 200 rodzin Polaków i Litwinów. Po kilku latach Litwini wznieśli własny kościół. W 1901 r. Polacy wybudowali szkołę i plebanię. 17 grudnia 1906 r. pożar doszczętnie zniszczył świątynię. Ocalała plebania i szkoła. Przez rok nabożeństwa odprawiano w prywatnym budynku. Budowę nowego m **The Michaelite Fathers in Toruń (1939–1989): the Attempt of the Synthesis** Autorzy: Leszek Molendowski, Przemysław Ruchlewski Rok: 2018 DOI: 10.15762/zh.2018.26 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.26 > a w R u c h l e w s k i [370] nych w Archiwum Gwnym Zgromadzenia w. Michaa Archanioa w Markach-Strudze i Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie i signicie po materiay z archiww pastwowych: Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Archiwum Pastwowego w Toruniu oraz Archiwum Instytutu Pamici Narodowej. **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Parafia pw. świętych Piotra i Pawła w Kowalewie pod administracją salezjanów w latach 1951-2016** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.012.16284 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21874/ > Artykuł omawia dzieje i funkcjonowanie rzymskokatolickiej parafii pw. Świętych Piotra i Pawła w Kowalewie. Powstała ona na przełomie XIII i XIV w. i należała do 1818 roku do archidiecezji gnieźnieńskiej, następnie do diecezji włocławskiej, od 2004 ponownie znajduje się w archidiecezji gnieźnieńskiej. Od 1951 roku parafię administrują kapłani z Towarzystwa Salezjańskiego. ST. PETER AND PAUL PARISH IN KOWALEWO UNDER THE ADMINISTRATION OF SALESIANS IN YEARS 1951-2016 The paper describes the histo **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Starania o uwolnienie kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej z Jasnej Góry w okresie Nawiedzenia archidiecezji krakowskiej (1967-1968)** Autorzy: Mariusz Trąba Rok: 2006 DOI: 10.15633/FHC.1381 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1381/1277 > Peregrination of a copy of the painting of Our Lady of Czestochowa was one of the key components of a huge programme of Christian ministry, which, in connection with the millennial celebrations of the Christianization of Poland, was planned and implemented by the Polish primate, Cardinal  Stefan Wyszynski. In response, the communist authorities prevented the peregrination of the painting. **Pismo okólne do przewodniczących konferencji biskupów w sprawie troski o historyczno-artystyczne dziedzictwo Kościoła** Autorzy: Święta Kongregacja do spraw Duchowieństwa Rok: 1972 DOI: 10.21906/RBL.3183 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3183/3270 > — **Symbole w przestrzeni miejskiej Częstochowy przekaźnikiem tradycji, wartości oraz sztuki** Autorzy: M. Tubielewicz-Michalczuk Rok: 2023 DOI: 10.35765/rfi.2023.2904.13 URL: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/download/2023.2904.13/2562 > Częstochowa, której początki sięgają XI wieku, jest miastem położonym w województwie śląskim. Prawa miejskie otrzymała w 1356 roku. To największe centrum kultu religijnego w Polsce, do którego w 2022 roku przybyło z całego świata 2,5 mln pielgrzymów, a ich celem była Jasna Góra. Częstochowa jest miastem akademickim, rozwijającym się ośrodkiem kultury i sztuki. Artykuł poświęcony jest zarówno historycznym, jak i współczesnym obiektom Częstochowy, których najważniejszą wartością jest ich wymiar sy **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **PELPLIŃSKA FIGURA NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY** Autorzy: A. Nadolny Rok: 2022 DOI: 10.12775/splp.2022.018 URL: https://apcz.umk.pl/SPLP/article/download/41624/34257 > Przedmiotem artykułu są losy pelplińskiej figury Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (NMP), usytuowanej na Placu Katedralnym w Pelplinie. Decyzję o jej ustawieniu podjęto w związku z nominacją i konsekracją biskupa Jana Marwicza w 1857 roku oraz dla uhonorowania ogłoszonego w 1854 roku dogmatu o Niepokalanym Poczęciu NMP. Propozycja wzniesienia pomnika wyszła z grona kapituły katedralnej chełmińskiej, zaś organizacją zajął się wyłoniony z niej Komitet Budowy Figury. Na zamówienie kom **Przebudowa organów wykonana przez organmistrza Augusta Mielckego w tuchowskim sanktuarium w latach 1870–1877** Autorzy: A. Gładysz Rok: 2025 DOI: 10.15584/galisim.2025.12.16 URL: https://journals.ur.edu.pl/galisim/article/download/12264/11142 > W artykule opisano generalną przebudowę organów w maryjnym sanktuarium w Tuchowie zrealizowaną przez Augusta Mielckego w latach 1875–1877, na podstawie oferty złożonej wiosną 1870 r. Dzięki niewykorzystanym dotychczas źródłom, głównie z Archiwum Warszawskiej Prowincji Redemptorystów w Tuchowie, w sposób znaczący poszerzono wiedzę na temat tej inwestycji, jak również działalności organmistrza na terenie Galicji. Posługując się korespondencją oraz zestawieniami wydatków, określono zakres i charakt **Formation of national identity of the young generation, in the conditions of emigration in the Polish School of Native Subjects named after Our Lady of Czestochowa in London** Autorzy: Olga Zamecka-Zalas Rok: 2023 DOI: 10.61905/wwr/176971 URL: https://wwr.edusfera.press/pdf-176971-103414?filename=Formation of national.pdf > Wprowadzenie. Celem artykułu jest przybliżenie historii Szkoły Przedmiotów Ojczystych im. Matki Boskiej Częstochowskiej w Londynie oraz zwrócenie uwagi na misję, która przyświecała jej działalności przez lata: krzewienie kultury polskiej, wychowanie religijne i katechizacja dzieci i młodzieży na emigracji. Problematyka badawcza niniejszego artykułu dotyczy różnorodnych form pracy dydaktyczno-wychowawczej w tej szkole w zakresie wychowania ojczystego dzieci i młodzieży, która opiera się na ścisły **„Kiedy stworzyło się tu źródło apostolskie…”** Autorzy: M. Widera Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5930 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5930/5360 > Funkcjonowani e diecezji, a od 1992 r. – archidiecezji częstochowskiej przypadło na ważne okresy historyczne, obejmujące dwudziestolecie międzywojenne, II wojnę światową, Polską Rzeczpospolitą Ludową i tworzenie demokratycznego społeczeństwa integrującego się z krajami Europy Zachodniej. Przemianom politycznym i społecznym towarzyszył silny wzrost zaangażowania religijnego wiernych, którzy włączali się w rozwój struktur parafialnych oraz instytucji i wspólnot diecezjalnych. Pogłębianiu religijno **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Z dziejów kultu obrazu Matki Boskiej Chełmskiej** Autorzy: J. Stefański Rok: 1986 DOI: 10.52204/np.1986.66.159-190 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6831/7693 > -- **Losy kościoła parafialnego pw. świętych Piotra i Pawła w Bychawie na przełomie XVI i XVII wieku w świetle źródeł kościelnych** Autorzy: Włodzimierz Bielak ks. Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.13092 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13092/11852 > W artykule skorygowano błędne lub nieprecyzyjne informacje o parafii w By­chawie obecne w dotychczasowej literaturze przedmiotu, która nota bene nie jest zbyt obszerna. Na podstawie dotychczasowych rozważań opartych głównie na źródłach kościelnych, mało dotychczas wykorzystywanych, udało się przynajmniej po części rzucić nowe światło na czas poszczególnych etapów w dziejach kościoła bychawskiego na przełomie XVI i XVII wieku. Początki ruchu kalwińskiego musiały przypaść na ostatnie lata piątej d **Święci Apostołowie Piotr i Paweł w obrzędach inauguracji pontyfikatu biskupa rzymskiego** Autorzy: Dawid Makowski Rok: 2025 DOI: 10.25167/ls.5877 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/5877/5267 > Prezentowany artykuł przedstawia rolę świętych Apostołów Piotra i Pawła w obrzędach inauguracji pontyfikatu biskupa rzymskiego. Dwaj święci, którzy ponieśli śmierć męczeńską w Rzymie, stali się dwoma filarami Kościoła. Z tego względu zajmują oni ważne miejsce podczas liturgii papieskiej, w której nowo wybrany papież uroczyście zainauguruje swój pontyfikat. Niniejszy artykuł ma za cel podkreślić rolę tych świętych w odniesieniu do pontyfikatu biskupa Rzymu, zauważając jednocześnie znaczenie poszc **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Łaskami słynący obraz Matki Bożej Częstochowskiej z Drzycimia (diecezja pelplińska)** Autorzy: Tomasz M. Kowalski OP Rok: 2025 DOI: 10.12775/aunc_zik.2025.003 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ZiK/article/download/63075/44571 > Artykuł omawia historię kultu siedemnastowiecznego obrazu Matki Bożej Częstochowskiej z Drzycimia (diecezja pelplińska), będącego kopią wizerunku jasnogórskiego z przedstawieniem korony wotywnej króla Władysława IV. Zaprezentowano w nim problematykę konserwatorską dzieła, stan zachowania substancji zabytkowej i miejsce obrazu w kręgu malarstwa częstochowskiego XVII wieku. Wskazano odniesienia do innych zachowanych w regionie dzieł, które odwzorowują wygląd tzw. korony Władysławowskiej zdobiącej **Księgi bractwa różańcowego przy kościele św. Jakuba Apostoła w Tuchowie** Rok: 2023 DOI: 10.15633/9788383700076 URL: https://monografie.upjp2.edu.pl/wn/catalog/download/92/108/2551 > W ciągu wieków benedyktyni wnosili znaczący wkład w rozwój pobożności maryjnej w całym Kościele. Tak też działo się w Polsce, gdy prowadzili działalność misyjną, a potem utrwalali jej owoce. Każde opactwo benedyktyńskie troszczyło się o to, by za pośrednictwem jakiegoś szczególnego „miejsca świętego” – sanktuarium – utrwalać pobożność maryjną, kształtując w ten sposób autentycznego ducha wiary katolickiej. Opactwo tynieckie miało takie miejsce w Tuchowie, które posiada bogatą tradycję i pozostaj **Parafia miejska przy kościele pw. Świętych Piotra i Pawła w Sandomierzu** Autorzy: Feliks Kiryk, Roman Chyła Rok: 2024 DOI: 10.15633/sts.3001 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/4808/4585 > Artykuł prezentuje dzieje parafii miejskiej oraz kościoła pw. Świętych Piotra i Pawła w Sandomierzu. Jest to pierwsza próba ukazania całokształtu życia parafii od czasów średniowiecza do chwili utraty jej statusu w 1717 r., jak również losów samej świątyni, rozebranej ostatecznie na początku XIX w. Podstawą źródłową tegoż artykułu są przede wszystkim archiwalia Kapituły Kolegiackiej i Katedralnej w Sandomierzu, przechowywane w Bibliotece Diecezjalnej w Sandomierzu, które uzupełniono materiałami **Kaplice św. św. Piotra i Pawła oraz św. Mikołaja w przestrzeni katedry krakowskiej w XIII–XV wieku** Autorzy: Piotr Pajor Rok: 2020 DOI: 10.18778/2084-851x.09.03 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/41071/1/39-59_Pajor_T.pdf > Artykuł prezentuje propozycję nowego odczytania funkcji, historii i przekształceń formalnych kaplic św. św. Piotra i Pawła oraz św. Mikołaja, przylegających do korpusu nawowego katedry w Krakowie. Kaplice te dostawiono jako aneksy do katedry romańskiej, ale podczas powstawania obecnego kościoła (1320–1364) zostały przebudowane i włączone do nowej budowli. Kaplica św. św. Piotra i Pawła została prawdopodobnie ufundowana przez biskupa Prandotę jako miejsce spoczynku relikwii św. Stanisława po jego **Kościelne początki Tarnowa** Autorzy: L. Poniewozik Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12007 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12007/10478 > Tarnw to **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej i powstańcza mogiła – dwie pamiątki patriotyczne w dawnym opactwie w Lądzie nad Wartą** Autorzy: J. Nowiński Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2009.26.25 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11766/10177 > W starym opactwie w Lądzie nad Wartą zachowały się cenne pamiątki historyczne po powstaniu styczniowym i ruchu patriotycznym narodu polskiego w drugiej połowie XIX wieku. Kapucyni brali także udział w walkach o niepodległość. W 1850 r. przejęli oni kościół i klasztor w Lądzie, który wcześniej należał do cystersów. Kapucyni założyli park przykościelny. W 1859 r. umieszczono tam figurę Matki Bożej Niepokalanej projektu Antoniego Ślemińskiego (ryc. 2). Podczas remontu kościoła kapucyni odnowili m.i **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Papieska koronacja obrazu Matki Bożej z Makowa** Autorzy: Andrzej Pieróg Rok: 1980 DOI: 10.21906/rbl.1296 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1296/1388 > — **Paralela Maryja–Kościół w egzegezie wczesnochrześcijańskiej** Autorzy: B. Czyżewski Rok: 2026 DOI: 10.15633/ps.30102 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/5600/5423 > Ogłoszony przez papieża Pawła VI w czasie soboru watykańskiego II tytuł „Matka Kościoła” odnosił się do Maryi. Nie był on nowy i nieznany, ponieważ uzasadniali go pisarze wczesnochrześcijańscy, zwracając uwagę na paralelę Maryja–Kościół. Była ona przedłużeniem innego porównania, znanego już św. Justynowi, Maryja–Ewa. W używaniu paraleli Maryja–Kościół na czoło wysuwa się św. Ambroży z Mediolanu, który wskazuje na dziewictwo i macierzyństwo łączące Maryję i Kościół. Te dwa przymioty, zdaniem bisk **Szlakami przeszłości i czasów współczesnych, red. K. Puchowski i J. Zerko, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1996, ss. 387** Autorzy: K. Jakubiak Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.1997.5.6.11 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/16799/16638 > . **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Itinerarium peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej w archidiecezji gnieźnieńskiej (1978-1979)** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2026 DOI: 10.52204/np.2025.144.149-196 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9393/10592 > Zamysł zorganizowania peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej po poszczególnych diecezjach i parafiach polskich zrodził się w 1956 r. i stanowił efekt Jasnogórskich Ślubów Narodu. Po oswobodzeniu prymasa Stefana Wyszyńskiego z internowania rozpoczęto realizację zaplanowanego przedsięwzięcia duszpasterskiego. W 1957 r. papież Pius XII pobłogosławił dwie kopie Cudownej Ikony i jedna z nich wyruszyła na pielgrzymi szlak. W 1978 r. dotarła do Gniezna i przez ponad rok przemierzyła 55 **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Zarys dziejów diecezji chełmińskiej** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.59-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6692/7770 > -- **Zespół dewocjonaliów z wykopalisk na cmentarzu przy kościele pw. św. Barbary na Starym Mieście w Częstochowie** Autorzy: Iwona Młodkowska-Przepiórowska Rok: 2019 DOI: 10.18778/0208-6034.33.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/archaeo/article/download/4645/4107 > In 2015, during the reconstruction of Nadrzeczna Street and Bohaterow Getta Square, in the area of the intersection with Jaskrowska Street, it was made the discovery of human bone remains. As a result of the rescue investigations undertaken, an area of approximately 550 square meters was tested. They were discovered among others relics of foundations, made of broken limestone and remains of the cemetery. The historical research showed that these foundations were relics of the St. Barbara church, **Początki kościoła i parafii św. Wojciecha w Kielcach** Autorzy: Eugeniusz Wiśniowski Rok: 1982 DOI: 10.52204/np.1982.57.155-169 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6565/7497 > -- **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135 > -- **Parafia Pilica w latach niewoli narodowej** Autorzy: Henryk Błażkiewicz Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.59.255-271 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6705/7507 > -- **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Artystyczne dzieje kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie** Autorzy: Daniel Zadorski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.142.29-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9229/9746 > Przedmiotem niniejszej artykułu jest analiza artystycznych dziejów, czyli powstania i funkcjonowania kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie, będącego istotnym zabytkiem nowożytnej architektury sakralnej w Polsce. Cel pracy obejmuje zgłębienie historii świątyni, uwzględniając artystyczny kontekst jej powstania oraz funkcjonowania. Motywacją do przeprowadzenia tych badań jest doniosłe znaczenie kościoła jako wyjątkowego przykładu barokowej architektury sakralnej oraz konieczność peł **Słowo wstępne** Autorzy: Jerzy Tomziński Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.31.7-9 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6662/7318 > Na prośbę historyków Kościoła w Polsce tom 31 „Naszej Przeszłości” dedykowano paulinom Było to związane z jubileuszem 700-lecia zatwierdzenia zakonu paulinów przez Stolicę Apostolską, pamiątką faktu, kiedy Ludwik Węgierski przy współpracy Władysława Opolczyka osiedlił w Częstochowie węgierskich paulinów oraz sprowadzeniem przez ks. Jana Długosza jasnogórskich paulinów do Krakowa. **Kościół wędrowniczek** Autorzy: Władysław Zarębczan Rok: 2019 DOI: 10.18778/1506-6541.25.12 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/zwiej/article/download/7106/6683 > Nigdy nie zapomnę wzruszenia, jakie towarzyszyło mi w momencie, gdy usłyszałem na obczyźnie pieśń „Piękna nasza Polska cała” w wykonaniu Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”. Ilekroć przyjeżdżałem z zagranicy do kraju, zawsze zachwycałem się tym pięknem i pokazywałem je moim znajomym i przyjaciołom z różnych stron świata. Rzeczywiście jest co podziwiać i czym się zachwycać w kraju nad Wisłą! Nic dziwnego, że niektóre obiekty zostały szczególnie wyróżnione wpisem na Listę Świato **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Pilgrimage** Autorzy: Alexis Latouche Rok: 2019 DOI: 10.2307/j.ctvbtzm4c.26 > . Płock Catholic Church towards the 1979 **Dzieje kamienicy „Dom Księcia” w Częstochowie (1912-1939) jako przykład budynku osadzonego w kontekście politycznym, społecznym i historycznym miasta** Autorzy: Paulina Korneluk, Olga Desperak Rok: 2022 DOI: 10.56583/fs.1886 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/1886/2062 > Niniejszy artykuł dotyczy historii powstania i przemian wizualnych oraz znaczeniowych jednego z ważniejszych częstochowskich budynków. Kamienica „Dom Księcia” zbudowana przez Wielkiego Księcia Michała Romanowa skupia trudne dzieje miasta poddawanego rusyfikacji, a potem polonizacji. Budynek jest osadzony głęboko w przestrzeni historycznej i symbolicznej całej Częstochowy. Był kłopotliwą pamiątką po rodzinie Romanowów, a w okresie międzywojennym stanowił przedmiot procesów sądowych miasta i wdowy **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Pierwsze lata posługi biskupa Teodora Kubiny w Częstochowie z perspektywy sióstr honoratek W 100. rocznicę erygowania diecezji częstochowskiej (1)** Autorzy: K. Kęsik Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5932 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5932/5361 > Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 r. otworzyło drogę do przeprowadzenia wielu koniecznych zmian na gruncie administracji państwowej i kościelnej. Obszerna terytorialnie diecezja kujawsko-kaliska, która w swojej południowej części obejmowała Częstochowę, wymagała reformy granic, o którą zabiegał bp Stanisław Zdzitowiecki. Na mocy bulli papieża Piusa XI Vixdum Poloniae unitas z 28 października 1925 r. utworzono w Polsce m.in. diecezję częstochowską, natomiast bullą Commissam Humilitati **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **Udział bpa Stanisława Zdzitowieckiego w powstaniu diecezji częstochowskiej** Autorzy: M. Widera Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5558 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5558/4918 > Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę bp Stanisław Zdzitowiecki wysunął postulat zreorganizowania sieci diecezjalnej i był bardzo mocno zaangażowany w utworzenie diecezji częstochowskiej. Argumentował to racjami duszpasterskimi (związanymi ze zbyt dużą rozległością dotychczasowej diecezji kujawsko-kaliskiej), społecznymi (dotyczącymi specyfiki pracy wśród ludności robotniczej Częstochowy i Zagłębia Dąbrowskiego), a także religijnymi (wynikającymi z roli, jaką na ziemiach polskich odgrywała J **Duszpasterstwo i życie religijne parafii Rembieszyce w latach 1800–1945. Z dziejów społeczności lokalnej** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2013 DOI: 10.18778/1644-857x.12.02.04 URL: https://doi.org/10.18778/1644-857x.12.02.04 > The Rembieszyce Parish is located in the province of Kielce, in the commune of Małogoszcz and has been composed by four settlements: Rembieszyce, Karsznice, Mieronice and Wola Tesserowa. It was founded in 1438 with the efforts of Odrowąż family. It is dedicated to the Holy Apostles Peter and Paul. Presented article aims to show the religious life of the Rembieszyce Parish in the years 1800–1945. The Author’s researches efforts were focused on the external aspects of religious life, especially o **Św. Piotr – apostoł Chrystusa** Autorzy: Walenty Prokulski Rok: 1965 DOI: 10.21906/RBL.3006 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3006/3093 > — **Z dziejów parafii i kościoła św. Wincentego a Paulo w Bydgoszczy (1924-1975)** Autorzy: Z. Sroka Rok: 1980 DOI: 10.52204/np.1980.53.133-272 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6489/6901 > W niniejszym artykule autor podjął się próby przestawienia dziejów duszpasterskiego posługiwania Księży Misjonarzy w parafii św. Wincentego a Paulo w Bydgoszczy. W artykule ukazano zagadnienia związane w pierwszym rzędzie z dziejami parafii i kościoła w ciągu pierwszych 50-ciu lat jej istnienia i z budową kościoła. Nie stanowią one jednak pełnej monografii parafii czy misjonarskiego domu, lecz są wyborem problemów, które wydawały się szczególnie ważne. Artykuł został podzielony na dwie części. C **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Parafia pod Wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie w latach 1939-1958 w świetle źródeł proweniencji kościelnej** Autorzy: Bartłomiej Grzanka Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.008.16915 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22399/ > Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie doznała podczas drugiej wojny światowej dużych strat duchowych (zwłaszcza tragiczne były losy proboszcza i wikariusza) oraz materialnych. W artykule przedstawione zostały dzieje parafii w latach 1945-1958, kiedy to pod przewodnictwem bardzo zaangażowanego proboszcza, ks. Lucjana Kurzawskiego, nastąpiła odbudowa duchowa, moralna i materialna lokalnego kościoła. THE PARISH DEDICATED TO THE ASSUMPTION OF THE BLESSED VIR **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Znaki prawdziwości Kościoła** Autorzy: Józef Morawa Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.05 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5126/J.%20Morawa%20Znaki.rep.pdf > Prezentowana powyej historyczno -teologiczna analiza ustanowienia przez Jezusa Chrystusa swojego Kocioa kieruje si w stron podania kryteriw roz- **How German Marienkirche became Polish Cathedral of the Assumption of Blessed Virgin Mary** Autorzy: Dariusz A. Rymar Rok: 2021 DOI: 10.18276/pz.2021.36-07 URL: https://wnus.edu.pl/pzp/file/article/view/19041.pdf > Celem artykułu jest prześledzenie procesu powstania w Gorzowie stolicy Administratury Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej – w latach 1945–1972 faktycznie największej diecezji w kraju. Na proces ten składały się dwa elementy: 1) odgórne decyzje władz Kościoła katolickiego oraz 2) działania lokalnej administracji. Jak wynika z analizy akt znajdujących się w Archiwum Państwowym w Gorzowie Wielkopolskim decyzja władz kościelnych nosiła cechy przypadku. Od połowy sierpnia 1945 r. **Recepcja piśmiennictwa o historii jasnogórskiego obrazu Matki Bożej na przykładzie dzieła O. Ksawerego Rottera „Gnad - und wundervolle Brosamen von der königlichen Taffel Herrscherin Himmels, und Erden Maria”** Autorzy: D. Bubel Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.297-323 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4206/4911 > W artykule przedstawiono problemy związane z odbiorem literatury dotyczącej historii malarstwa Matki Bożej Jasnogórskiej na przykładzie o. Ksawerego Rottera Gnada - und wundervolle Brosamen von der königlichen Taffel Herrscherin Himmels und Erden Maria. Przedstawiono własną opinię księdza Ksawerego na temat dziejów tego obrazu i jego cudownego działania, rysując profil dociekań historycznych związanych z tym obrazem, co stało się podstawą do dalszej analizy dzieła. Każdy etap historii przypisany **Konferencja „Pod opieką Maryi. Ku koronacji Łaskami Słynącego Obrazu Matki Bożej Szkaplerznej z Kościoła św. Krzyża w Rzeszowie”. 12 VI 2010 r. Rzeszów** Autorzy: Ewa Kłeczek-Walicka Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.11659 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11659/9960 > Od kilku lat trwaj przygotowania do koronacji askami syncego wizerunku Matki Boej Szkaplerznej z kocioa pw. witego Krzya w **Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z daru króla Jana Kazimierza w Rajczy** Autorzy: Szymon Tracz Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7062 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7062/6324 > ABSTRAKT Łaskami słynący obraz Matki Boskiej Miłosierdzia Kazimierzowskiej w Rajczy (64 x 45,8 cm), malowany jest w technice olejnej na ręcznie kutej blasze miedzianej. Niezachowaną, pierwotnie hebanową ramę z podpórką, pozwalającą umieszczać dzieło na domowym ołtarzyku, zastąpiła nowa, profilowana i złocona rama. Obraz znajduje się w głównym ołtarzu kościoła parafialnego pw. Św. Wawrzyńca, diakona i męczennika i św. Kazimierza, królewicza w Rajczy. 1 VII 2017 wizerunek został ukoronowany koron **Łebskie Camino – na pograniczu świata nauki i działaczy społecznych** Autorzy: Zenon Myszk Rok: 2022 DOI: 10.35765/pk.2022.3702.18 URL: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/pk/article/download/2284/2107 > W 1998 r. powstała w Łebie nowa parafia pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła. Zadanie wybudowania nowego kościoła i zawiązania nowej wspólnoty parafialnej biskup pelpliński powierzył piszącemu te słowa. Jak to w życiu bywa: łatwo powiedzieć, trudniej wykonać. Przy czym łatwiejsze (tak można powiedzieć z perspektywy blisko 23 lat) okazało się zadanie wznoszenia murów nowej świątyni aniżeli budowania trwałych murów duchowej świątyni. Nie ustając jednak w zapale, poszukiwaliśmy takich form budowania **Matka Boska Piekarska w Opolu** Autorzy: Piotr Górecki Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.6071 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/6071/5357 > Opolski konwent jezuitów obchodził w 2025 r. 100. rocznicę ponownego przybycia do Opola. W różnych rozmowach odżyła wówczas historia kultu obrazu Matki Boskiej Opolskiej, który w 1702 r. zakonnicy sprowadzili do tego piastowskiego grodu jako obraz Matki Boskiej Piekarskiej. Z mandatu cesarza Leopolda Habsburga w Piekarach pozostawili wykonaną w 1680 r. kopię. W czasie organizowanej konferencji jubileuszowej jej uczestnicy prosili, aby raz jeszcze przypomnieć dzieje cudownego obrazu i jego przeno **„Stowarzyszenie Wychodźców Polskich pod opieką Królowej Korony Polskiej w diecezji częstochowskiej” w parafiach powiatu wieluńskiego** Autorzy: M. Widera Rok: 2020 DOI: 10.25167/STH.1918 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/1918/1952 > The “Association of Polish Emigrants under the Care of the Queen of the Polish Crown in the Diocese of Częstochowa” in the Wieluń District Parishes. A difficult financial situation, which resulted from high unemployment, was the main problem that the society of the Wieluń district had to face, after Poland regained its independence. This resulted in a tremendous increase of seasonal emigration to Western European countries for working purposes. The working population lost their contact with the **Powstanie Kapituły Kolegiackiej w Pułtusku** Autorzy: W. Góralski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7005 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7005/6555 > - **Zapiski kronikarskie norbertanek płockich** Autorzy: M. Borkowska Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.84.49-79 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7345/7920 > -- **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Unia Apostolska Najświętszego Serca Jezusowego Diecezji Częstochowskiej i jej działalność dokumentacyjno-archiwalna** Autorzy: Paweł Wolnicki Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.10016 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10016/8362 > W Kościele prawo przedmiotowe do organizowania się wiernych w różnego rodzaju zrzeszenia dotyczy także duchownych. Międzynarodowym stowarzyszeniem grupującym księży diecezjalnych jest założona przez Wiktora Labeuriera w 1862 roku Unia Apostolska Kapłanów Najświętszego Serca Jezusowego, która kanoniczne zatwierdzenie i ustanowienie otrzymała w 1880 roku. Na ziemiach polskich stowarzyszenie to pojawiło się na początku XX wieku, a w diecezji częstochowskiej powstało w roku 1929. Do 1949 roku funkcj **Sesja naukowa z okazji 725 rocznicy powstania opactwa cysterskiego w Pelplinie pt. "Kulturotwórcza rola cystersów na Kociewiu"** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.97.381-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6881/8161 > Sesja naukowa zorganizowana z okazji 725. rocznicy powstania opactwa cysterskiego w Pelplinie, która odbyła się w dniach 21-23 września 2001 roku, poświęcona była badaniu kulturotwórczej roli cystersów na Kociewiu. Była to szósta duża konferencja naukowa poświęcona dziejom i kulturze tego zakonu na ziemiach polskich i Europy Środkowej. Spotkanie miało na celu zgłębienie historii poszczególnych klasztorów cysterskich, szczególnie na terenie Polski, Śląska i dawnej Rzeczypospolitej. Pomimo wielu k **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **Kościół parafialny w Grzegorzewie w świetle siedemnastowiecznych wizytacji kościelnych archidiakonatu gnieźnieńskiego** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.004.16276 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21883/ > Artykuł ma na celu zrekonstruowanie sytuacji kościoła parafialnego w Grzegorzewie na podstawie określonych źródeł – siedemnastowiecznych wizytacji archidiakonatu gnieźnieńskiego, do którego miejscowość ta wówczas należała. Wykorzystane zostały cztery zachowane obecnie wizytacje z lat 1608-1609, 1632-1633, 1639-1640, 1696-1699. Założenie takie w sposób oczywisty wpływa na zakres merytoryczno-chronologiczny oraz treść artykułu. Omawia on lokalizację i wezwanie kościołów w Grzegorzewie oraz inkorpo **Kraków w przestrzeni pielgrzymkowej świata. Potencjał i perspektywy rozwoju turystyki religijnej stolicy Małopolski** Autorzy: Franciszek Mróz Rok: 2019 DOI: 10.24917/20845456.13.4 URL: https://czasopisma.up.krakow.pl/index.php/aupcsg/article/view/5713/5331 > Kraków należy do grupy najważniejszych centrów turystyki religijnej o światowym zasięgu. Tradycje pielgrzymkowe do miasta sięgają XII w. W szczytowym okresie średniowiecznego ruchu pielgrzymkowego, który przypadł na XV w. w Krakowie rejestrowano 17 loca sacra. Pod koniec XVI w., ze względu na liczne kościoły w których znajdowały się cudowne wizerunki, relikwie i groby świętych i błogosławionych, Kraków zaczęto nazywać „drugim Rzymem” (Cracovia altera Roma). Po wyborze kard. Karola Wojtyły na Sto

[object Object]