Kościół MB Częstochowskiej

Historia parafii Kościół MB Częstochowskiej w Dołhobyczów udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: zamojsko-lubaczowska. --- ### Publikacje naukowe **Dzieje diecezji zamojsko-lubaczowskiej (1992− 2017)** Autorzy: P. Cegłowski Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22694.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/17570/16340 > W ostatnich dekadach moz ˙na zaobserwowac ´proces szczegółowych badan ´nad dziejami instytucji kos ´cielnych, róz ˙nego rodzaju organizacji religijnych, zwłaszcza o charakterze społeczno-kulturalnym czy tez ˙pewnych form aktywnos ´ci inicjowanych przez duchowien ´stwo lub s ´cis ´le zwi ązanych z powszechn ą misj ą Kos ´cioła.W tym nurcie przedsie ˛wzie ˛c ´badawczo-naukowych i dokumentalno-interpretacyjnych wyj ątkowe miejsce zajmuj ą prace pos ´wie ˛cone dziejom poszczególnych diecezji, zarówn **St. Nicholas Church and Basilian Monastery in Zamość in the 19th century** Autorzy: Beata Lorens Rok: 2022 DOI: 10.17951/rh.2022.53.145-170 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/11479/9827 > The St. Nicholas Church in Zamość has a history of belonging to various religions and rituals. It was built at the beginning of the 17th century as an Orthodox church serving the Orthodox community living in the city. At the beginning of the 18th century, the Orthodox Church was handed over to the Basilians, who built a monastery by the church, which operated until 1865. In 1720, a synod of the Unitarian Church in the Republic of Poland was held in St. Nicholas’ Orthodox Church. After the dissol **Dzieje instytucji diecezjalnych w Częstochowie (c.d.)** Autorzy: J. Związek Rok: 1999 DOI: 10.15633/FHC.1403 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1403 > The article presents the history of the parish of the Assumption of the Most Holy Virgin Mary and St Sigismund's parish in Czestochowa as well as the early years in the history of Czestochowa itself. **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **O nieistniejących kościołach Zamojskich** Autorzy: Anna Bartko-Malinowska Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.127.201-219 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4087/4732 > Zamość jest miastem atrakcyjnym turystycznie ze względu na wyjątkowy, „idealny” układ przestrzenny, niespotykany w innych miastach Polski i Europy oraz ze względy na ciekawą manierystyczną architekturę. Warto pamiętać jednak, że nie wszystkie dzieła zachowały swój pierwotny wygląd, a niektóre obiekty, zwłaszcza sakralne, między innymi na skutek przebudowy miasta na twierdzę i utworzenia w Zamościu koszarów wojskowych, przestały istnieć. Artykuł poświęcony jest tym kościołom, które zostały zniszc **Osiągnięcia historiograficzne księży diecezji częstochowskiej na łamach prasy parafialnej w okresie II Rzeczypospolitej** Autorzy: J. Kapuściński Rok: 2019 DOI: 10.31743/ABMK.6281 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6281/5882 > Utworzona 28 października 1925 r. diecezja częstochowska swój rozwój zawdzięcza  pierwszemu ordynariuszowi, którym był bp Teodor Kubina. Z jego inicjatywy już w 1926 r. został powołany do życia tygodnik diecezjalny „Niedziela”, wokół którego stopniowo rozwijał się ruch wydawniczy, powodując m.in. pojawienie się prasy parafialnej. Były to periodyki wydawane z różną częstotliwością (dwumiesięczniki, miesięczniki, dwutygodniki i tygodniki). Do 1939 r. ukazały się drukiem dwa tytuły czasopism ponadp **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **„Kiedy stworzyło się tu źródło apostolskie…”** Autorzy: M. Widera Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5930 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5930/5360 > Funkcjonowani e diecezji, a od 1992 r. – archidiecezji częstochowskiej przypadło na ważne okresy historyczne, obejmujące dwudziestolecie międzywojenne, II wojnę światową, Polską Rzeczpospolitą Ludową i tworzenie demokratycznego społeczeństwa integrującego się z krajami Europy Zachodniej. Przemianom politycznym i społecznym towarzyszył silny wzrost zaangażowania religijnego wiernych, którzy włączali się w rozwój struktur parafialnych oraz instytucji i wspólnot diecezjalnych. Pogłębianiu religijno **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Zespół dewocjonaliów z wykopalisk na cmentarzu przy kościele pw. św. Barbary na Starym Mieście w Częstochowie** Autorzy: Iwona Młodkowska-Przepiórowska Rok: 2019 DOI: 10.18778/0208-6034.33.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/archaeo/article/download/4645/4107 > In 2015, during the reconstruction of Nadrzeczna Street and Bohaterow Getta Square, in the area of the intersection with Jaskrowska Street, it was made the discovery of human bone remains. As a result of the rescue investigations undertaken, an area of approximately 550 square meters was tested. They were discovered among others relics of foundations, made of broken limestone and remains of the cemetery. The historical research showed that these foundations were relics of the St. Barbara church, **Ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej i powstańcza mogiła – dwie pamiątki patriotyczne w dawnym opactwie w Lądzie nad Wartą** Autorzy: J. Nowiński Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2009.26.25 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11766/10177 > W starym opactwie w Lądzie nad Wartą zachowały się cenne pamiątki historyczne po powstaniu styczniowym i ruchu patriotycznym narodu polskiego w drugiej połowie XIX wieku. Kapucyni brali także udział w walkach o niepodległość. W 1850 r. przejęli oni kościół i klasztor w Lądzie, który wcześniej należał do cystersów. Kapucyni założyli park przykościelny. W 1859 r. umieszczono tam figurę Matki Bożej Niepokalanej projektu Antoniego Ślemińskiego (ryc. 2). Podczas remontu kościoła kapucyni odnowili m.i **The history of Protection of the Most Holy Virgin Mary Uniate Parish in Ciotusza in the light of the 18th century church post-visitation protocols** Autorzy: J. Frykowski Rok: 2016 DOI: 10.34739/his.2016.05.11 URL: https://www.czasopisma.uph.edu.pl/historiaswiat/article/download/838/2605 > The present article presents the history of now nonexistent Protection of The Most Holy Virgin Mary Uniate parish in Ciotusza in the eighteenth century. The present article is based on abundant primary sources housed in the National Archives in Lublin, especially in the section of Chelm Greek Catholic Consistory, of which parish post-visitation protocols constitute the main part. **Starania o uwolnienie kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej z Jasnej Góry w okresie Nawiedzenia archidiecezji krakowskiej (1967-1968)** Autorzy: Mariusz Trąba Rok: 2006 DOI: 10.15633/FHC.1381 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1381/1277 > Peregrination of a copy of the painting of Our Lady of Czestochowa was one of the key components of a huge programme of Christian ministry, which, in connection with the millennial celebrations of the Christianization of Poland, was planned and implemented by the Polish primate, Cardinal  Stefan Wyszynski. In response, the communist authorities prevented the peregrination of the painting. **Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w Zamościu** Rok: 2022 DOI: 10.36744/bhs.1136 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1136/961 > Koœciół franciszkanów w Zamośœciu, mimo pokaŸźnych rozmiarów i wysokiej klasy artystycznej, nie budził większego zainteresowania badaczy polskiej architektury nowożytnej. Do tej pory skupiano się na ustaleniu podstawowych faktów z dziejów zabytku, a także podjęto szereg prób atrybucji autorstwa projektu, które w œświetle prowadzonych wciąż badań nad sztuką nowożytną można uszczegółowić. Impulsem do podjęcia tematu była niedawna odbudowa świątyni, rozebranej częściowo w XIX i przekształconej w XX **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Opis przeniesienia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej z Jerozolimy na Jasną Górę** Autorzy: Sykstus Szafraniec Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6196 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6196/5807 > - **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Łaskami słynący obraz Matki Bożej Częstochowskiej z Drzycimia (diecezja pelplińska)** Autorzy: Tomasz M. Kowalski OP Rok: 2025 DOI: 10.12775/aunc_zik.2025.003 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ZiK/article/download/63075/44571 > Artykuł omawia historię kultu siedemnastowiecznego obrazu Matki Bożej Częstochowskiej z Drzycimia (diecezja pelplińska), będącego kopią wizerunku jasnogórskiego z przedstawieniem korony wotywnej króla Władysława IV. Zaprezentowano w nim problematykę konserwatorską dzieła, stan zachowania substancji zabytkowej i miejsce obrazu w kręgu malarstwa częstochowskiego XVII wieku. Wskazano odniesienia do innych zachowanych w regionie dzieł, które odwzorowują wygląd tzw. korony Władysławowskiej zdobiącej **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Kościelne dzieje Brzozowa** Autorzy: J. Rąb Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.293-321 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7639/7039 > -- **Kościół dominikanów lwowskich w średniowieczu jako ośrodek kultowy** Autorzy: Tadeusz M. Trajdos Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.87.39-72 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7450/7952 > -- **Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z daru króla Jana Kazimierza w Rajczy** Autorzy: Szymon Tracz Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7062 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7062/6324 > ABSTRAKT Łaskami słynący obraz Matki Boskiej Miłosierdzia Kazimierzowskiej w Rajczy (64 x 45,8 cm), malowany jest w technice olejnej na ręcznie kutej blasze miedzianej. Niezachowaną, pierwotnie hebanową ramę z podpórką, pozwalającą umieszczać dzieło na domowym ołtarzyku, zastąpiła nowa, profilowana i złocona rama. Obraz znajduje się w głównym ołtarzu kościoła parafialnego pw. Św. Wawrzyńca, diakona i męczennika i św. Kazimierza, królewicza w Rajczy. 1 VII 2017 wizerunek został ukoronowany koron **Zaangażowanie wiernych w życiu polonijnej parafii w London, Ontario (Kanada)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 2007 DOI: 10.52204/np.2007.108.59-147 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4264/5053 > Poza kilkoma odosobnionymi przypadkami w drugiej połowie XIX w., od początku XX w. i przez prawie pół wieku Polacy osiedlający się w Londynie usilnie zabiegali o utworzenie własnej parafii z polskim księdzem. Dzięki harmonijnej współpracy miejscowych polskich księży i wyjątkowej życzliwości ówczesnego londyńskiego biskupa - Johna C. Cody'ego - została ona ostatecznie erygowana w 1953 roku. Polska ludność Londynu i okolic podjęła się więc budowy kościoła pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Czę **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Parafia Pilica w latach niewoli narodowej** Autorzy: Henryk Błażkiewicz Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.59.255-271 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6705/7507 > -- **O starym domu Czarnej Madonny. Do dziejów obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej** Autorzy: Franciszek Kotula Rok: 1970 DOI: 10.52204/np.1970.33.125-141 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6677/7329 > Przedmiotem artykułu są dwa powiązane ze sobą zagadnienia. Jednym z nich to dzieje obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, drugim ścisły związek kulturowy, łączący południową Polskę z Morawami i ze Słowacją. **Dom księży misjonarzy i seminarium diecezjalne w Brzozowie 1760-1783** Autorzy: J. Rąb Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.5-29 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6965/7756 > -- **Dzieje parafii unickiej pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Maziłach w świetle osiemnastowiecznych wizytacji kościelnych** Autorzy: J. Frykowski Rok: 2014 DOI: 10.34739/his.2014.03.08 URL: http://hdl.handle.net/11331/3109 > The work depicts the running of the Uniate Parish of the Visitation of the Blessed Virgin Mary, in Mazily since its formation until its liquidation in the 18th cen-tury. The introduction of the article specifies the geographical location of the parish, its size and the position within the hierarchical structure of the Church. Then, on the basis of an analysis of Chelm Bishops’ post-inspection protocols as well as statistical specifications, the appearance , fittings and ancillary equipment of th **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Kult obrazu Matki Bożej Latyczowskiej – historia i teraźniejszość.** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.6331 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.6331 > - **Wizytacja kościoła parafialnego w Lubomlu z 1796 roku** Autorzy: Stanisław Tylus Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9141 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9141/7648 > - **Recenzja: Skarby kresowej świątyni. Dziedzictwo kościoła pw. św. Marii Magdaleny we Lwowie na ziemi lubaczowskiej, red. Janusz Mazur, Piotr Zubowski, Muzeum Kresów w Lubaczowie – Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”, LLubaczów–Warszawa 2022,229 ss., Lubaczów–Wars** Autorzy: J. Sławińska Rok: 2025 DOI: 10.12797/kpk.17.2025.17.08 URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/492c31d0-0011-4435-8c56-540a1d6a66e6/download > **Rok Kaplicy Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim** Autorzy: Andrzej Frejlich Rok: 2023 DOI: 10.61464/siml.100 URL: https://siml.pl/index.php/siml/article/download/100/83 > . **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Pierwsze lata posługi biskupa Teodora Kubiny w Częstochowie z perspektywy sióstr honoratek W 100. rocznicę erygowania diecezji częstochowskiej (1)** Autorzy: K. Kęsik Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5932 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5932/5361 > Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 r. otworzyło drogę do przeprowadzenia wielu koniecznych zmian na gruncie administracji państwowej i kościelnej. Obszerna terytorialnie diecezja kujawsko-kaliska, która w swojej południowej części obejmowała Częstochowę, wymagała reformy granic, o którą zabiegał bp Stanisław Zdzitowiecki. Na mocy bulli papieża Piusa XI Vixdum Poloniae unitas z 28 października 1925 r. utworzono w Polsce m.in. diecezję częstochowską, natomiast bullą Commissam Humilitati **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Archiwalia lubelskie do dziejów unii kościelnej w Polsce** Autorzy: A. Kossowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6231 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6231/5836 > - **Biskup Stanisław Zdzitowiecki wobec wojny polsko-bolszewickiej** Autorzy: M. Widera Rok: 2026 DOI: 10.18778/0208-6050.119.06 URL: https://doi.org/10.18778/0208-6050.119.06 > Stanisław Zdzitowiecki was the bishop of the Diocese of Kujawy and Kalisz, which was the largest in the church administration in the Kingdom of Poland and the Second Polish Republic, both during the partitions of Poland and after Poland regained independence. This period was marked by important historical events, such as the Polish-Bolshevik war, when following its outbreak he called on the faithful of his diocese to defend their homeland by joining a volunteer army and making donations for mili **Sanktuarium Maryjne w Woli Gułowskiej** Autorzy: Zofia Walczy Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.60.129-168 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6719/7537 > -- **Z dziejów kultu obrazu Matki Boskiej Chełmskiej** Autorzy: J. Stefański Rok: 1986 DOI: 10.52204/np.1986.66.159-190 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6831/7693 > -- **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Parafia Rembieszyce 1438-2012. Studium z dziejów społeczności lokalnej** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2013 DOI: 10.18778/7969-127-2 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/25867/2/Karkocha%20M._Parafia%20Rembieszyce%201438-2012.%20Studium%20z%20dziej%c3%b3w%20spo%c5%82eczno%c5%9bci%20lokalnej.pdf.pdf > Ksiązka dofinansowana przez Wydzial Filozoficzno-Historyczny Uniwersytetu Łodzkiego. Projekt naukowo-badawczy nr 545/903. **The Short History the Church Dedicated to the Finding of the Holy Cross in Zinkowce** Autorzy: L. Opyrchał, Ruslan Nagnybida Rok: 2024 DOI: 10.17951/rh.2024.57.973-985 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/13979/11897 > This article presents the history the church dedicated to the Finding of the Holy Cross in Zinkowce. Zinkowce is a small village located near Kamieniec Podolski. The church was probably built in the 16th century and then destroyed during the Turkish occupation of Podolia in 1672–1699. In 1716, Bishop Rupniewski rebuilt the church. However, it was not completely rebuilt. The reconstruction of the church lasted throughout the eighteenth century and at the beginning of the nineteenth century. Fragm **Obrady rosyjskiej dumy nad kościołem w Opolu-Podedwórzu na Lubelszczyźnie** Autorzy: J. Żywicki Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.88.355-372 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7522/7440 > -- **Trzy wieki kolegium podolinieckiego (1642-1942)** Autorzy: Marian Gotkiewicz Rok: 1962 DOI: 10.52204/np.1962.15.83-113 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7851/7114 > -- **Udział bpa Stanisława Zdzitowieckiego w powstaniu diecezji częstochowskiej** Autorzy: M. Widera Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5558 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5558/4918 > Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę bp Stanisław Zdzitowiecki wysunął postulat zreorganizowania sieci diecezjalnej i był bardzo mocno zaangażowany w utworzenie diecezji częstochowskiej. Argumentował to racjami duszpasterskimi (związanymi ze zbyt dużą rozległością dotychczasowej diecezji kujawsko-kaliskiej), społecznymi (dotyczącymi specyfiki pracy wśród ludności robotniczej Częstochowy i Zagłębia Dąbrowskiego), a także religijnymi (wynikającymi z roli, jaką na ziemiach polskich odgrywała J **Obraz Matki Boskiej w kościele franciszkanów w Przemyślu** Autorzy: Adam Bochnak Rok: 1958 DOI: 10.52204/np.1958.7.95-107 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7572/7002 > -- **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **„Stowarzyszenie Wychodźców Polskich pod opieką Królowej Korony Polskiej w diecezji częstochowskiej” w parafiach powiatu wieluńskiego** Autorzy: M. Widera Rok: 2020 DOI: 10.25167/STH.1918 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/1918/1952 > The “Association of Polish Emigrants under the Care of the Queen of the Polish Crown in the Diocese of Częstochowa” in the Wieluń District Parishes. A difficult financial situation, which resulted from high unemployment, was the main problem that the society of the Wieluń district had to face, after Poland regained its independence. This resulted in a tremendous increase of seasonal emigration to Western European countries for working purposes. The working population lost their contact with the **Katolickie pielgrzymki mniejszości narodowych w Stanach Zjednoczonych na przykładzie Sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej w Doylestown** Autorzy: Izabela Czyrwik-Sołjan Rok: 1993 DOI: 10.18778/0867-5856.3.1.03 URL: https://doi.org/10.18778/0867-5856.3.1.03 > W artykule przedstawiono polonijny ośrodek maryjny w Stanach Zjednoczonych – Sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej w Doylestown. Omówiono jego historię, działalność oraz znaczenie dla amerykańskiej Polonii. **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **Dzieje kamienicy „Dom Księcia” w Częstochowie (1912-1939) jako przykład budynku osadzonego w kontekście politycznym, społecznym i historycznym miasta** Autorzy: Paulina Korneluk, Olga Desperak Rok: 2022 DOI: 10.56583/fs.1886 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/1886/2062 > Niniejszy artykuł dotyczy historii powstania i przemian wizualnych oraz znaczeniowych jednego z ważniejszych częstochowskich budynków. Kamienica „Dom Księcia” zbudowana przez Wielkiego Księcia Michała Romanowa skupia trudne dzieje miasta poddawanego rusyfikacji, a potem polonizacji. Budynek jest osadzony głęboko w przestrzeni historycznej i symbolicznej całej Częstochowy. Był kłopotliwą pamiątką po rodzinie Romanowów, a w okresie międzywojennym stanowił przedmiot procesów sądowych miasta i wdowy **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2086 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031 > In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the **Kościół wędrowniczek** Autorzy: Władysław Zarębczan Rok: 2019 DOI: 10.18778/1506-6541.25.12 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/zwiej/article/download/7106/6683 > Nigdy nie zapomnę wzruszenia, jakie towarzyszyło mi w momencie, gdy usłyszałem na obczyźnie pieśń „Piękna nasza Polska cała” w wykonaniu Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”. Ilekroć przyjeżdżałem z zagranicy do kraju, zawsze zachwycałem się tym pięknem i pokazywałem je moim znajomym i przyjaciołom z różnych stron świata. Rzeczywiście jest co podziwiać i czym się zachwycać w kraju nad Wisłą! Nic dziwnego, że niektóre obiekty zostały szczególnie wyróżnione wpisem na Listę Świato **Badania architektoniczno-historyczne kościoła w Pawłowie Kościelnym** Autorzy: Ryszard Małowiecki Rok: 2026 DOI: 10.54539/sm.117 URL: https://www.studiamazowieckie.puzim.edu.pl/index.php/sm/article/download/117/95 > Niniejsze opracowanie zawiera opis przebiegu oraz efektów badań stanu kościoła parafialnego w Pawłowie Kościelnym (gmina Czernice Borowe, powiat przasnyski), podjętych przed jego generalnym remontem pod koniec lat 80. XX w. Punktem wyjścia dla autora była jego praca dyplomowa pod tytułem Pawłowo. Kościół parafialny, gm. Czernice Borowe, woj. ciechanowskie. Badania architektoniczno-historyczne 1987–1988 napisana w Podyplomowym Studium Badań Zabytków Architektury Wydziału Architektury Politechniki **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Kościół katedralny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891): finansowe aspekty powstania w świetle źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17980 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17980/16914 > W artykule przedstawiono historię budowy kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie, który wzniesiono w latach 1887-1891. Od 2002 roku świątynia pełni funkcję katedry diecezji charkowsko-zaporoskiej. W XIX wieku był to jedyny kościół dla katolików, w którym gromadzili się licznie Polacy, z różnych warstw społecznych (m.in. żołnierze armii carskiej). Badania naukowe oparto na dokumentacji archiwalnej przechowywanej w Państwowym Archiwum Obwodu Charkowskiego. Kościół powstał w **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Formowanie się sieci cerkiewnej na przestrzeni dziejów w granicach współczesnego województwa podlaskiego** Autorzy: Witold Kołbuk Rok: 2019 DOI: 10.17951/SB.2018.12.9 URL: https://doi.org/10.17951/sb.2018.12.9 > Od czasów średniowiecza na terenie współczesnego województwa podlaskiego obecne było wschodnie chrześcijaństwo. Zmienny bieg dziejów politycznych Podlasia oddziaływał w kolejnych stuleciach na możliwość tworzenia się wschodniochrześcijańskiej sieci cerkiewnej. W oparciu o rozproszone materiały źródłowe (archiwalne i biblioteczne) można odtworzyć proces formowania się tej sieci. Między połową XV a końcem XVI w. powstało na terenie współczesnego województwa podlaskiego co najmniej 67 cerkwi prawos **‘Such a solution would also have a hugely significant political impact…’ Stanisław Srokowski, Governor of Volhynia, on the Roman Catholic Church in Czartorysk** Autorzy: Agnieszka Biedrzycka Rok: 2025 DOI: 10.17951/rh.2025.59.1961-1986 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/18121/12896 > Stanisław Srokowski was voivode of Volhynia from February 1923 to August 1924. In addition to political, social and economic matters, he was interested in the restoration of the former Dominican church in Czartorysk. The temple, converted into an Orthodox church in 1839 and ruined during the World War I, was recovered by the Catholic Church in 1920 or 1921; in 1924 Srokowski made efforts to obtain grants for it. As a result of the works carried out in the interwar period, the church was secured **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Monaster Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Supraślu** Autorzy: Jakub Kostiuczuk Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.12 **Rzymskokatolickie parafie diecezji przemyskiej w dobrach Ordynacji Zamojskiej w połowie XVIII wieku** Autorzy: M. Kowalski Rok: 2019 DOI: 10.4467/17347513sa.19.002.14557 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/19988/ > W artykule przedstawiono dzieje oraz uposażenie czterech parafii wchodzących w skład rzymskokatolickiej diecezji przemyskiej, będących jednocześnie częściami dóbr Ordynacji Zamojskiej, a mianowicie Krzeszowa, Łukowej, Potoku i Tarnogrodu. Do dóbr parafialnych zaliczano ziemię (łany, ogrody, sady, stawy), własne gospodarstwa, pańszczyznę poddanych (wymiarową i tzw. darmochy), dziesięciny i meszne (zbożowe lub pieniężne). Ukazano również podstawy funkcjonowania szpitali i bractw. Agendy te utrzymy **Zespół kościelno-klasztorny trynitarzy w Beresteczku: historia, pierwotny kształt, stan zachowania** Autorzy: Mirosława Sobczyńska-Szczepańska Rok: 2020 DOI: 10.48234/WK61BERESTECHKO > Berestecka placówka braci bosych Zakonu Przenajświętszej Trójcy od Wykupu Niewolników, piąta w Rzeczypospolitej, pierwsza na Wołyniu, została założona w roku 1691 z inicjatywy właściciela miasteczka, kasztelana halickiego Tomasza Karczewskiego, który przekazał trynitarzom drewniany kościół pw. św. Andrzeja i pieczę nad parafią2. W latach 1692–1696 wybudowano nową drewnianą świątynię i klasztor. W roku 1700 została sprowadzona kopia cudami słynącej statuy Jezusa Nazareńskiego Wykupionego, przecho **Kościół prawosławny na dawnych ziemiach polskich w XIX wieku. Część II** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 2006 DOI: 10.15290/elpis.2006.08.09 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/16327/1/Elpis_8_2006_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Uwarunkowania polityczno-ekonomiczne a zagadnienie budowy nowych świątyń parafialnych w latach 1815-1925, będących obecnie w granicach diecezji włocławskiej** Autorzy: Piotr Sierzchała Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 > Okres niewoli narodowej był jednym z najtrudniejszych w dziejach historii Kościoła w Polsce. Ówczesne władze niekatolickie sprawowały władzę nad narodem w większości katolickim. Powyższa zależność choć miała znaczący wpływ na religijną działalność biskupów i wiernych, to jednak dzięki ich zaangażowaniu i postawie religijno-patriotycznej wzniesione świątynie stanowią obecnie przegląd wszystkich stylów w budownictwie, które obecne były w XIX i na pocz. XX w. **Ratujmy kolegiatę. Konserwacja świątyni w Zamościu w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej** Autorzy: Agnieszka Szykuła-Żygawska Rok: 2019 DOI: 10.56583/az.848 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/az/article/download/848/913 > Autorka podejmuje nowy temat pierwszej powojennej konserwacją kolegiaty (obecnie katedra), a także zniszczeń, jakiem uległa podczas II wojny światowej, także sporadycznie opisywanym w literaturze dotyczącej tego okresu. Jedyna XVI-wieczna świątynia w Zamościu, zaliczana do jego najwartościowszych zabytków, była niszczona i rabowana przez Niemców i Sowietów, od 1940 r. zamknięta, mieściła m.in. skład zboża. Pierwsze powojenne prace (remont dachu, tynkowanie murów zewnętrznych, odnowienie kaplicy **Kościoły rzymskokatolickie na Ukrainie Lewobrzeżnej (XIX-XX wiek). Przegląd retrospektywny** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.10019 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10019/8366 > W artykule dokonano krótkiej retrospektywy historii kościołów rzymskokatolickich na Ukrainie Lewobrzeżnej w XІХ-ХХ wieku, od budowy w czasach Imperium Rosyjskiego do losów w czasach radzieckich, i wspomniano o współczesnej sytuacji z kościołami już w niepodległej Ukrainie. Na początku zostały przeanalizowane czynniki, które spowodowały powstanie licznej Polonii na obszarach Ukrainy Lewobrzeżnej, czyli w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Na tych teren **Wotum marszałka Stanisława Lubomirskiego w Szczepanowie. Problematyka fundacji, formy i autorstwa kościoła św. Stanisława** Autorzy: R. Mączyński Rok: 2023 DOI: 10.18290/rh23714.3 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/18494/17009 > Artykuł został poświęcony nigdy dotychczas niepoddanemu głębszej refleksji badawczej kościołowi św. Stanisława w Szczepanowie nieopodal Brzeska w Małopolsce. O ile nazwa miejscowości jest szeroko znana, wszak właśnie z niej się wywodził ów kanonizowany biskup krakowski Stanisław (około 1030-1079), który po swej męczeńskiej śmierci z ręki króla Bolesława II Szczodrego (około 1042-1081), stał się jednym z najważniejszych patronów Królestwa Polskiego, o tyle zachowana w nim do naszych czasów osiemn **Przemiany architektoniczne kościoła św. Wawrzyńca na warszawskiej Woli. Jauch, Knöbel, Idźkowski** Autorzy: Alina Barczyk Rok: 2026 DOI: 10.18778/2084-851x.19.11 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/58099/1/167-192_Barczyk.pdf > Jednym z najciekawszych zabytków warszawskiej Woli jest kościół św. Wawrzyńca. Geneza świątyni sięga XVII wieku, następnie z inicjatywy saskiego ministra Heinricha von Brühla architekci związani z mecenatem Augusta III Wettyna (m.in. Joachim Daniel Jauch i Johann Friedrich Knöbel) przygotowali szereg koncepcji architektonicznych. Proces projektowy zasługuje na szczególną uwagę przez wzgląd na wysoką klasę i różnorodność rozwiązań pojawiających się w kolejnych fazach prac. Artykuł analizuje zarów **Niedatowana relacja o kościele parafialnym w Rembieszycach ze zbiorów Archiwum Diecezjalnego w Kielcach (trzecia ćwierć XIX wieku)** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2020 DOI: 10.18778/1644-857X.19.02.12 URL: https://doi.org/10.18778/1644-857x.19.02.12 > Rzymskokatolicka parafia w Rembieszycach (woj. świętokrzyskie) powstała w 1438 r. z inicjatywy rodu Odrowążów – właścicieli Rembieszyc i pobliskich wiosek. Źródła historyczne poświadczają w okresie staropolskim obecność dwóch kościołów parafialnych: najstarszy, wzniesiony przed 1438 r., uległ zniszczeniu w wyniku starości; drugi, wystawiony w 1751 r. staraniem miejscowego proboszcza Ludwika Sakiewicza, spłonął w latach dziewięćdziesiątych XVIII stulecia w bliżej nieznanych okolicznościach. W lat **Handover of the buildings and equipment remaining after the dissolution of the Pauline monastery in Leśna Podlaska in 1864 to the Eastern Orthodox Church and its further history** Autorzy: Dorota Wereda Rok: 2019 DOI: 10.34739/his.2019.08.09 URL: https://czasopisma.uph.edu.pl/index.php/historiaswiat/article/download/928/901 > In Leśna Podlaska, the image of Mother of God has been an object of worship since 1683. In 1727, the Leśna parish was taken over by monks from the Pauline Order. In 1875, on the basis of Tsar Alexander II's decree, the church in Leśna Podlaska, together with the venerated image, the great altar, and votive offerings, were handed over to the Eastern Orthodox Church. The remaining furnishings were transferred to 18 parish churches of the liquidated dioceses of Podlasie and Lublin. The organ was tr **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **DOJRZEWANIE WIARY. ZARYS ROZWOJU ŚWIADOMOŚCI KOŚCIOŁA W ZAKRESIE PRAWD WIARY, W ŚWIETLE PROROCTWA EWANGELII** Autorzy: K. Polak Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.13204 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/13204/11662 > Wprawdzie Jezus Chrystus przekazał swoim Apostołom pełnię prawdy objawionej, ale jednocześnie zapowiedział, że w przyszłości będzie ona – z pomocą Ducha Prawdy – dalej odkrywana i pogłębiana, aż do pełni. Powstaje więc pytanie: na ile historia Kościoła jest procesem pogłębiania rozumienia wiary apostolskiej? Świadkami pełni nowotestamentalnego Objawienia byli prości ludzie – rybacy, rolnicy, rzemieślnicy, urzędnicy – pochodzący ze środowiska judaizmu palestyńskiego. Daną im wiarę chrześcijańską **Od Kościoła rzymskokatolickiego, przez Kościół unicki, do Kościoła prawosławnego. Pokasacyjne dzieje świątyń dominikanów w Janowie Podlaskim i reformatów w Białej Podlaskiej** Autorzy: Andrzej Buczyło Rok: 2020 DOI: 10.12775/SDR.2020.2.02 > The article presents the fate of two convent churches: of Dominicans at Janow Podlaski and Reformed Friars Minor at Biala Podlaska. Both churches changed their intended purpose between 1864 and 1875; first, their convents were dissolved, then they were converted into Uniate churches only to be transformed into the Orthodox churches after the liquidation of the Uniate Church. Their fate has been presented based on archival materials kept in the State Archives in Lublin, in the fonds of Chelm Gree **Kościoły polskie na Ukrainie Lewobrzeżnej: Od założenia do zagrożenia w okresie toczącej się wojny (XIX-XXI wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.16642 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/16642/14998 > W artykule podjęta została próba spojrzenia na dzieje polskich kościołów, które powstały na Ukrainie Lewobrzeżnej w XIX wieku, poprzez ich tragiczną historię w XX wieku i aktualne zagrożenie zniszczenia przez rosyjskie ostrzały rakietowe podczas trwającej od 2022 roku wojny. W badaniu zaprezentowano krótkie szkice z historii każdego z 12 kościołów zbudowanych na terenie Ukrainy Lewobrzeżnej w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Dzięki staraniom miejsco **Zarys dziejów Kościoła katolickiego na ziemi głubczyckiej od średniowiecza do 1945 roku** Autorzy: Katarzyna Maler Rok: 2015 DOI: 10.52097/wpt.2599 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/2599/2519 > Głubczyce area covers southern part of Opole Voivodship. It is bordered with the Czech Republic in the south and west. From 1038 or 1039 this territory was taken away from Poland and since then it belonged to the Czech Republic. From 1526 it was under Habsburg Monarchy. In 1742 it went under control of Prussia and was not returned to Poland until 1945. In the Church terms, the territory belonged to the Czech diocese and from 1777 it belonged to Olomouc archdiocese. In 1751 Frederic II, the king **Papieska koronacja obrazu Matki Bożej z Makowa** Autorzy: Andrzej Pieróg Rok: 1980 DOI: 10.21906/rbl.1296 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1296/1388 > — **Kronika Kościoła parafialnego pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Zabłudowie jako źródło do badań nad dziejami miasta** Autorzy: A. Górski Rok: 2019 DOI: 10.18290/rt.2019.66.4-5 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/5304/4493 > Celem artykułu jest omówienie problematyki dotyczącej wydarzeń, jakie miały miejsce w mieście Zabłudów w latach 1927-1938. W szczególności analizie poddana została kronika kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Ap. Piotra i Pawła w Zabłudowie napisana przez ówczesnych proboszczów ks. Witolda Kuźmickiego i ks. Jerzego Sienkiewicza. Autorzy w omawianej kronice skupili się nie tylko na sprawach stricte religijnych, lecz także na opisaniu wydarzeń dotyczących wielu uroczystości patriotycznych obcho **Wincenty Zakrzewski o roli Kościoła w dziejach Polski** Autorzy: Joanna Pisulińska Rok: 2022 DOI: 10.12775/kliopl.2021.05 URL: https://apcz.umk.pl/KLIOPL/article/download/37131/31623 > Przedmiotem analizy jest obraz dziejów Kościoła w pracach historycznych Wincentego Zakrzewskiego (1844–1918). Ten wnikliwy badacz dziejów XVI stulecia wiele miejsca w swych rozważaniach poświęcał roli polskiego duchowieństwa w dziejach Polski. W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się również stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Zapatrywania historyka krakowskiego zostały ukazane na tle ówczesnej myśli historycznej. **Dzieje klasztoru Karmelitów bosych w Nowym Wiśniczu w latach 1630–2009** Autorzy: Zdzisław Gogola Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.237 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/237/165 > After winning the battle against the Turks at Chocim in 1621, Stanislaw Lubomirski, the owner of Wiśnicz, founded the monastery of the Discalced Carmelites as a votive offering to God. Religious authorities feared the location of the monastery and church in private estates due to the potential impact of the court on religious life. In 1622 the founder began the construction at full swing, employing great numbers of labourers and prisoners of war. The process of the construction was supervised by **Kościół bernardynów w Rzeszowie. Mistagogia przestrzeni prowadzącej do wnętrza świątyni** Autorzy: Grażyna Ryba Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2087 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2087/2032 > In the years 1610–1629, a church founded by Mikolaj Spytko Ligeza was erected in Rzeszow on the site of apparitions of the Virgin Mary, and entrusted to the care of Bernardine monks. In connection with the jubilee of the 500th anniversary of the apparitions in 2013, a series of renovations were conducted in the church; and the porch, which occupies the bottom floor of the tower, built on the axis of the west facade of the building, was rebuilt. Currently, there are two pairs of double bronze doo **Inwentarz parafii Rząśnia z 1918 r.** Autorzy: M. Widera Rok: 2022 DOI: 10.4467/2391-890xpah.22.013.17225 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23429/ > Parafia pw. św. Rocha w R ząśni z pewnością istniała już w 1403 r. Pierwszy drewniany kościół przetrwał do XVI w., a następnie w jego miejscu wzniesiono nowy, który przetrwał do 1862 r. W 1918 r. proboszczem parafii został ks. Wacław Kokowski. Inwentarz własności kościoła i probostwa w R ząśni został sporządzony w związku z jego instalacją na urzędzie, której dokonał dziekan przy udziale członków dozoru kościelnego. Przedstawia on ówczesny stan kościoła, który został wybudowany w latach 1862–186 **Parafia pod Wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie w latach 1939-1958 w świetle źródeł proweniencji kościelnej** Autorzy: Bartłomiej Grzanka Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.008.16915 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22399/ > Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie doznała podczas drugiej wojny światowej dużych strat duchowych (zwłaszcza tragiczne były losy proboszcza i wikariusza) oraz materialnych. W artykule przedstawione zostały dzieje parafii w latach 1945-1958, kiedy to pod przewodnictwem bardzo zaangażowanego proboszcza, ks. Lucjana Kurzawskiego, nastąpiła odbudowa duchowa, moralna i materialna lokalnego kościoła. THE PARISH DEDICATED TO THE ASSUMPTION OF THE BLESSED VIR **Ihor Skoczylas, Sobory eparchii chełmskiej XVII wieku. Program religijny Slavia Unita w Rzeczypospolitej, seria: Studia i materiały do dziejów chrześcijaństwa wschodniego w Rzeczy- pospolitej, t. 4, red. J. Kłoczowski, A. Gil, tłum. A. Gil, Lublin 2008, ss. 176** Autorzy: W. Walczak Rok: 2008 DOI: 10.15290/BTH.2008.06.20 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/1880/1/BTH_6_2008_Walczak_%5brecenzja%5d.pdf **Architektura przedsoborowa Dominikusa Böhma a zapowiedź posoborowej odnowy liturgicznej. Studium przypadku – Kościół Św. Józefa w Zabrzu.** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2023 DOI: 10.25167/ls.5048 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/5048/4637 > Artykuł opisując syntezę liturgii i architektury udowadnia, że budowany w zgodzie z międzynarodowym Ruchem Liturgicznym z pierwszej połowy XX wieku kościół św. Józefa w Zabrzu zawsze służył i dalej dobrze służy obszarowi Liturgii Świętej. Jego twórca Dominikus Böhm starał się dokonać architektonicznej syntezy dwóch obrazów obiektu sakralnego, tego wyobrażającego kościół jako Dom Boży oraz tego wyobrażającego kościół jako dom wspólnoty wierzących. Artykuł prezentuje symbiozę przedsoborowej i poso **Polskie rozstanie z Unią greckokatolicką na wschodnich rubieżach Rzeczypospolitej, (Irena Wodzianowska, Zmierzch Unii. Struktury terytorialne i personalne Cerkwi greckokatolickiej w drugiej połowie XVIII wieku na Bracławszczyźnie, Lublin-Tczew 2018, ss. 503)** Autorzy: Daniel Kiper Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.111.27 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2019.111.27 > - **Kościoły i zabudowania parafialne w Konopnicy w XVII-XX wieku** Autorzy: A. Hamryszczak, Hubert Mącik Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.09 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_macik_112_1.pdf > The parish of Konopnica in the Lublin district and the archdeaconry of Lublin dates back to the fourteenth century. It encompassed three villages located next to each other: Konopnica, Radawiec and Uniszowice. At the end of the eighteenth century the parish already had six villages, apart from the above-mentioned ones, Radawczyk, Motycz and Sporniak. It was not until the interwar period that the parish borders were changed; the parish of Motycz was established at the time. The church was endowe **Koronacja obrazu Matki Boskiej Pocieszenia w kościele Jezuitów we Lwowie w 1905 roku** Autorzy: A. Betlej Rok: 2023 DOI: 10.24425/rhs.2020.136899 URL: http://journals.pan.pl/Content/119641/2020-01-RHS-11-Betlej.pdf > the remaining altars in the church. The coronation ceremony and the restoration of the chapel gathered together the most important artists of the early 19th century working for the Church patronage in the capital of Galicia. The chapel designed by Teodor Talowski successfully combines an 18 th -century retabulum with paintings by Tadeusz Popiel, being probably the last example of a true Baroque bel composto . **Kościół wobec pamięci zbiorowej Polaków. Millenium chrztu Polski – studium przypadku** Autorzy: Paweł Stachowiak Rok: 2025 DOI: 10.14746/pp.2025.i.7 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/download/51515/41849 > Kościół katolicki jest w dzisiejszej Polsce jednym z ważniejszych podmiotów polityki pamięci. Jest ona definiowana jako działania na rzecz ukształtowania pamięci zbiorowej społeczeństwa poprzez ustanowienie dominującego tonu w publicznym dyskursie o przeszłości. Zdobycie uprzywilejowanej pozycji w walce o kształt tej pamięci stało się przejawem nie tylko ambicji rozmaitych instytucji i środowisk, ale również wyrazem realistycznego przeświadczenia, które każe w przeszłości, a raczej w jej ocenie **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Wątki cysterskie w ikonografii ołtarzy w kaplicach bocznych kościoła w Byszewie** Autorzy: Bogna Derkowska-Kostkowska Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.365-385 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7926/8128 > Wnętrze kościoła parafialnego Świętej Trójcy w Byszewie, a zwłaszcza ołtarze z kaplic (jeden po północnej stronie został poświęcony w 1762 roku, drugi po południowej stronie w 1776 roku) ze swoją ikonografią i nawiązaniami do zakonu cysterskiego, zainspirowały napisanie tego artykułu. Opierając się na analizie różnych motywów reprezentacyjnych i dekoracyjnych, artykuł łączy fakty historyczne z komentarzem interpretacyjnym. Chociaż oba ołtarze, będące częścią pierwotnego projektu, są współczesne **Wróciła sława twoja, Vratislavia, Wrocławiu! Więzi kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, z Dolnym Śląskiem, red. G. Sokołowski, S. Wróblewski, Wydawnictwo Episteme, Wrocław – Lublin 2023, ss. 815** Autorzy: A. Dziuba Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15301 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15301/13493 > Kościół katolicki jest najstarszą i najdłużej działającą instytucją na ziemiach polskich. Jego początki łączą się z powstawaniem i tworzeniem państwa polskiego. Pozostaje też strukturą trwałą, zachowującą swoją historyczną ciągłość, czego z uwagi na okres zaborów nie można powiedzieć o dziejach państwa. Zmieniające się na przestrzeni wieków ustroje społeczno-polityczne wpływały także na kształt relacji władza państwowa – Kościół, jednak zawsze stanowiła ona ważny czynnik budowania ładu społeczne **Powstanie kultu obrazu Matki Boskiej Rychwałdzkiej (1644-1772)** Autorzy: A. Zwiercan Rok: 1972 DOI: 10.52204/np.1972.37.99-124 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6795/6770 > Cześć oddawana cudownym obrazom Najświętszej Maryi Panny stała się ulubioną formą kultu Maryjnego w Polsce. Częstochowa była duchowym ośrodkiem dla całego kraju. W różnych częściach państw a polskiego powstały regionalne ośrodki kultu Maryjnego. W XVII wieku kościół parafialny w Rychwałdzie koło Żywca pod wezwaniem św. Mikołaja stał się sanktuarium Maryjnym po sprowadzeniu do niego obrazu Najświętszej Maryi Panny. Kult tego obrazu odegrał ważną rolę w katolickim odrodzeniu potrydenckim w Żywiecc **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do

[object Object]