Kościół MB Częstochowskiej

Historia parafii Kościół MB Częstochowskiej w Dzianisz udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Matki Bożej Częstochowskiej. Diecezja: krakowska. --- ### Publikacje naukowe **Sacral Architecture of Czestochowa—The “Spiritual Capital of Poland” over the Centuries and Nowadays** Autorzy: A. Repelewicz, Z. Mamyan Rok: 2025 DOI: 10.3390/rel16020180 URL: https://doi.org/10.3390/rel16020180 > Częstochowa is a city known as the “spiritual capital of Poland”. The reason behind this name is the sanctuary of Our Lady—”Jasna Góra” monastery—around which a settlement was established, giving rise to the city today. The first parish was established in the 14th century. The next two parishes in Częstochowa were only established at the turn of the 19th and 20th centuries: St Barbara’s in 1891 and St Joseph’s in 1910. Today, Częstochowa has a population of almost 200,000, is an industrial and a **Dzieje instytucji diecezjalnych w Częstochowie (c.d.)** Autorzy: J. Związek Rok: 1999 DOI: 10.15633/FHC.1403 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1403 > The article presents the history of the parish of the Assumption of the Most Holy Virgin Mary and St Sigismund's parish in Czestochowa as well as the early years in the history of Czestochowa itself. **Starania o uwolnienie kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej z Jasnej Góry w okresie Nawiedzenia archidiecezji krakowskiej (1967-1968)** Autorzy: Mariusz Trąba Rok: 2006 DOI: 10.15633/FHC.1381 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1381/1277 > Peregrination of a copy of the painting of Our Lady of Czestochowa was one of the key components of a huge programme of Christian ministry, which, in connection with the millennial celebrations of the Christianization of Poland, was planned and implemented by the Polish primate, Cardinal  Stefan Wyszynski. In response, the communist authorities prevented the peregrination of the painting. **The National Shrine of Our Lady of Czestochowa** Autorzy: T. Rzeznik Rok: 2016 DOI: 10.1353/ACS.2016.0025 > The weather had not looked promising the morning of October 16, 1966. Rain had fallen and steady clouds persisted as busloads of pilgrims began to arrive at Doylestown, Pennsylvania, a rural community some thirty miles north of Philadelphia. Nearly 100,000 visitors were expected to descend upon the site that day for the dedication of the National Shrine of Our Lady of Czestochowa. The turnout promised to be greater than expected, bolstered by word that President Johnson and his family would be i **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Inwentarz kultu maryjnego w Diecezji Tarnowskiej : (ciąg dalszy)** Autorzy: Władysław Smoleń Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6205 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6205/5816 > - **Z dziejów Kościoła krakowskiego w XIX i XX wieku** Autorzy: J. Urban Rok: 2023 DOI: 10.15633/9788363241995 URL: https://monografie.upjp2.edu.pl/wn/catalog/download/97/92/2138 > In the mid-18th century, the Krakow diocese encompassed an area of 53 thousand square kilometers. Currently, it covers 8.1 thousand square kilometers, which is only one-seventh of its former territory. The Krakow diocese, which had 7 archdeaconries in the mid-18th century, has now been reduced to just one former archdeaconry – Krakow. In the 18th century, there were about a thousand parishes within the borders of the Krakow diocese, and after a hundred years of reduction, there were only 44. Tha **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Medaliki Matki Boskiej Częstochowskiej: (ze zbioru ks. S. Librowskiego)** Autorzy: Maria Laurencja Jędrzejczak Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7102 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7102/6653 > - **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Wybór dokumentów sanktuarium maryjnego w Czarnej** Autorzy: Stanisław Tylus Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8998 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/8998/7568 > - **Kult matki Bożej w klasztorze oo. Karmelitów na Piasku w Krakowie i jego promocja w Polsce** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 1998 DOI: 10.15633/FHC.1308 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1308/1208 > The article discusses the worship of Virgin Mary in Carmelite Fathers' monastery in Piasek, Krakow. **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Kult obrazu Matki Bożej Latyczowskiej – historia i teraźniejszość.** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.6331 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.6331 > - **O starym domu Czarnej Madonny. Do dziejów obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej** Autorzy: Franciszek Kotula Rok: 1970 DOI: 10.52204/np.1970.33.125-141 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6677/7329 > Przedmiotem artykułu są dwa powiązane ze sobą zagadnienia. Jednym z nich to dzieje obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, drugim ścisły związek kulturowy, łączący południową Polskę z Morawami i ze Słowacją. **The Archconfraternity of the Rosary in the Dominican Churches of Kraków. Piety and Patronage of the Arts** Autorzy: Krzysztof J. Czyżewski, M. Walczak Rok: 2019 DOI: 10.3986/AHAS.V23I2.7333 URL: https://ojs.zrc-sazu.si/ahas/article/download/7333/6837 > The essay deals with the artistic milieu of the Archconfraternity of the Rosary at the Dominican Holy Trinity Church in Kraków. Dominicans were zealous promoters of the rosary, and numerous Rosary brotherhoods were established, typically affiliated with Dominican churches. Therefore, it seems almost certain that in Kraków, as early as the 15th century, the Dominican Order of Preachers encouraged the formation of such a confraternity. Indirect evidence of this is preserved in the Convent’s Archiv **Osiągnięcia historiograficzne księży diecezji częstochowskiej na łamach prasy parafialnej w okresie II Rzeczypospolitej** Autorzy: J. Kapuściński Rok: 2019 DOI: 10.31743/ABMK.6281 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6281/5882 > Utworzona 28 października 1925 r. diecezja częstochowska swój rozwój zawdzięcza  pierwszemu ordynariuszowi, którym był bp Teodor Kubina. Z jego inicjatywy już w 1926 r. został powołany do życia tygodnik diecezjalny „Niedziela”, wokół którego stopniowo rozwijał się ruch wydawniczy, powodując m.in. pojawienie się prasy parafialnej. Były to periodyki wydawane z różną częstotliwością (dwumiesięczniki, miesięczniki, dwutygodniki i tygodniki). Do 1939 r. ukazały się drukiem dwa tytuły czasopism ponadp **Nowenna do Matki Bożej Przedziwnej w jej cudownym wizerunku w Grybowie. Bazylika mniejsza i sanktuarium Matki Bożej Przedziwnej w Grybowie, red. Grzegorz Szczecina** Autorzy: T. Moskal Rok: 2018 DOI: 10.18290/RT.2018.65.4-19 URL: http://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/9714/9780 > Recenzowana publikacja jest drukiem dewocyjnym, poprzedzonym obszernym wstępem popularnonaukowym. Wydaje się, że jej celem jest przybliżenie tak parafianom jak i pielgrzymom, czy w końcu również turystom, swoistego genius loci, którym tak kościół jak i cudowny obraz się charakteryzują. Inicjatywa powstania tego jakże ważnego wydawnictwa jest ze wszech miar słuszna i potrzebna. Nawiązuje ono bowiem do Nowenny do Matki Bożej Przedziwnej, która została przygotowana przez wikariusza grybowskiego, ks **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Kościoły bożogrobców w Małopolsce. Z badań nad patrociniami i relikwiami (XII–XVI w.)** Autorzy: J. Rajman Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1730 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1730/1636 > The author presents the findings of his own studies on the presence of relics and dedications in the churches of Canons Regular of the Holy Sepulchre in medieval Polonia Minor (covering the former Krakow and Sandomierz voivideships). The article reveals important accounts in Samuel Nakielski’s chronicle. The first account relates bringing the soil from Jerusalem by Jaksa and is known in literature. The second account concerns the possession of the relics of the Holy Cross by the monastery of Can **Ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej i powstańcza mogiła – dwie pamiątki patriotyczne w dawnym opactwie w Lądzie nad Wartą** Autorzy: J. Nowiński Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2009.26.25 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11766/10177 > W starym opactwie w Lądzie nad Wartą zachowały się cenne pamiątki historyczne po powstaniu styczniowym i ruchu patriotycznym narodu polskiego w drugiej połowie XIX wieku. Kapucyni brali także udział w walkach o niepodległość. W 1850 r. przejęli oni kościół i klasztor w Lądzie, który wcześniej należał do cystersów. Kapucyni założyli park przykościelny. W 1859 r. umieszczono tam figurę Matki Bożej Niepokalanej projektu Antoniego Ślemińskiego (ryc. 2). Podczas remontu kościoła kapucyni odnowili m.i **Symbole w przestrzeni miejskiej Częstochowy przekaźnikiem tradycji, wartości oraz sztuki** Autorzy: M. Tubielewicz-Michalczuk Rok: 2023 DOI: 10.35765/rfi.2023.2904.13 URL: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/download/2023.2904.13/2562 > Częstochowa, której początki sięgają XI wieku, jest miastem położonym w województwie śląskim. Prawa miejskie otrzymała w 1356 roku. To największe centrum kultu religijnego w Polsce, do którego w 2022 roku przybyło z całego świata 2,5 mln pielgrzymów, a ich celem była Jasna Góra. Częstochowa jest miastem akademickim, rozwijającym się ośrodkiem kultury i sztuki. Artykuł poświęcony jest zarówno historycznym, jak i współczesnym obiektom Częstochowy, których najważniejszą wartością jest ich wymiar sy **American Patroness: Marian Shrines and the Making of U.S. Catholicism** Autorzy: J. Grondelski Rok: 2025 DOI: 10.5406/23300833.82.1.13 > This is a collection of twelve essays united under the thesis that Catholic shrines to the Blessed Virgin Mary in the United States reveal the complexity, as well as the “dynamic malleability,” of the church in this country. Given that Catholics from Poland have been part of this local church en masse for at least 170 years, their input is also mentioned. For example, Ohio's National Shrine of Our Lady of Consolation, which originated with Roman Catholics from Germany, became a Midwestern Slavic **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Kraków w przestrzeni pielgrzymkowej świata. Potencjał i perspektywy rozwoju turystyki religijnej stolicy Małopolski** Autorzy: Franciszek Mróz Rok: 2019 DOI: 10.24917/20845456.13.4 URL: https://czasopisma.up.krakow.pl/index.php/aupcsg/article/view/5713/5331 > Kraków należy do grupy najważniejszych centrów turystyki religijnej o światowym zasięgu. Tradycje pielgrzymkowe do miasta sięgają XII w. W szczytowym okresie średniowiecznego ruchu pielgrzymkowego, który przypadł na XV w. w Krakowie rejestrowano 17 loca sacra. Pod koniec XVI w., ze względu na liczne kościoły w których znajdowały się cudowne wizerunki, relikwie i groby świętych i błogosławionych, Kraków zaczęto nazywać „drugim Rzymem” (Cracovia altera Roma). Po wyborze kard. Karola Wojtyły na Sto **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Najświętsza Maryja Panna jako patronka kościołów parafialnych w archidiakonacie sądeckim, wojnickim i prepozyturze tarnowskiej (do końca XVI w.),** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.357-367 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7644/7041 > -- **Formation of national identity of the young generation, in the conditions of emigration in the Polish School of Native Subjects named after Our Lady of Czestochowa in London** Autorzy: Olga Zamecka-Zalas Rok: 2023 DOI: 10.61905/wwr/176971 URL: https://wwr.edusfera.press/pdf-176971-103414?filename=Formation of national.pdf > Wprowadzenie. Celem artykułu jest przybliżenie historii Szkoły Przedmiotów Ojczystych im. Matki Boskiej Częstochowskiej w Londynie oraz zwrócenie uwagi na misję, która przyświecała jej działalności przez lata: krzewienie kultury polskiej, wychowanie religijne i katechizacja dzieci i młodzieży na emigracji. Problematyka badawcza niniejszego artykułu dotyczy różnorodnych form pracy dydaktyczno-wychowawczej w tej szkole w zakresie wychowania ojczystego dzieci i młodzieży, która opiera się na ścisły **Opis przeniesienia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej z Jerozolimy na Jasną Górę** Autorzy: Sykstus Szafraniec Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6196 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6196/5807 > - **Pierwotny kościół franciszkański w Krakowie** Autorzy: A. Zwiercan Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.60.77-89 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6717/7535 > -- **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Duchowe przesłanie kaplicy Matki Bożej Bolesnej w Bazylice św. Franciszka w Krakowie** Autorzy: Franciszek Solarz Rok: 2024 DOI: 10.69846/stud-fran.v33.pp45-64 URL: https://stud-fran.franciszkanie.net/index.php/Studia-Franciszkanskie/article/download/199/222 > Kaplica Matki Bożej Bolesnej, Smętnej Dobrodziejki Krakowa, jest miejscem szczególnym ze względu na jej historię i kult cudownego, koronowanego obrazu Matki Bożej Bolesnej. Cały jej wystrój – ołtarz w prezbiterium, polichromia, witraże – wołają jednym głosem czci dla Męki Chrystusa i jego współcierpiącej Matki. Przesłanie to, mające swe zakorzenienie w Biblii i tradycji franciszkańskiej, ujawnia nam tajemnice Chrystusa, szczególnie Chrystusa cierpiącego i ukrzyżowanego. W to misterium passionis **Druk ulotny na temat objawień Maryjnych w Dzierzgowie w roku 1664** Autorzy: Andrzej Kwaśniewski Rok: 2019 DOI: 10.15633/ochc.2976 URL: https://doi.org/10.15633/ochc.2976 > Jan Myszkowski received the icon of the Byzantine Mother of God during the Battle of Beresteczko (1651). The icon was made at the turn of the 16th and 17th centuries. The painting was placed in the parish church in Dzierzgow in the diocese of Cracow. In 1664, tears appeared in the painting, which was considered as a wonderful phenomenon. The Cracow Bishop Andrzej Trzebicki delegated the commission to Dzierzgow whose aim was to examine the circumstances of the event. In addition, an anonymous sto **Klejnot miasta zaginiony. Zarys dziejów krakowskiego kościoła Wszystkich Świętych do końca XVI wieku** Autorzy: K. Walczak Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.235 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.235 > One of the oldest churches in Krakow, dedicated to All Saints, was situated between Grodzka and Franciszkanska Street. It was build in the XIII century, could had been replacement church for first Cracow’s parish, which was transferred from Saint Trinity church. The name of All Saints church was mentioned for the first time in Vita S. Stanislai. The second time in 1278 his rector Arnold was noted. Most interesting fact is that in the Tables of Pence from 1325–1327 you can find two rectors, who h **Paralela Maryja–Kościół w egzegezie wczesnochrześcijańskiej** Autorzy: B. Czyżewski Rok: 2026 DOI: 10.15633/ps.30102 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/5600/5423 > Ogłoszony przez papieża Pawła VI w czasie soboru watykańskiego II tytuł „Matka Kościoła” odnosił się do Maryi. Nie był on nowy i nieznany, ponieważ uzasadniali go pisarze wczesnochrześcijańscy, zwracając uwagę na paralelę Maryja–Kościół. Była ona przedłużeniem innego porównania, znanego już św. Justynowi, Maryja–Ewa. W używaniu paraleli Maryja–Kościół na czoło wysuwa się św. Ambroży z Mediolanu, który wskazuje na dziewictwo i macierzyństwo łączące Maryję i Kościół. Te dwa przymioty, zdaniem bisk **Dziewiętnastowieczne inskrypcje nagrobne z kościoła p. w. Wniebowzięcia NP Maryi (Mariackiego) w Krakowie** Autorzy: R. Piech, Zenon Piech Rok: 1984 DOI: 10.52204/np.1984.62.163-186 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6776/7664 > W Kościele Mariackim w Krakowie znajduje się bogata kolekcja 150 epitafiów umieszczonych na nagrobkach i płytach epitafijnych. Jest to największa tego typu kolekcja w Krakowie. Obiekty wypełniające wnętrze kościoła są jednym z najważniejszych czynników kształtujących jego duchowy klimat. Inskrypcje z XIX wieku powstawały w innych okolicznościach niż te z wcześniejszych okresów. Likwidacja cmentarza przy kościele Mariackim na początku XIX wieku i przeniesienie pochówków na cmentarz Rakowicki poło **Z dziejów kultu obrazu Matki Boskiej Chełmskiej** Autorzy: J. Stefański Rok: 1986 DOI: 10.52204/np.1986.66.159-190 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6831/7693 > -- **Kontakty polskich królowych z sanktuarium i klasztorem paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie** Autorzy: J. Szpak Rok: 2021 DOI: 10.35765/rfi.2021.2702.7 URL: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/download/2090/2022 > Tematem niniejszego tekstu jest stosunek królowych Polski do sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej na Jasnej Górze. Podstawą rozważań są materiały archiwalne przechowywane w Archiwum Zakonu Paulinów na Jasnej Górze oraz literatura przedmiotu. Z archiwum jasnogórskiego pochodzą księgi, do których wpisywano dary wotywne przekazywane przez wiernych sanktuarium jasnogórskiemu. Korzystano również z odpisów dokumentów wystawionych dla zakonu paulinów, które zebrał J. Fijałek, a które pozostają w r **[REVIEW]: Krzysztof Bracha, Maria Mediatrix – Maria Adiutrix. Pobożność maryjna w nauczaniu kaznodziejskim w Polsce późnego średniowiecza. Sermones dominic ales et festivales z tzw. kolekcji Piotra z Miłosławia, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2023, pp. 328.** Autorzy: Ewelina Kaczor Rok: 2024 DOI: 10.31743/amsn.17767 URL: https://doi.org/10.31743/amsn.17767 > Review of Krzysztof Bracha's monograph: Maria Mediatrix – Maria Adiutrix. Marian Devotions in the Teachings of Late Medieval Preaching in Poland. The Sermones dominicales et festivals from the So-called Collectione of Piotr of Miłosław, Warszawa 2023 **„Kiedy stworzyło się tu źródło apostolskie…”** Autorzy: M. Widera Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5930 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5930/5360 > Funkcjonowani e diecezji, a od 1992 r. – archidiecezji częstochowskiej przypadło na ważne okresy historyczne, obejmujące dwudziestolecie międzywojenne, II wojnę światową, Polską Rzeczpospolitą Ludową i tworzenie demokratycznego społeczeństwa integrującego się z krajami Europy Zachodniej. Przemianom politycznym i społecznym towarzyszył silny wzrost zaangażowania religijnego wiernych, którzy włączali się w rozwój struktur parafialnych oraz instytucji i wspólnot diecezjalnych. Pogłębianiu religijno **Obraz Matki Boskiej w kościele franciszkanów w Przemyślu** Autorzy: Adam Bochnak Rok: 1958 DOI: 10.52204/np.1958.7.95-107 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7572/7002 > -- **Kult Matki Boskiej w Ludźmierzu i jej łaskami słynącej statuy z XV wieku** Autorzy: Augustyn Ciesielski Rok: 1963 DOI: 10.52204/np.1963.17.86-102 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7553/6989 > Obok słynnej Kalwarii Zebrzydowskiej — miejsca pątniczego Chrystusa Pana i Matki Bożej w Archidiecezji Krakowskiej, drugie miejsce zajmuje Ludźmierz starodawne i słynne sanktuarium Najświętszej Maryi Panny. Do niego zdążają wierni na 7 głównych uroczystości maryjnych zwłaszcza z południowo-wschodnich części Archidiecezji Krakowskiej. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie kultu Matki Bożej Ludźmierskiej i historii łaskami słynącej statuy Maryi. **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z daru króla Jana Kazimierza w Rajczy** Autorzy: Szymon Tracz Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7062 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7062/6324 > ABSTRAKT Łaskami słynący obraz Matki Boskiej Miłosierdzia Kazimierzowskiej w Rajczy (64 x 45,8 cm), malowany jest w technice olejnej na ręcznie kutej blasze miedzianej. Niezachowaną, pierwotnie hebanową ramę z podpórką, pozwalającą umieszczać dzieło na domowym ołtarzyku, zastąpiła nowa, profilowana i złocona rama. Obraz znajduje się w głównym ołtarzu kościoła parafialnego pw. Św. Wawrzyńca, diakona i męczennika i św. Kazimierza, królewicza w Rajczy. 1 VII 2017 wizerunek został ukoronowany koron **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Najstarsza legenda o Matce Bożej** Autorzy: Władysław Smereka Rok: 1963 DOI: 10.21906/RBL.2915 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2915/3002 > — **Łaskami słynący obraz Matki Bożej Częstochowskiej z Drzycimia (diecezja pelplińska)** Autorzy: Tomasz M. Kowalski OP Rok: 2025 DOI: 10.12775/aunc_zik.2025.003 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ZiK/article/download/63075/44571 > Artykuł omawia historię kultu siedemnastowiecznego obrazu Matki Bożej Częstochowskiej z Drzycimia (diecezja pelplińska), będącego kopią wizerunku jasnogórskiego z przedstawieniem korony wotywnej króla Władysława IV. Zaprezentowano w nim problematykę konserwatorską dzieła, stan zachowania substancji zabytkowej i miejsce obrazu w kręgu malarstwa częstochowskiego XVII wieku. Wskazano odniesienia do innych zachowanych w regionie dzieł, które odwzorowują wygląd tzw. korony Władysławowskiej zdobiącej **Pomiędzy Mentorellą a Paryżem. Artystyczna wizja krakowskiego kościoła Zmartwychwstańców ojca Leona Zbyszewskiego (1832-1907)** Autorzy: Dagny Nestorow, Rafał Nesterow Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2376 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2376/2266 > W tekście omówiono architekturę i wyposażenie kościoła Zmartwychwstańców w Krakowie, który został zbudowany w latach 1886-1887 przy krakowskim domu zgromadzenia, ufundowa­nym w 1885 roku. Była to druga świątynia zmartwychwstańców na ziemiach polskich, po kościele we Lwowie. Fundamentalny wpływ na świątynię miała artystyczna wizja o. Leona Zbyszewskiego (1832-1907) CR. Przy pomocy o. Władysława Orpiszewskiego opracował artystyczną wizję kościoła, w której odwołał się do wzorów antycznych i wczesn **Zespół dewocjonaliów z wykopalisk na cmentarzu przy kościele pw. św. Barbary na Starym Mieście w Częstochowie** Autorzy: Iwona Młodkowska-Przepiórowska Rok: 2019 DOI: 10.18778/0208-6034.33.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/archaeo/article/download/4645/4107 > In 2015, during the reconstruction of Nadrzeczna Street and Bohaterow Getta Square, in the area of the intersection with Jaskrowska Street, it was made the discovery of human bone remains. As a result of the rescue investigations undertaken, an area of approximately 550 square meters was tested. They were discovered among others relics of foundations, made of broken limestone and remains of the cemetery. The historical research showed that these foundations were relics of the St. Barbara church, **Kaplica św. Małgorzaty w Krakowie- stan badań** Autorzy: Dorota Jasińska Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.128.155-185 URL: https://doi.org/10.52204/np.2017.128.155-185 > Kaplica św. Małgorzaty na Zwierzyńcu jest jedną z nielicznych świątyń drewnianych zachowanych na terenie Krakowa, a ponadto wyróżnia się oktogonalnym kształtem, rzadko spotykanym w budowlach drewnianych. Mimo tego nie doczekała się dotąd wnikliwej monografii historycznej, uwzględniającej okoliczności jej budowy, późniejsze losy, a także wyjaśnienie kwestii jej funkcji i powiązanej z nią wymowy ideowej. Przynajmniej od końca XVI wieku była miejscem silnego kultu św. Małgorzaty, żyjącej na przełom **Itinerarium peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej w archidiecezji gnieźnieńskiej (1978-1979)** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2026 DOI: 10.52204/np.2025.144.149-196 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9393/10592 > Zamysł zorganizowania peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej po poszczególnych diecezjach i parafiach polskich zrodził się w 1956 r. i stanowił efekt Jasnogórskich Ślubów Narodu. Po oswobodzeniu prymasa Stefana Wyszyńskiego z internowania rozpoczęto realizację zaplanowanego przedsięwzięcia duszpasterskiego. W 1957 r. papież Pius XII pobłogosławił dwie kopie Cudownej Ikony i jedna z nich wyruszyła na pielgrzymi szlak. W 1978 r. dotarła do Gniezna i przez ponad rok przemierzyła 55 **Opieka Krakowskiego Towarzystwa Dobroczynności nad ołtarzem i obrazem Matki Boskiej w Bramie Floriańskiej w XIX i na początku XX wieku** Autorzy: Ewa Barnaś-Baran Rok: 2020 DOI: 10.4467/20844069ph.20.004.12458 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/17151/ > Opieka Krakowskiego Towarzystwa Dobroczynności nad oltarzem i obrazem Matki Boskiej w Bramie Florianskiej w XIX i na początku XX wieku **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Matka Boska zw. Kupiecką** Autorzy: Maria Szcześniak Rok: 2025 DOI: 10.35765/pk.2025.5104.10 URL: https://doi.org/10.35765/pk.2025.5104.10 > Celem niniejszego artykułu jest krytyczna analiza stanu wiedzy, historii i ikonografii obrazu popularnie zwanego Matką Boską Kupiecką z domu zakonnego księży jezuitów przy Małym Rynku w Krakowie. Wymowa symboliczna dzieła jest badana na podstawie druków emblematycznych epoki baroku i pozwala na wskazanie możliwych graficznych wzorów scen. Bogata symbolika wskazuje na różnorodne inspiracje kulturowe zarówno biblijne, patrystyczne, jak również mitologiczne i pogańskie. Artykuł porządkuje kwestie z **Katolickie pielgrzymki mniejszości narodowych w Stanach Zjednoczonych na przykładzie Sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej w Doylestown** Autorzy: Izabela Czyrwik-Sołjan Rok: 1993 DOI: 10.18778/0867-5856.3.1.03 URL: https://doi.org/10.18778/0867-5856.3.1.03 > W artykule przedstawiono polonijny ośrodek maryjny w Stanach Zjednoczonych – Sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej w Doylestown. Omówiono jego historię, działalność oraz znaczenie dla amerykańskiej Polonii. **Kościół wędrowniczek** Autorzy: Władysław Zarębczan Rok: 2019 DOI: 10.18778/1506-6541.25.12 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/zwiej/article/download/7106/6683 > Nigdy nie zapomnę wzruszenia, jakie towarzyszyło mi w momencie, gdy usłyszałem na obczyźnie pieśń „Piękna nasza Polska cała” w wykonaniu Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”. Ilekroć przyjeżdżałem z zagranicy do kraju, zawsze zachwycałem się tym pięknem i pokazywałem je moim znajomym i przyjaciołom z różnych stron świata. Rzeczywiście jest co podziwiać i czym się zachwycać w kraju nad Wisłą! Nic dziwnego, że niektóre obiekty zostały szczególnie wyróżnione wpisem na Listę Świato **Dziewiętnastowieczna ikonografia ludowa Matki Boskiej Saletyńskiejw zbiorach Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie** Autorzy: Piotr Szweda MS Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18046 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18046/16908 > Wiek XIX był w dziejach Kościoła katolickiego okresem szczególnie intensywnego rozwoju kultu maryjnego dzięki wielu prywatnym objawieniom maryjnym, zwłaszcza we Francji. 19 września 1846 roku we francuskich Alpach w La Salette Maryja ukazała się dwójce dzieci przekazując im swoje orędzie. Były to Mélanie-Françoise Mathieu-Calvat (1831-1904) i Maximin-Pierre Giraud (1835-1875). Stosunkowo szybko, bo już rok później, wieść o tym wydarzeniu dotarła do Polski dzięki publikacji ks. Jana Laxý’ego pt. **Papieska koronacja obrazu Matki Bożej z Makowa** Autorzy: Andrzej Pieróg Rok: 1980 DOI: 10.21906/rbl.1296 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1296/1388 > — **Pracownia Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie a ochrona zabytków sakralnych i archiwów kościelnych w Małopolsce** Autorzy: Józef Skrabski Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18357 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18357/16904 > Istniejąca od 2007 roku Pracownia Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie prowadzi systematyczne prace inwentaryzacyjne w kościołach archidiecezji krakowskiej i diecezji bielsko-żywieckiej. W przeciągu 18 lat zdołano opracować karty inwentarzowe i wykonać nowoczesną dokumentację fotograficzną w pona 200 świątyniach diecezjalnych oraz w kilku klasztorach, w tym opactwa Mniszek Benedyktynek w Staniątkach, Reformatów w Wieliczce, Pilicy i Kętach, Be **Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2086 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031 > In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the **Hodegetrie Krakowskie 1400–1550. Zagadnienie fenomenu powtarzalności typu ikonograficznego w malarstwie tablicowym późnego średniowiecza** Autorzy: Piotr Łopatkiewicz Rok: 2021 DOI: 10.12775/sp.2021.010 URL: https://doi.org/10.12775/sp.2021.010 > Obrazy Matki Boskiej Krakowskiej przedstawiające ujętą w różnych typach półpostać Matki Boskiej z Dzieciątkiem, w okresie średniowiecza należały do najczęściej spotykanych przedmiotów kultu. Na ziemiach polskich w czasach pierwszych Jagiellonów największą sławę uzyskała Hodegetria przechowywana w klasztorze na Jasnej Górze. Nieco wcześniej, gdyż już od początku XV wieku, rozwinął się kult Matki Boskiej Krakowskiej. W przeciwieństwie jednak do wizerunku częstochowskiego, powstałych w tym stuleciu **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Powstanie kultu obrazu Matki Boskiej Rychwałdzkiej (1644-1772)** Autorzy: A. Zwiercan Rok: 1972 DOI: 10.52204/np.1972.37.99-124 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6795/6770 > Cześć oddawana cudownym obrazom Najświętszej Maryi Panny stała się ulubioną formą kultu Maryjnego w Polsce. Częstochowa była duchowym ośrodkiem dla całego kraju. W różnych częściach państw a polskiego powstały regionalne ośrodki kultu Maryjnego. W XVII wieku kościół parafialny w Rychwałdzie koło Żywca pod wezwaniem św. Mikołaja stał się sanktuarium Maryjnym po sprowadzeniu do niego obrazu Najświętszej Maryi Panny. Kult tego obrazu odegrał ważną rolę w katolickim odrodzeniu potrydenckim w Żywiecc **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Inwentarz zbiorów sztuki Prowincji Krakowskiej Zakonu OO. Kapucynów** Autorzy: Kornel Gadacz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6461 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6461/6017 > - **Zaangażowanie wiernych w życiu polonijnej parafii w London, Ontario (Kanada)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 2007 DOI: 10.52204/np.2007.108.59-147 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4264/5053 > Poza kilkoma odosobnionymi przypadkami w drugiej połowie XIX w., od początku XX w. i przez prawie pół wieku Polacy osiedlający się w Londynie usilnie zabiegali o utworzenie własnej parafii z polskim księdzem. Dzięki harmonijnej współpracy miejscowych polskich księży i wyjątkowej życzliwości ówczesnego londyńskiego biskupa - Johna C. Cody'ego - została ona ostatecznie erygowana w 1953 roku. Polska ludność Londynu i okolic podjęła się więc budowy kościoła pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Czę **Substancja zabytkowa figury Matki Bożej Skrzatuskiej i dzieł z nią związanych świadectwem jej historii i kultu** Autorzy: Jan L. Nowiński Rok: 2025 DOI: 10.69553/rs.2024.13-06 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2025/06_nowinski_janusz.pdf > The article is dedicated to the analysis of the historic substance of the figure of Our Lady of Skrzatusz and the artistic works associated with her veneration, presented as both material and spiritual testimony to the development of the cult and the history of the sanctuary. The text discusses and analyzes the dramatic circumstances surrounding the origin of the figure’s cult (the profanation in Mielęcin, 1575); early iconographic depictions of the Skrzatusz Pietà; as well as the results of the **Powstanie Godzinek o Matce Bożej** Autorzy: A. Klawek Rok: 1952 DOI: 10.21906/RBL.2478 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2478/2565 > — **Parafia pod Wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie w latach 1939-1958 w świetle źródeł proweniencji kościelnej** Autorzy: Bartłomiej Grzanka Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.008.16915 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22399/ > Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie doznała podczas drugiej wojny światowej dużych strat duchowych (zwłaszcza tragiczne były losy proboszcza i wikariusza) oraz materialnych. W artykule przedstawione zostały dzieje parafii w latach 1945-1958, kiedy to pod przewodnictwem bardzo zaangażowanego proboszcza, ks. Lucjana Kurzawskiego, nastąpiła odbudowa duchowa, moralna i materialna lokalnego kościoła. THE PARISH DEDICATED TO THE ASSUMPTION OF THE BLESSED VIR **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **Opłakana Koronacja Marii Włodzimierza Tetmajera w kościele katedralnym w Sosnowcu** Autorzy: Paweł Pencakowski Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.24.007.20664 URL: https://doi.org/10.4467/25453882mod.24.007.20664 > Tekst prezentuje istotne i jak dotąd niedostrzeżone treści programu ikonograficznego młodopolskiej dekoracji malarskiej, autorstwa krakowskich malarzy Włodzimierza Tetmajera i Henryka Uziembły w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Panny Marii w Sosnowcu. Malowidła powstały w głównym mieście Zagłębia Śląsko-Dąbrowskiego, w burzliwych latach 1904‒1906. Interpretacja elementów składowych programu wskazuje, że przedstawiona w centrum kościoła koronacja Marii odbiega od odwiecznych i jednoznacznych u **Kościelne początki Tarnowa** Autorzy: L. Poniewozik Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12007 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12007/10478 > Tarnw to **Granat mistyczny. Historia i znaczenie Madonny z Bolesławca nad Prosną** Autorzy: P. Rojek Rok: 2024 DOI: 10.15633/acr.5605 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/analectacracoviensia/article/download/4951/4986 > W 1903 roku krakowski malarz Jan Bukowski odkrył na strychu w kościele w Bolesławcu nad Prosną średniowieczną figurę Matki Boskiej z Dzieciątkiem i owocem granatu. Kilkanaście lat później miejscowy ksiądz Marian Rogoziński odnalazł kolejne cztery mniejsze figury świętych niewiast, które wraz ze znalezioną wcześniej rzeźbą Matki Boskiej tworzyły tak zwany ołtarz czterech dziewic. W niniejszym artykule staram się zrekonstruować historię tego ołtarza i należących do niego figur, a następnie sformuł **Między tradycją a nowoczesnością, pod red. K. Rędzińskiego, Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2007, ss. 235** Autorzy: Edyta Głowacka-Sobiech Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2008.24.15 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/18477/18259 > Między tradycją a nowoczesnością, pod red. K. Rędzińskiego, Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2007, ss. 235 **Władysław Opolczyk, fundator Obrazu Częstochowskiego** Autorzy: Marian Frontczyk Rok: 1979 DOI: 10.52204/np.1979.52.91-106 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6476/7512 > Władysław Opolczyk jest postacią kontrowersyjną, wzbudza sympatię, ponieważ jest fundatorem obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej na Jasnej Górze, ale jeszcze więcej wzbudza animozji ze względu na swoją wrogą działalność polityczną wobec Polski. Dotychczasowe opracowania i opinie o księciu opolskim wyrażone w literaturze historycznej wymagają świeżego spojrzenia na jego postać, aby wyjaśnić jego działalność polityczną i kościelną w Polsce. To stanowi podstawowy problem niniejszej pracy bez preten **Kościół św. Katarzyny w Krakowie** Autorzy: J. Kuś Rok: 1970 DOI: 10.52204/np.1970.33.45-60 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6675/7327 > Gotycka budowla kościoła Św. Katarzyny oraz klasztoru OO. Augustianów stanowi piękny przykład budownictwa XIV wieku. Historia powstania świątyni związana jest najściślej z początkowymi dziejami miasta Kazimierza. W artykule po ukazaniu w zarysie dziejów wspomnianej świątyni przedstawiono opis architektoniczny budowli. W sposób szczególny przybliżono czytelnikowi fresk Matki Bożej Pocieszenia umieszczony w krużgankach klasztoru Ojców Augustianów w Krakowie. **Dzieje klasztoru pp. norbertanek w Krakowie na Zwierzyńcu część druga 1840-1945** Autorzy: Krystyna Kramarska-Anyszek Rok: 1982 DOI: 10.52204/np.1982.58.95-168 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6688/7487 > -- **„Obraz srebrny” z kościoła kanoników regularnych w Mstowie** Autorzy: P. Dettloff Rok: 2020 DOI: 10.36744/BHS.629 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/629/408 > Tematem artykułu jest srebrna sukienka nałożona na cudowny obraz Matki Boskiej Mstowskiej w kościele kanoników regularnych w Mstowie (ob. Wancerzowie) koło Częstochowy. Najstarszy przekaz pisany odnoszący się do tego artefaktu, pochodzący z 1704 r., określa go jako „obraz srebrny”. W istocie srebrna aplikacja na cudownym wizerunku zakrywa niemal całą jego powierzchnię (z wyjątkiem twarzy), a sposób uformowania okrywy przypomina wizerunek znajdujący się pod spodem. Sukienkę sporządzono ze srebrne **Z „małej ojczyzny” do grodu Kraka** Autorzy: S. Gawlik Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.2005.2006.21.22.12 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.2005.2006.21.22.12 > . **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **Artystyczne dzieje kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie** Autorzy: Daniel Zadorski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.142.29-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9229/9746 > Przedmiotem niniejszej artykułu jest analiza artystycznych dziejów, czyli powstania i funkcjonowania kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie, będącego istotnym zabytkiem nowożytnej architektury sakralnej w Polsce. Cel pracy obejmuje zgłębienie historii świątyni, uwzględniając artystyczny kontekst jej powstania oraz funkcjonowania. Motywacją do przeprowadzenia tych badań jest doniosłe znaczenie kościoła jako wyjątkowego przykładu barokowej architektury sakralnej oraz konieczność peł **Obraz Matki Bożej Róży Duchownej w kościele parafialnym w Jadownikach. Przyczynek do badań** Autorzy: Witold Tadeusiak Rok: 2023 DOI: 10.15633/ps.27209 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/4662/4473 > Od XV wieku w Jadownikach koło Brzeska znajduje się obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, nawiązujący stylem do Hodegetrii Krakowskich. Prawdopodobnie został namalowany przez Mistrza Zwiastowania z Jodłownika. Obraz ten przynajmniej między XVII a XIX wiekiem był otaczany lokalną czcią parafian, którzy wierzyli, że jest on wizerunkiem „niosącym łaski”. Niestety, w XX wieku pamięć o jego czci całkowicie zanikała, a po rozebraniu drewnianego kościoła parafialnego, w którym był przechowywany w głównym o **Fundacja ołtarza Matki Bożej na Jasnej Górze Jerzego Ossolińskiego z lat 1644-1650** Autorzy: Z. Jedynak Rok: 1980 DOI: 10.52204/np.1980.54.171-180 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6523/7282 > Jasna Góra jako główny ośrodek życia religijnego w naszym kraju stanowi zarazem wspaniały kompleks architektoniczny, gdzie każde pokolenie Polaków zostawiło jakąś pamiątkę po sobie. Otaczany wielką czcią cudowny obraz Matki Bożej, a przechowywany od 1382 roku, ściągał tutaj rzesze pielgrzymów spośród wszystkich stanów, zostawiali oni wota w zależności od stanu majątkowego i pozycji społecznej. Największym wotum dla Matki Bożej jest ołtarz ufundowany przez Jerzego Ossolińskiego, kanclerza wielkie **Pierwsze lata posługi biskupa Teodora Kubiny w Częstochowie z perspektywy sióstr honoratek W 100. rocznicę erygowania diecezji częstochowskiej (1)** Autorzy: K. Kęsik Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5932 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5932/5361 > Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 r. otworzyło drogę do przeprowadzenia wielu koniecznych zmian na gruncie administracji państwowej i kościelnej. Obszerna terytorialnie diecezja kujawsko-kaliska, która w swojej południowej części obejmowała Częstochowę, wymagała reformy granic, o którą zabiegał bp Stanisław Zdzitowiecki. Na mocy bulli papieża Piusa XI Vixdum Poloniae unitas z 28 października 1925 r. utworzono w Polsce m.in. diecezję częstochowską, natomiast bullą Commissam Humilitati **Historia powrotu ołtarza Mariackiego** Autorzy: Ewa Rzeczkowska Rok: 2021 DOI: 10.18290/teka21.8 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/tkh/article/download/16538/15769 > nakadem Wydawnictwa Literackiego ukazaa si ksika autorstwa Agaty Wolskiej pt. Zagrabiony, odzyskany **Koronacja figury Matki Bożej Królowej Rodzin w Ropczycach w 2001 roku** Autorzy: S. Zych Rok: 2021 DOI: 10.52097/rs.2021.795-817 URL: https://ojs.academicon.pl/rs/article/download/3950/4456 > Jednym z sanktuariów maryjnych na mapie diecezji rzeszowskiej jest ośrodek kultu Matki Bożej w Ropczycach. W tutejszym kościele pw. Imienia Maryi czcią wiernych otaczana jest figura Matki Bożej Królowej Rodzin. Jest to XV-wieczna rzeźba, powstała prawdopodobnie w środowisku krakowskim. Początki kultu Pani Ropczyckiej sięgają XVI stulecia. W roku 1989 podjęto pierwsze starania o Jej ukoronowanie na prawie diecezjalnym. Komisja do zbadania kultu została powołana 29 maja 1995 r. Po kilkuletnich prz **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Piotr Stefaniak, Opowieść o „Domu Bożym”. Z dziejów zespołu klasztornego i kościoła pw. Bożego Ciała i św. Norberta w Czarnowąsach (1206/1228–2016), Opole-Czarnowąsy 2017, ss. 228** Autorzy: P. Sadowski Rok: 2020 DOI: 10.25167/osap.1880 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/osap/article/download/1880/1566 > Recenzja **Udział bpa Stanisława Zdzitowieckiego w powstaniu diecezji częstochowskiej** Autorzy: M. Widera Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5558 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5558/4918 > Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę bp Stanisław Zdzitowiecki wysunął postulat zreorganizowania sieci diecezjalnej i był bardzo mocno zaangażowany w utworzenie diecezji częstochowskiej. Argumentował to racjami duszpasterskimi (związanymi ze zbyt dużą rozległością dotychczasowej diecezji kujawsko-kaliskiej), społecznymi (dotyczącymi specyfiki pracy wśród ludności robotniczej Częstochowy i Zagłębia Dąbrowskiego), a także religijnymi (wynikającymi z roli, jaką na ziemiach polskich odgrywała J **Konferencja „Pod opieką Maryi. Ku koronacji Łaskami Słynącego Obrazu Matki Bożej Szkaplerznej z Kościoła św. Krzyża w Rzeszowie”. 12 VI 2010 r. Rzeszów** Autorzy: Ewa Kłeczek-Walicka Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.11659 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11659/9960 > Od kilku lat trwaj przygotowania do koronacji askami syncego wizerunku Matki Boej Szkaplerznej z kocioa pw. witego Krzya w **Maryja – „ucieczka nasza” w czasie próby** Autorzy: M. Chmielewski Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt20675-2 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/13298/14275 > Historia Kościoła, a zwłaszcza historia duchowości, dostarcza wiele faktów, postrzeganych w perspektywie wiary chrześcijańskiej jako szczególne interwencje Boga, o które wierzący prosili za pośrednictwem i wstawiennictwem Matki Bożej. Dlatego mariologiczna doktryna Kościoła katolickiego i pobożność maryjna zalecają wzywać Matkę Jezusa w różnych sytuacjach kryzysowych naszego życia jako „Ucieczkę grzeszników”, „Pocieszycielkę uciśnionych”, „Orędowniczkę” i „Pośredniczkę” czy „Matkę niezawodnej na **Struktura strefy sakralnej i program ideowy Sanktuarium Matki Bożej Licheńskiej Bolesnej Królowej Polski na tle wybranych katolickich założeń sanktuaryjnych** Autorzy: I. Sołjan Rok: 2025 DOI: 10.4467/20833113pg.24.031.21162 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/01952099-fb39-707a-8ffd-7f9e42436b9e/pobierz > Sanktuaria jako miejsca szczególnego kultu od wieków budzą zainteresowanie pielgrzymów. Dawniej decydowały o tym przede wszystkim motywy religijne, obecnie coraz większą rolę odgrywają czynniki poznawcze i kulturowe. Od połowy XIX w. obserwujemy też istotne zmiany w sposobie zagospodarowania przestrzeni sanktuaryjnych, zwłaszcza w przypadku dużych ośrodków pielgrzymkowych. Widoczne jest to m.in. w tworzeniu założeń religijnych o charakterze parkowo-architektonicznym. W niniejszym opracowaniu za **Dzieje Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Polsce w latach 1923−1939109** Autorzy: Solan Marcin Dąbrowski Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22694.6 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/17569/16339 > Z ycie zakonne, istniej ce w Kos ciele i jednoczes nie tworz ce Kos ci katolicki, odegrao znacz c i trudn do pominie cia role w jego dziejach. Zakonnikw, zarwno me z czyzn jak i kobiety, z yj cych wedug rz norodnych form z ycia zakonnego, moz na odnalez c we wszystkich rodzajach dziaalnos ci podejmowanych przez Kos ci. Jednym z zakonw, ktry odegra niepomiern role w historii Ludu Boz ego, jest Zakon Braci Mniejszych zaoz ony przez s w **Powstanie i rozwój litanii do Najśw. Marii Panny** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1951 DOI: 10.21906/RBL.2434 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2434/2521 > — **Bibliografia Sankturarium Matki Jedności Chrześcijan w Świętej Lipce za lata 1618-2018** Autorzy: E. Sukiennik Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.19 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/sukiennik_112_1.pdf > Sanktuarium maryjne w Świętej Lipce na Mazurach to jedno z najbardziej znanych miejsc pielgrzymkowych w Polsce. Od czasów średniowiecza przybywają tu pielgrzymi z Polski i z krajów sąsiednich, aby modlić się przed słynącym łaskami wizerunkiem Matki Bożej oraz słuchać koncertów muzycznych, które wykonywane są na imponujących organach barokowych. W 2018 roku sanktuarium przeżywało trzy ważne rocznice: 400-lecie oddania Świętej Lipki pod opiekę króla polskiego Zygmunta III Wazy i jego następców, 12 **Początki Bractwa Najświętszego Sakramentu przy kościele Bożego Ciała w Krakowie** Autorzy: Z. Jakubowski Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.163-170 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7902/7151 > Dzieje kościoła Bożego Ciała czekają na gruntowne historyczne opracowanie. Świątynia ta przez wieki istnienia miasta Kazimierza odegrała wielką rolę religijną, społeczną i kulturalną. Nierozerwalnie pozostaje z nią związane Bractwo Najświętszego Sakramentu, powstałe równocześnie z kościołem parafialnym. Artykuł niniejszy jest pierwszą próbą rekonstrukcji przyczyn i okoliczności powstania Bractwa oraz pierwszych dziesiątków lat jego istnienia i działalności. **Dzieje kamienicy „Dom Księcia” w Częstochowie (1912-1939) jako przykład budynku osadzonego w kontekście politycznym, społecznym i historycznym miasta** Autorzy: Paulina Korneluk, Olga Desperak Rok: 2022 DOI: 10.56583/fs.1886 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/1886/2062 > Niniejszy artykuł dotyczy historii powstania i przemian wizualnych oraz znaczeniowych jednego z ważniejszych częstochowskich budynków. Kamienica „Dom Księcia” zbudowana przez Wielkiego Księcia Michała Romanowa skupia trudne dzieje miasta poddawanego rusyfikacji, a potem polonizacji. Budynek jest osadzony głęboko w przestrzeni historycznej i symbolicznej całej Częstochowy. Był kłopotliwą pamiątką po rodzinie Romanowów, a w okresie międzywojennym stanowił przedmiot procesów sądowych miasta i wdowy

[object Object]