Kościół Ducha Świętego

Historia parafii Kościół Ducha Świętego w Grudziądz udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Ducha Świętego. Diecezja: toruńska. --- ### Publikacje naukowe **Średniowieczne rachunki kościoła Świętojańskiego w Toruniu. Uwagi źródłoznawcze** Autorzy: Alicja Sumowska, Marcin Sumowski Rok: 2020 DOI: 10.12775/sz.2020.13 URL: https://apcz.umk.pl/SZC/article/download/SZ.2020.13/27280 > The article discusses medieval accounts of St John’s Church in Toruń from the 15th and the first half of the 16th century. This set of financial records is made up of eight archival units kept in the State Archives in Toruń. The article describes their structure, content, authors and arrangement of the entries; there is also a presentation of the relationship between these accounts and municipal records of the town of Toruń. **Hospital Church of the Holy Spirit in Krupka** Autorzy: T. Simkova, Kamil Podroužek Rok: 2018 DOI: 10.56112/pp.2018.2.09 URL: http://pruzkumypamatek.cz/doi/10.56112/pp.2018.2.09.pdf > Ĺ pitĂĄlnĂ­ kostel sv. Ducha představuje v rĂĄmci organizmu historickĂŠ zĂĄstavby hornĂ­ho města Krupky jednu z nejstarĹĄĂ­ch dochovanĂ˝ch staveb. ZaloĹženĂ­ stavby lze spojit s rokem 1444, kdy je v krupce doloĹžena doloĹžena existence nadace pro chudĂŠ při mĂ­stnĂ­m ĹĄpitĂĄle, čemuĹž odpovĂ­dĂĄ i celkovĂ˝ vzhled a detaily stavby, jako jsou kruĹžbovĂĄ polychromovanĂĄ okna, podoba jednoduchĂŠho portĂĄlu a polychromovanĂĄ klĂ­novĂĄ Ĺžebra lomenĂŠ klenby kostela.V pramenech uvĂĄděnĂĄ oprava ko **Dwie Świątynie Ducha Świętego według Listów Pawiowych** Autorzy: Augustyn Jankowski Rok: 1998 DOI: 10.21906/RBL.632 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/632/715 > — **_** Autorzy: Krystyna Sulkowska-Tuszyńska Rok: 2025 DOI: 10.37190/arc250301 URL: https://doi.org/10.37190/arc250301 > The article is about the Church of St. James in Toruń, which underwent archaeological research between 2008 and 2020. The author’s goal was to present the most important findings and the conclusions drawn upon them. During excavations, numerous traces of architectural alterations and pieces of sacrum furnishings were discovered. Examination of the foundations and stratification, as well as OSL dating of the bricks, proved that construction of the parish church in the Nowe Miasto Toruń began shor **Inwentarz kościoła Świętego Ducha w Łęcznej z 1834 roku** Autorzy: Robert Jop Rok: 2019 DOI: 10.4467/17347513sa.19.007.14562 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/19983/ > Dzieje fundacji prepozytury Świętego Ducha w Łęcznej nie są do końca rozpoznane. Nieznany jest także dokładny czas powstania kościoła szpitalnego. Historycy datują te wydarzenia w szerokim przedziale czasowym od 1540 r. do początku II dekady XVII w. Podobnie jak w innych miastach, łęczyński kościół szpitalny usytuowany był na przedmieściu, a znajdujący się przy nim przytułek służył chorym i ubogim mieszkańcom. Kościół był drewniany, stąd często dotykały go klęski pożaru. Na początku lat 30. XIX **Protokół z wizytacji kościoła pw. św. św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Toruniu przeprowadzonej w 1706 roku na zlecenie biskupa chełmińskiego Teodora Andrzeja Potockiego** Autorzy: Bartłomiej Łyczak Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.38 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.38 > The purpose of this article is to present the protocol from the inspection visit at the Church of St. John the Baptist and St. John the Evangelist in 1706 during a general visitation of the Diocese of Chemno commissioned by Bishop Teodor Andrzej Potocki. So far, this source has been scarcely used in research on Toru Cathedral, and the information it contains can be used to study the most diverse areas of sciences of history, especially art, bibliology and material culture of the Counter-Reformat **Duchacy: Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce** Autorzy: Mateusz Zimny Rok: 2025 DOI: 10.12797/9788383683645 URL: https://books.akademicka.pl/publishing/catalog/download/824/2631/3620 > Książka Duchacy. Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce to dzieło, które z sukcesem wpisze się w badania nad przeszłością kraju, Kościoła rzymskokatolickiego oraz zakonów katolickich w dawnej Polsce. Klasyka bowiem łączy się w nim z dezyderatami współczesnej historiografii poświęconej przeszłości zakonów, której cechą charakterystyczną jest nacisk na rozpoznanie związków łączących wspólnoty klasztorne ze światem laikatu, analizę samej społeczności klasztornej, a także wpływu tychże wspóln **Nauka Ojców Kościoła o Duchu Świętym. Wybrane zagadnienia** Autorzy: Tadeusz Kołosowski Rok: 1997 DOI: 10.21852/sem.1997.19 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12863/11102 > Artykuł przedstawia nauczanie Ojców Kościoła na temat Ducha Świętego. Pierwsza synteza teologicznej refleksji nad Duchem Świętym ma miejsce w apostolstwie Credo: „Wierzymy w Ducha Świętego, który jest Panem i daje życie pochodzi od Ojca i Syna, który oddaje cześć z Ojcem i Synem i będzie uwielbiony, który mówił przez proroków”. Na podstawie tej wersji rozwija pierwotną doktrynę o Duchu Świętym w starożytnym chrześcijaństwie. Szczególnie rozwinęło się nauczanie o Duchu Świętym w znaczeniu naukowy **W sprawie proponowanych nowych ustaleń na temat kościoła pofranciszkańskiego w Toruniu** Autorzy: Z. Nawrocki Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.28 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.28 > The text constitutes a commentary on the text by Monika Jakubek-Raczkowska and Juliusz Raczkowski, published in Zapiski Historyczne, with regard to the dating of the final expansion of the Church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Toru to the present form, which extended the church to include the earlier southern wing of the monastery. Based on various evidence (including information that King Casimir the Great is reported to have listened to the organ allegedly located in the north **Ordynacje dla służby dzwonnej kościoła Świętojańskiego w Toruniu z pierwszej połowy XVI wieku** Autorzy: Alicja Sumowska, Marcin Sumowski Rok: 2021 DOI: 10.15762/zh.2021.37 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2021.37 > Ordinations for the Bell-Ringers of St **RECENZJA KSIĄŻKI: Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie (1398-2020), pod red. J. Gołoty i J. Mironczuka, wyd. OTN, Ostrołęka 2021, ss. 567.** Autorzy: Krzysztof W. Jankowski Rok: 2022 DOI: 10.62961/bpmawh78 URL: https://doi.org/10.62961/bpmawh78 > Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie **Rozwój charyzmatu a pamięć historyczna zakonu Ducha Świętego według Epitome Xenodochii Wojciecha Bazeusza** Autorzy: A. Stelmaszewski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.37-56 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5297/9283 > Niniejszy artykuł przedstawia zagadnienie przekazu zakonnej tradycji o powstaniu szpitala Ducha Świętego w Rzymie, która zawarta jest w dziele Epitome Xenodochii renesansowego pisarza, Wojciecha Bazeusza, który swoją pracę wydał w Krakowie w 1570 r. Analiza treści dzieła dostarcza wartościowych informacji nie tyle o dziejach omawianego szpitala, ile o pamięci historycznej i charyzmacie polskich duchaków. Podstawowym problemem badawczym jest cel utożsamienia początków zakonu z założeniem szpitala **Świątynia pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Otwocku, jej wystrój, symbolika i treści teologiczne dekoracji** Autorzy: S. Kobielus Rok: 2020 DOI: 10.21697/an.6324 URL: https://doi.org/10.21697/an.6324 > W powstaniu struktury architektonicznej budowli świątyni pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Otwocku miał udział zespół architektów. Udział w dyskusji nad programem dekoracji wzięli: ks. Stanisław Kobielus, ks. Henryk Herkt oraz artysta Andrzej Zaborowski. Budowę świątyni ukończono w 1987 r. zaś konsekracji dokonał 7 maja 1988 r. ks. biskup Marian Duś. Świątynia posiada bardzo bogaty program ideowy związany z symboliką figur geometrycznych i odwołujący się do tekstów Pisma Świętego, Ojców Ko **Gotyckie malowidło z Ukrzyżowaniem w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu w świetle najnowszych badań** Autorzy: J. Raczkowski Rok: 2021 DOI: 10.12775/AUNC_ZIK.2020.002 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ZiK/article/download/AUNC_ZiK.2020.002/28804 > This paper presents the results of recent studies (stylistic analysis and non-destructive testing) of the painting located in the first Eastern span of the ground floor of the northern aisle (former cloister) in the church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Toruń. Regardless of the poor state of preservation of the painting, of which just the general outlines are recognizable, there are two subsequent chronological layers visible, detectable also by the near infrared and UV-induced **Zakon Ducha Świętego de Saxia w Polsce średniowiecznej** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.23.167-198 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6347/6627 > Niniejszy artykuł został poświęcony zakonowi Ducha Św. w Polsce średniowiecznej. Jako granicę końcową przyjęto rok 1528, ponieważ w tym czasie na skutek pożaru Krakowa spaliły się kościoły duchackie (Św. Ducha i Św. Krzyża), zabudowania szpitalne i klasztorne oraz całe archiwum. Po odbudowaniu spalonych budynków, zaszła zmiana w organizacji szpitala, która miała znaczenie nie tylko dla domu krakowskiego, ale dla wszystkich klasztorów św. Ducha w Polsce. Dla ogólnych wiadomości o zakonie Ducha Św **Historia Odnowy W Duchu Świętym w Polsce w latach 1979-1988. Fakty i ich interpretacja na kanwie publikacji Małgorzaty i Marka Nowickich** Autorzy: Dariusz Jeziorny Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13570 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13570/14978 > Odnowa Charyzmatyczna w Polsce stała się przedmiotem pierwszych opracowań naukowych, opartych na solidnej bazie źródłowej. W 2013 roku ukazał się I tom monografii Małgorzaty i Marka Nowickich, a pod koniec 2021 roku tom II, dotyczący lat 1979-1988. Polemika z tezami autorów dotyczy sformułowanej przez nich opozycji w poglądach księży Bronisława Dembowskiego i Franciszka Blachnickiego. W monografii Nowickich pierwszy z nich przedstawiony został jako zwolennik utworzenia z Odnowy w Duchu Świętym o **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Przyczynki do dziejów budowlanych oraz wystroju malarskiego kościoła pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu** Autorzy: Izabella Brzostowska Rok: 2013 DOI: 10.12775/simzdzktir_t1.2013.007 URL: https://doi.org/10.12775/simzdzktir_t1.2013.007 > Izabella Brzostowska(IZiK UMK, TORUŃ **The Michaelite Fathers in Toruń (1939–1989): the Attempt of the Synthesis** Autorzy: Leszek Molendowski, Przemysław Ruchlewski Rok: 2018 DOI: 10.15762/zh.2018.26 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.26 > a w R u c h l e w s k i [370] nych w Archiwum Gwnym Zgromadzenia w. Michaa Archanioa w Markach-Strudze i Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie i signicie po materiay z archiww pastwowych: Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Archiwum Pastwowego w Toruniu oraz Archiwum Instytutu Pamici Narodowej. **Nierozpoznany graduał z kościoła świętojańskiego w Toruniu – przyczynek do badań nad księgami muzycznymi diecezji chełmińskiej w średniowieczu** Autorzy: Monika Jakubek-Raczkowska, J. Raczkowski Rok: 2020 DOI: 10.36744/M.297 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/m/article/download/297/204 > This article presents preliminary results of codicological, historical and technological research into a medieval liturgical manuscript from the collection of the Diocesan Museum in Torun (inv. no. MDT-K-003), carried out thanks to grant no. 0122/NPRH6/H11/85/2018, ‘An Inventory of Torun’s Art’, part 1, ‘Sacred Art Heritage, Old Town Complex’. In the scant subject literature, this codex is identified as an antiphonary compiled for the parish church of SS John the Baptist and John the Evangelist **Duch Święty w sakramencie Eucharystii** Autorzy: Łukasz Samiec Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2018.12.2.14 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/6966/6428 > Duch Święty w Eucharystii utożsamia człowieka z Chrystusem, a w ten sposób przemienia w synów Bożych i włącza w swoje Ciało, jakim jest Kościół. Za sprawą Ducha Świętego Eucharystia przyjmuje „ciało” w Kościele. Duch Święty utożsamia wierzącego z Synem, przemieniając w „synów w Synu”. Tak więc życie chrześcijańskie to nic innego jak życie na sposób dzieci Bożych, mających udział w Jego miłości. Tak zostaje zastosowana w człowieku cała moc Misterium Paschalnego – przechodzi on ze śmierci do życia **Rzeźba Chrystusa w typie ikonograficznym Chrystus Umęczony z kaplicy Kopernika w kościele pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu** Autorzy: M. Kurkowski Rok: 2020 DOI: 10.12775/rt.2020.009 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RTOR/article/download/RT.2020.009/27826 > Im Artikel wird die Skulptur Christi in der Pfarrkirche der Altstadt von Thorn in der sog. Kopernikus-Kapelle präsentiert. Im Jahr 2018 wurde sie Konservierungsarbeiten unterzogen, die eine Verifizierung der bisherigen Forschungserkenntnisse ermöglichten. Dank ihnen wurde festgestellt, dass die Skulptur um die Wende des 15. Jh. unter dem Einfluss süddeutscher Werkstätten entstand, und auch, dass sie den Typ der Andachtsdarstellungen des Märtyrer Christi darstellt, die an Wänden oder in Altarschr **Archaeology in the German and Polish communities in Toruńn (thorn) in the 19th and 20th century** Autorzy: Jolanta Małecka-Kukawka, Bogusława Wawrzykowska Rok: 2004 > This article is concerned with the history of archaeology in Torun during three periods. The first period (I853-I920) begins with the founding of the German scientific society - Copernicus-Verein fur Wissenschaft und Knnst zu Thorn and ends in the year I920, when Torun returned to the Polish state, reborn after I23 years of foreign domination. The second period (I920-I939) comprises the years of the Second Polish Republic and the third period (I939-I945) is the time of the Second World War, when **Toruński dzwon Tuba Dei ulany dnia 27 września 1522 roku. Nowa datacja w świetle źródeł pisanych** Autorzy: Alicja Sumowska, Marcin Sumowski Rok: 2023 DOI: 10.15762/zh.2023.05 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2023.05 > The Tuba Dei bell from the tower of St. Johns' Church, the present-day Cathedral Basilica in Toruń, is one of the largest bells in Poland.It is also one of Toruń's most important monuments and symbols of the city.It has attracted the interest of researchers not only on account of its uniqueness, but also because of the ongoing dispute regarding the date it was cast.This paper presents a voice in the discussion regarding the dating of the Tuba Dei bell of Toruń.Source literature has accepted the **Rozeznawanie i prawidłowe korzystanie z darów Ducha Świętego przez wspólnoty charyzmatyczne według wybranych dokumentów Kościoła rzymskokatolickiego** Autorzy: Paweł Samiczak Rok: 2020 DOI: 10.25167/SO.3083 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/so/article/download/3083/2655 > Od czasu Soboru Watykańskiego II oraz wydarzeń, które dokonały się po nim, jesteśmy świadkami bardzo mocnej obecności Ducha Świętego w Kościele. Momentem przełomowym było „wylanie Ducha Świętego” podczas wspólnej modlitwy Słowem Bożym profesorów i studentów z uniwersytetu w Duquesne w 1967 roku. Od tego momentu, który określany jest jako pierwszy „chrzest w Duchu Świętym”, rozpoczął w Kościele Katolickim proces formowania wspólnot Odnowy. W niniejszym artykule zostanie przeprowadzona analiza róż **„Duch, który przekonywa świat o grzechu” (DeV 27). Pneumatologiczna reinterpretacja profetyczno-krytycznej misji Kościoła w świecie** Autorzy: J. Gocko Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.6129 URL: https://doi.org/10.31743/vv.6129 > Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na rolę Ducha Świętego w posłannictwie Kościoła w świecie. Duch Święty nie tylko wskazuje konkretne kierunki i środki tego posłannictwa, ale jest nade wszystko źródłem tego posłannictwa, a więc także źródłem jego owocności (1). Duch Święty jako ożywcza moc i światło napotyka jednak w tym świecie na opór i sprzeciw, w pierwszej kolejności w wymiarze wewnętrznym i podmiotowym poprzez grzech, a następnie w zobiektywizowanym kształcie kultury i cywilizacji, co we **Toruń i Gdańsk - ośrodki badań nad cystersami Pomorza Gdańskiego i Kujaw okresu średniowiecza** Autorzy: Dariusz Aleksander Dekański Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.217-261 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7032/8123 > -- **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **O. AUGUSTYN JANKOWSKI OSB, Duch Dokonawca. Nowy Testament o posłannictwie eschatologicznym Ducha Świętego, Katowice 1983** Autorzy: J. Chmiel Rok: 1985 DOI: 10.21906/RBL.1469 > — **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Chronik der Marienkirche in Danzig. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkription und Auswertung. Kronika kościoła Mariackiego w Gdańsku. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkrypcja i analiza, bearb. v. Christofer Herrmann, Edmund ** Autorzy: Piotr Oliński Rok: 2015 DOI: 10.15762/zh.2015.10 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.10 > W ostatnim okresie ożywiły się prace nad edycjami źródeł średniowiecznych i nowożytnych Gdańska.Świadczy o tym również wydanie Historisches Kirchen Register Eberharda Böttichera, źródła określanego jako kronika kościoła Mariackiego z 1616 r.Eberhard Bötticher sprawował urząd witryka kościoła Mariackiego w Gdańsku w początkach XVII w.W Historisches Kirchen Register oprócz własnych obserwacji i doświadczeń wykorzystał wiele materiałów dotyczących tej świątyni, a także Gdańska, sięgając również okr **Wokół kaplicy św. Walentego w kościele św. Jakuba w Toruniu. Budowa kaplicy i cmentarz** Autorzy: Krystyna Sulkowska-Tuszyńska Rok: 2023 DOI: 10.12775/aunc_arch.2023.005 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ARCH/article/download/47149/37990 > Na tle architektury i historii kościoła św. Jakuba w Toruniu odtworzono etapy budowy jednej z południowych kaplic, obecnie pod wezwaniem św. Walentego, której fundamenty odkryto w 2015 roku. Dokonano przeglądu stanu badań. Pokazano stratyfikację najbliższej kwatery cmentarnej. Na podstawie źródeł archeologicznych odtworzono ryt pogrzebu. **Duch Święty jako żywioły natury w symbolicznych interpretacjach Starego Testamentu w tradycji łacińskiej** Autorzy: Krzysztof Bardski Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.5747 URL: https://doi.org/10.31743/vv.5747 > Artykuł stanowi owoc badań nad patrystyczną i średniowieczną symboliką Ducha Świętego, na podstawie tekstów Starego Testamentu, wyrażoną przy pomocy obrazów sił natury, takich jak wiatr, woda i ogień. Zostały przedstawione i omówione najważniejsze interpretacje należące do tradycji Kościoła łacińskiego. **Historia stall zachodnich w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu w świetle ostatnich prac badawczych i konserwatorskich** Autorzy: J. Raczkowski Rok: 2023 DOI: 10.12775/aunc_zik.2023.002 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ZiK/article/download/47052/37254 > Autor dokonuje próby wstępnego rozwarstwienia zespołu stall chórowych w kościele pofranciszkańskim WNMP w Toruniu, korzystając z metod analizy strukturalnej wspartej badaniami nieniszczącymi (NIR) i dendrochronologią. Wywód jest skoncentrowany na jednym ich fragmencie – siedziskach, przeniesionych prawdopodobnie w XVII wieku z prezbiterium do ostatniego przęsła nawy głównej, w strefę portalu zachodniego. Meble te (dawniej zapewne jeden element należący do kompletu stall w chórze) zostały tu rozb **W sprawie badań ośrodków toruńskiego i gdańskiego nad problematyką cysterską. W odpowiedzi B. Śliwińskiemu** Autorzy: Dariusz Aleksander Dekański Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.617-628 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6860/8186 > W jednym z ostatnich tomów "Naszej Przeszłości" (96: 2001) uka zały się materiały z sesji naukowej w Byszewie, a poświęconej pro blematyce badań cysterskich na Kujawach i na Pomorzu.Znalazł się tam również mój tekst pt.Toruń i Gdańsk-ośrodki badań nad cys tersami Pomorza Gdańskiego i Kujaw okresu średniowiecza (s.217-- **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Zmiany konstrukcyjno-brzmieniowe organów kościoła pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Toruniu (Podgórzu)** Autorzy: Adrian Drumiński Rok: 2026 DOI: 10.66458/me2026.06 URL: https://doi.org/10.66458/me2026.06 > This article presents the historical background of the Podgrz organ instruments located on the left bank of Toru in a Baroque temple.The uniqueness of this instrument lies in the fact that it is the only historic instrument in this part of Copernicus's city.The article describes the work, modernisations and construction carried out from the beginning of the church's existence until 2009, including specific organ builders. **Zachowane źródła do dziejów Zakonu Ducha Św. de Saxia w Polsce** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6624 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6624/6182 > - **Duch Święty w listach św. Pawła** Autorzy: Alfio Marcello Buscemi Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2008.25.07 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11806/10212 > Mówienie o Duchu Świętym u św. Pawła oznacza zbliżenie się do jednego z najbardziej centralnych i złożonych tematów teologii Pawłowej. Paweł bowiem często mówi o Duchu i uważa go za osobę, która działa w historii zbawienia, w życiu Kościoła i każdego wierzącego. W tym sensie listy Pawła nie dają nam pojęcia Ducha, ale doświadczenie Ducha, które dotyczy Boga, Chrystusa i człowieka, którzy działają na rzecz pełnego urzeczywistnienia zbawienia. Stąd obfitość tytułów przypisywanych Duchowi Świętemu **Gotycka architektura kościoła farnego (Bożogrobców) pw. Świętego Ducha w Przeworsku** Autorzy: J. Adamski Rok: 2023 DOI: 10.36744/bhs.1395 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1395/1063 > Artykuł stanowi pierwszą w literaturze naukowej monografię gotyckiej architektury kościoła farnego (dawniej Bożogrobców) w Przeworsku, niegdyś prywatnym mieście rodu Tarnowskich na Rusi Koronnej. Na podstawie analizy źródeł pisanych oraz struktury architektonicznej autor proponuje spójną interpretację dziejów budowy świątyni. Omówiony został proces wznoszenia fary, zapoczątkowany zapewne około 1400 r., a także jej XIX- i XX-wieczne przekształcenia. Przedstawiono genezę poszczególnych rozwiązań a **W sprawie badań ośrodków toruńskiego i gdańskiego nad problematyką cystersów na Pomorzu Gdańskim i na Kujawach w średniowieczu** Autorzy: B. Śliwiński Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.597-615 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6859/8185 > znalazł się również artykuł Dariusza Dekańskiego: **Wiara jako łaska Ducha Świętego. Analiza na podstawie przepowiadania kardynała Mariana Jaworskiego** Autorzy: A. Bezkorowajny Rok: 2021 DOI: 10.18290/RT21681-1 URL: https://doi.org/10.18290/rt21681-1 > Katechizm Kościoła Katolickiego w punkcie 737 zawiera informację o kluczowej roli Ducha Świętego, który nie tylko „przygotowuje ludzi”, ale ponadto „uprzedza ich swoją łaską, aby pociągnąć ich do Chrystusa”. Trzecia Osoba Trójcy Świętej pełni zatem istotną rolę dla zaistnienia oraz rozwoju wiary człowieka. Wymienione zagadnienie w swoim przepowiadaniu rozwijał podczas blisko 18-letniej posługi w Archidiecezji Lwowskiej Kardynał Marian Jaworski. Niniejszy artykuł prezentuje najważniejsze zagadnie **Duch Święty a Maryja - ku "antropologii spełnionej"** Autorzy: G. Bartosik Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2018.12.1.05 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/7389/6725 > Relacja Duch Święty – Maryja jest drogowskazem do osiągnięcia dojrzałej osobowości chrześcijańskiej. Celem formacji i rozwoju człowieka jest odtworzenie w sobie Bożego podobieństwa, utraconego przez grzech pierworodny i osobisty. Misją Ducha Świętego wewnątrz Trójcy Świętej i w ekonomii zbawienia są więzi międzyosobowe. Działając w duszy, przywraca On Boże podobieństwo przez uzdolnienie człowieka do właściwych relacji z Bogiem i bliźnimi oraz realizacji zadań wyznaczonych przez Stwórcę. Najdosko **Toruński obraz Madonny z Dzieciątkiem z kościoła św. Jakuba w świetle najnowszych badań. Przyczynek do studiów nad lokalną działalnością artystyczną w Toruniu około roku 1400** Autorzy: J. Raczkowski, Monika Jakubek-Raczkowska Rok: 2023 DOI: 10.36744/bhs.1520 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1520/1330 > Na tle zachowanych dzieł malarstwa z okresu krzyżackiego Madonna z Dzieciątkiem z kościoła św. Jakuba w Toruniu (ob. Muzeum Diecezjalne w Toruniu, nr inw. MD T-M- 007) jawi się jako unikatowy przykład gotyckiego obrazu tablicowego wysokiej klasy, nawiązującego do czeskiego stylu pięknego ok. 1400. W literaturze jest datowana na lata 1430–1440 i uważana za kompilatorskie dzieło mistrza osiadłego w Prusach, łączącego elementy malarstwa czeskiego z wpływami sztuki niderlandzkiej (Rogiera van der We **Dwa gotyckie krzyże relikwiarzowe z kościoła św. Jakuba w Toruniu w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu w świetle najnowszych badań** Autorzy: J. Raczkowski, Monika Jakubek-Raczkowska Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18276 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18276/16902 > W niedużym zespole średniowiecznego złotnictwa, zachowanym z dziedzictwa Torunia i państwa zakonnego w Prusach, uwagę zwracają dwa sporych rozmiarów krzyże relikwiarzowe, przeznaczone pierwotnie dla partykuł drzewa Krzyża św., przechowywane w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu a wcześniej w Pelplinie. Są to dzieła ze złoconego srebra, inkrustowane i grawerowane; oba w literaturze wiązane są z kościołem św. Jakuba w Toruniu, gdzie znajdowały się od XIX w. Autorzy dokonują rozwarstwienia obu zabytków, **Obchody Milenium Chrztu Polski w Toruniu w świetle kroniki parafii św. Józefa** Autorzy: W. Rozynkowski Rok: 2020 DOI: 10.12775/rt.2020.008 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RTOR/article/download/RT.2020.008/27825 > In der Geschichte Polens nach dem Zweiten Weltkrieg war das Jahr 1966 besonders wichtig. Die katholische Kirche erlebte damals Ereignisse, die als „Sacrum Poloniae Millenium“ bezeichnet wurden. Man knüpfte dabei an den Jahrestag der Taufe des Herzogs Mieszko I. an. Jede Diözese feierte ihr zentrales Tausendjahrereignis, an dem Primas Stefan Wyszyński teilnahm. In der Diözese Kulm/Chełmno fanden die Jahrtausendfeierlichkeiten am 10. und 11. September 1966 statt. Die Städte Toruń und Chełmża wurde **Duch Święty w nauczaniu św. Ildefonsa z Toledo** Autorzy: P. Wygralak Rok: 2020 DOI: 10.31743/vp.5729 URL: https://czasopisma.kul.pl/vp/article/download/5729/9136 > W artykule przedstawiono nauczanie Ildefonsa z Toledo o Duchu Świętym zawarte przede wszystkim w jego pismach poświęconych sakramentowi chrztu. Biskup Toledo na podstawie wybranych tekstów Pisma Świętego, jak również przemyśleń wcześniejszych autorów, podkreśla prawdę o bóstwie Ducha Świętego oraz Jego równości z Ojcem i Synem. Omawia również Jego rolę w dziele zbawienia, zwracając przede wszystkim uwagę na akt wcielenia Bożego Syna. Zdecydowanie najwięcej miejsca poświęca jednak ukazaniu roli D **Zamek krzyżacki w Toruniu XIII–XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego. Edited by Elżbieta Pilecka, Zbigniew Nawrocki, Romualda Uziembło, and Jadwiga Łukaszewicz** Autorzy: J. Raczkowski Rok: 2019 DOI: 10.12775/om.2019.022 URL: https://doi.org/10.12775/om.2019.022 > Zamek krzyzacki w Toruniu XIII–XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorow Muzeum Okregowego [The Teutonic Order’s Castle in 13th–21th-Century Thorn: Historical and Architectural Study with a Catalog of Architectural Detail from the Collections of the District Museum in Torun]. Edited by Elzbieta Pilecka, Zbigniew Nawrocki, Romualda Uziemblo, and Jadwiga Łukaszewicz. Torun: Muzeum Okregowe w Toruniu, 2017. 243 pp. ISBN: 978-83-60-324-80-6. [revie **Doświadczenie Ducha Świętego w życiu Maryi** Autorzy: J. Dąbrowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2012.6.1.11 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/8368/7145 > Przyjęty przez wiarę Duch Święty czyni Maryję oblubienicą Boga w komunii osób. W niej spełnia się obietnica przymierza, udzielona przez Boga Narodowi Wybranemu, który ma stać się oblubienicą Świętego Oblubieńca (por. Oz 2; Ez 16). Będąc figurą Izraela, Maryja jest jednocześnie wzorem dla Kościoła (por. RM, 6). Jej relacja do Ducha Świętego stanowi dla chrześcijanina zaproszenie do przyjęcia osoby – Daru Ducha Świętego, którego Jezus posyła od Ojca (por. J 14,26; 16,7). Duch Święty wprowadza bowi **L’opération propre de l’Esprit Saint d’après Didyme l’Aveugle** Autorzy: J. Grzywaczewski Rok: 2018 DOI: 10.31743/vp.3440 URL: https://czasopisma.kul.pl/vp/article/download/3440/3386 > Niniejszy artykuł dotyczy własnego działania Ducha Świętego, będącego w jedności z Ojcem i Synem. Dydym z Aleksandrii wykazuje na podstawie Pisma Świętego, że Duch Święty dawał natchnienie prorokom Starego Testamentu, na­wet, jeśli oni nie wiedzieli o Jego istnieniu jako indywidualnej istoty. Duch Święty udziela światła do lepszego zrozumienia Słowa Bożego, w tym sensie dopełnia On dzieła Chrystusa. Tych, którzy są odpowiednio przygotowani wewnętrznie Duch Święty wprowadza w tajemnicę Trójcy Świ **Średniowieczne malowidło na wschodniej ścianie prezbiterium kościoła św. Jakuba w Toruniu. Transmedialna struktura obrazowa?** Autorzy: A. Błażejewska, E. Pilecka Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9996 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/9996/8343 > Niedawne prace konserwatorskie w prezbiterium kościoła św. Jakuba w Toruniu ujawniły kilka szczegółów wcześniej słabo czytelnego malowidła z trzeciej ćwierci XIV wieku. Owe szczegóły rzuciły ciekawe światło na jego ikonografii ę i na złożony charakter medialny. Po obejrzeniu z bliska świeżo oczyszczonego, wysoko na ścianie wschodniej prezbiterium umieszczonego przedstawienia aniołów adorujących (i podtrzymujących) dotąd trudny do określenia czworoboczny kształt zwieńczony szczycikiem, określany **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Restauracja dekoracji maswerkowej szczytu prezbiterium kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu** Autorzy: K. Polak, M. Kurkowski, Kormeliusz Kuczykowski Rok: 2022 DOI: 10.12775/rt.2021.007 URL: https://apcz.umk.pl/RTOR/article/download/38596/32415 > Artykuł poświęcony został rekonstrukcji maswerkowej dekoracji blend szczytu prezbiterium kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu. Szczegółowo zostały omówione takie kwestie, jak przebieg prac konserwatorskich maswerków rytych i malowanych oraz technika ich wykonania. Poddano także analizie kompozycje rytów i przywołano dla nich analogie na obszarze dawnych Prus krzyżackich. Przeprowadzone prace zmieniły wizerunek szczytu kościoła, nadając mu wyjątkową dekoracyjność. Dają on **Uwagi na temat nowożytnych fundacji ołtarzowych w kościele pw. śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Toruniu: wiek XVIII** Autorzy: Bartłomiej Łyczak Rok: 2015 DOI: 10.15762/ZH.2015.20 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.20 > Osiemnaste stulecie stanowiło burzliwy okres w historii Torunia, obfitujący w wydarzenia prowadzące do stopniowego upadku miasta.Tragiczne w skutkach okazały się już wypadki pierwszego dwudziestolecia, naznaczonego oblężeniem szwedzkim w 1703 r., kwaterunkami kolejnych wojsk, obciążeniami finansowymi związanymi ze spłatą potężnych kontrybucji i podatków oraz nawracającymi epidemiami dżumy.Spadek liczby mieszkańców i zastój gospodarczy spowodował nieodwracalne szkody w funkcjonowaniu organizmu mi **Księga fundacyj klasztorów karmelitanek bosych prowincyjej polskiej Ducha Świętego – projekt historiograficzny, artystyczny, literacki i niezwykła książka rękopiśmienna krakowskich zakonnic z początku XVIII wieku** Autorzy: Anna Nowicka-Struska Rok: 2022 DOI: 10.56583/fs.1002 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/1002/2061 > Streszczenie: W artykule omówione są zagadnienia, takie jak: autorstwo, struktura, cel spisania, oprawa artystyczna i całościowa idea, związane z historiograficznym rękopisem XVII-wiecznych karmelitanek bosych: Księga fundacyj klasztorów karmelitanek bosych prowincyjej polskiej Ducha Świętego, znajdującym się w Bibliotece Karmelitanek Bosych w Krakowie, sygn. nr 255. Historiografia zakonna karmelitanek bosych jest w skali piśmiennictwa polskiego epoki staropolskiej wyjątkowym zjawiskiem. Kobiece **Kościół polski obrońcą ducha narodowego na Śląsku w wiekach średnich** Autorzy: Franciszek Lenczowski Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.25.69-81 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6583/8216 > - **Kościół świętych - Kościół grzeszników według Josepha Ratzingera − Benedykta XVI** Autorzy: K. Góźdź Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2014.8.2.02 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/8262/7048 > Trzeba wyraźnie rozróżnić Kościół święty, czyli wolę Bożą i orędzie Boga, i Kościół grzeszników jako słabość człowieka. Kościół święty stara się orędzie Boga przekazać światu. **Kościoły koprzywnickie na przełomie XVIII/XIX wieku** Autorzy: T. Moskal Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.1.8 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9056/8061 > W Koprzywnicy okresu staropolskiego źródła odnotowują funkcjonowanie czterech kościołów pod wezwaniem: Wszystkich Świętych, św. Leonarda, Ducha Świętego oraz klasztorny św. Floriana. Najstarszym był parafialny pw. Wszystkich Świętych, który służył lokalnej parafii do 1821 r. Po renowacji w XIX w. został kaplicą. Dopiero od 2000 r. na nowo stał się świątynią parafialną. Kościół pw. św. Floriana służył sprowadzonym do Koprzywnicy w 1185 r. cystersom, zaś po ich kasacie został przemianowany na para **Ruch liturgiczny jako „przejście Ducha Świętego w Kościele”** Autorzy: C. Stefan Rok: 2005 DOI: 10.21852/sem.2005.21.13 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12199/10548 > Artykuł przedstawia ruch liturgiczny w Europie Zachodniej z podkreśleniem jego okresu klasycznego oraz działalności wielu instytutów liturgicznych. Ponadto autor opisuje ruch odnowy liturgicznej w Polsce przed Soborem Watykańskim II i charakteryzuje ośrodki ruchu liturgicznego w Płocku, Wilnie, Lwowie, Lublinie, Krakowie, Poznaniu, Gnieźnie i Cieszynie. Dalej autor omawia główne idee odnowy liturgicznej obecne w pracach polskich teologów i pokazuje sylwetki prekursorów odnowy liturgicznej i ich **Duch Paraklet a pamięć Kościoła w ujęciu czwartej Ewangelii** Autorzy: Branislav Kluska Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.7133 URL: https://doi.org/10.31743/vv.7133 > Jezus w mowie pożegnalnej zapowiada przyjście Parakleta (J 14,26), którego zadaniem będzie przypominać uczniom Jezusa to, czego ich Chrystus nauczał. Artykuł podejmuje kwestię wpływu Parakleta na pamięć uczniów i odpowiada na pytanie: Jak należy rozumieć to działanie Ducha wobec uczniów? Autor artykułu podejmuje to zagadnienie z perspektywy teologii biblijnej z uwzględnieniem elementów teorii pamięci społecznej. Najpierw przedstawia w sposób syntetyczny rozumienie pamięci w Biblii oraz podstawow **Plastyka toruńska 1793–1920: zapomniane oblicze wielokulturowego miasta, red. Katarzyna Kluczwajd, Michał Pszczółkowski** Autorzy: Milena Hübner Rok: 2018 DOI: 10.15762/ZH.2018.49 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.49 > Praca zbiorowa Plastyka toruska 1793 -1920: zapomniane oblicze wielokulturowego miasta jest pitym tomem z serii "Zabytki toruskie modszego pokolenia", wydanym jako publikacja pokonferencyjna. Sesja, zorganizowana przez Toruski Oddzia Stowarzyszenia Historykw **II Międzynarodowa Konferencja Naukowa z cyklu „Wojsko w przestrzeni miast w XIX i XX wieku”, Grudziądz, 7 października 2022 r.** Autorzy: Milana Sribniak Rok: 2023 DOI: 10.12775/klio.2022.045 URL: https://apcz.umk.pl/KLIO/article/download/42618/34815 > W malowniczym, historycznym miecie Grudzidz, wrd unikato- wych dzie sztuki **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Komunijno-trynitarna pozycja Ducha Świętego** Autorzy: M. Jagodziński Rok: 2019 DOI: 10.18290/10.18290/rt.2019.66.7-1 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/7322/7172 > W Nowym Testamencie można zauważyć początki pneumatologii trynitarnej, która zaczęła się rozwijać w zmieniającym się kontekście świata kulturowego. Istotne znaczenie miało tu spojrzenie na Ducha Świętego w perspektywie miłości trynitarnej. Komunijny wymiar miało także nauczania o Filioque. Od średniowiecza rozpoczął się na Zachodzie pewien proces zapominania o Duchu Świętym i dopiero w nowszej teologii nastąpił w pneumatologii renesans, możliwy dzięki zintegrowaniu refleksji teologicznej i doświ **Misja Ducha świętego w Królestwie Bożym Nowego Przymierza** Autorzy: J. Kudasiewicz Rok: 2002 DOI: 10.31743/vv.1348 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/1348/1312 > Recenzja **Z dziejów klasztoru Świętego Ducha, mniszek dominikańskich w Raciborzu 1299-1810** Autorzy: P. Stefaniak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.112.181-206 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4754/4978 > Na Górnym Śląsku istniały dwa bardzo prężne żeńskie ośrodki monastyczne, mianowicie klasztor kanoniczek Zakonu Premonstrateńskiego czyli norbertanek w Czarnowąsach pod Opolem oraz konwent Mniszek Zakonu Kaznodziejskiego w Raciborzu. Oba były owocem religijno-prestiżowych aspiracji Piastów śląskich. I o ile Czarnowąsy zostały obsadzone zakonnicami reprezentującymi stary typ kanoniczy, to w Raciborzu osiadły mniszki należące do wówczas awangardowych środowisk zakonnych, reprezentantek nowatorskich **Najdawniejsze wiadomości o duchowieństwie na Pomorzu Wschodnim przed rokiem 1308/9** Autorzy: K. Dąbrowski Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.117-130 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6693/7771 > -- **Cykl Siedmiu grzechów głównych – fragmenty malowideł odkrytych w kaplicy pw. św. Walentego w kościele św. Jakuba w Toruniu** Autorzy: M. Kurkowski Rok: 2025 DOI: 10.12775/rt.2024.010 URL: https://apcz.umk.pl/RTOR/article/download/61981/42757 > Artykuł dotyczy odkrytych w 2022 r. podczas prac konserwatorskich prowadzonych w kaplicy pw. św. Walentego w kościele św. Jakuba w Toruniu, fragmentów malowideł cyklu Siedmiu grzechów głównych. Powstały one zapewne pod koniec lat 30-tych XV w., pod wpływem ikonografii moralizatorskiej. Cały ten cykl składał się z dwóch istotnych komponentów: karykaturalnego wizerunku malarskiego i krótkiej, odnoszącej się do niego, inskrypcji. Ideowy program kaplicy uzupełniał także ołtarz św. Marii Magdaleny. P **Z dziejów Rudaka i okolicy lewobrzeżnego Torunia** Autorzy: J. Dębiński Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1847 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1847/1868 > Rudak wchodzi w skład lewobrzeżnej (kujawskiej) części Torunia położonej w szerokim łuku Wisły1. Najstarsze odnalezione tu przedmioty pochodzą z późnego paleolitu, kultury świderskiej i tarnowiańskiej (9000 lat p.n.e.)2. Konrad Mazowiecki w styczniu 1230 r. nadał te tereny Krzyżakom. Obejmowały one pas ziemi (11 km szerokości i 15 km długości) począwszy od dzisiejszej Brzozy Toruńskiej do ujścia Strugi Zielonej do Wisły wraz z drewniano-ziemnym grodem (castrum Nissoue), nazwanym przez Krzyżaków **Uwagi na temat pracy Tadusza Zakrzewskiego o polskich instytucjach i organizacjach w Toruniu pod zaborem pruskim (1815–1894)** Autorzy: A. Tarnowska Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.016 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35290/29732 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **From the History of Shaping the Mentality of Torun’s Elite in the 17th Century and the First Half of the 18th Century: the Attempt to Address the Issue (English)** Autorzy: Kazimierz Maliszewski Rok: 2017 DOI: 10.15762/ZH.2017.23 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2017.23 > K a z i m i e r z M a l i s z e w s k i [308] nich latach w ten nurt bada wczyli si take historycy polscy 2 . Artyku ten stanowi jedynie prb sformuowania uwag o mentalnoci elity mieszczastwa toruskiego w XVII w. i pierwszej poowie XVIII w. gwnie na podstawie dotychczasowych bada dotyczcych dziejw kultury Torunia w okresie baroku i owiecenia prowadzonych m. in. przez Stanisawa Salmonowicza, Jerzego Wojtowicza, Jerzego Dygda, Krzysztofa Mikulskiego i czciowo moje wasne 3 . Pewn pomoc metodologiczn **Stamped with the seal of the Holy Spirit (Ep 1:13; 4:30) - outline of the pneumatology of Saint Paul’s letter to the Ephesians** Autorzy: P. Sobol Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.1-09 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16190.pdf > Ze wszystkich dzieł św. Pawła List do Efezjan wykazuje największe zainteresowanie Kościołem powszechnym. Eklezjologia zajmuje w nim wprawdzie główne miejsce, ale znajduje się w nim także rys pneumatologiczny. W niniejszym artykule autor podejmuje próbę przedstawienia owej nauki o Trzeciej Osobie Boskiej, analizując fragmenty zawierające greckie słowo pneuma (πνεῦμα), będące określeniem Ducha Świętego. W pierwszej części artykułu przedstawiono wyżej wspomniany termin pneuma w różnych kontekstach **Opowieść o toruńskich pomnikach patriotycznych z lat 1920–1939. Rok po roku** Autorzy: Marcin Orłowski Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1814 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1814/1841 > 1918. Stulecie odzyskania Niepodległości communist propaganda which specialized in placing their numerous monuments and plaques disappear from the city landscape. The theme of Torun patriotic monuments of the interwar period is still open and needs to be more detailed. **I Kongres Mediewistów Polskich - Toruń, 16-18 września 2002 r.** Autorzy: K. Ratajczak Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2002.15.16.25 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.2002.15.16.25 > I Kongres Mediewistów Polskich - Toruń, 16-18 września 2002 r. **DYNAMIKA DARÓW DUCHA ŚWIĘTEGO** Autorzy: Andrzej F. Dziuba Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.12301 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/12301/11665 > Teologia stara się uświadomić, że dary Ducha udzielane są nie tylko w sakramentach chrztu i bierzmowania, ale zawsze towarzyszą Bożej łasce. Działanie Parakleta zawsze wpisane jest w dzieje Kościoła i ludzi wiary. Trzeba jednak pamiętać, że to nie nowe zdolności, ale zadania. Odpowiedzią człowieka winna być otwartość serca na rozwijanie relacji z Bogiem i chęć doskonalenia się w cnotach. Rozwój cnót dokonuje się dzięki działaniu rozumu i wolnej woli, natomiast dar Ducha są nadprzyrodzone, czyli **Duch Święty w pismach św. Faustyny** Autorzy: Józef Pochwat Rok: 2018 DOI: 10.15633/PS.2520 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/2520/2425 > Siostra Faustyna Helena Kowalska (1905–1938) należy do jednych z największych mistyczek dwudziestego wieku. Jej teksty zanotowane w Dzienniczku i Listach to świadectwo życia wewnętrznego i przeżyć mistycznych na najwyższym poziomie. Sekretarka Bożego miłosierdzia raz jeszcze odkryła bogactwo tajemnicy wcielenia Syna Bożego, ukazując w niej rolę nie tylko Maryi, ale także Ducha Świętego, dzięki któremu poczęła Jezusa Zbawiciela. Święta Faustyna mocno wierzyła w obecność Ducha Świętego i doświadcz **Kobieta posłuszna Duchowi Świętemu – św. Aniela Merici** Autorzy: A. Klich Rok: 2019 DOI: 10.15633/PS.2637 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/2637/2701 > Duch Święty prowadzący św. Anielę Merici od wczesnej młodości uczynił z niej kobietę piękną wewnętrznie i odsłaniającą Bożą mądrość oraz miłość. Trudne doświadczenia - żałoby i rozłąki z bliskimi - przeżyte z wiarą kształtowały w niej osobę wrażliwą na Bożą obecność w niej samej, w spotykanych osobach oraz w wydarzeniach codziennych. Rozmiłowana w słowie Bożym, w modlitwie i życiu oddanym Bogu otwierała się na dary i charyzmaty Ducha Świętego dawane jej dla dobra Kościoła, a szczególnie dla pows **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Zofia Dulska, ksieni toruńska i jej spór z Magdaleną Mortęską, ksienią chełmińską o reformę zakonu** Autorzy: K. Górski Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.25.155-178 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6586/8219 > - **„Przyszedł mi z pomocą duch mądrości” (Mdr 7,7). Relacja między starotestamentalną mądrością a działaniem Ducha Świętego** Autorzy: M. Zieliński Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.4966 URL: https://czasopisma.kul.pl/vv/article/download/4966/8268 > Artykuł zajmuje się biblijnym wyrażeniem „duch mądrości” (por. Mdr 7,7) i bada jego relację do osoby Ducha Świętego, ostatecznie objawionego w Nowym Testamencie. Po krótkiej prezentacji relacji między duchem a mądrością w Starym Testamencie zostaną przeanalizowane niektóre aspekty działania mądrości na podstawie tekstów z Mdr 7-9, które będą następnie zestawione z wybranymi fragmentami z Nowego Testamentu, ukazującymi działanie Ducha Świętego. Artykuł prezentuje analogie i podobieństwa w działan **Medieval architecture of the Church of St. Hedwig of Silesia in Zielona Góra and transformations to the church between the 14th and 20th centuries** Autorzy: A. Legendziewicz Rok: 2019 DOI: 10.37190/arc190401 > WprowadzenieKościół konkatedralny pw.św.Jadwigi Śląskiej wraz z ratuszem to dwie najstarsze budowle monumentalne na obszarze miasta lokacyjnego w Zielonej Górze.Świątynia, położona pośrodku placu **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Przywileje odpustowe dla dominikanów toruńskich. Przyczynek do dziejów życia religijnego średniowiecznego miasta** Autorzy: Łukasz Myszka Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.329-344 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4288/5165 > W artykule zaprezentowano dokumenty odpustowe nadane dominikanom toruńskim. Przynoszą one interesujące informacje mówiące przede wszystkim o życiu religijnym, koncentrującym się wokół dominikańskiego klasztoru i kościoła św. Mikołaja w Toruniu. Poza tym pozwalają one także na poznanie materialnej kondycji konwentu, a nawet etapów budowy klasztoru. **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Spotkanie historyków Kościoła w Legnicy (27-28 III 2008 r.)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.109.335-338 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4267/5048 > W 2008 roku miejscem obrad historyków Kościoła był gmach Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Legnickiej. Na program spotkania złożyły się referaty podejmujące refleksję nad charyzmatem świętości w dziejach Śląska. **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Zamek krzyżacki w Toruniu XIII – XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu, red. Marek Rubnikowicz, Muzeum Okręgowe w Toruniu, Toruń 2017, ss. 243 (Polish)** Autorzy: S. Jóźwiak, B. Wasik Rok: 2017 DOI: 10.15762/ZH.2017.52 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2017.52 > Książka Zamek krzyżacki w Toruniu XIII -XXI w.Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu składa się z czterech części.Pierwszą (s. 4 -9) stanowi Przedmowa autorstwa Elżbiety Pileckiej, w której autorka fachowo zaprezentowała stan badań nad średniowiecznym detalem architektonicznym w historiografii europejskiej.W drugiej, zatytułowanej Zamek krzyżacki w Toruniu.Budowa, upadek i ponowne zagospodarowanie (s. 10 -83), Zbigniew N **Początkowe dzieje seminarium chełmińskiego** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.101-188 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7289/6862 > -- **Natchnienie w diachronicznie ujmowanym Ciele Chrystusa. Przyczynek do eklezjologii natchnienia** Autorzy: Sławomir Zatwardnicki Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22692.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16505/16166 > Niniejszy tekst stanowi przyczynek do teologii natchnienia. Autor wyprowadza wnioski dotyczące natchnienia biblijnego ze współczesnej myśli eklezjologicznej, ukazującej Kościół jako Ciało Chrystusa. Duch Święty działał na hagiografów włączonych w „my” Kościoła (Nowy Testament) lub przygotowujących drogę dla przyszłego Ciała Chrystusa (Stary Testament). Natchnienie zostało udzielone jednostkom, ale ze względu na wspólnotę i za pośrednictwem oddziaływania pozostałych członków Ciała Chrystusa na au **Die Dominikaner und Franziskaner im Deutsch-Ordensland Preußen bis zum Jahre 1466** Autorzy: W. Roth > Publikacja na temat historii i roli zakonow dominikanskich i franciszkanskich w panstwie krzyzackim do 1466 (praca doktorska Wernera Rotha, obroniona na uniwersytecie w Krolewcu). Pierwszy klasztor dominikanski na tych ziemiach powstal w Gdansku w 1227 r. (ksiąze Świetopelk przekazal dominikanom kościol św. Mikolaja). Z Gdanska dominikanie rozprzestrzenili sie na teren calych Prus. W Elblągu pojawili sie w 1238 r., a wiec juz rok po zalozeniu miasta. Franciszkanie na ziemie polskie przedostali s **Posługa opiekuńcza duchaków i kapucynów w Szpitalu Świętego Ducha w Rzymie w XVII-XVIII wieku** Autorzy: M. Surdacki Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13480 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13480/13185 > W średniowieczu i w okresie potrydenckim szpitale jako instytucje pozostające pod zarządem kościelnym były miejscem, w którym szczególnie troszczono się o życie religijne podopiecznych. Z jednakową troską dbano w nich o fizyczne wyleczenie chorego, jak i o zbawienie jego duszy. Tak też było w rzymskim Szpitalu Świętego Ducha, ufundowanym w 1198 roku przez papieża Innocentego III. Życie religijne i duchowe jego pensjonariuszy było kształtowane przez rezydujących w nim stale kanoników regularnych **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Zarys dziejów diecezji chełmińskiej** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.59-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6692/7770 > -- **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Próba rekonstrukcji pierwotnej rzeźby obszaru Zespołu Staromiejskiego w Toruniu i jego bliskich przedmieść na podstawie geoinformacji geologicznej i historycznej** Autorzy: Pawe ³ Molewski, Włodzimierz Juśkiewicz Rok: 2014 DOI: 10.12657/LANDFANA.025.010 URL: https://doi.org/10.12657/landfana.025.010 > Zarys treci: Autorzy przedstawiaj rda, metody i wyniki analiz przestrzennych, ktrych celem byo odtworzenie pierwotnej rzeby obszaru Zespou Staromiejskiego w Toruniu i jego bliskich przedmie. Badania oparte zostay na danych geologicznych, archeologicznych i historycznych **Kościół św. Jana w Stargardzie. Nowe spojrzenie na chronologię i datowanie jego budowy** Autorzy: Agnieszka Lindenhayn‑Fiedorowicz Rok: 2023 DOI: 10.26881/porta.2023.22.02 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/10594/9528 > Średniowieczne dzieje kościoła św. Jana w Stargardzie są ściśle związane z miejscową komandorią joannitów. Dawną kaplicę konwentualną z drugiej połowy XIII w. z czasem zastąpiono przez budowaną etapami późnogotycką świątynię ceglaną, która ostatecznie przybrała obecną formę trójnawowego kościoła halowego z halowym chórem obejściowym i osiową wieżą zachodnią. W dotychczasowych badaniach świątynia ceglana była datowana na podstawie tablicy inskrypcyjnej zachowanej w partii wieżowej oraz analizy st **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **Duchowość Kościoła Zachodniego** Autorzy: S. Urbański Rok: 2002 DOI: 10.15290/RTK.2002.01.05 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/5156/1/RTK_1_2002_S.Urbanski_Duchowosc_Kosciola_Zachodniego.pdf

[object Object]