Kościół Ducha Świętego

Historia parafii Kościół Ducha Świętego w Koszalin udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Ducha Świętego. Diecezja: koszalińsko-kołobrzeska. --- ### Publikacje naukowe **Dzieje Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2025 DOI: 10.18276/978-83-7972-685-1 URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-685-1 > History of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese. Selection of documents 50 years of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese resulted in the organization of several scientific conferences and the publication of occasional publications. The beginnings of the Koszalin Church are associated with the issuance of the Episcoporum Poloniae coetus bull by Paul VI on June 28, 1972. The Pope’s decision was announced after many years of efforts by Primate Stefan Wyszyński and the Polish Episcopate **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **O franciszkańskiej historii koszalińskich kościołów w latach 1945–1974** Autorzy: Krystyna Bastowska Rok: 2024 DOI: 10.69553/rs.2024.12-07 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2024/07_krystyna_bastowska.pdf > At the beginning of 1945, there were 10 temples belonging to various denominations in Koszalin, including one Catholic church. Saint Joseph. All temples survived the war conflagration. The first Franciscan, Father Nikodem Szałankiewicz, arrived in ruined Koszalin on May 26, 1945, together with a group of 450 settlers from Gniezno, occupying the church dedicated to the Saint Joseph without any obstacles, and from June 17, 1945 also the parish church. Parish of St. Joseph initially included over 2 **Hospital Church of the Holy Spirit in Krupka** Autorzy: T. Simkova, Kamil Podroužek Rok: 2018 DOI: 10.56112/pp.2018.2.09 URL: http://pruzkumypamatek.cz/doi/10.56112/pp.2018.2.09.pdf > Ĺ pitĂĄlnĂ­ kostel sv. Ducha představuje v rĂĄmci organizmu historickĂŠ zĂĄstavby hornĂ­ho města Krupky jednu z nejstarĹĄĂ­ch dochovanĂ˝ch staveb. ZaloĹženĂ­ stavby lze spojit s rokem 1444, kdy je v krupce doloĹžena doloĹžena existence nadace pro chudĂŠ při mĂ­stnĂ­m ĹĄpitĂĄle, čemuĹž odpovĂ­dĂĄ i celkovĂ˝ vzhled a detaily stavby, jako jsou kruĹžbovĂĄ polychromovanĂĄ okna, podoba jednoduchĂŠho portĂĄlu a polychromovanĂĄ klĂ­novĂĄ Ĺžebra lomenĂŠ klenby kostela.V pramenech uvĂĄděnĂĄ oprava ko **Inwentarz kościoła Świętego Ducha w Łęcznej z 1834 roku** Autorzy: Robert Jop Rok: 2019 DOI: 10.4467/17347513sa.19.007.14562 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/19983/ > Dzieje fundacji prepozytury Świętego Ducha w Łęcznej nie są do końca rozpoznane. Nieznany jest także dokładny czas powstania kościoła szpitalnego. Historycy datują te wydarzenia w szerokim przedziale czasowym od 1540 r. do początku II dekady XVII w. Podobnie jak w innych miastach, łęczyński kościół szpitalny usytuowany był na przedmieściu, a znajdujący się przy nim przytułek służył chorym i ubogim mieszkańcom. Kościół był drewniany, stąd często dotykały go klęski pożaru. Na początku lat 30. XIX **Dwie Świątynie Ducha Świętego według Listów Pawiowych** Autorzy: Augustyn Jankowski Rok: 1998 DOI: 10.21906/RBL.632 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/632/715 > — **Duchacy: Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce** Autorzy: Mateusz Zimny Rok: 2025 DOI: 10.12797/9788383683645 URL: https://books.akademicka.pl/publishing/catalog/download/824/2631/3620 > Książka Duchacy. Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce to dzieło, które z sukcesem wpisze się w badania nad przeszłością kraju, Kościoła rzymskokatolickiego oraz zakonów katolickich w dawnej Polsce. Klasyka bowiem łączy się w nim z dezyderatami współczesnej historiografii poświęconej przeszłości zakonów, której cechą charakterystyczną jest nacisk na rozpoznanie związków łączących wspólnoty klasztorne ze światem laikatu, analizę samej społeczności klasztornej, a także wpływu tychże wspóln **Nauka Ojców Kościoła o Duchu Świętym. Wybrane zagadnienia** Autorzy: Tadeusz Kołosowski Rok: 1997 DOI: 10.21852/sem.1997.19 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12863/11102 > Artykuł przedstawia nauczanie Ojców Kościoła na temat Ducha Świętego. Pierwsza synteza teologicznej refleksji nad Duchem Świętym ma miejsce w apostolstwie Credo: „Wierzymy w Ducha Świętego, który jest Panem i daje życie pochodzi od Ojca i Syna, który oddaje cześć z Ojcem i Synem i będzie uwielbiony, który mówił przez proroków”. Na podstawie tej wersji rozwija pierwotną doktrynę o Duchu Świętym w starożytnym chrześcijaństwie. Szczególnie rozwinęło się nauczanie o Duchu Świętym w znaczeniu naukowy **The Second Synod of the Diocese of Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) in the historical and theological perspective of the synodality of the Church** Autorzy: Jan Wojtczak Rok: 2023 DOI: 10.18276/skk.2023.30-13 URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/20566.pdf > Synodalność Kościoła od samego początku ukazuje wspólnotę wiary jako jeden lud pielgrzymujący, w którym każdy ma swoje miejsce i dzieli odpowiedzialność za Kościół. Współcześnie praktyka Kościoła kładzie duży akcent na zaangażowanie wiernych świeckich w troskę o Kościół i przez prawodawstwo umożliwia im również udział we władzy kościelnej. Wyrazem wspólnej odpowiedzialności i przejawem synodalności na szczeblu partykularnym był II Synod Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. **The Catholic Church in the tape library of the Polish Radio Koszalin from 1962–1993. A review of the contents of the magnetic tapes** Autorzy: Kacper Pencarski Rok: 2025 DOI: 10.18276/skk.2025.32-13 URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/21410.pdf > Artykuł poświęcony został zawartości merytorycznej części taśmoteki Polskiego Radia w Koszalinie, jaki został przygotowany w latach 1962–1993, to jest w czasie funkcjonowania Komitetu ds. Radia i Telewizji (1951–1993), a jaki dotyczy Kościoła katolickiego we wschodniej części Pomorza Zachodniego. Dokumentacja audiowizualna stanowi szczególne źródło archiwalne i historyczne, wykorzystywane coraz częściej. Przyczyną tego stanu rzeczy są przede wszystkim trudności o charakterze technicznym, w dużo **Świątynia pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Otwocku, jej wystrój, symbolika i treści teologiczne dekoracji** Autorzy: S. Kobielus Rok: 2020 DOI: 10.21697/an.6324 URL: https://doi.org/10.21697/an.6324 > W powstaniu struktury architektonicznej budowli świątyni pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Otwocku miał udział zespół architektów. Udział w dyskusji nad programem dekoracji wzięli: ks. Stanisław Kobielus, ks. Henryk Herkt oraz artysta Andrzej Zaborowski. Budowę świątyni ukończono w 1987 r. zaś konsekracji dokonał 7 maja 1988 r. ks. biskup Marian Duś. Świątynia posiada bardzo bogaty program ideowy związany z symboliką figur geometrycznych i odwołujący się do tekstów Pisma Świętego, Ojców Ko **RECENZJA KSIĄŻKI: Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie (1398-2020), pod red. J. Gołoty i J. Mironczuka, wyd. OTN, Ostrołęka 2021, ss. 567.** Autorzy: Krzysztof W. Jankowski Rok: 2022 DOI: 10.62961/bpmawh78 URL: https://doi.org/10.62961/bpmawh78 > Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie **Zakon Ducha Świętego de Saxia w Polsce średniowiecznej** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.23.167-198 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6347/6627 > Niniejszy artykuł został poświęcony zakonowi Ducha Św. w Polsce średniowiecznej. Jako granicę końcową przyjęto rok 1528, ponieważ w tym czasie na skutek pożaru Krakowa spaliły się kościoły duchackie (Św. Ducha i Św. Krzyża), zabudowania szpitalne i klasztorne oraz całe archiwum. Po odbudowaniu spalonych budynków, zaszła zmiana w organizacji szpitala, która miała znaczenie nie tylko dla domu krakowskiego, ale dla wszystkich klasztorów św. Ducha w Polsce. Dla ogólnych wiadomości o zakonie Ducha Św **Pobyt i nauczanie prymasa Polski kard. Augusta Hlonda na terenie późniejszej diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (część 2)** Autorzy: Sebastian Kapuściński Rok: 2024 DOI: 10.69553/rs.2024.12-09 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2024/09_sebastian_kapuscinski.pdf > Cardinal August Hlond’s post-war activities, under special privileges from the Holy See, led to the establishment of church structures. Over time, his temporary arrangements were reflected in permanent structures. The Diocese of Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg), erected in 1972, was created from part of the recovered lands, an aftermath of the decisions made by Cardinal Hlond. This article contains descriptions of the cardinal’s meetings with the faithful in towns within the boundaries of this dio **Organizacja i funkcjonowanie Wyższego Seminarium Duchownego w Koszalinie w latach 1981–2011** Autorzy: D. Apanel Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2012.28.14 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17249/17012 > The study hereby proposed presents the activity of a Catholic college - Higher Theological Seminary in Koszalin in the years 1981-2011. The College came into being thanks to the efforts of Bishop Ignacy Jeż. In the abovementioned period, the college was administered by five rectors and seven administrative directors. There were 658 students (alumni) and 362 deacons, who took holy orders. During the six-year program of education, students learned the obligatory, pastoral and theological subjects **„Duch, który przekonywa świat o grzechu” (DeV 27). Pneumatologiczna reinterpretacja profetyczno-krytycznej misji Kościoła w świecie** Autorzy: J. Gocko Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.6129 URL: https://doi.org/10.31743/vv.6129 > Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na rolę Ducha Świętego w posłannictwie Kościoła w świecie. Duch Święty nie tylko wskazuje konkretne kierunki i środki tego posłannictwa, ale jest nade wszystko źródłem tego posłannictwa, a więc także źródłem jego owocności (1). Duch Święty jako ożywcza moc i światło napotyka jednak w tym świecie na opór i sprzeciw, w pierwszej kolejności w wymiarze wewnętrznym i podmiotowym poprzez grzech, a następnie w zobiektywizowanym kształcie kultury i cywilizacji, co we **Rozwój charyzmatu a pamięć historyczna zakonu Ducha Świętego według Epitome Xenodochii Wojciecha Bazeusza** Autorzy: A. Stelmaszewski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.37-56 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5297/9283 > Niniejszy artykuł przedstawia zagadnienie przekazu zakonnej tradycji o powstaniu szpitala Ducha Świętego w Rzymie, która zawarta jest w dziele Epitome Xenodochii renesansowego pisarza, Wojciecha Bazeusza, który swoją pracę wydał w Krakowie w 1570 r. Analiza treści dzieła dostarcza wartościowych informacji nie tyle o dziejach omawianego szpitala, ile o pamięci historycznej i charyzmacie polskich duchaków. Podstawowym problemem badawczym jest cel utożsamienia początków zakonu z założeniem szpitala **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Duch Święty w sakramencie Eucharystii** Autorzy: Łukasz Samiec Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2018.12.2.14 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/6966/6428 > Duch Święty w Eucharystii utożsamia człowieka z Chrystusem, a w ten sposób przemienia w synów Bożych i włącza w swoje Ciało, jakim jest Kościół. Za sprawą Ducha Świętego Eucharystia przyjmuje „ciało” w Kościele. Duch Święty utożsamia wierzącego z Synem, przemieniając w „synów w Synu”. Tak więc życie chrześcijańskie to nic innego jak życie na sposób dzieci Bożych, mających udział w Jego miłości. Tak zostaje zastosowana w człowieku cała moc Misterium Paschalnego – przechodzi on ze śmierci do życia **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Najdawniejsze wiadomości o duchowieństwie na Pomorzu Wschodnim przed rokiem 1308/9** Autorzy: K. Dąbrowski Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.117-130 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6693/7771 > -- **O. AUGUSTYN JANKOWSKI OSB, Duch Dokonawca. Nowy Testament o posłannictwie eschatologicznym Ducha Świętego, Katowice 1983** Autorzy: J. Chmiel Rok: 1985 DOI: 10.21906/RBL.1469 > — **Inwentarz archiwalny Kurii Administracji Apostolskiej w Gorzowie Wielkopolskim 1945–1972.** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2025 DOI: 10.18276/978-83-7972-904-3 URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-904-3 > Archival inventory of the Curia of the Apostolic Administration in Gorzow (Gorzów) Wielkopolski 1945–1972. The area of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) diocese By the order of the great powers, Poland’s borders changed significantly after the end of World War II. As compensation for the territories lost in the east to the Soviet Union, it received the territories of the Third Reich on the Oder and the Baltic Sea. Primate August Hlond, by virtue of papal authority, established apostolic admini **Retable from Lubowo (Łubowo). An example of late gothic sculpture and the lay piety of the and of 15th and the beginning of 16th century in Western Pomerania** Autorzy: Angelika Grobelna-Sochaj Rok: 2022 DOI: 10.18276/skk.2022.29-15 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/19896.pdf > Ołtarz z Łubowa pojawił się w ostatnich miesiącach II wojny światowej. W czasie cofania linii frontu niemiecki oficer zdeponował paczkę u rodziny ze Starowic. Po wojnie, gdy pakunek został rozpieczętowany, depozytariusze odkryli w niej późnośredniowieczny tryptyk. Został on umieszczony w kościele filialnym w Starowicach, a w 1975 roku w kościele parafialnym w Łubowie. Ołtarz został odrestaurowany w latach 1974–1975 oraz w latach 1994–1995 przez pracownie konserwatorskie w Gdańsku i Szczecinie. W **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Architektura sakralna Adama Ballenstedta (1923-1931)** Autorzy: Z. Sroka Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.201-267 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6813/7687 > -- **Bull of Pius VII De salute animarum and the reborn Catholic Church in West Pomerania and the Lubusz Land between 1821 and 1945** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2024 DOI: 10.18276/skk.2024.31-12 URL: https://doi.org/10.18276/skk.2024.31-12 > Bulla papieża Piusa VII De salute animarum z 16 lipca 1821 roku porządkowała sprawy Kościoła katolickiego na terenie Prus, w tym na Pomorzu Zachodnim i ziemi lubuskiej. Wraz z nią oblicze wspólnoty katolickiej, wchodzącej w średniowieczu w skład biskupstwa kamieńskiego i lubuskiego, a zupełnie zniszczonej w okresie diaspory (począwszy od połowy XVI w.), zaczęło się odradzać w swoich strukturach. Teren byłego biskupstwa kamieńskiego podlegał delegaturze berlińskiej wchodzącej w skład diecezji wro **Sprawozdanie z poszukiwań akt w Archiwum Państwowym w Szczecinie dotyczących Kościoła na Pomorzu Zachodnim w latach 1140-1545** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9185 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9185/7681 > - **Chronik der Marienkirche in Danzig. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkription und Auswertung. Kronika kościoła Mariackiego w Gdańsku. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkrypcja i analiza, bearb. v. Christofer Herrmann, Edmund ** Autorzy: Piotr Oliński Rok: 2015 DOI: 10.15762/zh.2015.10 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.10 > W ostatnim okresie ożywiły się prace nad edycjami źródeł średniowiecznych i nowożytnych Gdańska.Świadczy o tym również wydanie Historisches Kirchen Register Eberharda Böttichera, źródła określanego jako kronika kościoła Mariackiego z 1616 r.Eberhard Bötticher sprawował urząd witryka kościoła Mariackiego w Gdańsku w początkach XVII w.W Historisches Kirchen Register oprócz własnych obserwacji i doświadczeń wykorzystał wiele materiałów dotyczących tej świątyni, a także Gdańska, sięgając również okr **Zachowane źródła do dziejów Zakonu Ducha Św. de Saxia w Polsce** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6624 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6624/6182 > - **Wiara jako łaska Ducha Świętego. Analiza na podstawie przepowiadania kardynała Mariana Jaworskiego** Autorzy: A. Bezkorowajny Rok: 2021 DOI: 10.18290/RT21681-1 URL: https://doi.org/10.18290/rt21681-1 > Katechizm Kościoła Katolickiego w punkcie 737 zawiera informację o kluczowej roli Ducha Świętego, który nie tylko „przygotowuje ludzi”, ale ponadto „uprzedza ich swoją łaską, aby pociągnąć ich do Chrystusa”. Trzecia Osoba Trójcy Świętej pełni zatem istotną rolę dla zaistnienia oraz rozwoju wiary człowieka. Wymienione zagadnienie w swoim przepowiadaniu rozwijał podczas blisko 18-letniej posługi w Archidiecezji Lwowskiej Kardynał Marian Jaworski. Niniejszy artykuł prezentuje najważniejsze zagadnie **Kościoły koprzywnickie na przełomie XVIII/XIX wieku** Autorzy: T. Moskal Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.1.8 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9056/8061 > W Koprzywnicy okresu staropolskiego źródła odnotowują funkcjonowanie czterech kościołów pod wezwaniem: Wszystkich Świętych, św. Leonarda, Ducha Świętego oraz klasztorny św. Floriana. Najstarszym był parafialny pw. Wszystkich Świętych, który służył lokalnej parafii do 1821 r. Po renowacji w XIX w. został kaplicą. Dopiero od 2000 r. na nowo stał się świątynią parafialną. Kościół pw. św. Floriana służył sprowadzonym do Koprzywnicy w 1185 r. cystersom, zaś po ich kasacie został przemianowany na para **Duch Święty jako żywioły natury w symbolicznych interpretacjach Starego Testamentu w tradycji łacińskiej** Autorzy: Krzysztof Bardski Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.5747 URL: https://doi.org/10.31743/vv.5747 > Artykuł stanowi owoc badań nad patrystyczną i średniowieczną symboliką Ducha Świętego, na podstawie tekstów Starego Testamentu, wyrażoną przy pomocy obrazów sił natury, takich jak wiatr, woda i ogień. Zostały przedstawione i omówione najważniejsze interpretacje należące do tradycji Kościoła łacińskiego. **Kościół w Koronowie. Architektura cysterska a ekspansja brandenburska w końcu XIII wieku** Autorzy: Jarosław Jarzewicz Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.283-298 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7034/8125 > -- **Ignacy Jeż – first bishop of Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese (1972–1992)** Autorzy: Łukasz Łukaszewicz Rok: 2024 DOI: 10.18276/skk.2023.1-04 URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/20984.pdf > 28 czerwca 1972 roku decyzją papieża Pawła VI została utworzona diecezja koszalińsko--kołobrzeska i mianowany jej pierwszy biskup diecezjalny – Ignacy Jeż. W kolejnych miesiącach podejmował on szereg działań prawnych zmierzających do wypełnienia papieskiej decyzji, począwszy od kanonicznego objęcia w zarząd diecezji, poprzez zamieszkanie na jej terenie, mianowanie pierwszych urzędników, określenie zasad funkcjonowania kurii biskupiej, aż do uroczystego ingresu do koszalińskiej katedry i złożenia **Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg** Autorzy: B. Schmid > Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow. **Księga fundacyj klasztorów karmelitanek bosych prowincyjej polskiej Ducha Świętego – projekt historiograficzny, artystyczny, literacki i niezwykła książka rękopiśmienna krakowskich zakonnic z początku XVIII wieku** Autorzy: Anna Nowicka-Struska Rok: 2022 DOI: 10.56583/fs.1002 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/1002/2061 > Streszczenie: W artykule omówione są zagadnienia, takie jak: autorstwo, struktura, cel spisania, oprawa artystyczna i całościowa idea, związane z historiograficznym rękopisem XVII-wiecznych karmelitanek bosych: Księga fundacyj klasztorów karmelitanek bosych prowincyjej polskiej Ducha Świętego, znajdującym się w Bibliotece Karmelitanek Bosych w Krakowie, sygn. nr 255. Historiografia zakonna karmelitanek bosych jest w skali piśmiennictwa polskiego epoki staropolskiej wyjątkowym zjawiskiem. Kobiece **Katolickie księgi metrykalne diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9998 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/9998/8345 > Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej powstało w 2003 roku. Zadaniem pracowników tej instytucji było przejęcie z archiwów parafialnych dokumentacji wytworzonej przed 1945 roku. Spośród archiwaliów wyodrębniono liczący 215 pozycji zbiór katolickich ksiąg metrykalnych. Pochodzą one z 39 katolickich parafii. Po odpowiednim zabezpieczeniu i opracowaniu są udostępniane w formie cyfrowej zainteresowanym badaczom. Przedstawiony w artykule katalog przedstawia stan zachowania i ogromny walor poznaw **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Dwa kościoły. Budownictwo kultowe w międzywojennych Niemczech jako przestrzeń modernistycznych eksperymentów** Autorzy: R. Makała Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.17 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5186/4662 > The time between WW I and II was a period of intensive development of church architecture in Germany. In the new situation after the defeat in WW I on the wave of Christian renewal movements, the concept of the church as a building corresponding to its functions, as an object expressing the character of religion and the vision of a congregation as a community in modern society was re -formulated. The dynamically developing church architecture was an area of intense experiments (especially in the **Kościół polski obrońcą ducha narodowego na Śląsku w wiekach średnich** Autorzy: Franciszek Lenczowski Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.25.69-81 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6583/8216 > - **Duch Święty a Maryja - ku "antropologii spełnionej"** Autorzy: G. Bartosik Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2018.12.1.05 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/7389/6725 > Relacja Duch Święty – Maryja jest drogowskazem do osiągnięcia dojrzałej osobowości chrześcijańskiej. Celem formacji i rozwoju człowieka jest odtworzenie w sobie Bożego podobieństwa, utraconego przez grzech pierworodny i osobisty. Misją Ducha Świętego wewnątrz Trójcy Świętej i w ekonomii zbawienia są więzi międzyosobowe. Działając w duszy, przywraca On Boże podobieństwo przez uzdolnienie człowieka do właściwych relacji z Bogiem i bliźnimi oraz realizacji zadań wyznaczonych przez Stwórcę. Najdosko **Kościół w czasie odzyskiwania niepodległości w świetle wybranych przykładów z historii diecezji chełmińskiej** Autorzy: W. Rozynkowski Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1808 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1808/1835 > to. The next two points referred to biographies, or rather the activities of two people: the ordinary of Chełmno, Augustyn Rosentreter and the priest of the Chełm Diocese, Fr. Józef Dembieński. Their example shows the diversity and complexity of attitudes that we encounter in the process of rebirth of Polish statehood in Pomerania. **Duch Paraklet a pamięć Kościoła w ujęciu czwartej Ewangelii** Autorzy: Branislav Kluska Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.7133 URL: https://doi.org/10.31743/vv.7133 > Jezus w mowie pożegnalnej zapowiada przyjście Parakleta (J 14,26), którego zadaniem będzie przypominać uczniom Jezusa to, czego ich Chrystus nauczał. Artykuł podejmuje kwestię wpływu Parakleta na pamięć uczniów i odpowiada na pytanie: Jak należy rozumieć to działanie Ducha wobec uczniów? Autor artykułu podejmuje to zagadnienie z perspektywy teologii biblijnej z uwzględnieniem elementów teorii pamięci społecznej. Najpierw przedstawia w sposób syntetyczny rozumienie pamięci w Biblii oraz podstawow **Duch Święty w listach św. Pawła** Autorzy: Alfio Marcello Buscemi Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2008.25.07 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11806/10212 > Mówienie o Duchu Świętym u św. Pawła oznacza zbliżenie się do jednego z najbardziej centralnych i złożonych tematów teologii Pawłowej. Paweł bowiem często mówi o Duchu i uważa go za osobę, która działa w historii zbawienia, w życiu Kościoła i każdego wierzącego. W tym sensie listy Pawła nie dają nam pojęcia Ducha, ale doświadczenie Ducha, które dotyczy Boga, Chrystusa i człowieka, którzy działają na rzecz pełnego urzeczywistnienia zbawienia. Stąd obfitość tytułów przypisywanych Duchowi Świętemu **Ruch liturgiczny jako „przejście Ducha Świętego w Kościele”** Autorzy: C. Stefan Rok: 2005 DOI: 10.21852/sem.2005.21.13 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12199/10548 > Artykuł przedstawia ruch liturgiczny w Europie Zachodniej z podkreśleniem jego okresu klasycznego oraz działalności wielu instytutów liturgicznych. Ponadto autor opisuje ruch odnowy liturgicznej w Polsce przed Soborem Watykańskim II i charakteryzuje ośrodki ruchu liturgicznego w Płocku, Wilnie, Lwowie, Lublinie, Krakowie, Poznaniu, Gnieźnie i Cieszynie. Dalej autor omawia główne idee odnowy liturgicznej obecne w pracach polskich teologów i pokazuje sylwetki prekursorów odnowy liturgicznej i ich **Gotycka architektura kościoła farnego (Bożogrobców) pw. Świętego Ducha w Przeworsku** Autorzy: J. Adamski Rok: 2023 DOI: 10.36744/bhs.1395 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1395/1063 > Artykuł stanowi pierwszą w literaturze naukowej monografię gotyckiej architektury kościoła farnego (dawniej Bożogrobców) w Przeworsku, niegdyś prywatnym mieście rodu Tarnowskich na Rusi Koronnej. Na podstawie analizy źródeł pisanych oraz struktury architektonicznej autor proponuje spójną interpretację dziejów budowy świątyni. Omówiony został proces wznoszenia fary, zapoczątkowany zapewne około 1400 r., a także jej XIX- i XX-wieczne przekształcenia. Przedstawiono genezę poszczególnych rozwiązań a **Pobyt i nauczanie prymasa Polski kard. Augusta Hlonda na terenie późniejszej diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej** Autorzy: Sebastian Kapuściński Rok: 2023 DOI: 10.69553/rs.2023.11-12 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2023/12_sebastian_kapuscinski.pdf > Prymas Polski kardynał August Hlond przeszedł do historii jako postać wybitna. Przypadło mu odegrać rolę organizatora struktur kościelnych w powojennej Polsce, na mocy specjalnych przywilejów papieskich, jakich dotąd nikomu w Kościele nie przyznawano. W historię późniejszej diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej wpisał się nie tylko swoimi decyzjami, ale również odwiedzając jej tereny. Niniejszy artykuł zawiera opis przywilejów, przebieg spotkań prymasa z „niemieckimi” rządcami dotychczasowych struk **Misterium Kościoła a zbawienie człowieka** Autorzy: Stanisław Fiuk Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2015.9.1.11 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/7955/6985 > Niniejsze badanie tajemnicy Kościoła jest jednocześnie dociekaniem istoty tajemnicy zbawienia człowieka. Powołanie przez Chrystusa Kościoła jest początkiem nowego etapu historii zbawienia. Jednocześnie to misterium wyraża się w codziennym życiu chrześcijanina poprzez jego współpracę z Duchem Świętym. W misterium Kościoła dokonuje się wspólnota Boga z człowiekiem. W ten sposób tajemnica zbawienia przenika istotę człowieka oraz poprzez życie sakramentalne elementy boskie przenikają to, co ludzkie. **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Duch Święty w nauczaniu św. Ildefonsa z Toledo** Autorzy: P. Wygralak Rok: 2020 DOI: 10.31743/vp.5729 URL: https://czasopisma.kul.pl/vp/article/download/5729/9136 > W artykule przedstawiono nauczanie Ildefonsa z Toledo o Duchu Świętym zawarte przede wszystkim w jego pismach poświęconych sakramentowi chrztu. Biskup Toledo na podstawie wybranych tekstów Pisma Świętego, jak również przemyśleń wcześniejszych autorów, podkreśla prawdę o bóstwie Ducha Świętego oraz Jego równości z Ojcem i Synem. Omawia również Jego rolę w dziele zbawienia, zwracając przede wszystkim uwagę na akt wcielenia Bożego Syna. Zdecydowanie najwięcej miejsca poświęca jednak ukazaniu roli D **Doświadczenie Ducha Świętego w życiu Maryi** Autorzy: J. Dąbrowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2012.6.1.11 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/8368/7145 > Przyjęty przez wiarę Duch Święty czyni Maryję oblubienicą Boga w komunii osób. W niej spełnia się obietnica przymierza, udzielona przez Boga Narodowi Wybranemu, który ma stać się oblubienicą Świętego Oblubieńca (por. Oz 2; Ez 16). Będąc figurą Izraela, Maryja jest jednocześnie wzorem dla Kościoła (por. RM, 6). Jej relacja do Ducha Świętego stanowi dla chrześcijanina zaproszenie do przyjęcia osoby – Daru Ducha Świętego, którego Jezus posyła od Ojca (por. J 14,26; 16,7). Duch Święty wprowadza bowi **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Rozwój organizacji kościelnej na Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1965** Autorzy: M. Chorzępa Rok: 1965 DOI: 10.52204/np.1965.22.113-149 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6340/6541 > W artykule przestawiono dwudziestolecie Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej. Omówiono w nim stan organizacji terytorialno-kościelnej, zwracając uwagę na kwestię zniszczonych kościołów. Opisano trudy odbudowy życia religijnego Gorzowskiej Administracji Kościelnej. Przestawiono posługę administratorów apostolskich: ks. Edmunda Nowickiego, ks. Tadeusza Załuczkowskiego, ks. Zygmunta Szelążka oraz biskupów: ks. Teodora Benscha i ks. Wilhelma Pluty. **Komunijno-trynitarna pozycja Ducha Świętego** Autorzy: M. Jagodziński Rok: 2019 DOI: 10.18290/10.18290/rt.2019.66.7-1 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/7322/7172 > W Nowym Testamencie można zauważyć początki pneumatologii trynitarnej, która zaczęła się rozwijać w zmieniającym się kontekście świata kulturowego. Istotne znaczenie miało tu spojrzenie na Ducha Świętego w perspektywie miłości trynitarnej. Komunijny wymiar miało także nauczania o Filioque. Od średniowiecza rozpoczął się na Zachodzie pewien proces zapominania o Duchu Świętym i dopiero w nowszej teologii nastąpił w pneumatologii renesans, możliwy dzięki zintegrowaniu refleksji teologicznej i doświ **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Stamped with the seal of the Holy Spirit (Ep 1:13; 4:30) - outline of the pneumatology of Saint Paul’s letter to the Ephesians** Autorzy: P. Sobol Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.1-09 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16190.pdf > Ze wszystkich dzieł św. Pawła List do Efezjan wykazuje największe zainteresowanie Kościołem powszechnym. Eklezjologia zajmuje w nim wprawdzie główne miejsce, ale znajduje się w nim także rys pneumatologiczny. W niniejszym artykule autor podejmuje próbę przedstawienia owej nauki o Trzeciej Osobie Boskiej, analizując fragmenty zawierające greckie słowo pneuma (πνεῦμα), będące określeniem Ducha Świętego. W pierwszej części artykułu przedstawiono wyżej wspomniany termin pneuma w różnych kontekstach **Zarys historii archiwum kościelnego w Kamieniu Pomorskim** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9143 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9143/7649 > - **Misja Ducha świętego w Królestwie Bożym Nowego Przymierza** Autorzy: J. Kudasiewicz Rok: 2002 DOI: 10.31743/vv.1348 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/1348/1312 > Recenzja **Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135 > -- **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Spotkanie historyków Kościoła w Legnicy (27-28 III 2008 r.)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.109.335-338 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4267/5048 > W 2008 roku miejscem obrad historyków Kościoła był gmach Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Legnickiej. Na program spotkania złożyły się referaty podejmujące refleksję nad charyzmatem świętości w dziejach Śląska. **Z dziejów klasztoru Świętego Ducha, mniszek dominikańskich w Raciborzu 1299-1810** Autorzy: P. Stefaniak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.112.181-206 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4754/4978 > Na Górnym Śląsku istniały dwa bardzo prężne żeńskie ośrodki monastyczne, mianowicie klasztor kanoniczek Zakonu Premonstrateńskiego czyli norbertanek w Czarnowąsach pod Opolem oraz konwent Mniszek Zakonu Kaznodziejskiego w Raciborzu. Oba były owocem religijno-prestiżowych aspiracji Piastów śląskich. I o ile Czarnowąsy zostały obsadzone zakonnicami reprezentującymi stary typ kanoniczy, to w Raciborzu osiadły mniszki należące do wówczas awangardowych środowisk zakonnych, reprezentantek nowatorskich **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Duch liturgii w przestrzeni kościelnej** Autorzy: H. Nadrowski Rok: 2003 DOI: 10.21906/RBL.449 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/449/468 > — **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Natchnienie w diachronicznie ujmowanym Ciele Chrystusa. Przyczynek do eklezjologii natchnienia** Autorzy: Sławomir Zatwardnicki Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22692.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16505/16166 > Niniejszy tekst stanowi przyczynek do teologii natchnienia. Autor wyprowadza wnioski dotyczące natchnienia biblijnego ze współczesnej myśli eklezjologicznej, ukazującej Kościół jako Ciało Chrystusa. Duch Święty działał na hagiografów włączonych w „my” Kościoła (Nowy Testament) lub przygotowujących drogę dla przyszłego Ciała Chrystusa (Stary Testament). Natchnienie zostało udzielone jednostkom, ale ze względu na wspólnotę i za pośrednictwem oddziaływania pozostałych członków Ciała Chrystusa na au **Medieval architecture of the Church of St. Hedwig of Silesia in Zielona Góra and transformations to the church between the 14th and 20th centuries** Autorzy: A. Legendziewicz Rok: 2019 DOI: 10.37190/arc190401 > WprowadzenieKościół konkatedralny pw.św.Jadwigi Śląskiej wraz z ratuszem to dwie najstarsze budowle monumentalne na obszarze miasta lokacyjnego w Zielonej Górze.Świątynia, położona pośrodku placu **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Dzieje i kult cudownej figury Najświętszej Maryi Panny Bolesnej w Skrzatuszu w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (w 10 rocznicę koronacji)** Autorzy: J. Nowiński Rok: 1999 DOI: 10.21852/sem.1999.29 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12813/11052 > W ołtarzu głównym kościoła parafialnego w Skrzatuszu znajduje się gotycka figura Bolesnej Matki Bożej (Pieta). Postać przybyła do Skrtausza z Mielęcina (Mellentin) w 1575 r., skąd pochodzi Od wieków czczony jako cudotwórca. Kult Piety Miłosiernej w Skrztatuszu sprawowany Kościół pielgrzymkowy znany z miejscowego kościoła. Dzisiejszy barokowy kościół był zbudowany w latach 1684-1696 przez wojewodę poznańskiego Wojciecha Konstantego Brezę. Niezliczone cuda i łaski, które wierzący otrzymywali od wi **Konflikt księcia pomorskiego Bogusława IV z zakonem templariuszy (1283 – ok. 1291)** Autorzy: K. Wasilkiewicz Rok: 2020 DOI: 10.15762/zh.2020.17 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2020.17 > The Conflict of Bogislaw IV, Duke of Pomerania, with the Knights Templar (1283 -c. 1291) **Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Trzciance i jej księgi metrykalne do 1945 roku** Autorzy: Łukasz Piotr Nowak MS Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.11705 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11705/12449 > Artykuł znacznie poszerza dotychczasowy stan wiedzy na temat dziejów parafii pw. św. Jana Chrzciciela w Trzciance przed 1945 rokiem. Ustalono, że z pewnością istniała ona już na początku XVII wieku, a możliwe, że powstała jeszcze w wieku XVI. Do drugiej połowy XVIII wieku funkcjonowała jako parafia pw. Trójcy Świętej, następnie zmieniono jej wezwanie na obecne. Przez ponad trzy wieki kościoły i zabudowania parafialne kilkakrotnie padały ofiarą pożarów i były odbudowywane. Pierwsze dwie świątynie **Nadania księcia Kazimierza kujawskiego na rzecz Kościoła w Małopolsce** Autorzy: Gerard Kucharski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.197-257 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6847/8174 > -- **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Duch Święty w pismach św. Faustyny** Autorzy: Józef Pochwat Rok: 2018 DOI: 10.15633/PS.2520 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/2520/2425 > Siostra Faustyna Helena Kowalska (1905–1938) należy do jednych z największych mistyczek dwudziestego wieku. Jej teksty zanotowane w Dzienniczku i Listach to świadectwo życia wewnętrznego i przeżyć mistycznych na najwyższym poziomie. Sekretarka Bożego miłosierdzia raz jeszcze odkryła bogactwo tajemnicy wcielenia Syna Bożego, ukazując w niej rolę nie tylko Maryi, ale także Ducha Świętego, dzięki któremu poczęła Jezusa Zbawiciela. Święta Faustyna mocno wierzyła w obecność Ducha Świętego i doświadcz **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Archiwum parafii pw. św. Michała Archanioła w Jastrowiu. Inwentarz** Autorzy: Tadeusz Ceynowa ks. Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.14916 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14916/14512 > Zasadniczą treść artykułu stanowi wykaz zachowanych archiwaliów parafii pw. św. Michała Archanioła w Jastrowiu. W 1602 roku z rąk starosty ujskiego Piotra Potulickiego Jastrowie otrzymało prawa miejskie, potwierdzone przez króla Zygmunta III Wazę. Pierwszy kościół mógł powstać już w XIV wieku. Świątynia w XVI wieku została przejęta przez protestantów, a na początku XVII wieku odzyskana przez katolików. Parafia jastrowiecka należała wraz z ziemią wałecką do dekanatu czarnkowskiego, a pod koniec X **Zarys dziejów diecezji chełmińskiej** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.59-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6692/7770 > -- **Kościół św. Jana w Stargardzie. Nowe spojrzenie na chronologię i datowanie jego budowy** Autorzy: Agnieszka Lindenhayn‑Fiedorowicz Rok: 2023 DOI: 10.26881/porta.2023.22.02 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/10594/9528 > Średniowieczne dzieje kościoła św. Jana w Stargardzie są ściśle związane z miejscową komandorią joannitów. Dawną kaplicę konwentualną z drugiej połowy XIII w. z czasem zastąpiono przez budowaną etapami późnogotycką świątynię ceglaną, która ostatecznie przybrała obecną formę trójnawowego kościoła halowego z halowym chórem obejściowym i osiową wieżą zachodnią. W dotychczasowych badaniach świątynia ceglana była datowana na podstawie tablicy inskrypcyjnej zachowanej w partii wieżowej oraz analizy st **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **From the Lubusz diocese to the Lubusz Land. Church and region in re-construction** Autorzy: Andrzej Draguła Rok: 2024 DOI: 10.18276/sp.2024.34-05 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21034.pdf > Badania regionalistyczny podejmują przede wszystkim zagadnienie tożsamości danego regionu i czynników, które kształtują tę tożsamość. Przedmiotem artykułu jest odpowiedź na pytanie, co stanowi o tożsamości diecezji zielonogórsko-gorzowskiej rozumianej jako region. W przypadku jednostki kościelnej pod uwagę należy wziąć nie tylko czynniki natury historycznej, społecznej czy kulturowej, ale także teologicznej, w tym eklezjologicznej. W przypadku diecezji zielonogórsko-gorzowskiej można mówić o war **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Kościół ewangelicki w Kole. Dzieje budynku w XIX i XX wieku** Autorzy: Andrzej Mendrok Rok: 2016 DOI: 10.4467/27204006pmo.16.004.16475 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22085/ > Pobyt ewangelików w Kole odnotowano już w XVI wieku, jednakże dopiero od końca XVIII wieku zaczyna się właściwy proces osiedlania ich w Kole i okolicach. Od początku XIX wieku rozpoczynają się starania o wybudowanie świątyni. Niniejszy artykuł traktuje o losach świątyni ewangelickiej od momentu jej wybudowania, niemalże po współczesność. Burzliwe dzieje Polski odcisnęły również swoje piętno i na ewangelikach kolskich, i na ich świątyni. Evangelical church in Kolo. History of the building in the **Kanon formy architektonicznej w kościele katolickim : tradycja i współczesność architektury sakrum** Autorzy: A. Szymski Rok: 2000 > Wyd. 2 popr. ; Prace Naukowe Politechniki Szczecinskiej, Nr 496=Prace Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego Nr 36 **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Die Dominikaner und Franziskaner im Deutsch-Ordensland Preußen bis zum Jahre 1466** Autorzy: W. Roth > Publikacja na temat historii i roli zakonow dominikanskich i franciszkanskich w panstwie krzyzackim do 1466 (praca doktorska Wernera Rotha, obroniona na uniwersytecie w Krolewcu). Pierwszy klasztor dominikanski na tych ziemiach powstal w Gdansku w 1227 r. (ksiąze Świetopelk przekazal dominikanom kościol św. Mikolaja). Z Gdanska dominikanie rozprzestrzenili sie na teren calych Prus. W Elblągu pojawili sie w 1238 r., a wiec juz rok po zalozeniu miasta. Franciszkanie na ziemie polskie przedostali s **Przywołany – Posłany – Obecny. Bogactwo misji Ducha Parakleta obecnego wśród uczniów Jezusa na podstawie J 14-16** Autorzy: T. Dąbek Rok: 2007 DOI: 10.21906/RBL.321 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/321/316 > Zmarły w listopadzie 2005 roku o. prof. Augustyn Jankowski OSB wiele uwagi poświęcił pneumatologii – badaniu danych Objawienia na temat osoby i działania Ducha Świętego. Jako redaktor naukowy Biblii Tysiąclecia dbał o dokładność przekładu świętych tekstów na język współczesny, zrozumiały, pozwalający odczytać bogactwo Bożego słowa. Jak pisał w przedmowie: „Zapytywana w sprawie przekładów biblijnych Stolica Apostolska wyrażała życzenie, by w nich stosować dzisiejszy nowoczesny język literacki. To **Tworzenie struktur parafialnych życia religijnego w Słupsku w latach 1945-1948** Autorzy: J. Szymański Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.20 > Społeczność katolicka w Słupsku zaczęła organizować się w pierwszej połowie XIX wieku. Pierwsze nabożeństwa organizował regularnie od 1864 roku ówczesny proboszcz koszaliński ks. Aleksander Pfeiffer. Dnia 12 lutego 1866 roku utworzono parafię misyjną. W 1873 roku miało miejsce poświęcenie świątyni pw. św. Ottona. Pierwszym proboszczem parafii słupskiej został ks. Ferdynand Hübner, później Johann Hartmann, Bruno Mangelsdorf, Carl Sauer, Adolf Pojda, Paul Ernst Gediga. Od 29 maja 1945 byli nimi ks **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **V Polsko-Niemieckie Seminarium Wrocław-Halle: „Pomorze Przedodrzańskie w okresie nowożytnym. Pięciowiekowa tradycja i jej recepcja z perspektywy dziejów Kościoła oraz historii sztuki”** Autorzy: Dominika M. Piotrowska Rok: 2008 DOI: 10.19195/quart.2008.3.64537 URL: https://czasopisma.uwr.edu.pl/quart/article/download/17390/15658 > From 13th to 19th May 2008 in Zingst, Germany the 5th German-Polish interdisciplinary Seminar Western Pomerania (Vorpommern) in the Early Modern Times. Five-Century Tradition and Its Reception from the Perspective of the Church History and History of Art was held by the Theological Department of Martin Luter University in Halle and Wüttenberg and The Art History of Renassaince and the Reformation Section at The University of Wrocław. The project was supported by The Polish-German Co-Operation Fu **Duchowość Kościoła Zachodniego** Autorzy: S. Urbański Rok: 2002 DOI: 10.15290/RTK.2002.01.05 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/5156/1/RTK_1_2002_S.Urbanski_Duchowosc_Kosciola_Zachodniego.pdf **Archiwum dziekańskie dekanatu wałeckiego do 1945 roku w zasobie Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Inwentarz** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.10190 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10190/11366 > W artykule przedstawiono zachowane archiwalia dziekańskie dotyczące dekanatu wałeckiego. Biskup poznański dla terytoriów zanoteckich utworzył w XIV wieku oficjalat kalisko-wałecki. W wyniku reformacji w połowie XVI wieku oficjalat przestał istnieć. W 1602 r. tereny pozostałe przy katolicyzmie włączono do utworzonego dekanatu czarnkowsko-wałeckiego. Po I rozbiorze Rzeczpospolitej na terenach ziemi wałeckiej reaktywowano oficjalat dla Prus Zachodnich. Pod koniec XVIII wieku wydzielono autonomiczny **Życie religijne i sakramentalne w Infirmerii Szpitala Świętego Ducha w Rzymie w XVII-XVIII wieku** Autorzy: M. Surdacki Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.9771 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9771/11383 > W rozwoju szpitalnictwa wielką rolę odegrał założony pod koniec XII wieku przez Guidona z Montperllier szpitalny zakon Świętego Ducha. Tenże zakon prowadził ufundowany w 1198 r. przez papieża Innocentego III największy w Europie Szpital Świętego Ducha w Rzymie, który stał się modelem dla innych szpitali w świecie chrześcijańskim. Do zjednoczenia Włoch pełnił on dwie funkcje: przytułku dla podrzutków (brefotrofium) oraz szpitala-lecznicy dla chorych (infirmeria). Obie te instytucje pod względem l **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Ku odnowionej dogmatyczno-pastoralnej aplikacji sakramentu bierzmowania w parafii** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2003 DOI: 10.21906/rbl.434 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/434/453 > Podj1æ refleksjê wiar1 i intelektem nad Duchem Œwiêtym w sakramentalnym ¿yciu chrzeœcijanina, a zw3aszcza w udzielaniu znamienia daru Ducha, oznacza stan1æ ostatecznie wobec tajemnicy trzeciej Osoby Boskiej. Nie bez przyczyny nazywana jest Ona „nieznanym Bogiem”1. Gdy pochylamy siê nad Ÿród3ami objawienia judeo-chrzeœcijañskiego, odkrywamy na Jej temat doœæ sk1py przekaz. Istnieje jakaœ dziwna prawid3owoœæ polegaj1ca na tym, ¿e je¿eli ktoœ zaczyna mówiæ o Duchu Œwiêtym, to 3atwo popada w niebezp

[object Object]