Kościół Krzyża Świętego

Historia parafii Kościół Krzyża Świętego w Braniewo udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Krzyża Świętego. Diecezja: warmińska. --- ### Publikacje naukowe **Wokół początków kościoła pod wezwaniem Krzyża Świętego w Gnieźnie** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2012 DOI: 10.14746/seg.2012.6.14 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/2554/2537 > The article discusses the beginnings of the holy cross church in Gniezno. among other things, it addresses the questions of the founder, the date the temple was granted to the holy sepulchre order and the characteristics of the settlement where it was erected. **The Teutonic Knights, the bishop of Warmia and the relics of the True Cross in Prussia in the second half of the fourteenth century** Autorzy: Karol Polejowski, Sobiesław Szybkowski Rok: 2019 DOI: 10.4324/9781351020428-23 > On Easter Sunday 30 March 1383 a mission sent by the Grand Master of the Teutonic Order, led by the high-ranking officer, the Grobschaffer of Malbork, brother Henry of Allen, arrived in Paris. The Teutonic Order, as a religious institution, was interested in the cult of saints, and it is very possible that in the Holy Land the Order collected some holy relics. In the second half of the fourteenth century, the revival of religious life in the territory of the Teutonic Order’s state in Prussia is **The first churches in Warmia and their influence on the development of local roads** Autorzy: Robert F. Klimek Rok: 2021 DOI: 10.51974/kmw-141599 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-141599-69558?filename=The first churches in.pdf > W pierwszej części publikacji podjęto się analizy lokalizacji pierwszych kościołów odbudowanych przez Prusów w 1249 r. na obszarze Warmii w następujących miejscowościach: Jedun, Surimes, Bandadis, Slinia, Wuntenowe, Brusebergue. Następnie zwrócono uwagę na rozwój sieci parafialnej na obszarze dominium warmińskiego. Pierwszy kościół został wybudowany w Braniewie w 1280 r., następnie we Fromborku w 1288 powstał kościół katedralny. Rozwój sieci parafialnej w średniowiecznej Warmii prowadził także d **Kazimierz Grążawski, Życie codzienne miast zakonu krzyżackiego w Prusach, (Everyday life of Teutonic towns in Prussia), Publishing House of the University of Warmia and Mazury, Olsztyn 2022** Autorzy: Wioleta Magdalena Bakalarczyk Rok: 2023 DOI: 10.51974/kmw-162691 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-162691-93375?filename=Kazimierz Grazawski_.pdf > Tematyka, **Capellam Sancte Crucis in ipsa Luchicia Kaplica Św. Krzyża w średniowiecznej Łęczycy. Stan badań archeologicznych i perspektywy poznawcze** Autorzy: Z. Lechowicz Rok: 2023 DOI: 10.18778/0208-6034.38.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/archaeo/article/download/21490/21207 > Celem artykułu jest usytuowanie w przestrzeni aglomeracji tumsko-łęczyckiej znanych od dawna i badanych ostatnimi laty stanowisk na zachodnim brzegu Bzury. Stanowiska Łęczyca–Emaus i Kępa Łęczyca–Dzierzbiętów badane były przez ekipę IHKM Łódź w połowie ubiegłego wieku. W XXI w. przeprowadzono kolejne badania wykopaliskowe na tych stanowiskach. Ich wyniki starano się przedstawić w szerszym kontekście osadniczym oraz ocenić aktualny stan badań. Podstawowe problemy to ustalenie liczby funkcjonujący **Epitafia i inskrypcje ku pamięci rodu von Mettich w dawnym kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Moszczance** Autorzy: J. Szczepańska Rok: 2024 DOI: 10.19195/2658-2082.79.1.6 URL: https://czasopisma.uwr.edu.pl/sobotka/article/download/16379/14689 > The paper discusses the epitaphs and inscriptions commemorating members of the von Mettich family from the Church of the Elevation of the Holy Cross in Moszczanka -a village which between 1607 and 1819 was a part of a fee tail belonging to the family, members of which were patrons of the church and found a final resting place there. **Dwór krzyżacki w Benowie (Polska), jego geneza, historia i znaczenie w świetle analizy historyczno-architektonicznej** Autorzy: Karol Czajka-Giełdon Rok: 2023 DOI: 10.35784/odk.3374 URL: https://ph.pollub.pl/index.php/odk/article/download/3374/4378 > This paper deals with the history of the former Teutonic manor in Benowo (German name: Bönhof) in relation to its spatial arrangement. The first part presents the source historical messages relating to this place and an attempt is made to read them again based on the relevant available research by historians and archaeologists regarding the beginnings of the activity of the Teutonic Order in the Prussian land. The available archival cartography concerning the location of the manor house is also **Zakonu Niemieckiego interpretatio Polonica. Uwagi o krzyżackim wątku dzieła naukowego Gerarda Labudy** Autorzy: Maciej Dorna Rok: 2021 DOI: 10.15804/hso210309 URL: http://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/hso/30/hso3009.pdf **Początki chrześcijaństwa i obecności relikwii Krzyża Świętego w Opolu** Autorzy: Piotr Górecki Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5889 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5889/5191 > Opole przez wieki wiodło prym stolicy Górnego Śląska. Jego początki sięgają przynajmniej VIII w. W średniowieczu ten książęcy gród był centrum księstwa opolsko-raciborskiego i siedzibą kapituły kolegiackiej. Z jednej z najstarszych legend dowiadujemy się, iż pod koniec X w. tereny te nawiedzić miał biskup praski św. Wojciech i na nieodległym wzgórzu udzielać chrztu świętego Opolanom. Przez wieki mieszkańcy historycznej stolicy Górnego Śląska pamiętali o swoim legendarnym misjonarzu, nazywając go **Architektura kościoła pobernardyńskiego pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Łukowie** Autorzy: Kacper Łażewski Rok: 2026 DOI: 10.18778/2084-851x.19.12 URL: https://doi.org/10.18778/2084-851x.19.12 > W artykule została omówiona architektura kościoła pobernardyńskiego pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Łukowie, która jak dotąd nie doczekała się wyczerpującego opracowania. Autorzy dotychczasowych publikacji skupiali się głównie na odtworzeniu historii świątyni, którą udało się doprecyzować dzięki przeprowadzonym kwerendom archiwalnym oraz porównaniu źródeł pisanych z zachowanym zabytkiem. Dokonana analiza formalno-genetyczna w kontekście architektury Rzeczypospolitej oraz zagranicznej, głównie **Patrocinia of St. Barbara in the Diocese (Archdiocese) of Warmia** Autorzy: Andrzej Kopiczko Rok: 2024 DOI: 10.21697/sc.2024.31.2.19 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/14704/12947 > The cult of St. Barbara in the Warmian diocese dates back to the activities of the Teutonic Order. Its earliest traces can be linked to 1242 and the fortress in Sartowice near Świecie, where the saint‘s relic was kept. Subsequently, chapels dedicated to her were established in Bratian, Gdańsk, Königsberg, and Malbork. In the diocese of Warmia within its pre-1992 boundaries, churches bearing her name were found in Boguchwały, Kętrzyn, Krzyżanowo, Rogóż (first), Pasym, Ryn Reszelski, Srokowo, Stra **Kauno miestietės Daratos Nabienės votas Kaunakiemiui: Šv. Kryžiaus bažnyčios fundacija** Autorzy: Vaida Kamuntavičienė, Sigitas Lūžys Rok: 2019 DOI: 10.7220/2335-8734.17.2 URL: https://www.vdu.lt/cris/bitstream/20.500.12259/100925/1/ISSN2335-8734_2019_N_17.PG_23-36.pdf > The present article comprehensively analyses the documents of foundation of the Church of St. Cross and building history for the first time in historiography. It contains the letter of Kaunas Magistrate from August 11, 1515, which confirms the foundation of Darata Nabienė, and the earliest extant visitation of the church in January, 1669. A careful analysis of the manuscript documents has determined that the first church in Kaunakiemis built between 1510 and 1515 was brick; most probably it was **Radzimiński, Andrzej: Kirche und Geistlichkeit im Mittelalter. Polen und der Deutsche Orden in Preussen. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011. 431, [10] S., 12 Abb. – ISBN 978-83-231-2707-9432 (72,– złoty).** Autorzy: Klaus Neitmann Rok: 2020 DOI: 10.1515/jgod-2020-0054 > Article Radzimiński, Andrzej: Kirche und Geistlichkeit im Mittelalter. Polen und der Deutsche Orden in Preussen. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011. 431, [10] S., 12 Abb. – ISBN 978-83-231-2707-9432 (72,– złoty). was published on November 1, 2020 in the journal Jahrbuch für die Geschichte Mittel- und Ostdeutschlands (volume 66, issue 1). **Historia i znaczenie zamku krzyżackiego w Ełku – dziedzictwo średniowiecza na Mazurach** Autorzy: Aleksandra Urbanowicz Rok: 2025 DOI: 10.15804/cpls.2025109 URL: http://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/cpls/13/cpls1309.pdf **Konflikt księcia pomorskiego Bogusława IV z zakonem templariuszy (1283 – ok. 1291)** Autorzy: K. Wasilkiewicz Rok: 2020 DOI: 10.15762/zh.2020.17 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2020.17 > The Conflict of Bogislaw IV, Duke of Pomerania, with the Knights Templar (1283 -c. 1291) **Materiały do historii szpitala, kościoła i prepozytury św. Krzyża w Starym Sączu** Autorzy: Wiktor Bazielich Rok: 1961 DOI: 10.52204/np.1961.14.203-247 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7762/7096 > Na północno-wschodnim krańcu miasta Starego Sącza wznosi się kaplica popularnie zwana mylnie Św. Florianem od figury tego Świętego umieszczonej w północnej ścianie. W istocie są to relikty i widomy znak kościoła pod wezwaniem Świętego Krzyża i szpitala dla ubogich, które na tym miejscu przed wiekami istniały. W niniejszym artykule autor poddał analizie dokumenty dotyczące historii zarówno szpitala, kościoła jak i prepozytury św. Krzyża w Starym Sączu. **Gimnazjum w Braniewie w XVI w. Studium o początkach szkolnictwa jezuickiego w Polsce** Autorzy: L. Piechnik Rok: 1958 DOI: 10.52204/np.1958.7.5-72 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7570/7000 > -- **Preussen zur Zeit der Landmeister. Beitraege zum Baukunst des Deutschen Ritterordens** Autorzy: C. Steinbrecht > Prusy pod panowaniem mistrzow krajowych. Przyczynki do budownictwa Zakonu Krzyzackiego. Ksiązka jest bogato ilustrowana (40 oddzielnych tablic i liczne ilustracje w tekście). Szczegolowe kompendium dotyczące zamkow krzyzackich, omawia kolejno poszczegolne budowle obronne Zakonu na ziemiach pruskich. Autor - C. Steinbrecht byl konserwatorem zabytkow i wieloletni opiekunem zamku w Malborku. Wys.grzbietu 38, 5 cm. Znaki proweniencyjne: exlibris Leona Rozdzynskiego i naklejka gdanskiej ksiegarni Joh **Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lachowiczach w opisie wizytacyjnym z 1745 roku** Autorzy: Kiryl Sytsko Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12459 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12459/11859 > W publikacji przedstawiono wizytację parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świę­tego w Lachowiczach z dnia 21 lipca 1745 r. Jest to jej pierwsza lustracja po remoncie kościoła zniszczonego w 1706 r. podczas wielkiej wojny północnej. Świątynia kilkakrotnie była trawiona przez pożary, została skonfiskowana po powstaniu styczniowym przez władze carskie oraz zniszczona przez władze Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w 1960 r. Aktualnie kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, podobnie jak **Biskup warmiński Paweł Legendorf (ok. 1410-1467). Między zakonem krzyżackim a Polską** Autorzy: Jerzy Przeracki Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1819 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1819/1844 > Paweł Legendorf ’s life and activities (around 1410–1467) were conditioned by the difficult neighborhood of the Teutonic Order in Prussia and the Polish Crown. His situation was complicated in the middle of this century, after the people of this land denounced obedience and then war to the Order, which was undoubtedly a rebellion. The location of Legendorf became especially difficult when during that thirteen years’ war of the Teutonic Order with Poland (1454-1466) he was appointed administrator **Saint Bridget of Sweden and the Teutonic Knights. Her Revelations in the context of the Gothic crucifix from the Holy Trinity Cathedral in Kulmsee (Chełmża) and the legacy of other mystics** Autorzy: P. Waszak Rok: 2022 DOI: 10.12775/om.2022.009 URL: https://apcz.umk.pl/OM/article/download/35998/34355 > The article presents an analysis of the early fifteenth-century wood-carved crucifix from the Holy Trinity cathedral in Kulmsee (Chełmża) in the context of the fourteenth-century Brigidian Revelations. The crucifix was created in a unique in the Teutonic Order State four-nails type. It differs from other, more distant, and older, crucifixes of the four-nails type. In my opinion, the crucifix, because of its inspirations which come from the Revelations of Saint Bridget of Sweden, is another type **Dwa gotyckie krzyże relikwiarzowe z kościoła św. Jakuba w Toruniu w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu w świetle najnowszych badań** Autorzy: J. Raczkowski, Monika Jakubek-Raczkowska Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18276 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18276/16902 > W niedużym zespole średniowiecznego złotnictwa, zachowanym z dziedzictwa Torunia i państwa zakonnego w Prusach, uwagę zwracają dwa sporych rozmiarów krzyże relikwiarzowe, przeznaczone pierwotnie dla partykuł drzewa Krzyża św., przechowywane w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu a wcześniej w Pelplinie. Są to dzieła ze złoconego srebra, inkrustowane i grawerowane; oba w literaturze wiązane są z kościołem św. Jakuba w Toruniu, gdzie znajdowały się od XIX w. Autorzy dokonują rozwarstwienia obu zabytków, **Das historische Kulturerbe des Deutschordensstaates in Preußen im Bewusstsein der Jugend Region Ermland-Masuren – Analyse von Fragebogenuntersuchungen** Autorzy: Adam Halemba Rok: 2021 DOI: 10.31648/ep.7202 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/ep/article/download/7202/5437 > W artykule prezentuję analizę fragmentu szeroko zakrojonych badań ankietowych przeprowadzonych w latach 2016–2017 wśród młodzieży licealnej regionu warmińsko-mazurskiego. Zebrano w sumie 555 ankiet z obszaru wszystkich powiatów województwa. Badaniom poddano kwestie w kontekście analizy odpowiedzi na kilka z pytań ankietowych dotyczących znajomości dorobku, rozumienia i postrzegania elementów i reliktów materialnego dziedzictwa historycznego państwa zakonu krzyżackiego w Prusach.Wyróżniono kilka **Z dziejów krzyża** Autorzy: K. Bryński Rok: 1970 DOI: 10.21906/RBL.3251 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3251/3338 > — **„Mądrość zbudowała sobie dom… Państwo krzyżackie w Prusach”, Muzeum Zamkowe w Malborku, 15–17 listopada 2019 r.** Autorzy: Sebastian Wysokowicz Rok: 2020 DOI: 10.4467/23916001HG.20.021.13627 > Studia Historica Gedanensia » 2020 » Tom 11 (2020) » KRONIKA NAUKOWA A A A **Z dziejów katolickiej parafii w Miłakowie w XIX wieku** Autorzy: M. Jodkowski Rok: 2014 DOI: 10.31648/SW.174 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sw/article/download/174/138 > Proboszcz z Ełdyt Wielkich ks. Heinrich Renkel (Renze) zakupił 5 kwietnia 1852 r. wolnostojący dom w Miłakowie, aby zaadaptować go na cele kultu religijnego. Urządzono w nim oratorium, które poświęcił ełdycki proboszcz ku czci Krzyża Świętego 12 grudnia 1855 r. Od tego czasu księża z Ełdyt Wielkich okazjonalnie sprawowali w nim katolickie nabożeństwa. W związku ze wzrastającą liczbą wiernych w 1864 r. nabyto parcelę pod budowę kościoła. Tegoż roku utworzono w Miłakowie kurację oraz nominowano pi **Budownictwo Kościoła ewangelickiego na obszarach historycznej Warmii w dobie sekularyzacji (1772-1840)** Autorzy: Ks. Marek Jodkowski Rok: 2023 DOI: 10.24425/snt.2014.112781 URL: http://journals.pan.pl/Content/98046/PDF/Jodkowski.pdf > One of the consequences of the incorporation of Warmia into the Kingdom of Prussia was the growing secularisation of the entire region. The lands belonging to the bishop of Warmia and his canons became the property of the state. The Prussian Partition enabled Protestants to settle in the areas which had previously been domi-nated almost entirely by Catholics. State authorities tried to meet the expectations of Protestants already in the 18th century by employing school headmasters and religion t **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg** Autorzy: B. Schmid > Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow. **Lokalizacja kościoła w przestrzeni średniowiecznego miasta – przykład Barczewka (Alt-Wartenburg) na Warmii** Autorzy: Felix Biermann, Christofer Herrmann, Arkadiusz Koperkiewicz Rok: 2025 DOI: 10.23858/apol70.2025.05 URL: https://journals.iaepan.pl/apol/article/download/4144/4026 > Na podstawie badań archeologicznych ustalono, że w średniowiecznym ośrodku Wartenberg (dziś Barczewko, gmina Barczewo) na Warmii przypuszczalnie istniał kościół ufundowany w latach 1325/1330 przez biskupa warmińskiego, zniszczony w 1354 r. podczas ataku Litwinów. Był to prosty, drewniany budynek, o konstrukcji szachulcowej. Znaleziono tylko negatywy drewnianej konstrukcji, zwęglone drewno, liczne żelazne elementy konstrukcyjne. Orientacja na linii wschód‒zachód i lokalizacja w centrum cmentarza **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Chronik der Marienkirche in Danzig. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkription und Auswertung. Kronika kościoła Mariackiego w Gdańsku. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkrypcja i analiza, bearb. v. Christofer Herrmann, Edmund ** Autorzy: Piotr Oliński Rok: 2015 DOI: 10.15762/zh.2015.10 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.10 > W ostatnim okresie ożywiły się prace nad edycjami źródeł średniowiecznych i nowożytnych Gdańska.Świadczy o tym również wydanie Historisches Kirchen Register Eberharda Böttichera, źródła określanego jako kronika kościoła Mariackiego z 1616 r.Eberhard Bötticher sprawował urząd witryka kościoła Mariackiego w Gdańsku w początkach XVII w.W Historisches Kirchen Register oprócz własnych obserwacji i doświadczeń wykorzystał wiele materiałów dotyczących tej świątyni, a także Gdańska, sięgając również okr **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Castle in Działdowo (Soldau) in the context of defensive architecture of Teutonic Order** Autorzy: Marcel Knyżewski Rok: 2015 DOI: 10.51974/kmw-142703 URL: https://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-142703-68834?filename=Castle in Dzialdowo.pdf > Komunikaty Mazursko 2015,nr 2(288) W dotychczasowej literaturze przedmiotu mona wskaza na wyrniajce si okresy powstawania monumentalnej architektury krzyackiej umieszczone w konkretnej przestrzeni politycznej i gospodarczej.Pocztkowo w budownictwie warownym dominowao drewno.Krzyacy otrzymywali wwczas grody od ksit polskich, **Die Statuten des Deutschen Ordens nach den ältesten Handschriften** Autorzy: M. Perlbach > Opracowanie dokumentow Zakonu Krzyzackiego, autorstwa Maxa Perlbacha, niemieckiego historyka i bibliotekarza, badacza średniowiecznej historii Prus, Polski i Zakonu krzyzackiego, na podstawie zachowanych rekopisow. Zawiera m. in. dokumenty związane z najstarszą historią Zakonu, dotyczące m. in. szpitala w Accon, przywileje papiezy Innocentego III, Honoriusza III, Grzegorza IX, przepisy związane z rytualem przyjecia oraz dokumenty wystawiane przez poźniejszych mistrzow Zakonu. **Die Dominikaner und Franziskaner im Deutsch-Ordensland Preußen bis zum Jahre 1466** Autorzy: W. Roth > Publikacja na temat historii i roli zakonow dominikanskich i franciszkanskich w panstwie krzyzackim do 1466 (praca doktorska Wernera Rotha, obroniona na uniwersytecie w Krolewcu). Pierwszy klasztor dominikanski na tych ziemiach powstal w Gdansku w 1227 r. (ksiąze Świetopelk przekazal dominikanom kościol św. Mikolaja). Z Gdanska dominikanie rozprzestrzenili sie na teren calych Prus. W Elblągu pojawili sie w 1238 r., a wiec juz rok po zalozeniu miasta. Franciszkanie na ziemie polskie przedostali s **Zarys dziejów baliwatu brandenburskiego joannitów do końca XVI w. Wpływ reformacji na jego funkcjonowanie** Autorzy: K. Wasilkiewicz Rok: 2018 DOI: 10.14746/seg.2018.18.23 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/30159/26700 > The article discusses selected fragments of history of the Bailiwick of Brandenburg, a jurisdiction of the Knights Hospitaller until the end of the 16th century, showing structural transformations it underwent over the centuries. Having outlined the social and political foundation of its functioning, the author presents the influence that the Reformation had on the bailiwick. **Święty Chrystian - cysters - misyjny biskup Prus (próba nowego spojrzenia)** Autorzy: Krystyna Zielińska-Melkowska Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.35-61 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7317/7891 > -- **Misja Benedyktynów Słowiańskich w kościele Św. Krzyża w Krakowie** Autorzy: Marian Kanior Rok: 1994 DOI: 10.15633/FHC.1437 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1437/1333 > The article discusses the establishment of the Benedictine Church in the Slavonic rite (the Church of the Holy Cross). **Ślady działalności oficyn jezuickich w Wilnie i Braniewie na przełomie XVI i XVII wieku w zbiorach Biblioteki „Hosianum” w Olsztynie jako przykład procesów integracyjnych w Rzeczpospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Tomasz Garwoliński Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.10000 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10000/8347 > Biblioteka Wyższego Seminarium Duchownego Metropolii Warmińskiej „Hosianum” w Olsztynie jest spadkobierczynią biblioteki Kolegium Jezuickiego w Braniewie, założonego w 1565 roku przez kard. Stanisława Hozjusza. Nie dziwi więc fakt, że duża liczba jej zabytkowego księgozbioru została wydrukowana w oficynach jezuickich w Wilnie i w Braniewie. Artykuł jest próbą omówienia powstałych w nich, a zachowanych w zbiorach książnicy seminaryjnej starych druków z przełomu XVI i XVII wieku jako swoistego zwi **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **The Schorn family from Braniewo** Autorzy: Jacek Tadeusz Hyla Rok: 2026 DOI: 10.51974/kmw-216503 URL: https://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-216503-137751?filename=The-Schorn-family-from-Br.pdf > Praca przedstawia losy członków patrycjuszowskiej rodziny Schorn z Braniewa, której dzieje zapoczątkował Heinrich Schorn, przybyły do Braniewa w połowie XVII wieku z Kaiserswerth w Nadrenii. Jego potomkowie należeli do elity władzy i gospodarki Braniewa do końca XVIII wieku. Historię rodziny przedstawiono na tle współczesnych im wydarzeń, w oparciu o istniejące publikacje oraz materiały źródłowe, z których część nie była dotychczas opracowana i wykorzystana. Opisano fakty z zakresu życia rodzinn **Warmia w czasach saskich** Autorzy: S. Achremczyk Rok: 2025 DOI: 10.12775/klio.2025.002 URL: https://apcz.umk.pl/KLIO/article/download/48707/42655 > W czasach saskich Warmia miała to szczęście, iż rządzili nią wykształceni, doświadczeni życiowo, wpływowi politycznie biskupi i to wywodzący się z zamożnych senatorskich rodów. Roczne dochody biskupów sięgały od stu tysięcy złotych na początku XVIII wieku do 238 tysięcy złotych w 1772 roku. Dominium warmińskie zostało dotknięte wielką wojną północną, wojną siedmioletni. Charakterystyczne było, iż po wojnach , zarazach szybko się odbudowywało. Biskupi podjęli duże inwestycje sakralne. W połowie X **Hymny w zabytkach liturgiczno-muzycznych Krzyżaków w Polsce** Autorzy: Henryk Piwoński Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7729 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7729/6875 > - **Rafał Simiński. Konflikt – pojednanie – współpraca. Studia nad polityką książąt zachodniopomorskich i biskupów kamieńskich wobec Zakonu Krzyżackiego w Prusach w latach 1320–1423** Autorzy: R. Czaja Rok: 2021 DOI: 10.12775/om.2021.018 URL: https://doi.org/10.12775/om.2021.018 > Rafał Simiński. Konflikt – pojednanie – współpraca. Studia nad polityką książąt zachodniopomorskich i biskupów kamieńskich wobec Zakonu Krzyżackiego w Prusach w latach 1320–1423. Wrocław: Wydawnictwo Chronicon, 2019. 725 pp. ISBN: 978-83-950-4030-6. **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 16)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2024 DOI: 10.31648/cetl.9394 URL: https://doi.org/10.31648/cetl.9394 > The article presents the church centers in Olecko (Holy Family), Olecko – Lesk (Assumption of the Blessed Virgin Mary), Olszewo Węgorzewskie (Exaltation of the Holy Cross), Orłowo (Saint Kazimierz) and Orzysz (Our Lady of the Scapular). **Sławomir Zonenberg. Stosunki krzyżacko-mendykanckie w Prusach do 1466 roku [Relations between the Teutonic Order and Mendicant Orders in Prussia until 1466]** Autorzy: R. Kubicki Rok: 2019 DOI: 10.12775/om.2019.016 URL: https://apcz.umk.pl/OM/article/download/OM.2019.016/22846 > Slawomir Zonenberg. Stosunki krzyzacko-mendykanckie w  Prusach do 1466 roku [Relations between the Teutonic Order and Mendicant Orders in Prussia until 1466]. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2018. 424 pp. ISBN: 978-83-8018-186-1. [review] **Okręg klasztoru dominikanów w Świdnicy w XVI wieku** Autorzy: Krzysztof Kaczmarek Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.14543 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14543/14979 > Klasztor Dominikanów pw. Świętego Krzyża w Świdnicy powstał pod koniec XIII wieku. W okresie poprzedzającym reformację bracia działali aktywnie zarówno na terenie miasta, jak i w jego okolicy. Dokładny zasięg ich wpływów był dotąd nieznany; wiadomo było tylko, że w bezpośrednim sąsiedztwie klasztoru świdnickiego znajdowało się kilka innych domów zakonnych braci kaznodziejów (Wrocław, Brzeg, Ząbkowice, Legnica). Wypowiedzianą przed wielu laty przez Jerzego Kłoczowskiego opinię, iż nie da się wyzn **Kazimierz Pospieszny, Domus Malbork. Zamek krzyżacki w typie regularnym [Domus Malbork. Castle of the Teutonic Order of a regular type] (Monografie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika** Autorzy: J. Raczkowski Rok: 2017 DOI: 10.12775/OM.2016.015 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/OM/article/download/OM.2016.015/12020 > Kazimierz Pospieszny, Domus Malbork . Zamek krzyzacki w typie regularnym [ Domus Malbork . Castle of the Teutonic Order of a regular type ] (Monografie Uniwersytetu Mikolaja Kopernika w Toruniu), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikolaja Kopernika, Torun 2014, 336 pp., 283 black-and-white figures., 30 coloured figures, ISBN: 978-83-231-3084-0 **Między traditio i renovatio Ecclesiae. O średniowiecznych krucyfiksach triumfalnych i ich nowych aranżacjach w Rzeczypospolitej XVI-XVIII wieku** Autorzy: Dobrosława Horzela, M. Walczak Rok: 2024 DOI: 10.18290/rh24724-3 URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/0760b4c6-5262-4311-8347-696651b23886/download > Ważną rolę w katolickiej teorii obrazu i jej podejściu do praktyk religijnych w okresie potrydenckim odegrało pojęcie starożytności. W myśl tej zasady materialne pozostałości przeszłości stały się ważnymi argumentami potwierdzającymi prawdziwość doktryny i zwyczajów Kościoła rzymskiego. W Rzeczypospolitej reformy liturgiczne zapoczątkowane na Soborze Trydenckim zaczęto stosunkowo szybko wprowadzać w życie. Biorąc pod uwagę szybko postępujące radykalne zmiany w wyposażeniu wnętrz kościelnych, war **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZĘŚĆ 27)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.11318 URL: https://doi.org/10.31648/cetl.11318 > W artykule scharakteryzowano ośrodki kościelne w Turośli (Matki Boskiej Częstochowskiej), Ukcie (Podwyższenia Krzyża Świętego), Użrankach (św. Apostołów Piotra i Pawła), Węgielsztynie (św. Józefa) i Węgorzewie (św. Apostołów Piotra i Pawła). Wszystkie należą aktualnie do diecezji ełckiej. **Maria Spławska-Korczak, Zamek krzyżacki w Świeciu. Próba rekonstrukcji zamku wysokiego w średniowieczu, Toruń 2014, Wydawnictwo Naukowe UMK, ss. 222** Autorzy: Janusz Trupinda Rok: 2015 DOI: 10.15762/ZH.2015.25 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.25 > Badania nad zamkami krzyżackimi w Prusach nie tracą na popularności.Na rynku wydawniczym ukazują się nowe opracowania o charakterze syntetycznym i analitycznym **Fundacje kapliczek i krzyży przydrożnych na Polskim Podkarpaciu. Geneza i typologia** Autorzy: U. Janicka-Krzywda Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.401-442 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7540/7371 > W Polsce tradycja wznoszenia przydrożnych kapliczek i krzyży sięga XI wieku. Misjonarze nowej religii usunęli pogańskie świątynie, wycięli święte drzewa oraz zbezcześcili święte skały i źródła. W miejscu, z którego wygnano pogańskie bałwochwalstwo, zwykle stawiano krzyż. Na przestrzeni wieków wyrósł zwyczaj upamiętniania w podobny sposób ważnych wydarzeń w Kościele i państwie, w życiu małych wspólnot, a nawet w życiu poszczególnych osób. Stawianie przydrożnych krzyży i kapliczek stało się bardzo **Zamek krzyżacki w Toruniu XIII–XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego. Edited by Elżbieta Pilecka, Zbigniew Nawrocki, Romualda Uziembło, and Jadwiga Łukaszewicz** Autorzy: J. Raczkowski Rok: 2019 DOI: 10.12775/om.2019.022 URL: https://doi.org/10.12775/om.2019.022 > Zamek krzyzacki w Toruniu XIII–XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorow Muzeum Okregowego [The Teutonic Order’s Castle in 13th–21th-Century Thorn: Historical and Architectural Study with a Catalog of Architectural Detail from the Collections of the District Museum in Torun]. Edited by Elzbieta Pilecka, Zbigniew Nawrocki, Romualda Uziemblo, and Jadwiga Łukaszewicz. Torun: Muzeum Okregowe w Toruniu, 2017. 243 pp. ISBN: 978-83-60-324-80-6. [revie **Tajemnica Krzyża Świętego** Autorzy: Sawa Hrycuniak Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.03 **Danuta Bogdan, Jerzy Przeracki, Urzędnicy Starego i Nowego Miasta Braniewa do 1772 roku, Archiwum Państwowe w Olsztynie, Olsztyn 2018, ss. XLVII, [1], 693.** Autorzy: Marcin Frąś Rok: 2020 DOI: 10.12775/akz.2019.015 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/AKZ/article/download/AKZ.2019.015/24594 > Danuta Bogdan, Jerzy Przeracki, Urzednicy Starego i Nowego Miasta Braniewa do 1772 roku,  Archiwum Panstwowe w Olsztynie, Olsztyn 2018, ss. XLVII, [1], 693. **The Neuhof (Biedaszki) Folwark according the 15th-16th century sources** Autorzy: Seweryn Szczepański Rok: 2021 DOI: 10.51974/kmw-140185 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-140185-69555?filename=The Neuhof _Biedaszki_.pdf > Artykuł dotyczy folwarku Neuhof (Biedaszki) w XV-XVI wieku. W 1458 roku folwark został przekazany Wernhardowi Seyfersdorfowi, w XVI wieku stanowił na powrót własność krzyżacką, później należał do starosty z Kętrzyna (Rastemburga). O wyposażeniu folwarku informują inwentarze średniowieczne, które zostały opublikowane w zbiorze Das grosse Ämterbuch des Deutschen Ordens. Znacznie mniej wiadomo na temat folwarku Neuhof w okresie po 1525 roku. Opublikowany niżej inwentarz z 1532 roku wypełnia te brak **Kult świętych w zabytkach liturgicznych Krzyżaków w Polsce** Autorzy: Henryk Piwoński Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7616 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7616/6829 > - **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Wojciech Lorek, Norbert Delestowicz, and Robert T. Tomczak. Poczet wielkich mistrzów krzyżackich w Malborku 1309–1457 [Lineage of Teutonic Order’s grandmasters in Marienburg 1309–1457]** Autorzy: R. Czaja Rok: 2019 DOI: 10.12775/om.2019.021 URL: https://apcz.umk.pl/OM/article/download/OM.2019.021/23017 > Wojciech Lorek, Norbert Delestowicz, and Robert T. Tomczak. Poczet wielkich mistrzów krzyżackich w Malborku 1309–1457 [Lineage of Teutonic Order’s grandmasters in Marienburg 1309–1457]. Edited by Norbert Delestowicz. Kraków: Avalon, 2018. 341 pp. ISBN 978-83-7730-277-4. [review] **Konflikt władzy kościelnej i państwowej na Warmii w kontekście dogmatu o nieomylności papieża** Autorzy: M. Żmudziński Rok: 2022 DOI: 10.35765/hp.2339 URL: https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/download/2339/2187 > CEL NAUKOWY: Celem naukowym artykułu jest przedstawienie konfliktu władzy kościelnej i państwowej, którego przyczyną była recepcja dogmatu o nieomylności papieskiej. Biskup warmiński wobec duchownych jego diecezji, buntujących się przeciw nieomylności, zastosował kanoniczne sankcje, których skutki przekroczyły wewnętrzną dyscyplinę Kościoła i nałożyły się na obszar władzy państwowej. Spór kompetencyjny Kościoła i państwa w przestrzeni oświatowej przerodził się w wieloletni konflikt. PROBLEM I M **Die mittelalterliche Bildhauerkunst im Deutschordensland Preussen** Autorzy: K. H. Clasen Rok: 1939 > Monografia na temat średniowiecznej rzeźby w Prusach krzyzackich, opisuje m. in. tak zwane Madonny na lwie z pd. cześci dawnych Prus Zachodnich. Zawiera 24 tablice z fotografiami dziel, nie zawsze mających jednak coś wspolnego ze sztuką krzyzacką (np. „śmiejącą sie Polka” z katedry w Naumburgu). Ksiązka z serii : Denkmaler Deutscher Kunst. I. **Zamki mazowieckie a architektura zakonu krzyżackiego. Rekapitulacja** Autorzy: Piotr Lasek Rok: 2019 DOI: 10.12775/ahp.2018.005 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/AHP/article/download/AHP.2018.005/18145 > Zarys treści. Artykuł dotyczy problematyki związków między architekturą obronno-rezydencjonalnązakonu krzyżackiego a zamkami mazowieckimi. Autor analizuje dotychczasowepoglądy na temat korelacji artystycznych między dominium Zakonu a Mazowszem,konfrontując je zarówno ze studiami nad architekturą zachowanych obiektów, jak i źródłamipisanymi oraz wynikami najnowszych badań terenowych. Na tej podstawie wysnuwa nowewnioski odnośnie ewentualnych wzajemnych relacji architecturae militaris obu państw,j **Dokumenty pokoju brzeskiego między Polską i Litwą a Zakonem Krzyżackim z 31 grudnia 1435. Edited by Adam Szweda, Marcin Hlebionek, Sobiesław Szybkowski, and Janusz Trupinda. Co-editors: Rimvydas Petrauskas and Sergey Polekhov.** Autorzy: J. Grabowski Rok: 2022 DOI: 10.12775/om.2022.017 URL: https://apcz.umk.pl/OM/article/download/41878/34366 > Dokumenty pokoju brzeskiego między Polską i Litwą a Zakonem Krzyżackim z grudnia **The 13th-Century Conquest of Prussia Reconsidered | Review of: DOBROSIELSKA, Alicja. Opór, oportunizm, współpraca. Prusowie wobec zakonu krzyżackiego w dobie podboju. Olsztyn: Towarzystwo Naukowe Pruthenia, 2017. – 240 s. ISBN 978-83-934214-9-7** Autorzy: Marius Ščavinskas Rok: 2018 DOI: 10.15181/ahuk.v37i0.1937 > Publisher: Klaipėdos universitetas, Journal: Acta Historica Universitatis Klaipedensis, Title: The 13th-Century Conquest of Prussia Reconsidered | Review of - DOBROSIELSKA, Alicja. Opór, oportunizm, współpraca. Prusowie wobec zakonu krzyżackiego w dobie podboju. Olsztyn - Towarzystwo Naukowe Pruthenia, 2017. – 240 s. ISBN 978-83-934214-9-7, Authors: Marius Ščavinskas **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Akademicki Związek św. Bonifacego w Braniewie w drugiej połowie XIX wieku** Autorzy: M. Jodkowski Rok: 2017 DOI: 10.31648/SW.75 > Akademicki Związek św. Bonifacego w Braniewie (Akademischer Bonifatiusverein) erygowano 25 października 1887 r. z inicjatywy Bernharda Oestreicha. Wstąpiło wówczas do niego 28 kleryków Seminarium Duchownego w Braniewie. Celem działania tej organizacji było zadośćuczynienie duchowym i materialnym potrzebom katolików żyjących w diasporze. Protektorat nad tym związkiem objął od semestru zimowego 1887/1888 ks. prof. Franz Dittrich. Członkami honorowymi tej organizacji byli przeważnie wykładowcy Lice **Die Beziehungen des Deutschen Ordens zu den Grafen von Kyburg und zur Stadt Bern in der ersten Hälfte des 13. Jahrhunderts** Autorzy: Piotr Gotówko Rok: 2023 DOI: 10.12775/om.2022.008 URL: https://apcz.umk.pl/OM/article/download/34596/34410 > The Relations between Teutonic Orden, the House of Kyburg and the city of Bern in the first part of the 13. century As the Teutonic Order begann acquitting lands in the south-western part of the Reich and the neighbouring Burgundy between 1200-1212, he depended on the goodwill of the mighty House of Kyburg. Beacause the Teutonic Brethren were the favorites of their rivals, the Hohenstaufen, it was diffucult for them, to gain also their grace. The same applied for the city of Bern, standing unde **Warszawa i Łowicz. Dwie kolegiackie kaplice Chrystusa Ukrzyżowanego w XVIII stuleciu** Autorzy: Alina Barczyk, J. Sito Rok: 2020 DOI: 10.18778/2084-851x.09.04 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/12284/11863 > Dwie kaplice wzniesione przy kolegiatach w Warszawie i w Łowiczu, mieszczące słynące łaskami krucyfiksy, wykazują liczne analogie, do których należą: lokalizacja na przedłużeniu północnych naw, powiązania obu kapituł kolegiackich oraz szczególny status świątyń kojarzonych z najważniejszymi osobami w Rzeczypospolitej – królem (a także, w szerszym ujęciu, Sejmem i kręgiem dworskim) oraz prymasem, czyli interrexem. Mimo że powstanie architektury kaplic dzieliło blisko pół wieku, dostrzec można wzaj **Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135 > -- **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Biskupi i krzyże. Tak zwany epizod szczeciński krucjaty połabskiej (1147) w relacji Wincentego z Pragi** Autorzy: Szymon Górski Rok: 2018 DOI: 10.15762/ZH.2018.39 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.39 > [532] zastpienia udziau w wyprawie do Syrii wypraw wojenn przeciwko **Paweł Karp. Polsko-husycka wyprawa zbrojna przeciw Zakonowi Krzyżackiemu w roku 1433 [The Polish-Hussite War Expedition against the Teutonic Order in 1433]** Autorzy: Konrad Ziółkowski-Ramza Rok: 2019 DOI: 10.12775/om.2019.018 URL: https://apcz.umk.pl/OM/article/download/OM.2019.018/23016 > Paweł Karp. Polsko-husycka wyprawa zbrojna przeciw Zakonowi Krzyżackiemu w roku 1433 [The Polish-Hussite War Expedition against the Teutonic Order in 1433]. Zielona Góra: Wydawnictwo Eternum, 2017. 383 pp. ISBN: 978-8365716-05-7. [review] **Modern sepulkral buildings in the churches of historical Warmia (approx. 1500 – ca. 1800)** Autorzy: Zbigniew Czernik Rok: 2023 DOI: 10.51974/kmw-161303 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-161303-89934?filename=Modern sepulkral.pdf > Już w najstarszej tradycji chrześcijańskiej kościoły były miejscem pochówków. Najczęściej miejsce wiecznego spoczynku znajdowali tam władcy państw, duchowni, osoby zasłużone dla Kościoła, wybitne osobistości, lokalni rządcy, mieszczanie, szlachta… Nie inaczej też było na Warmii. Już od XIV wieku w wybudowanych kościołach chowano zmarłych - w warmińskich okolicznościach w większości były to osoby duchowne. Sytuacja taka praktycznie trwała do XIX wieku, kiedy to wykształcają się do dziś znane form **On the Teutonic Order’s watchtower in Jegławki** Autorzy: Grzegorz Białuński Rok: 2021 DOI: 10.51974/kmw-145281 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-145281-72722?filename=On the Teutonic Order_s.pdf > Ostatnio ponownie wprowadzono do literatury i potocznego obiegu istnienie zamku krzyżackiego w Jegławkach (Jäglack). Ów domniemany krzyżacki zameczek miał zostać zniszczony dopiero podczas tzw. najazdów tatarskich w czasie drugiej wojny północnej (1655–1660), a na jego miejscu powstał nowożytny pałac, którego obecna bryła pochodzi z XIX w. Ta w zasadzie pojedyncza informacja zaistniała już w historiografii, zwłaszcza popularnonaukowej, ale też naukowej, nie wspominając szerzej o Internecie. **Pierwotny kościół franciszkański w Krakowie** Autorzy: A. Zwiercan Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.60.77-89 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6717/7535 > -- **Relacja kwidzyńskiej rekluzy bł. Doroty z Mątów Wielkich i wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Konrada von Wallenroda** Autorzy: Małgorzata Parcheniak Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.7 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.7 > Niniejszy artykuł jest próbą analizy relacji, łączącej bł. Dorotę z Mątów Wielkich (1347-1394) i wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego w Prusach Konrada von Wallenroda (ok.1330/1340-1393), z uwzględnieniem: literackich, historycznych i teologiczno-mistycznych aspektów tego problemu. Opis relacji tych osób na tych płaszczyznach, pozwala na sformułowanie następujących wniosków: 1/ przekazy historyczny i literacki o problemie są rozbieżne; 2/ Konrad von Wallenrod był głową państwa zakonu krzyżackie **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Zarys dziejów diecezji chełmińskiej** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.59-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6692/7770 > -- **A military order in an order state. Pomeranian Hospitallers and the Teutonic Knights, 1308–1370** Autorzy: Marek Smoliński Rok: 2023 DOI: 10.26881/sds.2023.26.09 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/stzdsr/article/download/10102/9173 > W polskiej literaturze przedmiotu od lat funkcjonuje pogląd o niezbyt dobrych stosunkach panujących między zakonem krzyżackim w Prusach a joannitami na Pomorzu w latach 1308–1370. Głównego powodu wzajmnej niechęci obu zakonów dopatrywano się w konkurencji ekonomicznej. Po opanowaniu Pomorza Gdańskiego Krzyżacy mieli blokować rozwój gospodarczy dóbr joannickich na Pomorzu. Ze względu na to joannici mieli w końcu nie wytrzymać konkurencji gospodarczej z Krzyżakami i do 1370 r., poniekąd do tego zm **Czternastowieczny fresk z motywem Matki Bożej współdźwigającej krzyż w architektonicznej przestrzeni dwunawowej fary w Bolkowie** Autorzy: A. Jankowski Rok: 2022 DOI: 10.36744/bhs.1054 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1054/650 > Odkryte ostatnio w kościele pw. św. Jadwigi w Bolkowie gotyckie malowidła ścienne i średniowieczne detale architektoniczne ukazały w nowym świetle wczesne dzieje architektury świątyni. Dowiodły, że kościół przebudowano w 3. ćwierci XIV w. na dwunawową halę, a nie – jak zakładano – na założenie trójnawowe. Wśród reliktów gotyckich malowideł z kilku faz historycznych przetrwało wyobrażenie będące najstarszą w malarstwie polskim obrazową wykładnią idei compassio Mariae. Jest to wyjątkowo rzadki mot **Czy świętokrzyskie relikwie Drzewa Krzyża Świętego to zaginione relikwie króla Serbii Stefana Urosza I?** Autorzy: K. Maciaszek Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.19-48 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4851/5932 > Celem artykułu jest poszukanie odpowiedzi na pytanie, czy świętokrzyskie relikwie Drzewa Krzyża Świętego odnalazły swojego pierwotnego właściciela. Dużo argumentów przemawia   za tezą, że partykuły Męki Pańskiej, spoczywające obecnie na Łysej Górze, znajdowały się  w staurotece, która należała do króla Serbii Stefana Urosza I. Podczas najazdu Serbów w 1268 r. wpadła ona w ręce Węgrów, następnie stała się własnością króla Beli IV. Po śmierci Beli, jego syn i następca mógł przywieźć relikwiarz z c **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Nowa Huta – miasto bez Boga? Walki o krzyż 1960** Autorzy: P. Kapusta Rok: 2020 DOI: 10.15503/ONIS2011.276.283 URL: https://doi.org/10.15503/onis2011.276.283 > brak **Wolter von Plettenberg und der Untergang des Deutschen Ordens in Preussen : eine Studie aus der Reformationszeit Livlands** Autorzy: L. Arbusow > Rozprawa na temat Woltera von Plettenberga i zmierzchu Zakonu Krzyzackiego w Prusach. Studium z czasow reformacji w Inflantach. Wolter von Plettenberg byl mistrzem krajowym w Inflantach w latach 1494-1535. Publikacja wydana przez Stowarzyszenie do Historii Reformacji (seria : „Schriften des Vereins fur Reformationsgeschichte”). **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Inwentarz kościoła Najświętszej Maryi Panny na Zamku Wysokim w Malborku z 1829 r.** Autorzy: Marek Jodkowski Rok: 2025 DOI: 10.30439/wst.2025.2.10 URL: https://czasopismowst.pl/index.php/wst/article/download/532/300 > Kościół zamkowy w Malborku stanowił dla zakonu krzyżackiego w okresie średniowiecza główne miejsce celebracji liturgicznych. W okresie nowożytnym przekazano go jezuitom, którzy wyposażyli świątynię w sprzęty barokowe i późnobarokowe. Po ich kasacie świątynia ta stała się filią kościoła miejskiego. Remont prowadzony przez Konrada Steinbrechta od 1882 r. spowodował opróżnienie świątyni, której zamierzano nadać średniowieczny wygląd. Jej inwentarz z 1829 r. prezentuje zatem nieocenioną wartość hist **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Krucyfiks Cristo vivo w kościele św. Michała Archanioła w Urazie. Wirtuozerskie przedstawienie Chrystusa Ukrzyżowanego Lwowskiej Szkoły Rzeźbiarskiej Doby Rokoka.** Autorzy: Maria Feliks Rok: 2021 DOI: 10.25167/ls.2047 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/2047/3956 > Artykuł dotyczy wyjątkowego na tle sztuki polskiej XVIII w. przedstawienia Chrystusa Ukrzyżowanego pochodzącego z kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Nawarii k/Lwowa, a znajdującego się obecnie w kościele pw. św. Michała Archanioła w Urazie k/ Brzegu Dolnego. Krucyfiks ten, wraz z częścią wyposażenia nawaryjskiej świątyni, został w 1945 r. przewieziony przez opuszczających Kresy Wschodnie Polaków na Dolny Śląsk. Dzięki temu, nie podzielił losu pozostałych elementów znakomitej dekoracji rzeźbiarskie **Dwa kościoły. Budownictwo kultowe w międzywojennych Niemczech jako przestrzeń modernistycznych eksperymentów** Autorzy: R. Makała Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.17 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5186/4662 > The time between WW I and II was a period of intensive development of church architecture in Germany. In the new situation after the defeat in WW I on the wave of Christian renewal movements, the concept of the church as a building corresponding to its functions, as an object expressing the character of religion and the vision of a congregation as a community in modern society was re -formulated. The dynamically developing church architecture was an area of intense experiments (especially in the **Starotestamentalna typologia krzyża Jezusa Chrystusa** Autorzy: Piotr Juckiewicz Rok: 2022 DOI: 10.34768/fp2022a15 > W artykule autor podejmuje się omówienia starotestamentalnych figur symbolu krzyża, ukazując tym samym wachlarz znaczeń i głębię tego znaku. Na podstawie wyników badań przeprowadzonych z wykorzystaniem metody heurystycznej, analitycznej oraz syntetyczno-krytycznej przedstawia w nim proces kształtowania się rozumienia znaku krzyża w mentalności ludzi wierzących, tworzących Pierwszy Kościół. Symbol ten, mimo negatywnych konotacji z narzędziem męki i śmierci nie tylko Chrystusa, ale i potencjalnych **Zgromadzenia św. Wincentego a Paulo na Warmii** Autorzy: Jan Obłąk Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.47-58 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7723/7068 > x **Druki braniewskie w zbiorach Biblioteki Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie** Autorzy: A. Łuczyńska Rok: 2021 DOI: 10.33077/UW.25448730.ZBKH.2021.663 URL: https://doi.org/10.33077/uw.25448730.zbkh.2021.663 > Oficyna wydawnicza w Braniewie funkcjonowała w latach 1589 – 1773. Jej działalność podzielić można na dwa okresy. Pierwszy to funkcjonowanie i prowadzenie jej przez kolejno sześciu typografów prywatnych: Jana Saxo, Jerzego Schönfelsa, Kacpera Weingärtnera, Piotra Freimutha, Piotra Schultza oraz Piotra Rosenbüchlera. Drugi okres to lata 1697 – 1773 kiedy oficyna zarządzana była przez Towarzystwo Jezusowe.W zbiorach Biblioteki Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie znajdują się 64 stare druki (w tym 68 **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Heinricha Kippinga Liber singularis de cruce et cruciariis w nurcie siedemnastowiecznego piśmiennictwa na temat krzyża jako narzędzia męki Chrystusa** Autorzy: L. Wojciechowski Rok: 2024 DOI: 10.18290/teka24.7 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/tkh/article/download/1313/890 > W artykule omówiono genezę, układ i główne twierdzenia zawarte w Liber singularis de cruce et cruciariis, autorstwa Heinricha Kippinga (1623-1678), niemieckiego uczonego działającego w Bremie, mieście należącym w tym czasie do Szwedów. Zostało ono wydrukowane tamże w 1671 r. Przynależy do nurtu piśmiennictwa poświęconego drzewu Krzyża, który rozwijał się od połowy XVI do końca XVII wieku. Można w nim wyróżnić kilka okresów. Najbardziej twórczy to lata dziewięćdziesiąte XVI i dwudzieste XVII stul **Murowany zamek prokuratorów krzyżackich w Bytowie w średniowieczu. Chronologia wznoszenia, rozplanowanie i układ przestrzenny** Autorzy: S. Jóźwiak, B. Wasik Rok: 2023 DOI: 10.15762/zh.2023.28 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2023.28 > The Medieval Brick Castle of the Teutonic Pflegers in Bytów: Construction Chronology, Layout and Spatial Arrangement Teutonic castles in Prussia have long captivated the interest of scholars, with greater emphasis placed on the fortresses of Teutonic commanders and, notably, Malbork Castle.Lesser attention, however, has been given to the castles of lower-ranking Teutonic officials.One such castle is the Teutonic Pflegers' fortress in Bytów, which stands to this day.Research on this site has been

[object Object]