Kościół Krzyża Świętego

Historia parafii Kościół Krzyża Świętego w Rzeczyca Księża udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Świętego Krzyża. Diecezja: lubelska. --- ### Publikacje naukowe **Wokół początków kościoła pod wezwaniem Krzyża Świętego w Gnieźnie** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2012 DOI: 10.14746/seg.2012.6.14 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/2554/2537 > The article discusses the beginnings of the holy cross church in Gniezno. among other things, it addresses the questions of the founder, the date the temple was granted to the holy sepulchre order and the characteristics of the settlement where it was erected. **The Church of the Holy Cross** Autorzy: Katarina Horvat-Levaj Rok: 1993 > Župna crkva sv. Križa u Križevcima spomenik je koji se odlikuje izrazitom povijesnom slojevitoscu i urbanistickim osobitostima. Ova kamena građevina sto se u pisanim izvorima javlja od 1326., bila je podignuta izvan zidina grada, unutar zasebne utvrde. Iz najranije faze izgradnje sacuvan je ranogoticki portal, osobit sa stilskog aspekta, te male monofore sto ukazuju da je crkva izvorno bila znatno manja. Dominantna i najkvalitetnija građevna faza jest ona visokogoticka (15. stoljece), kada je cr **Kościoły bożogrobców w Małopolsce. Z badań nad patrociniami i relikwiami (XII–XVI w.)** Autorzy: J. Rajman Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1730 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1730/1636 > The author presents the findings of his own studies on the presence of relics and dedications in the churches of Canons Regular of the Holy Sepulchre in medieval Polonia Minor (covering the former Krakow and Sandomierz voivideships). The article reveals important accounts in Samuel Nakielski’s chronicle. The first account relates bringing the soil from Jerusalem by Jaksa and is known in literature. The second account concerns the possession of the relics of the Holy Cross by the monastery of Can **Architektoniczno-rzeźbiarskie dzieło Falconiego w Lublinie (Kaplica Św. Krzyża przy kościele Dominikanów)** Autorzy: J. Kowalczyk Rok: 1962 > Autor artykulu zajmuje sie lubelskim dzielem Falconiego, Kaplicą Św. Krzyza przy kościele Dominikanow, ktore ukazuje tego wybitnego architekta w malo znanej roli sztukatora oraz zakreśla gorną granice czasową jego dzialalności w Polsce (1658). **Archiwalia lubelskie do dziejów unii kościelnej w Polsce** Autorzy: A. Kossowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6231 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6231/5836 > - **Epitafia i inskrypcje ku pamięci rodu von Mettich w dawnym kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Moszczance** Autorzy: J. Szczepańska Rok: 2024 DOI: 10.19195/2658-2082.79.1.6 URL: https://czasopisma.uwr.edu.pl/sobotka/article/download/16379/14689 > The paper discusses the epitaphs and inscriptions commemorating members of the von Mettich family from the Church of the Elevation of the Holy Cross in Moszczanka -a village which between 1607 and 1819 was a part of a fee tail belonging to the family, members of which were patrons of the church and found a final resting place there. **Wobec kościołów i religii. Stanowisko szlachty województwa lubelskiego w kwestiach wyznaniowych w latach 1572-1648** Autorzy: Robert Kozyrski Rok: 2024 DOI: 10.31743/abmk.17181 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17181/15289 > Artykuł omawia relacje łączące szlachtę lubelską obradującą na zwyczajowych zjazdach politycznych (sejmikach) z Kościołami różnych wyznań, obrządkami i duchowieństwem. Ze względu na aktywność polityczną i obecność w ruchu egzekucyjnym głównie szlachty innowierczej prezentuje konflikty hierarchów kościelnych z pozywanymi przed sądy kościelne przedstawicielami protestantów. Podstawę tych antagonizmów stanowiła walka na forum lokalnym, jak i państwowym o kompozycje (compositio inter status), czyli **Capellam Sancte Crucis in ipsa Luchicia Kaplica Św. Krzyża w średniowiecznej Łęczycy. Stan badań archeologicznych i perspektywy poznawcze** Autorzy: Z. Lechowicz Rok: 2023 DOI: 10.18778/0208-6034.38.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/archaeo/article/download/21490/21207 > Celem artykułu jest usytuowanie w przestrzeni aglomeracji tumsko-łęczyckiej znanych od dawna i badanych ostatnimi laty stanowisk na zachodnim brzegu Bzury. Stanowiska Łęczyca–Emaus i Kępa Łęczyca–Dzierzbiętów badane były przez ekipę IHKM Łódź w połowie ubiegłego wieku. W XXI w. przeprowadzono kolejne badania wykopaliskowe na tych stanowiskach. Ich wyniki starano się przedstawić w szerszym kontekście osadniczym oraz ocenić aktualny stan badań. Podstawowe problemy to ustalenie liczby funkcjonujący **Początki chrześcijaństwa i obecności relikwii Krzyża Świętego w Opolu** Autorzy: Piotr Górecki Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5889 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5889/5191 > Opole przez wieki wiodło prym stolicy Górnego Śląska. Jego początki sięgają przynajmniej VIII w. W średniowieczu ten książęcy gród był centrum księstwa opolsko-raciborskiego i siedzibą kapituły kolegiackiej. Z jednej z najstarszych legend dowiadujemy się, iż pod koniec X w. tereny te nawiedzić miał biskup praski św. Wojciech i na nieodległym wzgórzu udzielać chrztu świętego Opolanom. Przez wieki mieszkańcy historycznej stolicy Górnego Śląska pamiętali o swoim legendarnym misjonarzu, nazywając go **Architektura kościoła pobernardyńskiego pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Łukowie** Autorzy: Kacper Łażewski Rok: 2026 DOI: 10.18778/2084-851x.19.12 URL: https://doi.org/10.18778/2084-851x.19.12 > W artykule została omówiona architektura kościoła pobernardyńskiego pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Łukowie, która jak dotąd nie doczekała się wyczerpującego opracowania. Autorzy dotychczasowych publikacji skupiali się głównie na odtworzeniu historii świątyni, którą udało się doprecyzować dzięki przeprowadzonym kwerendom archiwalnym oraz porównaniu źródeł pisanych z zachowanym zabytkiem. Dokonana analiza formalno-genetyczna w kontekście architektury Rzeczypospolitej oraz zagranicznej, głównie **Wyposażenie liturgiczne kościoła pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego w Spycimierzu** Autorzy: Jędrzej Tomasz Kałużny, Angelika Wochna Rok: 2022 DOI: 10.18778/2299-8403.11.04 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/download/14422/13778 > Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Spycimierzu jest najstarszą parafią na terenie gminy Uniejów. Wzmianki historyczne na temat jej funkcjonowania pochodzą z początku XII w. Mimo wielu zmian w funkcjonowaniu, a także wznoszeniu nowych kościołów na terenie parafii, we wnętrzu obecnej świątyni zostało zachowanych wiele niezwykle cennych, zabytkowych przedmiotów sakralnych. **Nekropolia rodu Kochanowskich** Autorzy: A. Skała Rok: 2013 DOI: 10.52204/np.2013.120.31-95 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4125/4761 > Późnogotycki kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Zwoleniu swój prestiż zawdzięcza rodzinie literackiej związanej z Sycyną i Czarnolasem. Dwie kaplice wybudowane dzięki fundacji rodu Kochanowskich (jedna ufundowana przez bratanka poety – Adama, sędziego lubelskiego, druga – przez wnuczkę wieszcza czarnoleskiego Zuzannę Wołucką) oraz fakt, że kaplica została rodzinną nekropolią nadało kościołowi ważne miejsce na kulturalnej mapie Polski. Marmurowe epitafium z wizerunkiem Jana Kochanowskiego, za **Rok Kaplicy Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim** Autorzy: Andrzej Frejlich Rok: 2023 DOI: 10.61464/siml.100 URL: https://siml.pl/index.php/siml/article/download/100/83 > . **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Dwa gotyckie krzyże relikwiarzowe z kościoła św. Jakuba w Toruniu w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu w świetle najnowszych badań** Autorzy: J. Raczkowski, Monika Jakubek-Raczkowska Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18276 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18276/16902 > W niedużym zespole średniowiecznego złotnictwa, zachowanym z dziedzictwa Torunia i państwa zakonnego w Prusach, uwagę zwracają dwa sporych rozmiarów krzyże relikwiarzowe, przeznaczone pierwotnie dla partykuł drzewa Krzyża św., przechowywane w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu a wcześniej w Pelplinie. Są to dzieła ze złoconego srebra, inkrustowane i grawerowane; oba w literaturze wiązane są z kościołem św. Jakuba w Toruniu, gdzie znajdowały się od XIX w. Autorzy dokonują rozwarstwienia obu zabytków, **Materiały do historii szpitala, kościoła i prepozytury św. Krzyża w Starym Sączu** Autorzy: Wiktor Bazielich Rok: 1961 DOI: 10.52204/np.1961.14.203-247 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7762/7096 > Na północno-wschodnim krańcu miasta Starego Sącza wznosi się kaplica popularnie zwana mylnie Św. Florianem od figury tego Świętego umieszczonej w północnej ścianie. W istocie są to relikty i widomy znak kościoła pod wezwaniem Świętego Krzyża i szpitala dla ubogich, które na tym miejscu przed wiekami istniały. W niniejszym artykule autor poddał analizie dokumenty dotyczące historii zarówno szpitala, kościoła jak i prepozytury św. Krzyża w Starym Sączu. **Misja Benedyktynów Słowiańskich w kościele Św. Krzyża w Krakowie** Autorzy: Marian Kanior Rok: 1994 DOI: 10.15633/FHC.1437 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1437/1333 > The article discusses the establishment of the Benedictine Church in the Slavonic rite (the Church of the Holy Cross). **Cerkiew w Rzeczycy koło Kamieńca (Litewskiego) i jej wyposażenie w 1725 r., na tle porównawczym do innych cerkwi dekanatu kamienieckiego unickiej diecezji włodzimiersko-brzeskiej tego czasu** Autorzy: P. Sygowski Rok: 2025 DOI: 10.12775/rl.2024.10.05 URL: https://apcz.umk.pl/RL/article/download/65229/43471 > Istotnym zjawiskiem w unijnej tradycji religijnej w Rzeczypospolitej był proces asymilacji elementów tradycji Kościoła rzymskokatolickiego do potrzeb unickiej liturgii, wyposażenia cerkwi i jej architektury. Proces ten w różnych diecezjach unickiej metropolii kijowskiej przebiegał z odmienną intensywnością. Poniższe rozważania dotyczą tego zjawiska na terenie dekanatu kamienieckiego brzeskiej części diecezji włodzimiersko-brzeskiej w 1725 r. **Krzyż i jego miejsce w życiu oraz przestrzeni liturgicznej chrześcijan** Autorzy: Sławomir Filipek Rok: 2024 DOI: 10.31261/ssht.2023.56.2.04 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/ssht/article/download/16414/13783 > Niniejszy artykuł ukazuje symbolikę Krzyża z perspektywy liturgii. Wpierw odnosi się do krzyża jako symbolu, prezentując jego rodzaje oraz historię zastosowań w Liturgii. Aby móc właściwie odczytać sens obecności krzyża w liturgii wydaje się mocno uzasadnionym, aby najpierw przedstawić sam znak krzyża, jego rolę w Kościele pierwszych chrześcijan i jego pochodzenie, a także wielość wyobrażeń i symboli, które w toku dziejów zostało wytworzonych na bazie krzyża. Historycznie ujmując, Krzyż w przest **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Między traditio i renovatio Ecclesiae. O średniowiecznych krucyfiksach triumfalnych i ich nowych aranżacjach w Rzeczypospolitej XVI-XVIII wieku** Autorzy: Dobrosława Horzela, M. Walczak Rok: 2024 DOI: 10.18290/rh24724-3 URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/0760b4c6-5262-4311-8347-696651b23886/download > Ważną rolę w katolickiej teorii obrazu i jej podejściu do praktyk religijnych w okresie potrydenckim odegrało pojęcie starożytności. W myśl tej zasady materialne pozostałości przeszłości stały się ważnymi argumentami potwierdzającymi prawdziwość doktryny i zwyczajów Kościoła rzymskiego. W Rzeczypospolitej reformy liturgiczne zapoczątkowane na Soborze Trydenckim zaczęto stosunkowo szybko wprowadzać w życie. Biorąc pod uwagę szybko postępujące radykalne zmiany w wyposażeniu wnętrz kościelnych, war **New Findings about the History of the Church of Riešė** Autorzy: Rūta Janonienė Rok: 2022 DOI: 10.6001/menotyra.v1i29.4690 URL: https://www.lmaleidykla.lt/ojs/index.php/menotyra/article/download/4690/3918 > The present church of St Stanislaus the Bishop in Riešė (Pol., Rzesza) was built in the first half of the twentieth century, but its history reaches the fifteenth century. In those years, there were several wooden Catholic churches or chapels in the area of Riešė. The article describes the history of the Church of the Name of the Blessed Virgin Mary, which was built in 1790 in the territory of the manor of Didžioji Riešė. Only some details have been mentioned in scholarly literature so far. The **Relacje księży Karola Dębińskiego i Feliksa Majewskiego z wizytacji duszpasterskich biskupa lubelskiego Franciszka Jaczewskiego jako źródło do badań architektury sakralnej w diecezji lubelskiej na początku XX wieku** Autorzy: Anna Bartko-Malinowska Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2137 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2137/2161 > Wizytacje duszpasterskie parafii stanowią jeden z obowiązków biskupów katolickich i powinny odbywać się corocznie. Każda wizytacja jest okazją zarówno do spojrzenia na problemy i potrzeby wiernych, jak i zapoznania się ze stanem zachowania świątyń parafialnych. Polityka wyznaniowa rządu carskiego prowadzona w Królestwie Polskim uniemożliwiała biskupom lubelskim i siedleckim odwiedzanie parafii leżących na terenach zamieszkiwanych przez ludność unicką. Wprowadzenie 17/30 kwietnia 1905 roku ukazu **Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lachowiczach w opisie wizytacyjnym z 1745 roku** Autorzy: Kiryl Sytsko Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12459 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12459/11859 > W publikacji przedstawiono wizytację parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świę­tego w Lachowiczach z dnia 21 lipca 1745 r. Jest to jej pierwsza lustracja po remoncie kościoła zniszczonego w 1706 r. podczas wielkiej wojny północnej. Świątynia kilkakrotnie była trawiona przez pożary, została skonfiskowana po powstaniu styczniowym przez władze carskie oraz zniszczona przez władze Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w 1960 r. Aktualnie kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, podobnie jak **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Korespondencja między kustodią Ziemi Świętej a władzami Rzeczypospolitej w latach 1671-1699** Autorzy: Olgierd Lenczewski Rok: 2022 DOI: 10.52204/np.2022.137.69-92 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3738/4561 > W II poł. XVII w. do władz Rzeczypospolitej zwracali się bezpośrednio kustosze Ziemi Świętej. W skład korespondencji wchodziły prośby o liczne interwencje w kwestii zwrotu miejsc świętych zakonnikom franciszkańskim, z których ci byli usuwani rozmaitymi środkami przez schizmatyków, ale za aprobatą Wysokiej Porty. Na 235 pism ok. 45 odnosi się do Polski. Należy przy tym zaznaczyć, że ów zbiór jest niekompletny. W niniejszych listach poszczególni kustosze Ziemi Świętej w mniejszym bądź w większym s **Z dziejów krzyża** Autorzy: K. Bryński Rok: 1970 DOI: 10.21906/RBL.3251 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3251/3338 > — **Chrystus Ukrzyżowany z nieistniejącego kościoła farnego pw. św. Michała Archanioła w Lublinie – problemy identyfikacyjne i konserwatorskie** Autorzy: Maria Serafinowicz, P. Witomski Rok: 2024 DOI: 10.56583/fs.2668 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2668/2688 > Rzeźba z przedstawieniem Chrystusa Ukrzyżowanego została odkryta i zidentyfikowana jako obiekt pochodzący z kościoła pw. św. Michała Archanioła w Lublinie (farnego) podczas prac konserwatorskich i badań przedmiotu. Czas powstania obiektu został określony przez Józefa E. Dutkiewicza na lata 1320–1370. Wymienione datowanie autorskie zostało potwierdzone specjalistycznymi badaniami konserwatorskimi (technologiczne, tomograficzne, dendrologiczne i dendrochronologiczne). Archaiczna forma zabytku jest **Krucyfiks Cristo vivo w kościele św. Michała Archanioła w Urazie. Wirtuozerskie przedstawienie Chrystusa Ukrzyżowanego Lwowskiej Szkoły Rzeźbiarskiej Doby Rokoka.** Autorzy: Maria Feliks Rok: 2021 DOI: 10.25167/ls.2047 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/2047/3956 > Artykuł dotyczy wyjątkowego na tle sztuki polskiej XVIII w. przedstawienia Chrystusa Ukrzyżowanego pochodzącego z kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Nawarii k/Lwowa, a znajdującego się obecnie w kościele pw. św. Michała Archanioła w Urazie k/ Brzegu Dolnego. Krucyfiks ten, wraz z częścią wyposażenia nawaryjskiej świątyni, został w 1945 r. przewieziony przez opuszczających Kresy Wschodnie Polaków na Dolny Śląsk. Dzięki temu, nie podzielił losu pozostałych elementów znakomitej dekoracji rzeźbiarskie **Z dziejów katolickiej parafii w Miłakowie w XIX wieku** Autorzy: M. Jodkowski Rok: 2014 DOI: 10.31648/SW.174 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sw/article/download/174/138 > Proboszcz z Ełdyt Wielkich ks. Heinrich Renkel (Renze) zakupił 5 kwietnia 1852 r. wolnostojący dom w Miłakowie, aby zaadaptować go na cele kultu religijnego. Urządzono w nim oratorium, które poświęcił ełdycki proboszcz ku czci Krzyża Świętego 12 grudnia 1855 r. Od tego czasu księża z Ełdyt Wielkich okazjonalnie sprawowali w nim katolickie nabożeństwa. W związku ze wzrastającą liczbą wiernych w 1864 r. nabyto parcelę pod budowę kościoła. Tegoż roku utworzono w Miłakowie kurację oraz nominowano pi **Okręg klasztoru dominikanów w Świdnicy w XVI wieku** Autorzy: Krzysztof Kaczmarek Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.14543 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14543/14979 > Klasztor Dominikanów pw. Świętego Krzyża w Świdnicy powstał pod koniec XIII wieku. W okresie poprzedzającym reformację bracia działali aktywnie zarówno na terenie miasta, jak i w jego okolicy. Dokładny zasięg ich wpływów był dotąd nieznany; wiadomo było tylko, że w bezpośrednim sąsiedztwie klasztoru świdnickiego znajdowało się kilka innych domów zakonnych braci kaznodziejów (Wrocław, Brzeg, Ząbkowice, Legnica). Wypowiedzianą przed wielu laty przez Jerzego Kłoczowskiego opinię, iż nie da się wyzn **Wawelski czarny krucyfiks. Krzyż królowej Jadwigi, Leona Wyczółkowskiego i św. Jana Pawła II** Autorzy: Marta Dutczak Rok: 2020 DOI: 10.18290/rh20684-6s URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/14503/14147 > A unique Gothic crucifix has been worshiped in the Wawel Royal Cathedral throughout centuries. The sculpture created in Bohemia or Hungary around 1380 was brought by Jadwiga of Poland (13741399) from Hungary to Poland, most likely in 1384. At the feet of Christ Crucified the monarch prayed for the gift of wisdom to rule the kingdom. The crucifix was placed in an altar in the Wawel Royal Cathedral and it has inspired a great devotion to the Crucified. After premature death of Jadwiga in 1399 the **Fundacje kapliczek i krzyży przydrożnych na Polskim Podkarpaciu. Geneza i typologia** Autorzy: U. Janicka-Krzywda Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.401-442 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7540/7371 > W Polsce tradycja wznoszenia przydrożnych kapliczek i krzyży sięga XI wieku. Misjonarze nowej religii usunęli pogańskie świątynie, wycięli święte drzewa oraz zbezcześcili święte skały i źródła. W miejscu, z którego wygnano pogańskie bałwochwalstwo, zwykle stawiano krzyż. Na przestrzeni wieków wyrósł zwyczaj upamiętniania w podobny sposób ważnych wydarzeń w Kościele i państwie, w życiu małych wspólnot, a nawet w życiu poszczególnych osób. Stawianie przydrożnych krzyży i kapliczek stało się bardzo **Kilka uwag na temat obrazu Chrystus na krzyżu w kościele pw. św. Mateusza w Mielcu** Autorzy: Kinga Zięba Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.23.001.19826 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/0192f726-afea-734c-8eb7-bcb6821266c3/pobierz > Obraz Chrystus na krzyżu w ołtarzu głównym kościoła pw. św. Mateusza w Mielcu nie był do tej pory przedmiotem szerszej refleksji historyczno-artystycznej. Kilkukrotnie pojawiały się o nim pojedyncze wzmianki dotyczące atrybucji i datacji. Autorstwo dzieła przypisywano Tomaszowi Dolabelli lub któremuś z jego uczniów, co było równoznaczne z datowaniem go na pierwszą połowę XVII wieku. Zidentyfikowanie osoby fundatora, którym okazał się Konstanty Przedbor z Koniecpola, ustalenie chronologii otrzyma **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Dekoracja okazjonalna (1715) w kościele Jezuitów w Lublinie. Ze studiów nad ikonografią św. Stanisława Kostki** Autorzy: J. Dzik Rok: 2019 DOI: 10.18290/RH.2019.67.4-2 URL: http://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/10902/10809 > Lublin, a city that is the seat of the Crown Tribunal, was one of the centers where St. Stanislaus Kostka was especially venerated. The main center of worship was the former Jesuit church of the St. John the Baptist and St. John the Evangelist (the present cathedral), where the miraculous image of the young man was kept.The discovery of the note in the hand-written chronicle of the Romanum Societatis Jesu Archives reminds us of the occasional decoration of the Jesuit church during ceremonies con **Tajemnica Krzyża Świętego** Autorzy: Sawa Hrycuniak Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.03 **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **O nieistniejących kościołach Zamojskich** Autorzy: Anna Bartko-Malinowska Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.127.201-219 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4087/4732 > Zamość jest miastem atrakcyjnym turystycznie ze względu na wyjątkowy, „idealny” układ przestrzenny, niespotykany w innych miastach Polski i Europy oraz ze względy na ciekawą manierystyczną architekturę. Warto pamiętać jednak, że nie wszystkie dzieła zachowały swój pierwotny wygląd, a niektóre obiekty, zwłaszcza sakralne, między innymi na skutek przebudowy miasta na twierdzę i utworzenia w Zamościu koszarów wojskowych, przestały istnieć. Artykuł poświęcony jest tym kościołom, które zostały zniszc **Konferencja „Pod opieką Maryi. Ku koronacji Łaskami Słynącego Obrazu Matki Bożej Szkaplerznej z Kościoła św. Krzyża w Rzeszowie”. 12 VI 2010 r. Rzeszów** Autorzy: Ewa Kłeczek-Walicka Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.11659 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11659/9960 > Od kilku lat trwaj przygotowania do koronacji askami syncego wizerunku Matki Boej Szkaplerznej z kocioa pw. witego Krzya w **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Czy świętokrzyskie relikwie Drzewa Krzyża Świętego to zaginione relikwie króla Serbii Stefana Urosza I?** Autorzy: K. Maciaszek Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.19-48 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4851/5932 > Celem artykułu jest poszukanie odpowiedzi na pytanie, czy świętokrzyskie relikwie Drzewa Krzyża Świętego odnalazły swojego pierwotnego właściciela. Dużo argumentów przemawia   za tezą, że partykuły Męki Pańskiej, spoczywające obecnie na Łysej Górze, znajdowały się  w staurotece, która należała do króla Serbii Stefana Urosza I. Podczas najazdu Serbów w 1268 r. wpadła ona w ręce Węgrów, następnie stała się własnością króla Beli IV. Po śmierci Beli, jego syn i następca mógł przywieźć relikwiarz z c **Warszawa i Łowicz. Dwie kolegiackie kaplice Chrystusa Ukrzyżowanego w XVIII stuleciu** Autorzy: Alina Barczyk, J. Sito Rok: 2020 DOI: 10.18778/2084-851x.09.04 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/12284/11863 > Dwie kaplice wzniesione przy kolegiatach w Warszawie i w Łowiczu, mieszczące słynące łaskami krucyfiksy, wykazują liczne analogie, do których należą: lokalizacja na przedłużeniu północnych naw, powiązania obu kapituł kolegiackich oraz szczególny status świątyń kojarzonych z najważniejszymi osobami w Rzeczypospolitej – królem (a także, w szerszym ujęciu, Sejmem i kręgiem dworskim) oraz prymasem, czyli interrexem. Mimo że powstanie architektury kaplic dzieliło blisko pół wieku, dostrzec można wzaj **Koła Krucjaty Eucharystycznej prowadzone przez oo. bernardynów w świetle zachowanych kronik krucjaty** Autorzy: P. Kamiński Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.231-247 URL: https://doi.org/10.52204/np.2016.125.231-247 > Niniejszy artykuł poświęcony jest działalności Kół Krucjaty Eucharystycznej prowadzonych przez OO. Bernardynów w latach 30-tych i 40-tych XX w. w: Piotrkowie Trybunalskim, Lwowie, Krakowie, Skępem, Krystynopolu i Sokalu. Organizacja ta, zaszczepiona na polski grunt przez Urszulę Ledóchowską w 1925 r., stawiała sobie za cel szerzenie wśród dzieci i młodzieży kultu eucharystycznego i w oparciu o ten kult prowadzenie wszechstronnej formacji religijno-społecznej. Krucjata cieszyła się w Polsce międz **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Jedenaście wieków chrześcijaństwa w Polsce : wymiar polityczny i historyczny** Autorzy: Anita Młynarczyk-Tomczyk, Rafał Dudała Rok: 2021 DOI: 10.15633/9788374388214 > Przed ponad tysiącem lat Polska, łącząc się z papieskim i łacińskim Rzymem, weszła do kręgu kultury zachodnioeuropejskiej, czerpiąc z jego skarbca cywilizacyjnego, politycznego, społecznego i gospodarczego, ale też dodając do niego wiele nowego i autorskiego. Wkład Polski do cywilizacji chrześcijańskiej i do historii Kościoła jest niezaprzeczalny. Przyjęcie chrztu przez Polskę odegrało ogromną rolę w ukształtowaniu jej moralnego, kulturalnego i cywilizacyjnego oblicza w całym tysiącleciu. Od teg **[Recenzja]: Aneta Kramiszewska, Aleje Racławickie 14, Historia gmachu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Wydawnictwo KUL, Lublin 2019, ss. 155** Autorzy: J. Flaga Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.26 > - **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Przemiany architektury kościoła parafialnego w Koźlu od schyłku XIII do końca XVI wieku** Autorzy: Andrzej Legendziewicz, Andrzej Peszko Rok: 2023 DOI: 10.21697/sc.2023.30.1.6 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/13332/11547 > Artykuł prezentuje wyniki badań kościoła parafialnego pw. św. Zygmunta i św. Jadwigi Śląskiej w Koźlu. We wstępie przedstawiono analizę skromnych źródeł pisanych oraz ikonograficznych, a także omówiono dotychczasową literaturę. Bazując na badaniach architektonicznych, analizie porównawczej oraz informacji z 1293 r. wydzielono najstarsze partie, obejmujące dwuprzęsłowe prezbiterium, którego budowę osadzono w drugiej połowie XIII wieku. Data przekazania patronatu nad świątynią Zakonowi Rycerskie **SEMINARIUM LUBELSKIE W PRZEDDZIEŃ I W CZASIE I WOJNY ŚWIATOWEJ NA PRZYKŁADZIE FORMACJI WACŁAWA MILIKA** Autorzy: J. Wojda Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.11370 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/11370/8220 > Osoby tworzą historię instytucji. Seminarium w Lublinie zapisało w swoich annałach obecność kleryka Wacława Milika pochodzącego z wioski Seroczyn z diecezji podlaskiej. Z racji jej przyłączenia w 1867 roku do diecezji lubelskiej, jej klerycy studiowali w Lublinie. Milik wrósł we wspólnotę seminaryjną lubelską na rok przed wybuchem I wojny światowej. Jednak już w drugim roku swych studiów nie mógł wrócić z racji warunków wojennych. Jego formacja odbywała się w rodzinnej parafii. Dopiero w 1915 ro **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Elita ziemi dobrzyńskiej na przełomie XIV i XV wieku. Między zakonem krzyżackim a Królestwem Polskim** Autorzy: Sobiesław Szybkowski Rok: 2011 DOI: 10.31261/spip.2011.07.07 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/SPP/article/download/22127/17552 > Włączenie Dobrzynia w formie z 1392 roku przez Krzyżaków doprowadziło do polaryzacji elity szlachty w tym zakresie. Grupa popierająca władze, które wydały ten nakaz, stanowiła większość przedstawicieli linii rodu Ogonów z Dobrzynia, kierowanej przez niekwestionowanego przywódcę tego kręgu rodzinnego, a mianowicie Andrzeja z Radzik, kasztelana z Dobrzynia. Podobnie Piotr Świnka Pierwszy, członek rodziny Świnka i kasztelan z Rypina, przywiózł ze sobą wszystkich krewnych. Inny los spotkał rodzinę P **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Konferencja Naukowa „Posłannictwo Kościoła względem Narodu” połączona z wręczeniem Nagrody im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia** Autorzy: Paweł Banduła Rok: 2022 DOI: 10.32084/bsawp.4415 URL: https://ojs.academicon.pl/bsa/article/download/4415/4500 > W dniu 14 kwietnia 2021 r., w 1055. rocznicę Chrztu Polski, w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II odbyła się konferencja naukowa zatytułowana „Posłannictwo Kościoła względem Narodu” połączona z wręczeniem Nagrody im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia Jego Ekscelencji Arcybiskupowi Metropolicie Szczecińsko-Kamieńskiemu Andrzejowi Dziędze. **Metamorfozy koloru i stałość inspiracji. Uwagi o wystroju i wyposażeniu sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego w Kobylance** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.spec.4 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9389/8314 > Kościół parafialny w Kobylance, pełniący funkcję sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego, nie budził jak dotąd większego zainteresowania historyków i historyków sztuki. Fundacji niewielkiej świątyni murowanej podjął się wojewoda sandomierski, Jan Wielopolski (zm. 1774), a budowę, zapewne według projektów Francesco Placidiego, przeprowadzono w latach ok. 1743-1750. Architekt był odpowiedzialny także za projekty przykościelnej dzwonnicy oraz pięciu ołtarzy. Główna nastawa mieszcząca obraz Ukrzyżowaneg **Kościoły i zabudowania parafialne w Konopnicy w XVII-XX wieku** Autorzy: A. Hamryszczak, Hubert Mącik Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.09 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_macik_112_1.pdf > The parish of Konopnica in the Lublin district and the archdeaconry of Lublin dates back to the fourteenth century. It encompassed three villages located next to each other: Konopnica, Radawiec and Uniszowice. At the end of the eighteenth century the parish already had six villages, apart from the above-mentioned ones, Radawczyk, Motycz and Sporniak. It was not until the interwar period that the parish borders were changed; the parish of Motycz was established at the time. The church was endowe **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Wyniki badań archeologicznych prowadzonych w 2018 roku w kruchcie Kościoła oo. Bernardynów w Rzeszowie** Autorzy: Michał Jabłkowski Rok: 2019 DOI: 10.15584/misroa.2019.40.11 > Archaeological research conducted within the Basilica of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Rzeszów (Bernardine church) created a unique opportunity for interventional archaeological research, the first of this kind in the discused temple. In the course of studies, the remains of the church cemetery, which surrounded the former wooden church (existed on the site of today’s building) were recorded. Obtaining a collection of movable relics was a very important discovery, such as iron nai **Na pograniczu wyznaniowym. Nieistniejąca unicka cerkiew pod wezwaniem św. Praksedy Męczennicy w Milejowie i jej wyposażenie** Autorzy: P. Sygowski Rok: 2019 DOI: 10.17951/L.2018.16.1/2.7-41 URL: https://journals.umcs.pl/l/article/download/8738/6417 > W czasach Rusi Halicko-Włodzimierskiej osadnictwo ruskie na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny posuwało się systematycznie na zachód. W XV i XVI w. dotarło do doliny Wieprza. W jego środkowym biegu powstało wówczas kilka parafii prawosławnych – Łęczna, Puchaczów, a także Milejów. Parafie te po przystąpieniu diecezji chełmskiej do unii brzeskiej stały się unickimi. Usytuowanie ich na terenie ze wzrastającą przewagą osadnictwa polskiego spowodowało przechodzenie wiernych na rzymsko katolicyzm. Proc **Wojciech Oczko (1537-1599). Kościół pw. Nawrócenia Świętego Pawła w Lublinie** Autorzy: J. Sak Rok: 2023 DOI: 10.12797/ahifm.84.2021.84.14 URL: https://journals.akademicka.pl/ahifm/article/download/5035/4627 > Brak abstraktu dla tego artykułu. **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Nadania księcia Kazimierza kujawskiego na rzecz Kościoła w Małopolsce** Autorzy: Gerard Kucharski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.197-257 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6847/8174 > -- **Jezuicki kościół Serca Jezusa w Krakowie** Autorzy: Lech Kontkowski Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.113-165 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6811/7684 > -- **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Kultura prawosławna w dawnej Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 2003 DOI: 10.15290/elpis.2003.05.16 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17626/1/Elpis_5_2003_A_Mironowicz_Kultura_prawoslawna.pdf **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Początki parafii w Motyczu k. Lublina w świetleHistorii powstania kościoła oraz utworzenia się parafiiw Motyczu 1921 r.** Autorzy: Anna Obara-Pawłowska Rok: 2024 DOI: 10.5604/01.3001.0054.5269 URL: http://dx.doi.org/10.5604/01.3001.0054.5269 > W dniu 1 kwietnia 1922 r. biskup lubelski Marian Leon Fulman wystosował do księdzaJana Kureczki, proboszcza w podlubelskiej Konopnicy, pismo, w którym wzywał godo podania projektu granic organizującej się parafii w Motyczu. Wieś ta wchodziła dotej pory w skład konopnickiego okręgu parafialnego. W odpowiedzi ksiądz Kureczkonie tylko określił granice nowej jednostki kościelnej, ale także przedstawił okoliczności, które skłoniły część jego parafian do podjęcia starań i działań zmierzających doreali **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Z badań nad złotnictwem z przełomu średniowiecza i czasów nowożytnych w archidiakonacie lubelskim** Autorzy: J. Kuczyńska Rok: 2025 DOI: 10.18778/0208-6034.40.10 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/archaeo/article/download/28167/27642 > Tematem artykułu są znane tylko ze źródeł pisanych sakralne wyroby złotnicze z bogatych niegdyś zasobów kościołów w Lublinie oraz z czterech kościołów z dekanatu łukowskiego, wchodzącego w skład archidiakonatu lubelskiego. Archidiakonat lubelski w XVI i XVII w. zajmował znaczną część Lubelszczyzny. Obejmował pięć dekanatów: łukowski, parczewski, chodelski, kazimierski i solecki. Łukowski, jako pierwszy, w 1603 r. został poddany wizytacji biskupiej. Stolicą archidiakonatu był Lublin. Wyroby zło **Ks. Paweł Rzeczycki (1578-1643)** Autorzy: Walenty Wójcik Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6398 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6398/5961 > - **Gotycka perła architektury sakralnej na ziemi lubuskiej - o nieistniejącym kościele w Sułowie** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.52204/np.2025.143.91-126 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8802/10058 > Architektura sakralna na terenie Ziemi Lubuskiej w Polsce jest bogata i różnorodna, obejmująca wiele stylów i epok. Wpływ na jej powstanie miało funkcjonujące już od XII wieku biskupstwo lubuskie, którego siedzibą od wieku XIII była Górzyca Odrzańska. Dzięki przeniesieniu władzy biskupiej na te tereny zaczęły powstawać nowe obiekty sakralne oraz kurialne. W ten sposób doszło do budowy w XV wieku katolickiej świątyni we wsi Sułów w obecnym dekanacie Rzepin. Gotycka świątynia w wyniku przemian rel **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Klejnot miasta zaginiony. Zarys dziejów krakowskiego kościoła Wszystkich Świętych do końca XVI wieku** Autorzy: K. Walczak Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.235 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.235 > One of the oldest churches in Krakow, dedicated to All Saints, was situated between Grodzka and Franciszkanska Street. It was build in the XIII century, could had been replacement church for first Cracow’s parish, which was transferred from Saint Trinity church. The name of All Saints church was mentioned for the first time in Vita S. Stanislai. The second time in 1278 his rector Arnold was noted. Most interesting fact is that in the Tables of Pence from 1325–1327 you can find two rectors, who h **Sprawozdanie z międzynarodowej konferencji naukowej „I bramy piekielne go nie przemogą” (Mt 16,18) Kościół wobec kryzysów i wyzwań na przestrzeni wieków** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2021 DOI: 10.52097/rs.2021.859-872 URL: https://ojs.academicon.pl/rs/article/download/3953/4459 > Kościół na przestrzeni wieków wielokrotnie doświadczany był przez różnego rodzaju kryzysy i wyzwania, którym musiał stawić czoła. Odpowiedź ze strony ludzi Kościoła na wymagania i wyzwania czasu, w którym przyszło im żyć uczyniono tematem rozważań i dyskusji podczas międzynarodowej konferencji naukowej organizowanej przez Instytut Historii Kościoła Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II oraz Wydział Historii Kościoła i Kościelnych Dóbr Kultury Uniwersytetu Gregoriańskiego. Swoim pat **[wersja podzielona na artykuły] Miasta wielu religii. Topografia sakralna ziem wschodnich dawnej Rzeczypospolitej** Autorzy: M. Jakubowski, Maksymilian Sas, Filip Walczyna Rok: 2017 > Zagadnienie „panstwa bez stosow” – dawnej Rzeczypospolitej jako panstwa, w ktorym przez dlugi czas mozliwa byla w miare spokojna koegzystencja wyznawcow wielu religii – od dawna przyciągalo uwage historykow. Mlodzi adepci muzy Klio, skupieni w Studenckim Kole Naukowym Historykow Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego podjeli – jako autorzy zbiorowej monografii Miasta wielu religii. Topografia sakralna ziem wschodnich dawnej Rzeczypospolitej – pionierską i udaną probe rozwiązania kilk **Odnowa kultury muzycznej Kościoła lubelskiego w czasach posługi biskupiej Stefana Wyszyńskiego** Autorzy: T. Lisiecki Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt.2019.66.8-3 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/9760/9488 > W niniejszym artykule autor zaprezentował proces odnowy kultury muzycznej Kościoła lubelskiego tuż po zakończeniu II wojny światowej. Zebrane źródła wskazują na postać bpa Stefana Wyszyńskiego, który jako ordynariusz diecezji okazał się być odważnym inspiratorem, podejmującym szereg działań na rzecz odbudowania właściwego poziomu życia liturgicznego w diecezji lubelskiej. W celu realizacji przyjętych założeń bp Wyszyński stworzył realne możliwości podnoszenia kwalifikacji zawodowych muzyków kośc **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Konwent bernardynek lubelskich w świetle kroniki klasztornej** Autorzy: Anna Szylar Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.35-106 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4298/5155 > Artykuł powstał na podstawie Kroniki Sióstr Bernardynek z Lublina, przechowywanej w Bibliotece Wyższego Seminarium Duchownego w Sandomierzu. Kronika została przywieziona do Sandomierza w 1912 r. przez regenta seminarium, księdza Kubickiego. Przekazała mu ją Klara Gano, ostatnia przełożona klasztoru bernardynek w Lublinie. Prace nad historią klasztoru rozpoczęto w drugiej połowie XVIII w., a zakończono w latach następnych, kiedy to dodano najważniejsze wydarzenia. W ten sposób powstało dzieło o d **Kościół bernardynów w Rzeszowie. Mistagogia przestrzeni prowadzącej do wnętrza świątyni** Autorzy: Grażyna Ryba Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2087 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2087/2032 > In the years 1610–1629, a church founded by Mikolaj Spytko Ligeza was erected in Rzeszow on the site of apparitions of the Virgin Mary, and entrusted to the care of Bernardine monks. In connection with the jubilee of the 500th anniversary of the apparitions in 2013, a series of renovations were conducted in the church; and the porch, which occupies the bottom floor of the tower, built on the axis of the west facade of the building, was rebuilt. Currently, there are two pairs of double bronze doo **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **ILLUSORY-QUADRATURE PAINTING IN THE CHURCH OF ST. NICHOLAS, BISCOPE OF MIRA, IN KAMIANETS-PODILSKYI** Autorzy: Nataliia Ursu Rok: 2018 DOI: 10.32626/2309-9763.2018-25-2.116-119 URL: http://doi.org/10.32626/2309-9763.2018-25-2.116-119 > Szczególny nastrój panował w kościele podominikańskim św. Mikołaja bpa Miry w Kamieńcu Podolskim podczas wieczornych nabożeństw. Słońce wysyłało pożegnalne promieni przez niewielkie okno, umieszczone nad chórem muzycznym. W pogodne dni odblaski słonecznych promieni wypełniały wnętrze, dosięgając najbardziej tajemniczych zakamarków świątyni. Odzwierciedlane były one w złoceniach ram, żyrandolach, lichtarzach, sztukateriach, które zdobiły sklepienia i ściany głównej nawy oraz portale kaplic. Wnętr **Krzyżyk karawakowy z Kleszczel, pow. hajnowski ze zbiorów Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku** Autorzy: Kornelia Piasecka Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.81-96 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6073/9291 > Krzyżyki karawakowe (karawaki) reprezentują jeden z typów zawieszek dewocyjnych funkcjonujących w okresie nowożytnym. Mają formę krzyża o dwóch poprzecznych ramionach, zakończenia zarówno belki pionowej jak i ramion swym kształtem przypominają kwiat kąkolu. Ich nazwa pochodzi od miasta Caravaca de la Cruz, położonego w prowincji Murcja w południowo-wschodniej Hiszpanii. Znajdował się tam relikwiarz, w którym przechowywano partykułę Drzewa Krzyża Świętego, jego kształt powielają krzyżyki karawako **Szaty liturgiczne z fundacji księżnej Barbary Franciszki z Zawiszów Kieżgajłło Radziwiłłowej (1690-1770) w klasztorze OO. Dominikanów w Lublinie** Autorzy: E. Pieczykolan Rok: 2022 DOI: 10.18290/rh22704.6 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/17457/16284 > Przechowywane w klasztorze OO. Dominikanów w Lublinie paramenty liturgiczne, związane z fundacją księżnej Barbary Franciszki z Zawiszów Kieżgajłło Radziwiłłowej, wojewodziny nowogrodzkiej (1690-1770), to kilka, niewymienianych dotąd w opracowaniach, wysokiej klasy szat liturgicznych. Zamieszczona na ornacie niebieskim inskrypcja, wykonana pismem o pięknym odręcznym dukcie, wskazuje na donatorkę. Darowane na chwałę Drzewa Krzyża Świętego paramenty są przyczynkiem do poszukiwań na temat mecenatu **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **KRZYŻ I MIECZ. NA MARGINESIE POWIEŚCI JANA DOBRACZYŃSKIEGO ŚWIĘTY MIECZ** Autorzy: Ireneusz Ziemiński Rok: 2022 DOI: 10.31648/hip.8521 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/hip/article/download/8521/6423 > Tematem artykułu jest symbolika krzyża i miecza, wyznaczająca dzieje chrześcijaństwa. Jan Dobraczyński w powieściowej biografii apostoła Pawła wskazuje, że pierwotnym symbolem żydowskiego mesjasza miał być miecz, który wyzwoli naród wybrany spod władzy cesarstwa rzymskiego. Jezus tę ideę zmienił w ideę pokoju i miłości, której zwieńczeniem była jego zbawcza śmierć za grzeszników; w ten sposób miecz został zastąpiony krzyżem. Z tego powodu chrześcijaństwo można uznać za religię krzyża,a nie miecz **Konferencja nt. „Szkolnictwo kościelne w Rzeczypospolitej od XVI do XIX w.”** Autorzy: M. Nowicki Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2010.26.29 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/18438/18222 > Konferencja nt. „Szkolnictwo kościelne w Rzeczypospolitej od XVI do XIX w.” **Dzieje „Księżówki” polskiej w Worochcie 1901-1939** Autorzy: S. Piekarski Rok: 2022 DOI: 10.21852/sem.2022.2.11 URL: https://doi.org/10.21852/sem.2022.2.11 > The issue of the struggle for Polishness during the time of partitions excites many historians and cultural experts even now. This “catalog” of the steadfastness of the Polish nation also includes the fascinating history of the Księżówka in Worochta, built at the beginning of the 20th century, in the system of common donation by Galician clergy of the Latin rite. The role of the direct “investor” was played by the Lviv Society for Mutual Aid for Priests, which at the end of the 19th century incl **Basilians and the Public Schooling in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the 17th and 18th Centuries** Autorzy: Beata Lorens Rok: 2022 DOI: 10.47632/2786-717x-2022-1-115-130 URL: https://uhr.ucu.edu.ua/index.php/chasopys/article/download/14/10 > DOI: 10.47632/2786-717X-2022-1-115-130 УДК 930:[37:27-789.17(438+474.5)“16/17”] Як цитувати: Beata Lorens, Bazyliane a szkolnictwo publiczne w Rzeczy Pospolitej w XVII і XVIII ww., Ukrainian Historical Review / Український історичний огляд, I | 2022, 115-130. Беата Лоренс Василіяни та публічна освіта в Речі Посполитій у XVII i XVIII ст. У статті узагальнено стан досліджень василіянської освіти на територіях Польсько-Литовської держави в XVII–XVIII ст. Дослідження базується на документах, збереже **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Warszawska Biblioteka Księży Misjonarzy w Domu Głównym zgromadzenia u św. Krzyża na Krakowskim Przedmieściu. Zarys problematyki** Autorzy: Krzysztof Gonet Rok: 2020 DOI: 10.33077/UW.25448730.ZBKH.1992.433 URL: http://bookhistory.uw.edu.pl/index.php/zbadannadksiazka/article/download/433/408 > Biblioteka Księży Misjonarzy przy Kościele św. Krzyża należała do ważnych ośrodków życia intelektualnego Warszawy okresu Oświecenia. W oparciu o zachowaną dokumentację, obejmującą materiały archiwalne i podstawowy zasób książkowy tej kolekcji oraz literaturę przedmiotu, autor przedstawił dzieje biblioteki od połowy XVII w. po rok 1867. Nie jest dokładnie znana wielkość księgozbioru w chwili kasaty Zgromadzenia (1851) – liczę tę w oparciu o wspomnienia członków zgromadzenia można w przybliżeniu o **Początki kościoła i parafii św. Wojciecha w Kielcach** Autorzy: Eugeniusz Wiśniowski Rok: 1982 DOI: 10.52204/np.1982.57.155-169 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6565/7497 > -- **Rec. Stanisław Litak, Parafie w Rzeczypospolitej w XVI-XVIII wieku, Lublin 2004, ss. 515.** Autorzy: P. Staniszewski Rok: 2006 DOI: 10.52204/np.2006.105.335-344 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4839/5112 > Podstawową komórką najniższego szczebla w administracyjnym ustroju Kościoła jest parafia.Przez wieki -zwłaszcza w okresie feu dalnym -była ona także podstawową komórką życia społecznego.Toteż wszechstronne zbadanie tej instytucji, jej struktury i złożonej części funkcji społecznej wydaje się być niezwykle ważne dla pełniej szego poznania i zrozumienia tego zagadnienia.Po II wojnie światowej badania nad rozwojem sieci parafialnej pod jęto na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, w Instytucie Geogra **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Inwentarz kościoła Świętego Ducha w Łęcznej z 1834 roku** Autorzy: Robert Jop Rok: 2019 DOI: 10.4467/17347513sa.19.007.14562 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/19983/ > Dzieje fundacji prepozytury Świętego Ducha w Łęcznej nie są do końca rozpoznane. Nieznany jest także dokładny czas powstania kościoła szpitalnego. Historycy datują te wydarzenia w szerokim przedziale czasowym od 1540 r. do początku II dekady XVII w. Podobnie jak w innych miastach, łęczyński kościół szpitalny usytuowany był na przedmieściu, a znajdujący się przy nim przytułek służył chorym i ubogim mieszkańcom. Kościół był drewniany, stąd często dotykały go klęski pożaru. Na początku lat 30. XIX **Zespół kościelno-klasztorny trynitarzy w Beresteczku: historia, pierwotny kształt, stan zachowania** Autorzy: Mirosława Sobczyńska-Szczepańska Rok: 2020 DOI: 10.48234/WK61BERESTECHKO > Berestecka placówka braci bosych Zakonu Przenajświętszej Trójcy od Wykupu Niewolników, piąta w Rzeczypospolitej, pierwsza na Wołyniu, została założona w roku 1691 z inicjatywy właściciela miasteczka, kasztelana halickiego Tomasza Karczewskiego, który przekazał trynitarzom drewniany kościół pw. św. Andrzeja i pieczę nad parafią2. W latach 1692–1696 wybudowano nową drewnianą świątynię i klasztor. W roku 1700 została sprowadzona kopia cudami słynącej statuy Jezusa Nazareńskiego Wykupionego, przecho **Biskup profesor Marian Rechowicz (1910-1983). Życie i działalność** Autorzy: M. Zahajkiewicz Rok: 1984 DOI: 10.52204/np.1984.62.211-235 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6780/7668 > Bp Marian Rechowicz urodził się 4 września 1910 r. w Husiatynie nad Zbruczem. W 1928 r. ukończył z tytułem licencjata Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza we Lwowie. Po ukończeniu gimnazjum we Lwowie wstąpił do seminarium duchownego w tym mieście. seminarium. W 1933 r., po studiach filozoficznych, teologicznych i historycznych na Uniwersytecie im. Jeana Kazimierza, przyjął święcenia kapłańskie w kościele św. Arcybiskupa Bolesława Twardowskiego. Początkowo był wikariuszem parafialnym do 1938 r., na

[object Object]