Kościół Ducha Świętego i NMP Matki Kościoła

Historia parafii Kościół Ducha Świętego i NMP Matki Kościoła w Kędzierzyn-Koźle udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Ducha Świętego i Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła. Diecezja: opolska. --- ### Publikacje naukowe **Najświętsza Maryja Panna jako patronka kościołów parafialnych w archidiakonacie sądeckim, wojnickim i prepozyturze tarnowskiej (do końca XVI w.),** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.357-367 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7644/7041 > -- **Paralela Maryja–Kościół w egzegezie wczesnochrześcijańskiej** Autorzy: B. Czyżewski Rok: 2026 DOI: 10.15633/ps.30102 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/5600/5423 > Ogłoszony przez papieża Pawła VI w czasie soboru watykańskiego II tytuł „Matka Kościoła” odnosił się do Maryi. Nie był on nowy i nieznany, ponieważ uzasadniali go pisarze wczesnochrześcijańscy, zwracając uwagę na paralelę Maryja–Kościół. Była ona przedłużeniem innego porównania, znanego już św. Justynowi, Maryja–Ewa. W używaniu paraleli Maryja–Kościół na czoło wysuwa się św. Ambroży z Mediolanu, który wskazuje na dziewictwo i macierzyństwo łączące Maryję i Kościół. Te dwa przymioty, zdaniem bisk **Legenda, tradycja i historia o zaśnięciu i wniebowzięciu NMP** Autorzy: Andrzej Struś Rok: 1984 DOI: 10.21906/RBL.1268 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1268/1360 > - **Materiały historyczne w biuletynie urzędowym Diecezji Opolskiej w latach 1945-1982** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7630 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7630/6840 > - **"Archiv für schlesische Kirchengeschichte". Im Auftrag des Instituts für ostdeutsche Kirchen- und Kulturgeschichte herausgegeben von Joachim Köhler , Jan Thorbecke Verlag Sigmaringen 1988 ss. 205** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 1991 DOI: 10.52204/np.1991.75.353-356 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7077/7803 > Założony w **RECENZJA KSIĄŻKI: Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie (1398-2020), pod red. J. Gołoty i J. Mironczuka, wyd. OTN, Ostrołęka 2021, ss. 567.** Autorzy: Krzysztof W. Jankowski Rok: 2022 DOI: 10.62961/bpmawh78 URL: https://doi.org/10.62961/bpmawh78 > Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie **Helmut J. Sobeczko, Konrad Glombik. 2022. Kościół na pięknej śląskiej ziemi. 50 lat diecezji opolskiej 1972–2022 (Z Dziejów Kultury Chrześcijańskiej na Śląsku 111). Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego UO, 231 s. ISBN 978-83-65860-94-1; 978- 83-7342-782-2.** Autorzy: M. Kogut Rok: 2023 DOI: 10.25167/sth.4973 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/4973/4331 > Brak **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Inwentarz kościoła Świętego Ducha w Łęcznej z 1834 roku** Autorzy: Robert Jop Rok: 2019 DOI: 10.4467/17347513sa.19.007.14562 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/19983/ > Dzieje fundacji prepozytury Świętego Ducha w Łęcznej nie są do końca rozpoznane. Nieznany jest także dokładny czas powstania kościoła szpitalnego. Historycy datują te wydarzenia w szerokim przedziale czasowym od 1540 r. do początku II dekady XVII w. Podobnie jak w innych miastach, łęczyński kościół szpitalny usytuowany był na przedmieściu, a znajdujący się przy nim przytułek służył chorym i ubogim mieszkańcom. Kościół był drewniany, stąd często dotykały go klęski pożaru. Na początku lat 30. XIX **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Budowa sieci parafialnej archiprezbiteratu kozielskiego (w diecezji wrocławskiej) w średniowieczu** Autorzy: Bogdan Kloch Rok: 2016 DOI: 10.31261/spip.2016.12.11 URL: https://doi.org/10.31261/spip.2016.12.11 > Historia powstania i rozwoju sieci parafii jest bez wątpienia jednym z kluczowych tematów w badaniach poświęconych życiu społecznemu polskich społeczności lokalnych w średniowieczu. Nie inaczej jest w przypadku diecezji wrocławskiej na Śląsku. W XIII i XIV wieku diecezja była świadkiem szybkiego rozwoju hierarchii kościelnej i infrastruktury. Południowa część diecezji, obejmująca archidiakonat opolski, jest przedmiotem badań od dziesięcioleci. Temat początków wspomnianej sieci pozostaje w ścisły **Kędzierzyn-Koźle – dziedzictwo przeszłości w kulturze miasta przemysłowego na pograniczu etniczno-kulturowym** Autorzy: E. Nycz Rok: 2021 DOI: 10.12797/politeja.18.2021.74.07 URL: https://journals.akademicka.pl/politeja/article/download/3996/3696 > Kędzierzyn-Koźle – The Heritage of the Past in the Culture of the Industrial City Functioning in the Ethnic and Cultural Frontier The article draws attention to the issues of symbolic functioning of the city which was formed of two different entities as a result of political and economic decisions. In the 20th century, the history of a traditional city got entwined with a modernistic industrial city which was taking shape. As a result, ideologies and politics impacted on the newly-established c **Przemiany architektury kościoła parafialnego w Koźlu od schyłku XIII do końca XVI wieku** Autorzy: Andrzej Legendziewicz, Andrzej Peszko Rok: 2023 DOI: 10.21697/sc.2023.30.1.6 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/13332/11547 > Artykuł prezentuje wyniki badań kościoła parafialnego pw. św. Zygmunta i św. Jadwigi Śląskiej w Koźlu. We wstępie przedstawiono analizę skromnych źródeł pisanych oraz ikonograficznych, a także omówiono dotychczasową literaturę. Bazując na badaniach architektonicznych, analizie porównawczej oraz informacji z 1293 r. wydzielono najstarsze partie, obejmujące dwuprzęsłowe prezbiterium, którego budowę osadzono w drugiej połowie XIII wieku. Data przekazania patronatu nad świątynią Zakonowi Rycerskie **Duch Święty a Maryja - ku "antropologii spełnionej"** Autorzy: G. Bartosik Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2018.12.1.05 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/7389/6725 > Relacja Duch Święty – Maryja jest drogowskazem do osiągnięcia dojrzałej osobowości chrześcijańskiej. Celem formacji i rozwoju człowieka jest odtworzenie w sobie Bożego podobieństwa, utraconego przez grzech pierworodny i osobisty. Misją Ducha Świętego wewnątrz Trójcy Świętej i w ekonomii zbawienia są więzi międzyosobowe. Działając w duszy, przywraca On Boże podobieństwo przez uzdolnienie człowieka do właściwych relacji z Bogiem i bliźnimi oraz realizacji zadań wyznaczonych przez Stwórcę. Najdosko **Doświadczenie Ducha Świętego w życiu Maryi** Autorzy: J. Dąbrowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2012.6.1.11 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/8368/7145 > Przyjęty przez wiarę Duch Święty czyni Maryję oblubienicą Boga w komunii osób. W niej spełnia się obietnica przymierza, udzielona przez Boga Narodowi Wybranemu, który ma stać się oblubienicą Świętego Oblubieńca (por. Oz 2; Ez 16). Będąc figurą Izraela, Maryja jest jednocześnie wzorem dla Kościoła (por. RM, 6). Jej relacja do Ducha Świętego stanowi dla chrześcijanina zaproszenie do przyjęcia osoby – Daru Ducha Świętego, którego Jezus posyła od Ojca (por. J 14,26; 16,7). Duch Święty wprowadza bowi **Kościół polski obrońcą ducha narodowego na Śląsku w wiekach średnich** Autorzy: Franciszek Lenczowski Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.25.69-81 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6583/8216 > - **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Nauka Ojców Kościoła o Duchu Świętym. Wybrane zagadnienia** Autorzy: Tadeusz Kołosowski Rok: 1997 DOI: 10.21852/sem.1997.19 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12863/11102 > Artykuł przedstawia nauczanie Ojców Kościoła na temat Ducha Świętego. Pierwsza synteza teologicznej refleksji nad Duchem Świętym ma miejsce w apostolstwie Credo: „Wierzymy w Ducha Świętego, który jest Panem i daje życie pochodzi od Ojca i Syna, który oddaje cześć z Ojcem i Synem i będzie uwielbiony, który mówił przez proroków”. Na podstawie tej wersji rozwija pierwotną doktrynę o Duchu Świętym w starożytnym chrześcijaństwie. Szczególnie rozwinęło się nauczanie o Duchu Świętym w znaczeniu naukowy **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Rozwój charyzmatu a pamięć historyczna zakonu Ducha Świętego według Epitome Xenodochii Wojciecha Bazeusza** Autorzy: A. Stelmaszewski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.37-56 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5297/9283 > Niniejszy artykuł przedstawia zagadnienie przekazu zakonnej tradycji o powstaniu szpitala Ducha Świętego w Rzymie, która zawarta jest w dziele Epitome Xenodochii renesansowego pisarza, Wojciecha Bazeusza, który swoją pracę wydał w Krakowie w 1570 r. Analiza treści dzieła dostarcza wartościowych informacji nie tyle o dziejach omawianego szpitala, ile o pamięci historycznej i charyzmacie polskich duchaków. Podstawowym problemem badawczym jest cel utożsamienia początków zakonu z założeniem szpitala **O. AUGUSTYN JANKOWSKI OSB, Duch Dokonawca. Nowy Testament o posłannictwie eschatologicznym Ducha Świętego, Katowice 1983** Autorzy: J. Chmiel Rok: 1985 DOI: 10.21906/RBL.1469 > — **Problemy metodologiczne w prowadzeniu badań na temat historii Kościoła katolickiego w Polsce „ludowej”. Przegląd badań, postulaty badawcze** Autorzy: Rafał Łatka Rok: 2016 DOI: 10.12775/DN.2016.1.12 URL: http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/DN/article/download/DN.2016.1.12/9389 > Problemy metodologiczne w prowadzeniu bada na temat historii Kocioa katolickiego w Polsce "ludowej". **The Blessed Virgin Mary, Mother of the Church Parish in Warnice in the Years 1977–2018** Autorzy: Piotr Lichota Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.1-07 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16188.pdf > Nowy podział granic po zakończeniu II wojny światowej zburzył dotychczasowy porządek w całym kraju. Na tereny zamieszkałe przed wojną przez Niemców zaczęli też przybywać mieszkańcy z tzw. centralnej Polski, głównie ze względów ekonomicznych. Dla wielu przyjazd na Pomorze Zachodnie był tzw. nowym otwarciem. Do Warnic i okolicznych miejscowości pierwsi osadnicy, przybyli jesienią 1947 roku, zwłaszcza z powiatu końskiego na Kielecczyźnie, z okolic Płocka, z Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny. To właśn **Historia Odnowy W Duchu Świętym w Polsce w latach 1979-1988. Fakty i ich interpretacja na kanwie publikacji Małgorzaty i Marka Nowickich** Autorzy: Dariusz Jeziorny Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13570 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13570/14978 > Odnowa Charyzmatyczna w Polsce stała się przedmiotem pierwszych opracowań naukowych, opartych na solidnej bazie źródłowej. W 2013 roku ukazał się I tom monografii Małgorzaty i Marka Nowickich, a pod koniec 2021 roku tom II, dotyczący lat 1979-1988. Polemika z tezami autorów dotyczy sformułowanej przez nich opozycji w poglądach księży Bronisława Dembowskiego i Franciszka Blachnickiego. W monografii Nowickich pierwszy z nich przedstawiony został jako zwolennik utworzenia z Odnowy w Duchu Świętym o **Zakon Ducha Świętego de Saxia w Polsce średniowiecznej** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.23.167-198 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6347/6627 > Niniejszy artykuł został poświęcony zakonowi Ducha Św. w Polsce średniowiecznej. Jako granicę końcową przyjęto rok 1528, ponieważ w tym czasie na skutek pożaru Krakowa spaliły się kościoły duchackie (Św. Ducha i Św. Krzyża), zabudowania szpitalne i klasztorne oraz całe archiwum. Po odbudowaniu spalonych budynków, zaszła zmiana w organizacji szpitala, która miała znaczenie nie tylko dla domu krakowskiego, ale dla wszystkich klasztorów św. Ducha w Polsce. Dla ogólnych wiadomości o zakonie Ducha Św **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Obrady rosyjskiej dumy nad kościołem w Opolu-Podedwórzu na Lubelszczyźnie** Autorzy: J. Żywicki Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.88.355-372 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7522/7440 > -- **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Rozeznawanie i prawidłowe korzystanie z darów Ducha Świętego przez wspólnoty charyzmatyczne według wybranych dokumentów Kościoła rzymskokatolickiego** Autorzy: Paweł Samiczak Rok: 2020 DOI: 10.25167/SO.3083 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/so/article/download/3083/2655 > Od czasu Soboru Watykańskiego II oraz wydarzeń, które dokonały się po nim, jesteśmy świadkami bardzo mocnej obecności Ducha Świętego w Kościele. Momentem przełomowym było „wylanie Ducha Świętego” podczas wspólnej modlitwy Słowem Bożym profesorów i studentów z uniwersytetu w Duquesne w 1967 roku. Od tego momentu, który określany jest jako pierwszy „chrzest w Duchu Świętym”, rozpoczął w Kościele Katolickim proces formowania wspólnot Odnowy. W niniejszym artykule zostanie przeprowadzona analiza róż **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Świątynia pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Otwocku, jej wystrój, symbolika i treści teologiczne dekoracji** Autorzy: S. Kobielus Rok: 2020 DOI: 10.21697/an.6324 URL: https://doi.org/10.21697/an.6324 > W powstaniu struktury architektonicznej budowli świątyni pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Otwocku miał udział zespół architektów. Udział w dyskusji nad programem dekoracji wzięli: ks. Stanisław Kobielus, ks. Henryk Herkt oraz artysta Andrzej Zaborowski. Budowę świątyni ukończono w 1987 r. zaś konsekracji dokonał 7 maja 1988 r. ks. biskup Marian Duś. Świątynia posiada bardzo bogaty program ideowy związany z symboliką figur geometrycznych i odwołujący się do tekstów Pisma Świętego, Ojców Ko **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Rzymsko-katolicka parafia w Goscięcinie na Opolszczyznie i jej duszpasterstwo** Autorzy: W. Urban Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.249-292 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7640/7038 > -- **Księga fundacyj klasztorów karmelitanek bosych prowincyjej polskiej Ducha Świętego – projekt historiograficzny, artystyczny, literacki i niezwykła książka rękopiśmienna krakowskich zakonnic z początku XVIII wieku** Autorzy: Anna Nowicka-Struska Rok: 2022 DOI: 10.56583/fs.1002 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/1002/2061 > Streszczenie: W artykule omówione są zagadnienia, takie jak: autorstwo, struktura, cel spisania, oprawa artystyczna i całościowa idea, związane z historiograficznym rękopisem XVII-wiecznych karmelitanek bosych: Księga fundacyj klasztorów karmelitanek bosych prowincyjej polskiej Ducha Świętego, znajdującym się w Bibliotece Karmelitanek Bosych w Krakowie, sygn. nr 255. Historiografia zakonna karmelitanek bosych jest w skali piśmiennictwa polskiego epoki staropolskiej wyjątkowym zjawiskiem. Kobiece **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Spór o prawo patronatu i prezenty na urząd prepozyta kościoła parafialnego w Oświęcimiu z roku 1533** Autorzy: Marek Hałaburda Rok: 2021 DOI: 10.35765/rfi.2021.2702.12 URL: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/download/2096/2027 > Parafia p.w. Wniebowzięcia NMP w Oświęcimiu może się poszczycić długą i bogatą historią. Choć dokładna data jej utworzenia nie jest znana, przypuszczać należy, że początki parafii i pierwszego kościoła parafialnego sięgają przełomu XI i XII wieku. Pierwsza wzmianka w źródłach pisanych poświadczająca funkcjonowanie kościoła pochodzi z 1304 r. Kolejne źródło, w którym notowano oświęcimski kościół, to spis dziesięciny papieskiej z 1326 r. Miasto odgrywało już wówczas ważną rolę centrum administracy **Wiara jako łaska Ducha Świętego. Analiza na podstawie przepowiadania kardynała Mariana Jaworskiego** Autorzy: A. Bezkorowajny Rok: 2021 DOI: 10.18290/RT21681-1 URL: https://doi.org/10.18290/rt21681-1 > Katechizm Kościoła Katolickiego w punkcie 737 zawiera informację o kluczowej roli Ducha Świętego, który nie tylko „przygotowuje ludzi”, ale ponadto „uprzedza ich swoją łaską, aby pociągnąć ich do Chrystusa”. Trzecia Osoba Trójcy Świętej pełni zatem istotną rolę dla zaistnienia oraz rozwoju wiary człowieka. Wymienione zagadnienie w swoim przepowiadaniu rozwijał podczas blisko 18-letniej posługi w Archidiecezji Lwowskiej Kardynał Marian Jaworski. Niniejszy artykuł prezentuje najważniejsze zagadnie **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Zarys dziejów Kościoła katolickiego na ziemi głubczyckiej od średniowiecza do 1945 roku** Autorzy: Katarzyna Maler Rok: 2015 DOI: 10.52097/wpt.2599 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/2599/2519 > Głubczyce area covers southern part of Opole Voivodship. It is bordered with the Czech Republic in the south and west. From 1038 or 1039 this territory was taken away from Poland and since then it belonged to the Czech Republic. From 1526 it was under Habsburg Monarchy. In 1742 it went under control of Prussia and was not returned to Poland until 1945. In the Church terms, the territory belonged to the Czech diocese and from 1777 it belonged to Olomouc archdiocese. In 1751 Frederic II, the king **Początki chrześcijaństwa i obecności relikwii Krzyża Świętego w Opolu** Autorzy: Piotr Górecki Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5889 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5889/5191 > Opole przez wieki wiodło prym stolicy Górnego Śląska. Jego początki sięgają przynajmniej VIII w. W średniowieczu ten książęcy gród był centrum księstwa opolsko-raciborskiego i siedzibą kapituły kolegiackiej. Z jednej z najstarszych legend dowiadujemy się, iż pod koniec X w. tereny te nawiedzić miał biskup praski św. Wojciech i na nieodległym wzgórzu udzielać chrztu świętego Opolanom. Przez wieki mieszkańcy historycznej stolicy Górnego Śląska pamiętali o swoim legendarnym misjonarzu, nazywając go **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła i Nawiedzenia NMP w Wieluniu (do końca XVIII w.)** Autorzy: Sławomir Zabraniak Rok: 2006 DOI: 10.52204/np.2006.106.217-235 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4798/5086 > Wieluń jest jednym z wielu polskich miast, których bogata historia pozostaje przesłonięta przez zapomnienie i niewiedzę. W przedrozbiorowej Polsce był miastem królewskim i stolicą ziemi wieluńskiej. Znajdowały się tu siedziby administracji państwowej i kościelnej. Jedną z chlub miasta był kościół farny.Pierwszy kościół w Wieluniu, pod wezwaniem św. Michała Archanioła, prawdopodobnie drewniany, został zbudowany podczas lokacji miasta w drugiej połowie XIII wieku. Z pewnością spłonął w 1335 r. pod **Kobieta posłuszna Duchowi Świętemu – św. Aniela Merici** Autorzy: A. Klich Rok: 2019 DOI: 10.15633/PS.2637 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/2637/2701 > Duch Święty prowadzący św. Anielę Merici od wczesnej młodości uczynił z niej kobietę piękną wewnętrznie i odsłaniającą Bożą mądrość oraz miłość. Trudne doświadczenia - żałoby i rozłąki z bliskimi - przeżyte z wiarą kształtowały w niej osobę wrażliwą na Bożą obecność w niej samej, w spotykanych osobach oraz w wydarzeniach codziennych. Rozmiłowana w słowie Bożym, w modlitwie i życiu oddanym Bogu otwierała się na dary i charyzmaty Ducha Świętego dawane jej dla dobra Kościoła, a szczególnie dla pows **Z dziejów klasztoru Świętego Ducha, mniszek dominikańskich w Raciborzu 1299-1810** Autorzy: P. Stefaniak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.112.181-206 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4754/4978 > Na Górnym Śląsku istniały dwa bardzo prężne żeńskie ośrodki monastyczne, mianowicie klasztor kanoniczek Zakonu Premonstrateńskiego czyli norbertanek w Czarnowąsach pod Opolem oraz konwent Mniszek Zakonu Kaznodziejskiego w Raciborzu. Oba były owocem religijno-prestiżowych aspiracji Piastów śląskich. I o ile Czarnowąsy zostały obsadzone zakonnicami reprezentującymi stary typ kanoniczy, to w Raciborzu osiadły mniszki należące do wówczas awangardowych środowisk zakonnych, reprezentantek nowatorskich **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Matka Boska Piekarska w Opolu** Autorzy: Piotr Górecki Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.6071 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/6071/5357 > Opolski konwent jezuitów obchodził w 2025 r. 100. rocznicę ponownego przybycia do Opola. W różnych rozmowach odżyła wówczas historia kultu obrazu Matki Boskiej Opolskiej, który w 1702 r. zakonnicy sprowadzili do tego piastowskiego grodu jako obraz Matki Boskiej Piekarskiej. Z mandatu cesarza Leopolda Habsburga w Piekarach pozostawili wykonaną w 1680 r. kopię. W czasie organizowanej konferencji jubileuszowej jej uczestnicy prosili, aby raz jeszcze przypomnieć dzieje cudownego obrazu i jego przeno **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Kościół katolicki na Opolszczyźnie w latach 1945-1965** Autorzy: Kazimierz Dola Rok: 1965 DOI: 10.52204/np.1965.22.69-112 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6339/6540 > Artykuł ukazuje rozwój Kościoła katolickiego na Opolszczyźnie w latach 1945-1965. Przedstawiono w nim posługę administratora apostolskiego ks. infułata Bolesława Kominka,  wikariusza kapitulnego ks. infułata Emila Kobierzyckiego i ks. biskupa ordynariusza Franciszka Jopa. Szczególnie zwrócono uwagę na kwestię uregulowania Administracji Apostolskiej, stan duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego, funkcjonowanie Seminarium Duchownego oraz formy duszpasterstwa zwyczajnego i specjalnego. Przedstawion **Kościół katedralny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891): finansowe aspekty powstania w świetle źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17980 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17980/16914 > W artykule przedstawiono historię budowy kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie, który wzniesiono w latach 1887-1891. Od 2002 roku świątynia pełni funkcję katedry diecezji charkowsko-zaporoskiej. W XIX wieku był to jedyny kościół dla katolików, w którym gromadzili się licznie Polacy, z różnych warstw społecznych (m.in. żołnierze armii carskiej). Badania naukowe oparto na dokumentacji archiwalnej przechowywanej w Państwowym Archiwum Obwodu Charkowskiego. Kościół powstał w **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Proces tworzenia się Kościoła i jego kolegialność w świetle zasady Maryjnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2019 DOI: 10.15290/std.2019.05.07 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/9180/1/STD_5_2019_A_Napiorkowski_Proces_tworzenia_sie_Koscio%c5%82a_i_jego_kolegialnosc_w_swietle_zasady_Maryjnej.pdf **Kościoły koprzywnickie na przełomie XVIII/XIX wieku** Autorzy: T. Moskal Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.1.8 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9056/8061 > W Koprzywnicy okresu staropolskiego źródła odnotowują funkcjonowanie czterech kościołów pod wezwaniem: Wszystkich Świętych, św. Leonarda, Ducha Świętego oraz klasztorny św. Floriana. Najstarszym był parafialny pw. Wszystkich Świętych, który służył lokalnej parafii do 1821 r. Po renowacji w XIX w. został kaplicą. Dopiero od 2000 r. na nowo stał się świątynią parafialną. Kościół pw. św. Floriana służył sprowadzonym do Koprzywnicy w 1185 r. cystersom, zaś po ich kasacie został przemianowany na para **Parafia pod wezwaniem Wszystkich Świętych i Niepokalanego Poczęcia NMP w Grocholicach w świetle wizytacji kanonicznych** Autorzy: Aleksy Piasta Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.11778 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.11778 > Parafia w Grocholicach należy do najstarszych w archidiecezji łódzkiej i star­szych w Polsce. Przyjmuje się, że parafia pw. Wszystkich Świętych i Niepoka­lanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny została erygowana ok. 1230 r. przez ówczesnego arcybiskupa gnieźnieńskiego Wincentego z Niałka herbu Jeleń. Najstarsze zachowane dokumenty z wizytacji parafii w Grocholicach przecho­wywane są w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku i pochodzą z 1636 oraz 1683 r. W niniejszym opracowaniu wykorzystano materia **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Parafialny kościół farny Świętych Joachima i Anny we Włodzimierzu Wołyńskim w 1831 roku** Autorzy: W. Żurek Rok: 2019 DOI: 10.31743/ABMK.6329 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.6329 > Fundatorem obecnego kościoła farnego we Włodzimierzu Wołyńskim był w połowie XVIII wieku tamtejszy rodak, biskup Adam Woyna Orański, sufragan kamieniecki, który konsekrował świątynię. W kościele tym zostali osadzeni karmelici z Zakonu Braci Najświętszej Maryi Panny, popularnie nazywani karmelitami trzewiczkowymi. W samym tylko XIX wieku kościół ten ulegał dwukrotnie (1800, 1833) pożarowi. Dzięki zaangażowaniu tamtejszych pasterzy diecezji, proboszczów i wiernych nie tylko każdorazowo był odbudow **Katolicyzm i Wielka Wojna. Upamiętnienie poległych i tożsamościowe konstrukty w Europie Środkowej na przykładzie kościołów św. Jadwigi w Opawie i św. Brunona w Giżycku** Autorzy: J. Gorzelik Rok: 2020 DOI: 10.12775/SDR.2020.2.03 > Artykul skupia sie na wykorzystaniu pamieci o poleglych w I wojnie światowej przez inicjatorow budowy kościolow w Opawie na Śląsku i Gizycku w Prusach Wschodnich. Po omowieniu architektury, wystrojow i publicznych rytualow zaprezentowano analize tozsamościowych dyskursow wyznaczających kontekst powstania obiektow i zinterpretowano sposoby zarządzania kapitalem symbolicznym przez elity katolickie. **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Trynitarny aspekt dogmatów maryjnych. Maryja ikona Ducha Świętego** Autorzy: D. Kowalczyk Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.1 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.1 > Dogmaty maryjne mówią nam o szczególnej roli Maryi w historii zbawienia. Ale jednocześnie mówią nam o początku i powołaniu każdego człowieka. Ponadto w prawdach maryjnych objawia się Bóg w Trójcy Jedyny. Wszak historia zbawienia to spotkanie Boga Ojca, Syna i Ducha Świętego z ludźmi. Spotkanie dwóch wolności: wolności absolutnej i wolności stworzonej. Maryja nie jest jedynie narzędziem w Bożych rękach, ale osobą, która wchodzi w relacje z trzema osobami Boskimi. To właśnie relacje są istotą jej **Spotkanie historyków Kościoła w Legnicy (27-28 III 2008 r.)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.109.335-338 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4267/5048 > W 2008 roku miejscem obrad historyków Kościoła był gmach Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Legnickiej. Na program spotkania złożyły się referaty podejmujące refleksję nad charyzmatem świętości w dziejach Śląska. **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZ. 28)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.10803 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/10803/8223 > W kolejnej części cyklu – Kościoły i parafie diecezji ełckiej – zaprezentowane zostaną dwa ośrodki kościelne w Węgorzewie (Dobrego Pasterza i Matki Bożej Fatimskiej) oraz w Wiartlu (św. Maksymiliana Marii Kolbego), Wieliczkach (Narodzenia Najświętszej Maryi Panny) i Wigrach (Narodzenia Najświętszej Maryi Panny). Dwie z tych parafii są prowadzone przez księży zakonnych, tj. w Węgorzewie, pozostałe przez księży diecezjalnych. Dominującą parafią i kościołem jest tu niewątpliwie ośrodek na Wigrach, **Parafia pod Wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie w latach 1939-1958 w świetle źródeł proweniencji kościelnej** Autorzy: Bartłomiej Grzanka Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.008.16915 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22399/ > Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie doznała podczas drugiej wojny światowej dużych strat duchowych (zwłaszcza tragiczne były losy proboszcza i wikariusza) oraz materialnych. W artykule przedstawione zostały dzieje parafii w latach 1945-1958, kiedy to pod przewodnictwem bardzo zaangażowanego proboszcza, ks. Lucjana Kurzawskiego, nastąpiła odbudowa duchowa, moralna i materialna lokalnego kościoła. THE PARISH DEDICATED TO THE ASSUMPTION OF THE BLESSED VIR **Duch Święty w pismach św. Faustyny** Autorzy: Józef Pochwat Rok: 2018 DOI: 10.15633/PS.2520 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/2520/2425 > Siostra Faustyna Helena Kowalska (1905–1938) należy do jednych z największych mistyczek dwudziestego wieku. Jej teksty zanotowane w Dzienniczku i Listach to świadectwo życia wewnętrznego i przeżyć mistycznych na najwyższym poziomie. Sekretarka Bożego miłosierdzia raz jeszcze odkryła bogactwo tajemnicy wcielenia Syna Bożego, ukazując w niej rolę nie tylko Maryi, ale także Ducha Świętego, dzięki któremu poczęła Jezusa Zbawiciela. Święta Faustyna mocno wierzyła w obecność Ducha Świętego i doświadcz **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Gotycka architektura kościoła farnego (Bożogrobców) pw. Świętego Ducha w Przeworsku** Autorzy: J. Adamski Rok: 2023 DOI: 10.36744/bhs.1395 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1395/1063 > Artykuł stanowi pierwszą w literaturze naukowej monografię gotyckiej architektury kościoła farnego (dawniej Bożogrobców) w Przeworsku, niegdyś prywatnym mieście rodu Tarnowskich na Rusi Koronnej. Na podstawie analizy źródeł pisanych oraz struktury architektonicznej autor proponuje spójną interpretację dziejów budowy świątyni. Omówiony został proces wznoszenia fary, zapoczątkowany zapewne około 1400 r., a także jej XIX- i XX-wieczne przekształcenia. Przedstawiono genezę poszczególnych rozwiązań a **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Biblijne obrazy Kościoła w pismach świętej Faustyny** Autorzy: Sławomir Czajka Rok: 2025 DOI: 10.15633/ps.29305 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/5288/5208 > Kościół założony przez Jezusa Chrystusa jest rzeczywistością bardzo złożoną. Dlatego można patrzeć na niego w wielu wymiarach. Niestety, we współczesnym świecie dominuje niepełny obraz tej niezwykłej wspólnoty, gdzie dostrzega się tylko instytucję, a zapomina o jej duchowym wymiarze. W takiej sytuacji, z pomocą przychodzi nam święta Faustyna, która dzięki mistycznemu doświadczeniu przekazała w „Dzienniczku” właściwy obraz Kościoła. Można dostrzec, że Kościół to przede wszystkim wspólnota żywych **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Z dziejów organów w kościołach parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Maternusa w Lubomierzu** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5827 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5827/5196 > W momencie stworzenia przez Boga człowiek został obdarzony duszą, umysłem, wolną wolą, a także zdolnością do postrzegania i tworzenia piękna w celu wychwalania Pana. Szczególną rolę w tym procesie przypisuje się muzyce, zwłaszcza organowej, która jest obecna w liturgii Kościoła od setek lat. Nierzadko instrumenty swoim kształtem i rodzajem wyrażają to, czego nie potrafi dusza. Dzięki muzyce organowej towarzyszącej śpiewowi ludzi uczestniczących w nabożeństwie wszyscy wierni uczestniczą w hymnie **Katedra p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku w opisie wizytacyjnym z 1829 roku** Autorzy: Marek Hałaburda Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.2018.109.10 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2018.109.10 > Kościół p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku, wybudowano w latach 1700-1710, jako kościół klasztorny jezuitów. Po kasacie zakonu, został przekazany parafii. W 1797 r. budynek kościoła strawił pożar. Rok później świątynia wyznaczona została na katedrę utworzonej wówczas diecezji, ze stolicą w Mińsku. Odbudowana w latach 1798-1803 dzięki staraniom i funduszom bpa Jakuba Ignacego Dederki. W 1869 r. na skutek likwidacji diecezji, ponowie został zdegradowany do siedziby parafii. W listopadz **Duszpasterska troska Kościoła opolskiego o mniejszości narodowe i etniczne. Geneza – rozwój – znaczenie** Autorzy: Marcin Worbs Rok: 2024 DOI: 10.18290/rt2024.11 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/1362/1234 > Wymagająca wiele wrażliwości i roztropności duszpasterska troska Kościoła opolskiego o mniejszości narodowe i etniczne jest szczególnym wyrazem jego szacunku dla wolności i godności każdego człowieka. Zabiegając o zgodną koegzystencję ludzi różnych kultur na zasadzie pojednanej różnorodności, Kościół ten w duchu Ewangelii pragnie służyć wszystkim mieszkańcom Śląska i usiłuje współtworzyć odpowiedni klimat w społeczeństwie do akceptacji mniejszości narodowych i etnicznych. Liczne doświadczenia Ko **Sakralne topografie. Miejsca kultu św. Antoniego w przestrzeni kościoła pw. Świętej Trójcy w Opolu** Autorzy: Klaudia Ebiś Rok: 2020 DOI: 10.31648/ep.5766 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/ep/article/download/5766/4305 > Święty Antoni jest jednym z najpopularniejszych świętych w Kościele katolickim. Mimo upływu czasu jego sława nie maleje, a kolejne pokolenia nadal w różnych sprawach wzywają jegowstawiennictwa. Tekst stanowi próbę omówienia kultu św. Antoniego w Opolu. Autorka rozpoczęła od przedstawienia podstawowych informacji dotyczących osiedlenia się franciszkanów w Opolu. W kościele pw. Świętej Trójcy można zobaczyć kaplicę, która dawniej była poświęcona św. Antoniemu, obraz mający w tytule jego imię, figu **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Duch Paraklet a pamięć Kościoła w ujęciu czwartej Ewangelii** Autorzy: Branislav Kluska Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.7133 URL: https://doi.org/10.31743/vv.7133 > Jezus w mowie pożegnalnej zapowiada przyjście Parakleta (J 14,26), którego zadaniem będzie przypominać uczniom Jezusa to, czego ich Chrystus nauczał. Artykuł podejmuje kwestię wpływu Parakleta na pamięć uczniów i odpowiada na pytanie: Jak należy rozumieć to działanie Ducha wobec uczniów? Autor artykułu podejmuje to zagadnienie z perspektywy teologii biblijnej z uwzględnieniem elementów teorii pamięci społecznej. Najpierw przedstawia w sposób syntetyczny rozumienie pamięci w Biblii oraz podstawow **Wokół duszpasterstwa polskojęzycznego na Śląsku Opolskim (1922–1939). Rozeznanie sytuacji prymasa Polski, Konsulatu RP w Opolu i korespondentów polskiej prasy** Autorzy: Wanda Musialik Rok: 2019 DOI: 10.19265/TES.2017.021069 > Since the 12th century the Germans have settled among Polish- and Czech-speaking populations in the Silesia. The immigration has changed linguistic relationships in the pastoral ministry of the local Catholic Church. In the 18th century after the annexation of this area by the Prussian state, German became an official language there. Over time, Polish as a native language in the Upper Silesia was used publicly during religious practices. However, under the pressure of German authorities the Poli **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Kościoły Środy Wielkopolskiej według akt wizytacji Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego z 1777 roku** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2017.12.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15465/15225 > W XVIII wieku Środa Wielkopolska była znaczącym miasteczkiem w Wielkopolsce. Przynależała do archidiakonatu poznańskiego w diecezji poznańskiej i była siedzibą dekanatu. Kościół parafialny pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej, wybudowany w XV wieku, posiadał rangę kolegiaty. Ponadto w mieście istniał konwent dominikanów, a na przedmieściach cztery niewielkie kościółki (oratoria). Akta wizytacji generalnej przeprowadzonej przez Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego ukazują stan kolegiaty i inny **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Idea i racjonalizm w architekturze sakralnej Henryka Buszki i Aleksandra Franty** Autorzy: A. Borowik Rok: 2020 DOI: 10.34766/FETR.V44I4.425 > Henryk Buszko i Aleksander Franta należeli do najwybitniejszych postaci środowiska architektonicznego powojennej Polski. Projektowali nie tylko osiedla i świeckie budynki użyteczności publicznej, ale także świątynie, w tym kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Uzdrowienia Chorych w Katowicach uznawany za jedną z najlepszych współczesnych realizacji sakralnych. Szczęśliwie w Instytucie Dokumentacji Architektury Biblioteki Śląskiej w Katowicach zachowały się dokumenty dotyczące h **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Kościół parafialny pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Ligocie Bialskiej (diecezja opolska)** Autorzy: J. Kopeć Rok: 2003 DOI: 10.15633/FHC.1266 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1266/1170 > This note constitutes a contribution to the history of worship of St. Stanislaus, Bishop and Martyr, in the Opole are of Silesia, where this worship has been strong since he Middle Ages. Taking as an example the dedication of a parish church at Ligota Bial ka (German Ellguth) to St. Stanislaus, it wants to show the permanence of the rever nce for this Saint. The fact that a new church, built in the years 1908-1909 in the place f the old one (which dated back to the Middle Ages)  received the sam **Sanktuarium w Machirowie w XVIII w. jako przykład lokalnego ośrodka kultu maryjnego na wschodnich terenach Wielkiego Księstwa Litewskiego** Autorzy: M. Sawicki Rok: 2007 DOI: 10.52204/np.2007.107.67-90 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4248/5068 > Jednym z najbardziej charakterystycznych przejawów pobożności wśród mieszkańców Rzeczypospolitej Obojga Narodów w czasach nowożytnych był kult Najświętszej Maryi Panny. Tutaj spotykały się zachodnie i wschodnie tradycje kultu Matki Bożej, co miało integralny wpływ na wspólnoty chrześcijańskie. Źródłem, na którym autor opiera swoje badania, jest księga 250 cudów dokonanych dzięki ikonie Matki Bożej Machirowskiej i opisanych w książce bazylianina Martyra Auzgajłło. Tego typu działalność była typow **Rozwój kultu św. Józefa w Polsce a siedemnastowieczna fundacja kościoła parafialnego pw. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Bielinach** Autorzy: Elżbieta Krzewska, Ryszard Skrzyniarz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12289 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12289/11865 > Dnia 30 października 1637 r. biskup Jakub Zadzik (1582-1642), na prośbę Krzysztofa Jóźwika, właściciela hut szkła w Kokaninie i okolicach, erygował i uposażył parafię pw. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Bielinach, miejscowości leżącej w dobrach biskupów krakowskich. Kapituła krakowska zatwierdziła przywileje nadane przez biskupa dla kościoła i włościan. Prawo patronatu nad świątynią objął J. Zadzik. Jeszcze tego samego roku rozpoczęła się jej budowa. K. Jóźwik, jako fundator, cz **Historia parafii pw. św. Michała Archanioła w Opolu-Półwsi w latach 1937-1958** Autorzy: Mariusz Drygier Rok: 2020 DOI: 10.25167/sth.1122 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/1122/1460 > Posługa duszpasterska pierwszego proboszcza parafii św. Michała w Opolu-Półwsi, ks. Wilhelma Görlicha przypadła na lata 1937–1958. Jeszcze w czasach hitlerowskich świątynię budowano jako kościół parafialny i garnizonowy. Podczas II wojny światowej największym wyzwaniem była ochrona parafian przed ideologią nazistowską. Od zimy 1944 r. znakami czasu stały się ewakuacja, śmierć i zniszczenia. Uszkodzeniom uległ i kościół. Wiosną 1945 r. parafianie znaleźli się już w innym kontekście: Opolszczyzna **O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele** Autorzy: Dariusz Jeziorny Rok: 2018 DOI: 10.14746/PST.2017.31.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/14436/14117 > O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich. **Mariologia Józefa Kudasiewicza dla Kościoła w Polsce** Autorzy: Kazimierz Pek Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2014.8.2.06 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/8266/7052 > Biblijne badania ks. Józefa Kudasiewicza (1926-2012), profesora z KUL, przyczyniły się do wyjaśnienia lub wypromowania ważnych zagadnień mariologicznych. Jego uwrażliwienie teologiczne uwarunkowane było pobożnością maryjną w Polsce i nauczaniem Vaticanum II. Przekonywająco uzasadnił potrzebę uprawiania mariologii eklezjotypicznej. Maryja jest proroczo zapowiedziana w Starym Przymierzu jako Córa Syjonu. Nowe Przymierze ukazuje ją jako Ikonę Kościoła. Dla lepszego poznania godności i funkcji Matki **Kościół św. Katarzyny w Krakowie** Autorzy: J. Kuś Rok: 1970 DOI: 10.52204/np.1970.33.45-60 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6675/7327 > Gotycka budowla kościoła Św. Katarzyny oraz klasztoru OO. Augustianów stanowi piękny przykład budownictwa XIV wieku. Historia powstania świątyni związana jest najściślej z początkowymi dziejami miasta Kazimierza. W artykule po ukazaniu w zarysie dziejów wspomnianej świątyni przedstawiono opis architektoniczny budowli. W sposób szczególny przybliżono czytelnikowi fresk Matki Bożej Pocieszenia umieszczony w krużgankach klasztoru Ojców Augustianów w Krakowie. **Wincenty Zakrzewski o roli Kościoła w dziejach Polski** Autorzy: Joanna Pisulińska Rok: 2022 DOI: 10.12775/kliopl.2021.05 URL: https://apcz.umk.pl/KLIOPL/article/download/37131/31623 > Przedmiotem analizy jest obraz dziejów Kościoła w pracach historycznych Wincentego Zakrzewskiego (1844–1918). Ten wnikliwy badacz dziejów XVI stulecia wiele miejsca w swych rozważaniach poświęcał roli polskiego duchowieństwa w dziejach Polski. W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się również stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Zapatrywania historyka krakowskiego zostały ukazane na tle ówczesnej myśli historycznej. **Fundacje sakralne wojewody wołyńskiego Seweryna Józefa Rzewuskiego (po 1694–1755)** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7064 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7064/6326 > SUMMARY Seweryn Józef Rzewuski was the son of Stanisław Mateusz Rzewuski (1662–1728), grand crown hetman and Belz voivode, and Ludwika Eleonora Kunicka (coat of arms: Bończa; d. 1749). He was the older brother of Wacław Piotr Rzewuski (1706–1779), grand crown hetman and castellan of Cracow. The main house of Seweryn Józef and Antonia from the Potocki Rzewuski was the castle in Olesko. Before 1745 the voivode carried out renovation works at the castle, decorating it with stuccos and sculptures. **PELPLIŃSKA FIGURA NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY** Autorzy: A. Nadolny Rok: 2022 DOI: 10.12775/splp.2022.018 URL: https://apcz.umk.pl/SPLP/article/download/41624/34257 > Przedmiotem artykułu są losy pelplińskiej figury Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (NMP), usytuowanej na Placu Katedralnym w Pelplinie. Decyzję o jej ustawieniu podjęto w związku z nominacją i konsekracją biskupa Jana Marwicza w 1857 roku oraz dla uhonorowania ogłoszonego w 1854 roku dogmatu o Niepokalanym Poczęciu NMP. Propozycja wzniesienia pomnika wyszła z grona kapituły katedralnej chełmińskiej, zaś organizacją zajął się wyłoniony z niej Komitet Budowy Figury. Na zamówienie kom **Historia Loretańskiego kościoła Matki Zbawiciela Świata bł. Baptysty Mantuana. Wstęp i tłumaczenie** Autorzy: Elżbieta Górka, K. Bekieszczuk Rok: 2023 DOI: 10.21697/ct.2023.93.3.06 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/ct/article/download/12065/11273 > Artykuł prezentuje rzadko dotąd uwzględniany w badaniach nad historią sanktuarium maryjnego w Loreto literacki opis tego miejsca ułożony przez bł. Baptystę Mantuana (1447–1516) – czołowego poetę chrześcijańskiego epoki renesansu. Powstanie utworu związane jest z krótkim epizodem z historii Bazyliki Loretańskiej, kiedy opiekę nad nią sprawowali karmelici. Sam bł. Baptysta Mantuanus należał do tego zakonu i był jednym z głównych promotorów jego odnowy duchowej w końcu XV wieku. Dzieło stanowi zara **Przyczynek do historii kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrowie Wielkopolskim** Autorzy: S. Kęszka Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.27 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/318/153 > W okresie międzywojennym Ostrów Wielkopolski liczył ponad 33 tys. mieszkańców i posiadał tylko jedną parafię – św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Koniecznym było zbudowanie dodatkowego kościoła, o co w szczególny sposób zabiegał proboszcz ostrowskiej fary, ks. Leon Płotka. Artykuł opisuje historię prac budowlanych, rozpoczętych 7 czerwca 1938 r. i zakończonych po wojnie. Parafię erygowano 15 listopada 1947 r. **Wiara w Kościół Trójjedynego Boga** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2023 DOI: 10.5604/01.3001.0016.3128 URL: https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.3128 > Pogłębienie rozumienia tajemnicy Kościoła domaga się podkreślenia kilku istotnychaspektów, jakie wprawdzie funkcjonują w eklezjologii, ale poprzez niewłaściwą interpretację nauczania Soboru Watykańskiego II bądź poszły w zapomnienie, bądź doznały wypaczenia. Stąd niniejszy artykuł przedkłada rozumienie Kościoła jako tajemnicyTrójjedynego Boga i tajemnicy człowieka w miejsce określenia „Kościół Chrystusa”.Nie oznacza to bynajmniej, że to określenie jest błędne, ale jest ono niepełne, gdyż pomija **Parafialny kościół w Płokach z obrazem Matki Boskiej** Autorzy: Stanisław Kosowski Rok: 1979 DOI: 10.52204/np.1979.52.185-225 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6484/7515 > Parafia Płoki zyskała sobie niezwykłą pozycję w regionie chrzanowskim przez swój kościół, w którym od setek lat słynie łaskami obraz Najświętszej Maryi Panny. Z tego powodu parafia Płoki zasługuje na to, by spojrzeć na nią w oparciu o pewne historyczne fakty. Ziemia Chrzanowska była wcześnie zamieszkała przez ludzi i wcześnie również przez nich eksploatowana ze skarbów, którymi ona dysponowała. Bliskość Krakowa i istniejące, możliwe warunki życiowe były przyczyną tak wczesnego zamieszkania i zag **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest

[object Object]