Kościół Ducha Świętego

Historia parafii Kościół Ducha Świętego w Rogoźno udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Świętego Jakuba Apostoła. Diecezja: gnieźnieńska. --- ### Publikacje naukowe **Wokół początków kościoła pod wezwaniem Krzyża Świętego w Gnieźnie** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2012 DOI: 10.14746/seg.2012.6.14 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/2554/2537 > The article discusses the beginnings of the holy cross church in Gniezno. among other things, it addresses the questions of the founder, the date the temple was granted to the holy sepulchre order and the characteristics of the settlement where it was erected. **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Fundacja i działalność kapituły kolegiackiej świętego Jakuba Apostoła w Głuszynie od roku 1296 do początku XVI wieku** Autorzy: Magdalena Lange Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2006.2.4 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15402/15170 > Duchowiestwo katolickie, zwaszcza diecezjalne, pozostawao bardzo dugo grup spoeczno-zawodow, stosunkowo najmniej rozpoznawan przez history kw **Duchacy: Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce** Autorzy: Mateusz Zimny Rok: 2025 DOI: 10.12797/9788383683645 URL: https://books.akademicka.pl/publishing/catalog/download/824/2631/3620 > Książka Duchacy. Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce to dzieło, które z sukcesem wpisze się w badania nad przeszłością kraju, Kościoła rzymskokatolickiego oraz zakonów katolickich w dawnej Polsce. Klasyka bowiem łączy się w nim z dezyderatami współczesnej historiografii poświęconej przeszłości zakonów, której cechą charakterystyczną jest nacisk na rozpoznanie związków łączących wspólnoty klasztorne ze światem laikatu, analizę samej społeczności klasztornej, a także wpływu tychże wspóln **Dwie Świątynie Ducha Świętego według Listów Pawiowych** Autorzy: Augustyn Jankowski Rok: 1998 DOI: 10.21906/RBL.632 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/632/715 > — **Wyniki badań sondażowych przeprowadzonych przy kościele parafialnym p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła w Szadku** Autorzy: Łukasz Antosik, Błażej Muzolf, Monika Troszczyńska-Antosik Rok: 2011 DOI: 10.18778/1643-0700.11.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/2513 > A survey of parish church in Szadek under the invocation of Assumption of Our Lady and Saint James the Apostle, was done for the purposes of conservation works carried out in the church building. Archeological work was conducted in one excavation only, 2m x 1m large, situated close to the south wall of the presbytery at the level of the middle buttress. The reason for choosing this site for excavation work was that a large crack in the wall was noticed in this place. During exploration of the su **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Wpływ fundacji papieskich na polską architekturę początku XVI wieku. Watykański kontekst mauzoleum prymasa Jana Łaskiego** Autorzy: Piotr Gryglewski Rok: 2020 DOI: 10.18290/rh20684-8s URL: https://doi.org/10.18290/rh20684-8s > The analysis is devoted to the St. Stanislaus chapel erected near Gniezno Cathedral on the initiative of Primate Jan Łaski between 1518 and 1523 (pulled down in the late 18th century). Foundation of this central, free-standing mausoleum plays an important role in the history of the beginnings of Renaissance art in Poland. Its realisation took place simultaneously with construction of the chapel: the mausoleum of King Sigismund I the Old at Wawel. Archbishop Jan Łaski was involved in bringing to **The Gniezno Summit: The Religious Premises of the Founding of the Archbishopric of Gniezno** Autorzy: R. Michałowski Rok: 2016 DOI: 10.1163/9789004317512 > In The Gniezno Summit Roman Michalowski points to the significance of the relics, kept in Gniezno, of St. Adalbert, regarded as an apostle, and to Emperor Otto III’s profoundly ascetic spirituality. **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Anniversary of the Royal Coronation in Gniezno Cathedral** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2025 DOI: 10.14746/seg.2025.27.5 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/52758/42854 > Book for 1000th. Anniversary of the Royal Coronation in Gniezno Cathedral, rec. książki: Gniezno 1025 – kolebka królestwa: z okazji 1000-lecia koronacji królewskiej w katedrze gnieźnieńskiej **Kościół pod wezwaniem św. Jakuba w Nysie** Autorzy: W. Urban Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.109-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7897/7148 > Kościół św. Jakuba w Nysie na Opolszczyźnie swym ogromem panuje przez wieki wszechwładnie nad całym miastem. Przekonujemy się o tym na podstawie starych widoków i planów miasta, począwszy od najstarszego znanego widoku Nysy, podanego w kronice świata Hartmanna Schelda, drukowanej w Norymberdze 1493 r. u Antoniego Kobergera, w której widoczne są też stare mury, zaczęte przez biskupa Przecława z Pogorzeli około 1350 r. To samo wrażenie odnosi się z widoku Nysy zamieszczonego u Jana Gotfrieda, Inve **Nauka Ojców Kościoła o Duchu Świętym. Wybrane zagadnienia** Autorzy: Tadeusz Kołosowski Rok: 1997 DOI: 10.21852/sem.1997.19 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12863/11102 > Artykuł przedstawia nauczanie Ojców Kościoła na temat Ducha Świętego. Pierwsza synteza teologicznej refleksji nad Duchem Świętym ma miejsce w apostolstwie Credo: „Wierzymy w Ducha Świętego, który jest Panem i daje życie pochodzi od Ojca i Syna, który oddaje cześć z Ojcem i Synem i będzie uwielbiony, który mówił przez proroków”. Na podstawie tej wersji rozwija pierwotną doktrynę o Duchu Świętym w starożytnym chrześcijaństwie. Szczególnie rozwinęło się nauczanie o Duchu Świętym w znaczeniu naukowy **Środkowoeuropejskie źródła architektury i dekoracji kościoła oraz klasztoru Dominikanów w Sandomierzu – nowe hipotezy badawcze** Autorzy: J. Kamińska Rok: 2024 DOI: 10.36744/bhs.1547 URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/e65d82a3-b6b2-46a8-bf24-4d42a4085563/download > Artykuł prezentuje nowe hipotezy dotyczące możliwych związków warsztatowych między kościołem i klasztorem Dominikanów w Sandomierzu a realizacjami powstałymi na przełomie XII i XIII w. na terenie Europy Środkowej, zwłaszcza Starej Marchii (dzisiaj Jerichower Land w Saksonii Anhalt). W tekście podjęto polemikę z powtarzaną w literaturze przedmiotu opinią, że warsztat budowlany odpowiedzialny za wzniesienie kościoła pw. św. Jakuba pochodził z terenów Lombardii. Ponadto przeanalizowano krytycznie t **Dzieło Świętego Jakuba Apostoła** Autorzy: Andrzej Tulej Rok: 2024 DOI: 10.21697/ct.2024.94.4.05 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/ct/article/download/14249/12922 > Utworzone w maju 1948 r. Państwo Izrael określiło nowe ramy prawne dla Kościołów znajdujących się na jego terytorium. W Deklaracji Niepodległości zagwarantowano wolność wyznania i kultu dla wszystkich obywateli. Jednakże od samego początku pojawił się problem w odniesieniu do Żydów, którzy przeszli na chrześcijaństwo, a których należało objąć opieką duszpasterską, posługując się w tym celu także w liturgii językiem hebrajskim. Wśród pionierów znaleźli się ojcowie: Jean-Roger Héné AA, Joseph Stia **Starania duchownych o objęcie parafii pw. św. Jakuba w Olsztynie do 1466 roku** Autorzy: Radosław Krajniak Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.93-112 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4653/4799 > Artykuł podejmuje po raz pierwszy w historiografii zagadnienie starań duchownych o objęcie kościoła parafialnego p.w. św. Jakuba w Olsztynie w okresie do 1466 roku. W dotychczasowych pracach, czy to dotyczących samego kościoła, czy też szerzej, historii diecezji warmińskiej i jej duchowieństwa, podawano jedynie jednego plebana olsztyńskiego z badanego okresu. Przeprowadzone przez Autora tekstu badania, głównie na materiale proweniencji papieskiej pozwoliły znacznie poszerzyć listę duchownych sta **Rozwój charyzmatu a pamięć historyczna zakonu Ducha Świętego według Epitome Xenodochii Wojciecha Bazeusza** Autorzy: A. Stelmaszewski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.37-56 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5297/9283 > Niniejszy artykuł przedstawia zagadnienie przekazu zakonnej tradycji o powstaniu szpitala Ducha Świętego w Rzymie, która zawarta jest w dziele Epitome Xenodochii renesansowego pisarza, Wojciecha Bazeusza, który swoją pracę wydał w Krakowie w 1570 r. Analiza treści dzieła dostarcza wartościowych informacji nie tyle o dziejach omawianego szpitala, ile o pamięci historycznej i charyzmacie polskich duchaków. Podstawowym problemem badawczym jest cel utożsamienia początków zakonu z założeniem szpitala **Wokół kaplicy św. Walentego w kościele św. Jakuba w Toruniu. Budowa kaplicy i cmentarz** Autorzy: Krystyna Sulkowska-Tuszyńska Rok: 2023 DOI: 10.12775/aunc_arch.2023.005 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ARCH/article/download/47149/37990 > Na tle architektury i historii kościoła św. Jakuba w Toruniu odtworzono etapy budowy jednej z południowych kaplic, obecnie pod wezwaniem św. Walentego, której fundamenty odkryto w 2015 roku. Dokonano przeglądu stanu badań. Pokazano stratyfikację najbliższej kwatery cmentarnej. Na podstawie źródeł archeologicznych odtworzono ryt pogrzebu. **Ostatnie lata funkcjonowania kościoła i parafii pw. Św. Jakuba Starszego na krakowskim Kazimierzu (1758-1787)** Autorzy: Anna Magiera Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.7642 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.7642 > W artykule przedstawiono ostatnie lata istnienia kościoła i parafii pw. św. Jakuba Starszego na krakowskim Kazimierzu. Nieistniejący obecnie kościół św. Jakuba był jedną z trzech najstarszych świątyń na Kazimierzu, obok kościołów św. Michała Archanioła na Skałce i św. Wawrzyńca we wsi Bawół. Znajdował się w centrum osady nieznanego obecnie z imienia protoplasty rodu Strzemieni. Pierwsza wzmianka o parafii pw. św. Jakuba pochodzi z 1313 r. Od początku swojego istnienia była obsługiwana przez dwóc **Materiał szkieletowy z katedry gnieźnieńskiej (X/XI-XVII wiek)** Autorzy: K. Kaszycka Rok: 1987 DOI: 10.18778/1898-6773.53.1-2.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/ar/article/download/12859/12465 > Pierwsze ślady osadnictwa w Gnieźnie pochodzą z przełomu VI/VII w. n.¿/, w VIII wieku powstaje na dzisiejszym Wzgórzu Lecha gród warowny. Katedrę (pierwotnie kościół grodowy), wzniesiono w obrębie podgrodzia dwa wieki później. Na obszarze zajmowanym przez dzisiejszą katedrę.przy obecnym stanie badań,* dają się odróżnić relikty trzech budowli kamiennych: Pierw­ sza, najstarsza,* jednonawowa budowla przedromańska, ujawniona w czasie prze­ prowadzonych przez Laubitza prac wyko­ paliskowych, została **Księgi bractwa różańcowego przy kościele św. Jakuba Apostoła w Tuchowie** Rok: 2023 DOI: 10.15633/9788383700076 URL: https://monografie.upjp2.edu.pl/wn/catalog/download/92/108/2551 > W ciągu wieków benedyktyni wnosili znaczący wkład w rozwój pobożności maryjnej w całym Kościele. Tak też działo się w Polsce, gdy prowadzili działalność misyjną, a potem utrwalali jej owoce. Każde opactwo benedyktyńskie troszczyło się o to, by za pośrednictwem jakiegoś szczególnego „miejsca świętego” – sanktuarium – utrwalać pobożność maryjną, kształtując w ten sposób autentycznego ducha wiary katolickiej. Opactwo tynieckie miało takie miejsce w Tuchowie, które posiada bogatą tradycję i pozostaj **Arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Dzierzgowski, prymas Polski (ok. 1430-1559)** Autorzy: W. Pociecha Rok: 1947 DOI: 10.52204/np.1947.2.37-102 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7016/7172 > -- **RECENZJA KSIĄŻKI: Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie (1398-2020), pod red. J. Gołoty i J. Mironczuka, wyd. OTN, Ostrołęka 2021, ss. 567.** Autorzy: Krzysztof W. Jankowski Rok: 2022 DOI: 10.62961/bpmawh78 URL: https://doi.org/10.62961/bpmawh78 > Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Zakon Ducha Świętego de Saxia w Polsce średniowiecznej** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.23.167-198 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6347/6627 > Niniejszy artykuł został poświęcony zakonowi Ducha Św. w Polsce średniowiecznej. Jako granicę końcową przyjęto rok 1528, ponieważ w tym czasie na skutek pożaru Krakowa spaliły się kościoły duchackie (Św. Ducha i Św. Krzyża), zabudowania szpitalne i klasztorne oraz całe archiwum. Po odbudowaniu spalonych budynków, zaszła zmiana w organizacji szpitala, która miała znaczenie nie tylko dla domu krakowskiego, ale dla wszystkich klasztorów św. Ducha w Polsce. Dla ogólnych wiadomości o zakonie Ducha Św **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Początki koscioła pod wezwaniem św. Wawrzyńca w Gnieźnie** Autorzy: Michał Muraszko Rok: 2013 DOI: 10.52204/np.2013.120.25-30 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4124/4760 > Artykuł przedstawia dyskusję na temat genezy kościoła św. Wawrzyńca w Gnieźnie. Omówiono m.in. osadę, w której zbudowano świątynię, najstarsze teksty o kościele oraz genezę świątyni. Na końcu podana jest nazwa kościoła. **Średniowieczny kościół parafialny w Szadku i jego renesansowa kaplica** Autorzy: Stanisław Cechosz, Łukasz Holcer Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.02 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/download/13701/13236 > Średniowieczny kościół parafialny w Szadku, pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła, jest najstarszym zabytkiem miasta i zarazem najcenniejszą pamiątką jego dawnej świetności. Od kilku lat trwają prace renowacyjne przy elewacjach świątyni. Dotąd odnowiono mury prezbiterium i północną elewację korpusu kościoła wraz z aneksami, czyli zakrystią, skarbcem i kaplicą pw. Matki Bożej Różańcowej. Podjęcie prac konserwatorskich i badawczych zaowocowało przywróceniem świątyni jej **Początki kultu św. Andrzeja Apostoła w Polsce** Autorzy: Antoni Bazielich Rok: 1958 DOI: 10.52204/np.1958.7.257-275 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7579/7009 > -- **Dwa gotyckie krzyże relikwiarzowe z kościoła św. Jakuba w Toruniu w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu w świetle najnowszych badań** Autorzy: J. Raczkowski, Monika Jakubek-Raczkowska Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18276 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18276/16902 > W niedużym zespole średniowiecznego złotnictwa, zachowanym z dziedzictwa Torunia i państwa zakonnego w Prusach, uwagę zwracają dwa sporych rozmiarów krzyże relikwiarzowe, przeznaczone pierwotnie dla partykuł drzewa Krzyża św., przechowywane w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu a wcześniej w Pelplinie. Są to dzieła ze złoconego srebra, inkrustowane i grawerowane; oba w literaturze wiązane są z kościołem św. Jakuba w Toruniu, gdzie znajdowały się od XIX w. Autorzy dokonują rozwarstwienia obu zabytków, **Inwentarz kościoła Świętego Ducha w Łęcznej z 1834 roku** Autorzy: Robert Jop Rok: 2019 DOI: 10.4467/17347513sa.19.007.14562 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/19983/ > Dzieje fundacji prepozytury Świętego Ducha w Łęcznej nie są do końca rozpoznane. Nieznany jest także dokładny czas powstania kościoła szpitalnego. Historycy datują te wydarzenia w szerokim przedziale czasowym od 1540 r. do początku II dekady XVII w. Podobnie jak w innych miastach, łęczyński kościół szpitalny usytuowany był na przedmieściu, a znajdujący się przy nim przytułek służył chorym i ubogim mieszkańcom. Kościół był drewniany, stąd często dotykały go klęski pożaru. Na początku lat 30. XIX **Zachowane źródła do dziejów Zakonu Ducha Św. de Saxia w Polsce** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6624 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6624/6182 > - **Pięć zstąpień Ducha Świętego w Dziejach Apostolskich** Autorzy: Piotr Kasiłowski Rok: 2021 DOI: 10.30439/2021.2.8 URL: https://doi.org/10.30439/2021.2.8 > Dzieje Apostolskie mówią kilka razy o zstąpieniu Ducha Świętego (Dz 2; 4,23-31; 8,14-17; 10,44-48; 19,1-6). Artykuł poświęcony jest tym wydarzeniom, z uwzględnieniem szerszego ich kontekstu. W Dz z jednej strony opowiada się o zstąpieniu Ducha, które jest bezpośrednią i nagłą interwencją Boga, z drugiej mówi się o zstąpieniu Ducha na wspólnotę w powiązaniu z gestem nałożenia rąk **Hospital Church of the Holy Spirit in Krupka** Autorzy: T. Simkova, Kamil Podroužek Rok: 2018 DOI: 10.56112/pp.2018.2.09 URL: http://pruzkumypamatek.cz/doi/10.56112/pp.2018.2.09.pdf > Ĺ pitĂĄlnĂ­ kostel sv. Ducha představuje v rĂĄmci organizmu historickĂŠ zĂĄstavby hornĂ­ho města Krupky jednu z nejstarĹĄĂ­ch dochovanĂ˝ch staveb. ZaloĹženĂ­ stavby lze spojit s rokem 1444, kdy je v krupce doloĹžena doloĹžena existence nadace pro chudĂŠ při mĂ­stnĂ­m ĹĄpitĂĄle, čemuĹž odpovĂ­dĂĄ i celkovĂ˝ vzhled a detaily stavby, jako jsou kruĹžbovĂĄ polychromovanĂĄ okna, podoba jednoduchĂŠho portĂĄlu a polychromovanĂĄ klĂ­novĂĄ Ĺžebra lomenĂŠ klenby kostela.V pramenech uvĂĄděnĂĄ oprava ko **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Kapituła kolegiacka św. Jerzego na zamku gnieźnieńskim** Autorzy: Franciszek Kryszak Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.127-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6571/6890 > W niniejszym artykule zaprezentowano dzieje kapituły kolegiackiej św. Jerzego w Gnieźnie. Po przedstawieniu okoliczności powstania kapituły, omówiono jej skład oraz uposażenie jak również przywileje i obowiązki. **Z potrzeby serca i ku pamięci… Fundacje kościelne Jakuba Biedy Chrostkowica (ok. 1560–1630) w Małogoszczu** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2023 DOI: 10.18778/0208-6050.112.04 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/18733/18267 > W artykule przedstawiano bogatą działalność fundacyjną Jakuba Biedy Chrostkowica (zm. 1630), mansjonarza, następnie proboszcza i dziekana małogoskiego. Duchowny ten w latach 1591–1624 wybudował w Małogoszczu aż trzy murowane kościoły: farny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, filialny pw. św. Stanisława oraz szpitalny pw. Krzyża Świętego. Dwa pierwsze zachowały się w dobrym stanie i służą mieszkańcom po dziś dzień, ostatni – zniszczony przez wojska rosyjskie w czasie insurekcji kościuszk **Wiara jako łaska Ducha Świętego. Analiza na podstawie przepowiadania kardynała Mariana Jaworskiego** Autorzy: A. Bezkorowajny Rok: 2021 DOI: 10.18290/RT21681-1 URL: https://doi.org/10.18290/rt21681-1 > Katechizm Kościoła Katolickiego w punkcie 737 zawiera informację o kluczowej roli Ducha Świętego, który nie tylko „przygotowuje ludzi”, ale ponadto „uprzedza ich swoją łaską, aby pociągnąć ich do Chrystusa”. Trzecia Osoba Trójcy Świętej pełni zatem istotną rolę dla zaistnienia oraz rozwoju wiary człowieka. Wymienione zagadnienie w swoim przepowiadaniu rozwijał podczas blisko 18-letniej posługi w Archidiecezji Lwowskiej Kardynał Marian Jaworski. Niniejszy artykuł prezentuje najważniejsze zagadnie **Duch Święty w listach św. Pawła** Autorzy: Alfio Marcello Buscemi Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2008.25.07 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11806/10212 > Mówienie o Duchu Świętym u św. Pawła oznacza zbliżenie się do jednego z najbardziej centralnych i złożonych tematów teologii Pawłowej. Paweł bowiem często mówi o Duchu i uważa go za osobę, która działa w historii zbawienia, w życiu Kościoła i każdego wierzącego. W tym sensie listy Pawła nie dają nam pojęcia Ducha, ale doświadczenie Ducha, które dotyczy Boga, Chrystusa i człowieka, którzy działają na rzecz pełnego urzeczywistnienia zbawienia. Stąd obfitość tytułów przypisywanych Duchowi Świętemu **Historia wybranych, głównych grodów na ziemiach polskich do 1039 roku** Autorzy: konstrukcji przekładkowej, wzmocnionej hakami, Każdą warstwę, drewna pokryto, stoki oblepiono gliną, W. omawianym, okresie od północy, zarysie gródek, Cechą charakterystyczną, owego gródka, była konstrukcja, kamienna w formie tzw, suchego murka Rok: 2021 > 1. Gniezno Najstarsze dzieje Gniezna ściśle wiążą się z legendarną Górą Lecha i znajdującym się na niej piastowskim grodem. Gall Anonim tak wyjaśnia pochodzenie nazwy Gniezno: „Był mianowicie w mieście Gnieźnie, które po słowiańsku znaczy tyle co gniazdo...”. Obecnie nazwa miasta wyprowadzana jest nie od legendarnego gniazda, ale od cech charakterystycznych geograficznego położenia grodu w tamtym okresie. Gniezno leżało na wzgórzu, które od południa, zachodu i północy otaczało jezioro, a od wsch **Wooden sacral architecture in Greater Poland. An interdisciplinary case study of the church in Domachowo** Autorzy: Artur Różański, T. Jurek, P. Marciniak, Patrycja Łobodzińska, U. Schaaf Rok: 2020 DOI: 10.12775/AHP.2020.007 URL: https://doi.org/10.12775/ahp.2020.007 > Sacred wooden architecture in Poland is a huge and still unrecognised research problem. It covers a number of issues of interdisciplinary character: from the properties of building materials and carpentry techniques, through constructionand architectural-spatial solutions, to cultural and natural conditions. Hence, the best way to study this problem is interdisciplinary research. The necessity of cooperation of representatives of various scientific disciplines became the basis for creating a tea **Kościoły bożogrobców w Małopolsce. Z badań nad patrociniami i relikwiami (XII–XVI w.)** Autorzy: J. Rajman Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1730 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1730/1636 > The author presents the findings of his own studies on the presence of relics and dedications in the churches of Canons Regular of the Holy Sepulchre in medieval Polonia Minor (covering the former Krakow and Sandomierz voivideships). The article reveals important accounts in Samuel Nakielski’s chronicle. The first account relates bringing the soil from Jerusalem by Jaksa and is known in literature. The second account concerns the possession of the relics of the Holy Cross by the monastery of Can **_** Autorzy: Krystyna Sulkowska-Tuszyńska Rok: 2025 DOI: 10.37190/arc250301 URL: https://doi.org/10.37190/arc250301 > The article is about the Church of St. James in Toruń, which underwent archaeological research between 2008 and 2020. The author’s goal was to present the most important findings and the conclusions drawn upon them. During excavations, numerous traces of architectural alterations and pieces of sacrum furnishings were discovered. Examination of the foundations and stratification, as well as OSL dating of the bricks, proved that construction of the parish church in the Nowe Miasto Toruń began shor **Czy Duch Święty jest bohaterem Dziejów Apostolskich na równi z apostołami?** Autorzy: Piotr Blajer Rok: 2022 DOI: 10.12775/bpth.2022.001 URL: https://apcz.umk.pl/BPTh/article/download/35895/32182 > Autor artykułu stawia prowokacyjne pytanie: Czy Duch Święty jest bohaterem Dziejów Apostolskich na równi z apostołami? Aby odpowiedzieć na to pytanie, autor analizuje zarówno słownictwo użyte przez ewangelistę Łukasza, jak i niektóre fragmenty Dziejów Apostolskich, w których jest mowa o Duchu Świętym. Przeprowadzona analiza wskazuje, że Duch Święty nie tylko uzdalnia apostołów do świadczenia o Chrystusie zmartwychwstałym, ale także prowadzi i kieruje ich misją. Należy zatem odpowiedzieć twierdzą **Rywalizacja św. Piotra z św. Jakubem według Wojciecha Gajewskiego** Autorzy: Dariusz Spychała Rok: 2011 DOI: 10.14746/seg.2011.4.25 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/download/2863/2844 > REC. KSIĄŻKI Wojciech Gajewski, Charyzmat, urząd, hierarchia, Wydawnictwo WAM,Kraków 2010, 273 s **Polskie oficjum o św. Jakubie Starszym** Autorzy: Jakub Kubieniec Rok: 2024 DOI: 10.36744/m.3912 URL: https://doi.org/10.36744/m.3912 > Artykuł dotyczy historii o św. Jakubie, której zapis zachował się w czternastowiecznym antyfonarzu kieleckim. Tekst oparty jest na apokryficznym żywocie apostoła, a w muzyce wykorzystano melodie skomponowane pierwotnie do historii o św. Wojciechu, św. Stanisławie i św. Jadwidze Śląskiej. Oficjum, napisane prozą i wierszem, najwyraźniej przez jakiegoś polskiego autora ok. 1300-50, nie zostało uwzględnione w Analecta Hymnica i być może dlatego było dotychczas pomijane przez polskich muzykologów. **Świątynia pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Otwocku, jej wystrój, symbolika i treści teologiczne dekoracji** Autorzy: S. Kobielus Rok: 2020 DOI: 10.21697/an.6324 URL: https://doi.org/10.21697/an.6324 > W powstaniu struktury architektonicznej budowli świątyni pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Otwocku miał udział zespół architektów. Udział w dyskusji nad programem dekoracji wzięli: ks. Stanisław Kobielus, ks. Henryk Herkt oraz artysta Andrzej Zaborowski. Budowę świątyni ukończono w 1987 r. zaś konsekracji dokonał 7 maja 1988 r. ks. biskup Marian Duś. Świątynia posiada bardzo bogaty program ideowy związany z symboliką figur geometrycznych i odwołujący się do tekstów Pisma Świętego, Ojców Ko **Between cooperation and competition. The relations between the Church in Gniezno and the Church in Wrocław in the fifteenth century** Autorzy: Zofia Wilk-Woś Rok: 2024 DOI: 10.26881/sds.2024.27.12 URL: https://doi.org/10.26881/sds.2024.27.12 > W XV wieku relacje arcybiskupów gnieźnieńskich z biskupami wrocławskimi ulegały zmianom. Zarówno sytuacja polityczna na Śląsku, jak i polityka papieska miały wpływ na te bardzo złożone, czasem trudne, a nawet wrogie stosunki: prowincja śląska nie weszła przecież w skład zjednoczonego Królestwa Polskiego, terytorium biskupstwa znajdującego się pod zwierzchnictwem metropolii gnieźnieńskiej stanowiło wówczas część królestwa czeskiego, a biskupi wrocławscy byli wasalami króla Czech. Wpływ na omawian **„Duch, który przekonywa świat o grzechu” (DeV 27). Pneumatologiczna reinterpretacja profetyczno-krytycznej misji Kościoła w świecie** Autorzy: J. Gocko Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.6129 URL: https://doi.org/10.31743/vv.6129 > Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na rolę Ducha Świętego w posłannictwie Kościoła w świecie. Duch Święty nie tylko wskazuje konkretne kierunki i środki tego posłannictwa, ale jest nade wszystko źródłem tego posłannictwa, a więc także źródłem jego owocności (1). Duch Święty jako ożywcza moc i światło napotyka jednak w tym świecie na opór i sprzeciw, w pierwszej kolejności w wymiarze wewnętrznym i podmiotowym poprzez grzech, a następnie w zobiektywizowanym kształcie kultury i cywilizacji, co we **Działalność i poglądy Jakuba z Paradyża** Autorzy: Zbigniew Domżał, A. Wałkówski Rok: 2018 DOI: 10.31648/EP.2383 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/ep/article/download/2383/1843 > Postaae Jakuba z Paradya musi budziae zainteresowanie kadego, **Pielgrzym i fundator. Fundacje kościelne i pochodzenie księcia Jaksy** Autorzy: J. Rajman Rok: 1994 DOI: 10.52204/np.1994.82.5-34 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7282/7410 > -- **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Początkowe dzieje seminarium duchownego w Gnieźnie (1602-1718)** Autorzy: M. Aleksandrowicz Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.167-185 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6574/6892 > Seminarium duchowne w Gnieźnie jest jednym z najstarszych, istniejących do dziś w Polsce zakładów teologicznych. Na terenie archidiecezji gnieźnieńskiej było ono chronologicznie drugą tego typu instytucją po seminarium kaliskim powołanym do życia w roku 1581. W niniejszym artykule podjęto próbę rekonstrukcji początkowych dziejów seminarium gnieźnieńskiego. **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Waloryzacja i ocena potencjału turystyczno-kulturowego Drogi św. Jakuba Camino Polaco (odcinek „Suwalszczyzna” oraz „Warmia i Mazury”: Dusznica – Olsztyn)** Autorzy: Franciszek Mróz Rok: 2018 DOI: 10.62875/tk.v3i0.975 URL: http://turystykakulturowa.org/ojs/index.php/tk/article/download/975/816 > W ostatnim dwudziestoleciu w Europie obserwuje sie renesans pielgrzymek – wedrowek średniowiecznymi szlakami pielgrzymkowymi ( Camino de Santiago , Via Francigena , Cammino di Assisi , Droga św. Olafa, Droga św. Marcina z Tours). Podroze po szlakach tematycznych – szlakach kulturowych i szlakach religijnych staly sie jedną  z wiodących form turystyki kulturowej [Mikos v. Rohrscheidt, 2009: 391–395]. Najwiekszą popularnośc zyskal sobie szlak pielgrzymkowy prowadzący do grobu św. Jakuba Starszego **O. AUGUSTYN JANKOWSKI OSB, Duch Dokonawca. Nowy Testament o posłannictwie eschatologicznym Ducha Świętego, Katowice 1983** Autorzy: J. Chmiel Rok: 1985 DOI: 10.21906/RBL.1469 > — **Najdawniejsze wiadomości o duchowieństwie na Pomorzu Wschodnim przed rokiem 1308/9** Autorzy: K. Dąbrowski Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.117-130 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6693/7771 > -- **Tajemniczy brat Jakub - czternastowieczny lektor dominikański (przyczynek do studiów nad średniowieczną sfragistyką i monastycyzmem)** Autorzy: Artur Dębski, I. Marciniak Rok: 2018 DOI: 10.14746/FPP.2004.12.08 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/fpp/article/download/15693/15483 > The article presents a thorough interpretation of a seal stamp, found during the archaeological excavations at the northern side of the Sacred Mary Church in the Poznań Cathedral Island (Ostrów Tumski). The stamp is dated to the period between the end of the 13th and the first half of the 14th century. This chronology is based upon its form and elements of its decoration. A legend inscribed on the stamp’s frame, informing that its belonged to James - a lector of the preacher order, made possible **Kościół parafialny w Grzegorzewie w świetle siedemnastowiecznych wizytacji kościelnych archidiakonatu gnieźnieńskiego** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.004.16276 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21883/ > Artykuł ma na celu zrekonstruowanie sytuacji kościoła parafialnego w Grzegorzewie na podstawie określonych źródeł – siedemnastowiecznych wizytacji archidiakonatu gnieźnieńskiego, do którego miejscowość ta wówczas należała. Wykorzystane zostały cztery zachowane obecnie wizytacje z lat 1608-1609, 1632-1633, 1639-1640, 1696-1699. Założenie takie w sposób oczywisty wpływa na zakres merytoryczno-chronologiczny oraz treść artykułu. Omawia on lokalizację i wezwanie kościołów w Grzegorzewie oraz inkorpo **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Przyczynki do zagadnienia duchowości Zakonu św. Norberta w Polsce** Autorzy: J. Rajman Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.97.5-23 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6867/8139 > -- **Badania w kościele pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Rąbiniu, pow. kościański. Przyczynek do studiów nad sakralną architekturą romańską w Polsce** Autorzy: E. Pawlak, P. Wawrzyniak Rok: 2018 DOI: 10.14746/SA.2017.58.9 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sla/article/download/13109/14810 > In late November and early December 2012, emergency archaeological and architectural research was carried out in the Parish Church of the Holy Apostles in Rąbiń, Kościan county. The relics of a stone Romanesque church were studied thoroughly; it is a clear-span building with a deep apse/chancel dating back to the first half of the 13th century. The subsequent phases of the church’s renovation from the 13th century until today have also been identified. **Kasata klasztoru dominikanów przy kościele św. Jakuba w Sandomierzu w 1864 r. i jej konsekwencje** Autorzy: D. Burdzy Rok: 2021 DOI: 10.17951/rh.2021.51.431-477 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/9837/8852 > Kasata dominikańskiego klasztoru przy kościele św. Jakuba, tak jak innych placówek zakonnych w całym Królestwie Polskim, nastąpiła 8 listopada 1864 r. według odgórnie ustalonego schematu, dzięki czemu chciano uzyskać pełne zaskoczenie. Zakonnicy zostali przewiezieni do klasztoru etatowego w Klimontowie. Przy kościele św. Jakuba pozostawiono dotychczasowego podprzeora, który miał zadbać o ciągłość nabożeństw aż do momentu wyznaczenia na to miejsce duchownego diecezjalnego. Przy kościele pozostało **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Historia budowlana późnoromańskiego kościoła w Tulcach koło Poznania w świetle badań architektonicznych** Autorzy: K. Zimna-Kawecka, M. Prarat Rok: 2018 DOI: 10.12775/AUNC_ZiK.2017.001 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/AUNC_ZiK/article/download/AUNC_ZiK.2017.001/15046 > he aim of this paper is to present a structural history of the late Romanesque church in Tulce (district Poznan). Noninvasive architectural research of the building was conducted in 2014. Its results were then confronted with the literature on the subject. On this basis it was possible to identify structural changes since the moment the church was built until the 20 th century. The original church was made of brick in Monk bond and Gothic bond. It consisted of three parts: a squarely closed chan **Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Stawach w diecezji pińskiej w świetle Inwentarza z 16 października 1933 roku** Autorzy: W. Żurek Rok: 2022 DOI: 10.18290/sp2243.20 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/17421/16668 > W miejscowości Stawy w województwie brzeskim Wielkiego Księstwa Litewskiego Joanna (lub Jan) i Jerzy Stawscy ufundowali w połowie XV w. w swoim majątku pierwotny, drewniany kościół. Nowy kościół, również drewniany, zbudowano w Stawach w pierwszej połowie XVIII w. Konsekrował go biskup łucki jako świątynię Parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Jakuba Większego Apostoła, w dekanacie Kamieniec Litewski. W 1864 r. parafia w Stawach uległa kasacji przez rząd carski, a świątynię przejęli pr **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **Z dziejów organów katedry gnieźnieńskiej – lata 1913-1945** Autorzy: Adam Konrad Bigosiński Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.121-154 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6843/9289 > Jak dotąd historia instrumentarium organowego, które znajdowało się w katedrze gnieźnieńskiej, było przedmiotem badań ks. Władysława Zientarskiego oraz ks. Ireneusza Pawlaka, który to w artykule podsumował ponad 500-letnie historie intrumentów. Jednakże duża ilość materiałów archiwalnych zgromadzonych w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie pozwala na znaczące poszerzenie tejże problematyki, a także na poruszenie wątków, które we wcześniejszej pracy zostały pominięte. Niniejszy artykuł koncentru **Początki kościoła i parafii św. Wojciecha w Kielcach** Autorzy: Eugeniusz Wiśniowski Rok: 1982 DOI: 10.52204/np.1982.57.155-169 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6565/7497 > -- **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **The Way of St. James** Autorzy: Leon J. Podles Rok: 2011 DOI: 10.5840/chesterton2011373/4104 > The section in Świnoujście of the St. James’s Way is a part of the Pomeranian Way of St. James, and this is a small part of the El Camino de Santiago. The Way of St. James in Europe is a pilgrimage route more than a thousand years old, leading from all over the Europe to the site of the tomb of the apostle St. James the Elder, located in the cathedral of Santiago de Compostela in North-western Spain. **Misja Ducha świętego w Królestwie Bożym Nowego Przymierza** Autorzy: J. Kudasiewicz Rok: 2002 DOI: 10.31743/vv.1348 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/1348/1312 > Recenzja **Duch Święty a Maryja - ku "antropologii spełnionej"** Autorzy: G. Bartosik Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2018.12.1.05 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/7389/6725 > Relacja Duch Święty – Maryja jest drogowskazem do osiągnięcia dojrzałej osobowości chrześcijańskiej. Celem formacji i rozwoju człowieka jest odtworzenie w sobie Bożego podobieństwa, utraconego przez grzech pierworodny i osobisty. Misją Ducha Świętego wewnątrz Trójcy Świętej i w ekonomii zbawienia są więzi międzyosobowe. Działając w duszy, przywraca On Boże podobieństwo przez uzdolnienie człowieka do właściwych relacji z Bogiem i bliźnimi oraz realizacji zadań wyznaczonych przez Stwórcę. Najdosko **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Apostolski Kościół a Pismo apostolskie** Autorzy: Sławomir Zatwardnicki Rok: 2024 DOI: 10.52097/acapress.9788367833134 URL: https://omp.academicon.pl/wa/catalog/download/69/203/391 > Wyjściowym założeniem prowadzonej w niniejszej monografii refleksji teologicznej stał się związek między znamionami Kościoła a przymiotami Pisma Świętego. Zakres badań ograniczono do apostolskiego przymiotu Pisma Świętego w jego związku z apostolskim znamieniem Kościoła, tak jak się go rozumie w katolickiej teologii. Katolickie pojmowanie natury i misji Pisma Świętego, jakkolwiek w wielu punktach jest zbieżne z ujęciem protestanckim, różni się jednak doktrynalnie od tego, co proponują teologowie **Encyklika Papieża Piusa XII z dnia 15 maja 1956 r. dotycząca kultu Najświętszego Serca Jezusowego** Autorzy: Pius Xii Rok: 1957 DOI: 10.21906/rbl.2613 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2613/2700 > Papież Pius XII przesyła Wam, Czcigodni Bracia, pozdrowienie i bło­ gosławieństwo apostolskie! HAURIETIS AQUAS — „Będziecie czerpać z radością wody ze zdro­ jów Zbawicielowych“ '), Prorok Izajasz takimi słowami w symbolicznych obrazach zapowiadał te przeróżne i nader obfite dary Boże, które miała przynieść epoka chrześcijańska. Przychodzą nam na myśl te słowa, gdy wspominamy setną rocznicę tej chwili, w której Poprzednik Nasz, Pius IX przyjął radośnie napływające doń z całego świata życzenia i p **Sprawozdanie z poszukiwań akt w Archiwum Państwowym w Szczecinie dotyczących Kościoła na Pomorzu Zachodnim w latach 1140-1545** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9185 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9185/7681 > - **Zarys dziejów klucza piątkowskiego i tenuty zduńskiej arcybiskupa gnieźnieńskiego (do lat siedemdziesiątych XVI wieku)** Autorzy: S. Zajączkowski Rok: 1987 DOI: 10.18778/0208-6050.29 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/19266/18831 > Praca moja jest poświęcona dziejom dwóch kompleksów majątkowych arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, a mianowicie kluczowi Piątkowskiemu ("clavis Piąthkoviensis") i tenucie zduńskiej ("tenuta Sduny" ).Pierwszy z nich znajdował się w środkowej części przedrozbiorowego pow.łęczyckiego, drugi -wschodniej połaci ówczesnego **XVII-wieczny szpital św. Marty w Gnieźnie w świetle księgi rachunkowej** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.109.117-166 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4276/5039 > Okres rozkwitu Gniezna przypada na czasy średniowiecza, kiedy to miasto było ważnym ośrodkiem politycznym i pasterskim, a następnie na wiek XVI i pierwszą połowę wieku XVII. W tym czasie miasto wykorzystywało swoje położenie na szlaku Zachód-Wschód i było jednym z głównych ośrodków handlu europejskiego. Gniezno od czasu do czasu doświadczało niepowodzeń, ale dopiero w drugiej połowie XVII wieku nastąpił kres prosperity miasta. W mieście istniało wiele szpitali - instytucji opiekujących się ubogi **Fragment „zaginionej kroniki dominikańskiej” w zbiorach Rosyjskiej Biblioteki Narodowej w Petersburgu** Autorzy: Tomasz Gałuszka Rok: 2021 DOI: 10.12775/sz.2021.01 URL: https://apcz.umk.pl/SZC/article/download/36287/30506 > Przedmiotem artykułu jest prezentacja odnalezionego w zbiorach Rosyjskiej Biblioteki Narodowej w Petersburgu nowego źródła do najstarszych dziejów polskich dominikanów. Powstało ono zapewne w pierwszej połowie XIII w. Zawiera wiele nowych informacji, m.in. ostatecznie przecina spekulacje na temat czasu przybycia św. Jacka do Krakowa, który niewątpliwie został posłany do Polski w 1222 r. Odnaleziony tekst jest najprawdopodobniej fragmentem tzw. zaginionej kroniki dominikańskiej. **Duch Święty w nauczaniu św. Ildefonsa z Toledo** Autorzy: P. Wygralak Rok: 2020 DOI: 10.31743/vp.5729 URL: https://czasopisma.kul.pl/vp/article/download/5729/9136 > W artykule przedstawiono nauczanie Ildefonsa z Toledo o Duchu Świętym zawarte przede wszystkim w jego pismach poświęconych sakramentowi chrztu. Biskup Toledo na podstawie wybranych tekstów Pisma Świętego, jak również przemyśleń wcześniejszych autorów, podkreśla prawdę o bóstwie Ducha Świętego oraz Jego równości z Ojcem i Synem. Omawia również Jego rolę w dziele zbawienia, zwracając przede wszystkim uwagę na akt wcielenia Bożego Syna. Zdecydowanie najwięcej miejsca poświęca jednak ukazaniu roli D **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Zasoby Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie w pracy naukowej historyka okresu staropolskiego** Autorzy: Anna Jabłońska Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.12705 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12705/14977 > Artykuł ma na celu ukazanie znaczenia Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie w pracy naukowej i życiu zawodowym historyka zajmującego się okresem staropolskim (średniowieczem i okresem nowożytnym). Na przestrzeni ponad 20 lat zasoby Archiwum Archidiecezjalnego stały się podstawą pracy doktorskiej i publikacji powstałej na jej kanwie, książki habilitacyjnej, a także zostały wykorzystane w ponad 20 artykułach naukowych oraz licznych referatach konferencyjnych, seminaryjnych, wykładach naukowych i **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Kościoły koprzywnickie na przełomie XVIII/XIX wieku** Autorzy: T. Moskal Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.1.8 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9056/8061 > W Koprzywnicy okresu staropolskiego źródła odnotowują funkcjonowanie czterech kościołów pod wezwaniem: Wszystkich Świętych, św. Leonarda, Ducha Świętego oraz klasztorny św. Floriana. Najstarszym był parafialny pw. Wszystkich Świętych, który służył lokalnej parafii do 1821 r. Po renowacji w XIX w. został kaplicą. Dopiero od 2000 r. na nowo stał się świątynią parafialną. Kościół pw. św. Floriana służył sprowadzonym do Koprzywnicy w 1185 r. cystersom, zaś po ich kasacie został przemianowany na para **RECENZJE** Autorzy: ... ... Rok: 2018 DOI: 10.14746/tp.2001.1.21 URL: https://doi.org/10.14746/tp.2001.1.33 > Historia Kościoła katolickiego to jeden z najczęściej eksploatowanych tematów wśród badaczy dziejów Polski Ludowej. Przez wiele lat nieco rzadziej zajmowano się historią i rolą zakonów męskich w tamtym okresie. Ostatnio zaczęło się to zmieniać i powstało kilka ważnych prac dotyczących tej problematyki. Szczególnie warto zwrócić uwagę na opracowania autorstwa ks. Dominika Zamiatały1, ks. Józefa Mareckiego2. Recenzowana w tym miejscu publikacja Komunistyczny aparat represji wobec Polskiej Prowincj **Natchnienie w diachronicznie ujmowanym Ciele Chrystusa. Przyczynek do eklezjologii natchnienia** Autorzy: Sławomir Zatwardnicki Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22692.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16505/16166 > Niniejszy tekst stanowi przyczynek do teologii natchnienia. Autor wyprowadza wnioski dotyczące natchnienia biblijnego ze współczesnej myśli eklezjologicznej, ukazującej Kościół jako Ciało Chrystusa. Duch Święty działał na hagiografów włączonych w „my” Kościoła (Nowy Testament) lub przygotowujących drogę dla przyszłego Ciała Chrystusa (Stary Testament). Natchnienie zostało udzielone jednostkom, ale ze względu na wspólnotę i za pośrednictwem oddziaływania pozostałych członków Ciała Chrystusa na au **Nadania księcia Kazimierza kujawskiego na rzecz Kościoła w Małopolsce** Autorzy: Gerard Kucharski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.197-257 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6847/8174 > -- **Artystyczne dzieje kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie** Autorzy: Daniel Zadorski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.142.29-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9229/9746 > Przedmiotem niniejszej artykułu jest analiza artystycznych dziejów, czyli powstania i funkcjonowania kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie, będącego istotnym zabytkiem nowożytnej architektury sakralnej w Polsce. Cel pracy obejmuje zgłębienie historii świątyni, uwzględniając artystyczny kontekst jej powstania oraz funkcjonowania. Motywacją do przeprowadzenia tych badań jest doniosłe znaczenie kościoła jako wyjątkowego przykładu barokowej architektury sakralnej oraz konieczność peł **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Die Dominikaner und Franziskaner im Deutsch-Ordensland Preußen bis zum Jahre 1466** Autorzy: W. Roth > Publikacja na temat historii i roli zakonow dominikanskich i franciszkanskich w panstwie krzyzackim do 1466 (praca doktorska Wernera Rotha, obroniona na uniwersytecie w Krolewcu). Pierwszy klasztor dominikanski na tych ziemiach powstal w Gdansku w 1227 r. (ksiąze Świetopelk przekazal dominikanom kościol św. Mikolaja). Z Gdanska dominikanie rozprzestrzenili sie na teren calych Prus. W Elblągu pojawili sie w 1238 r., a wiec juz rok po zalozeniu miasta. Franciszkanie na ziemie polskie przedostali s **Łebskie Camino – na pograniczu świata nauki i działaczy społecznych** Autorzy: Zenon Myszk Rok: 2022 DOI: 10.35765/pk.2022.3702.18 URL: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/pk/article/download/2284/2107 > W 1998 r. powstała w Łebie nowa parafia pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła. Zadanie wybudowania nowego kościoła i zawiązania nowej wspólnoty parafialnej biskup pelpliński powierzył piszącemu te słowa. Jak to w życiu bywa: łatwo powiedzieć, trudniej wykonać. Przy czym łatwiejsze (tak można powiedzieć z perspektywy blisko 23 lat) okazało się zadanie wznoszenia murów nowej świątyni aniżeli budowania trwałych murów duchowej świątyni. Nie ustając jednak w zapale, poszukiwaliśmy takich form budowania **Na śladach wczesnośredniowiecznej kolegiaty i kapituły zamkowej św. Michała w Gdańsku** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6533 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6533/6064 > - **Gniezno czy Magdeburg? Ze studiów nad rywalizacją o prymat nad organizacją diecezjalna Kościoła katolickiego w Polsce w latach 30. XII wieku** Autorzy: Mateusz Kosonowski Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.5-56 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4687/4829 > Artykuł niniejszy stanowi formę bilansu dotychczasowej dyskusji naukowej na temat walki arcybiskupstwa gnieźnieńskiego i magdeburskiego o zwierzchność nad polską prowincją kościelną w latach 30. XII w. Główną myślą tekstu jest stwierdzenie, że rywalizację obydwu ośrodków kościelnych należy rozpatrywać w ścisłym powiązaniu z wydarzeniami politycznym toczącymi się w Europie na przełomie lat 20. i 30. XII w. Chodzi głównie o rywalizację Innocentego II i Anakleta II o tiarę papieską, starania arcybi **Komunijno-trynitarna pozycja Ducha Świętego** Autorzy: M. Jagodziński Rok: 2019 DOI: 10.18290/10.18290/rt.2019.66.7-1 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/7322/7172 > W Nowym Testamencie można zauważyć początki pneumatologii trynitarnej, która zaczęła się rozwijać w zmieniającym się kontekście świata kulturowego. Istotne znaczenie miało tu spojrzenie na Ducha Świętego w perspektywie miłości trynitarnej. Komunijny wymiar miało także nauczania o Filioque. Od średniowiecza rozpoczął się na Zachodzie pewien proces zapominania o Duchu Świętym i dopiero w nowszej teologii nastąpił w pneumatologii renesans, możliwy dzięki zintegrowaniu refleksji teologicznej i doświ **Biblijne obrazy Kościoła w pismach świętej Faustyny** Autorzy: Sławomir Czajka Rok: 2025 DOI: 10.15633/ps.29305 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/5288/5208 > Kościół założony przez Jezusa Chrystusa jest rzeczywistością bardzo złożoną. Dlatego można patrzeć na niego w wielu wymiarach. Niestety, we współczesnym świecie dominuje niepełny obraz tej niezwykłej wspólnoty, gdzie dostrzega się tylko instytucję, a zapomina o jej duchowym wymiarze. W takiej sytuacji, z pomocą przychodzi nam święta Faustyna, która dzięki mistycznemu doświadczeniu przekazała w „Dzienniczku” właściwy obraz Kościoła. Można dostrzec, że Kościół to przede wszystkim wspólnota żywych

[object Object]