Kościół Ducha Świętego

Historia parafii Kościół Ducha Świętego w Białystok udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Ducha Świętego. Diecezja: białostocka. --- ### Publikacje naukowe **Architektura białostockich kościołów, część I. Historia (1617−1980)** Autorzy: A. Kłopotowska, M. Kłopotowski Rok: 2016 DOI: 10.35784/teka.139 URL: https://ph.pollub.pl/index.php/teka/article/download/139/61 > : In this publication a history of the development of the Bialystok architecture of Roman Catholic churches was presented, starting from the city of large housing estates years 60. of the **Inwentarz kościoła Świętego Ducha w Łęcznej z 1834 roku** Autorzy: Robert Jop Rok: 2019 DOI: 10.4467/17347513sa.19.007.14562 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/19983/ > Dzieje fundacji prepozytury Świętego Ducha w Łęcznej nie są do końca rozpoznane. Nieznany jest także dokładny czas powstania kościoła szpitalnego. Historycy datują te wydarzenia w szerokim przedziale czasowym od 1540 r. do początku II dekady XVII w. Podobnie jak w innych miastach, łęczyński kościół szpitalny usytuowany był na przedmieściu, a znajdujący się przy nim przytułek służył chorym i ubogim mieszkańcom. Kościół był drewniany, stąd często dotykały go klęski pożaru. Na początku lat 30. XIX **Hospital Church of the Holy Spirit in Krupka** Autorzy: T. Simkova, Kamil Podroužek Rok: 2018 DOI: 10.56112/pp.2018.2.09 URL: http://pruzkumypamatek.cz/doi/10.56112/pp.2018.2.09.pdf > Ĺ pitĂĄlnĂ­ kostel sv. Ducha představuje v rĂĄmci organizmu historickĂŠ zĂĄstavby hornĂ­ho města Krupky jednu z nejstarĹĄĂ­ch dochovanĂ˝ch staveb. ZaloĹženĂ­ stavby lze spojit s rokem 1444, kdy je v krupce doloĹžena doloĹžena existence nadace pro chudĂŠ při mĂ­stnĂ­m ĹĄpitĂĄle, čemuĹž odpovĂ­dĂĄ i celkovĂ˝ vzhled a detaily stavby, jako jsou kruĹžbovĂĄ polychromovanĂĄ okna, podoba jednoduchĂŠho portĂĄlu a polychromovanĂĄ klĂ­novĂĄ Ĺžebra lomenĂŠ klenby kostela.V pramenech uvĂĄděnĂĄ oprava ko **Neogotycki kościół farny w Białymstoku. Historia budowy i architektura** Autorzy: K. Jabłoński Rok: 2004 DOI: 10.52204/np.2004.102.243-286 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8055/7596 > W 1617 r. Piotr Wiesiołowski junior ufundował w Białymstoku niewielki kościół katolicki. W połowie XVIII wieku magnacka rodzina Branickich zleciła jego przebudowę i remont, a sto lat później mieszkańcy miasta włączyli się w inicjatywę jego odbudowy i powiększenia. Połowa XIX wieku nie była jednak najlepszym czasem, by oczekiwać przychylnej odpowiedzi ze strony urzędników Imperium Rosyjskiego. Petycja została odrzucona. Tymczasem populacja miasta szybko rosła, a wraz z nią liczba katolickich mie **Świątynia pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Otwocku, jej wystrój, symbolika i treści teologiczne dekoracji** Autorzy: S. Kobielus Rok: 2020 DOI: 10.21697/an.6324 URL: https://doi.org/10.21697/an.6324 > W powstaniu struktury architektonicznej budowli świątyni pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Otwocku miał udział zespół architektów. Udział w dyskusji nad programem dekoracji wzięli: ks. Stanisław Kobielus, ks. Henryk Herkt oraz artysta Andrzej Zaborowski. Budowę świątyni ukończono w 1987 r. zaś konsekracji dokonał 7 maja 1988 r. ks. biskup Marian Duś. Świątynia posiada bardzo bogaty program ideowy związany z symboliką figur geometrycznych i odwołujący się do tekstów Pisma Świętego, Ojców Ko **Duchacy: Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce** Autorzy: Mateusz Zimny Rok: 2025 DOI: 10.12797/9788383683645 URL: https://books.akademicka.pl/publishing/catalog/download/824/2631/3620 > Książka Duchacy. Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce to dzieło, które z sukcesem wpisze się w badania nad przeszłością kraju, Kościoła rzymskokatolickiego oraz zakonów katolickich w dawnej Polsce. Klasyka bowiem łączy się w nim z dezyderatami współczesnej historiografii poświęconej przeszłości zakonów, której cechą charakterystyczną jest nacisk na rozpoznanie związków łączących wspólnoty klasztorne ze światem laikatu, analizę samej społeczności klasztornej, a także wpływu tychże wspóln **Dwie Świątynie Ducha Świętego według Listów Pawiowych** Autorzy: Augustyn Jankowski Rok: 1998 DOI: 10.21906/RBL.632 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/632/715 > — **Nauka Ojców Kościoła o Duchu Świętym. Wybrane zagadnienia** Autorzy: Tadeusz Kołosowski Rok: 1997 DOI: 10.21852/sem.1997.19 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12863/11102 > Artykuł przedstawia nauczanie Ojców Kościoła na temat Ducha Świętego. Pierwsza synteza teologicznej refleksji nad Duchem Świętym ma miejsce w apostolstwie Credo: „Wierzymy w Ducha Świętego, który jest Panem i daje życie pochodzi od Ojca i Syna, który oddaje cześć z Ojcem i Synem i będzie uwielbiony, który mówił przez proroków”. Na podstawie tej wersji rozwija pierwotną doktrynę o Duchu Świętym w starożytnym chrześcijaństwie. Szczególnie rozwinęło się nauczanie o Duchu Świętym w znaczeniu naukowy **Biblioteki Zakonu Ducha Świętego w Polsce: (dok.)** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7411 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7411/6746 > - **Historia Odnowy W Duchu Świętym w Polsce w latach 1979-1988. Fakty i ich interpretacja na kanwie publikacji Małgorzaty i Marka Nowickich** Autorzy: Dariusz Jeziorny Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13570 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13570/14978 > Odnowa Charyzmatyczna w Polsce stała się przedmiotem pierwszych opracowań naukowych, opartych na solidnej bazie źródłowej. W 2013 roku ukazał się I tom monografii Małgorzaty i Marka Nowickich, a pod koniec 2021 roku tom II, dotyczący lat 1979-1988. Polemika z tezami autorów dotyczy sformułowanej przez nich opozycji w poglądach księży Bronisława Dembowskiego i Franciszka Blachnickiego. W monografii Nowickich pierwszy z nich przedstawiony został jako zwolennik utworzenia z Odnowy w Duchu Świętym o **Zakon Ducha Świętego de Saxia w Polsce średniowiecznej** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.23.167-198 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6347/6627 > Niniejszy artykuł został poświęcony zakonowi Ducha Św. w Polsce średniowiecznej. Jako granicę końcową przyjęto rok 1528, ponieważ w tym czasie na skutek pożaru Krakowa spaliły się kościoły duchackie (Św. Ducha i Św. Krzyża), zabudowania szpitalne i klasztorne oraz całe archiwum. Po odbudowaniu spalonych budynków, zaszła zmiana w organizacji szpitala, która miała znaczenie nie tylko dla domu krakowskiego, ale dla wszystkich klasztorów św. Ducha w Polsce. Dla ogólnych wiadomości o zakonie Ducha Św **RECENZJA KSIĄŻKI: Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie (1398-2020), pod red. J. Gołoty i J. Mironczuka, wyd. OTN, Ostrołęka 2021, ss. 567.** Autorzy: Krzysztof W. Jankowski Rok: 2022 DOI: 10.62961/bpmawh78 URL: https://doi.org/10.62961/bpmawh78 > Dzieje parafii pod wezwaniem Ducha Świętego w Węgrzynowie **Rozwój charyzmatu a pamięć historyczna zakonu Ducha Świętego według Epitome Xenodochii Wojciecha Bazeusza** Autorzy: A. Stelmaszewski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.37-56 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5297/9283 > Niniejszy artykuł przedstawia zagadnienie przekazu zakonnej tradycji o powstaniu szpitala Ducha Świętego w Rzymie, która zawarta jest w dziele Epitome Xenodochii renesansowego pisarza, Wojciecha Bazeusza, który swoją pracę wydał w Krakowie w 1570 r. Analiza treści dzieła dostarcza wartościowych informacji nie tyle o dziejach omawianego szpitala, ile o pamięci historycznej i charyzmacie polskich duchaków. Podstawowym problemem badawczym jest cel utożsamienia początków zakonu z założeniem szpitala **Duch Święty w sakramencie Eucharystii** Autorzy: Łukasz Samiec Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2018.12.2.14 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/6966/6428 > Duch Święty w Eucharystii utożsamia człowieka z Chrystusem, a w ten sposób przemienia w synów Bożych i włącza w swoje Ciało, jakim jest Kościół. Za sprawą Ducha Świętego Eucharystia przyjmuje „ciało” w Kościele. Duch Święty utożsamia wierzącego z Synem, przemieniając w „synów w Synu”. Tak więc życie chrześcijańskie to nic innego jak życie na sposób dzieci Bożych, mających udział w Jego miłości. Tak zostaje zastosowana w człowieku cała moc Misterium Paschalnego – przechodzi on ze śmierci do życia **The Officials of the Cathedral Chapter of Vilnius Before the Partition of Poland** Autorzy: Tadeusz Kasabuła Rok: 2019 DOI: 10.15290/rtk.2019.18.13 **„Duch, który przekonywa świat o grzechu” (DeV 27). Pneumatologiczna reinterpretacja profetyczno-krytycznej misji Kościoła w świecie** Autorzy: J. Gocko Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.6129 URL: https://doi.org/10.31743/vv.6129 > Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na rolę Ducha Świętego w posłannictwie Kościoła w świecie. Duch Święty nie tylko wskazuje konkretne kierunki i środki tego posłannictwa, ale jest nade wszystko źródłem tego posłannictwa, a więc także źródłem jego owocności (1). Duch Święty jako ożywcza moc i światło napotyka jednak w tym świecie na opór i sprzeciw, w pierwszej kolejności w wymiarze wewnętrznym i podmiotowym poprzez grzech, a następnie w zobiektywizowanym kształcie kultury i cywilizacji, co we **Pierwszy rok studiów w białostockim Seminarium Duchownym** Autorzy: Adam Szot Rok: 2019 DOI: 10.15290/mwtusbwsdb.2019.04 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11541/1/A_Szot_Pierwszy_rok_studiow_w_bialostockim_Seminarium.pdf **Kościół białostocki wobec działań administracji i aparatu bezpieczeństwa w latach 1955-1968** Autorzy: Krzysztof Sychowicz Rok: 2020 DOI: 10.15290/pnib.2020.02 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11556/1/K_Sychowicz_Kosciol_bialostocki.pdf **Inskrypcje z portatyli w podziemiach kościoła pw. Świętego Ducha w Wilnie** Autorzy: Kšištof Tolkačevski Rok: 2023 DOI: 10.21697/an.13473 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/13473/11948 > Znalezione w latach 2022–2023 w kościele podominikańskim pw. Świętego Ducha w Wilnie tablice są z wyjątkiem jednej portatylami. Wszystkie powstały w pierwszej połowie XX w. Nie wiadomo, w jaki sposób trafiły do kościoła dominikańskiego i skąd pochodzą. Jedna z nich najpewniej przeniesiona została ze świątyni Benedyktynek wileńskich. Wszystkie zawierają zapisy o prawie identycznej treści. W większości relikwiarze zachowały się nienaruszone. Wszystkie portatyle zostały wyświęcone w katedrze wileńs **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Gotycka architektura kościoła farnego (Bożogrobców) pw. Świętego Ducha w Przeworsku** Autorzy: J. Adamski Rok: 2023 DOI: 10.36744/bhs.1395 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1395/1063 > Artykuł stanowi pierwszą w literaturze naukowej monografię gotyckiej architektury kościoła farnego (dawniej Bożogrobców) w Przeworsku, niegdyś prywatnym mieście rodu Tarnowskich na Rusi Koronnej. Na podstawie analizy źródeł pisanych oraz struktury architektonicznej autor proponuje spójną interpretację dziejów budowy świątyni. Omówiony został proces wznoszenia fary, zapoczątkowany zapewne około 1400 r., a także jej XIX- i XX-wieczne przekształcenia. Przedstawiono genezę poszczególnych rozwiązań a **Obraz Cerkwi unickiej w obwodzie białostockim na początku XIX wieku** Autorzy: Irena Matus Rok: 2015 DOI: 10.15290/SW.2015.15.43 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/3972/1/sw43_Matus.pdf **Duch Święty w listach św. Pawła** Autorzy: Alfio Marcello Buscemi Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2008.25.07 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11806/10212 > Mówienie o Duchu Świętym u św. Pawła oznacza zbliżenie się do jednego z najbardziej centralnych i złożonych tematów teologii Pawłowej. Paweł bowiem często mówi o Duchu i uważa go za osobę, która działa w historii zbawienia, w życiu Kościoła i każdego wierzącego. W tym sensie listy Pawła nie dają nam pojęcia Ducha, ale doświadczenie Ducha, które dotyczy Boga, Chrystusa i człowieka, którzy działają na rzecz pełnego urzeczywistnienia zbawienia. Stąd obfitość tytułów przypisywanych Duchowi Świętemu **Kanon w architekturze cerkwi prawosławnej pw. Mądrości Bożej – Hagia Sophia w Białymstoku** Autorzy: A. Tokajuk Rok: 2022 DOI: 10.35784/teka.3368 URL: https://ph.pollub.pl/index.php/teka/article/download/3368/3052 > W niniejszym artykule autor poddaje analizie cechy architektoniczne obiektu cerkwi prawosławnej pw. Mądrości Bożej – Hagia Sophia w Białymstoku. Autor identyfikuje cechy architektury budynku i odnosi je do kanonów projektowania tego typu obiektów. Punktem odniesienia jest też archetyp architektury bizantyjskiej – obiekt Hagii Sophii z Istambułu (dawny Konstantynopol). Celem badawczym jest odpowiedź na pytania, czy w projekcie białostockiej świątyni zachowano zasady kształtowania formy i detalu a **Kościoły koprzywnickie na przełomie XVIII/XIX wieku** Autorzy: T. Moskal Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.1.8 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9056/8061 > W Koprzywnicy okresu staropolskiego źródła odnotowują funkcjonowanie czterech kościołów pod wezwaniem: Wszystkich Świętych, św. Leonarda, Ducha Świętego oraz klasztorny św. Floriana. Najstarszym był parafialny pw. Wszystkich Świętych, który służył lokalnej parafii do 1821 r. Po renowacji w XIX w. został kaplicą. Dopiero od 2000 r. na nowo stał się świątynią parafialną. Kościół pw. św. Floriana służył sprowadzonym do Koprzywnicy w 1185 r. cystersom, zaś po ich kasacie został przemianowany na para **Duch Święty jako żywioły natury w symbolicznych interpretacjach Starego Testamentu w tradycji łacińskiej** Autorzy: Krzysztof Bardski Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.5747 URL: https://doi.org/10.31743/vv.5747 > Artykuł stanowi owoc badań nad patrystyczną i średniowieczną symboliką Ducha Świętego, na podstawie tekstów Starego Testamentu, wyrażoną przy pomocy obrazów sił natury, takich jak wiatr, woda i ogień. Zostały przedstawione i omówione najważniejsze interpretacje należące do tradycji Kościoła łacińskiego. **Wiara jako łaska Ducha Świętego. Analiza na podstawie przepowiadania kardynała Mariana Jaworskiego** Autorzy: A. Bezkorowajny Rok: 2021 DOI: 10.18290/RT21681-1 URL: https://doi.org/10.18290/rt21681-1 > Katechizm Kościoła Katolickiego w punkcie 737 zawiera informację o kluczowej roli Ducha Świętego, który nie tylko „przygotowuje ludzi”, ale ponadto „uprzedza ich swoją łaską, aby pociągnąć ich do Chrystusa”. Trzecia Osoba Trójcy Świętej pełni zatem istotną rolę dla zaistnienia oraz rozwoju wiary człowieka. Wymienione zagadnienie w swoim przepowiadaniu rozwijał podczas blisko 18-letniej posługi w Archidiecezji Lwowskiej Kardynał Marian Jaworski. Niniejszy artykuł prezentuje najważniejsze zagadnie **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Zachowane źródła do dziejów Zakonu Ducha Św. de Saxia w Polsce** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6624 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6624/6182 > - **Duch Święty a Maryja - ku "antropologii spełnionej"** Autorzy: G. Bartosik Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2018.12.1.05 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/7389/6725 > Relacja Duch Święty – Maryja jest drogowskazem do osiągnięcia dojrzałej osobowości chrześcijańskiej. Celem formacji i rozwoju człowieka jest odtworzenie w sobie Bożego podobieństwa, utraconego przez grzech pierworodny i osobisty. Misją Ducha Świętego wewnątrz Trójcy Świętej i w ekonomii zbawienia są więzi międzyosobowe. Działając w duszy, przywraca On Boże podobieństwo przez uzdolnienie człowieka do właściwych relacji z Bogiem i bliźnimi oraz realizacji zadań wyznaczonych przez Stwórcę. Najdosko **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Księga fundacyj klasztorów karmelitanek bosych prowincyjej polskiej Ducha Świętego – projekt historiograficzny, artystyczny, literacki i niezwykła książka rękopiśmienna krakowskich zakonnic z początku XVIII wieku** Autorzy: Anna Nowicka-Struska Rok: 2022 DOI: 10.56583/fs.1002 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/1002/2061 > Streszczenie: W artykule omówione są zagadnienia, takie jak: autorstwo, struktura, cel spisania, oprawa artystyczna i całościowa idea, związane z historiograficznym rękopisem XVII-wiecznych karmelitanek bosych: Księga fundacyj klasztorów karmelitanek bosych prowincyjej polskiej Ducha Świętego, znajdującym się w Bibliotece Karmelitanek Bosych w Krakowie, sygn. nr 255. Historiografia zakonna karmelitanek bosych jest w skali piśmiennictwa polskiego epoki staropolskiej wyjątkowym zjawiskiem. Kobiece **O. AUGUSTYN JANKOWSKI OSB, Duch Dokonawca. Nowy Testament o posłannictwie eschatologicznym Ducha Świętego, Katowice 1983** Autorzy: J. Chmiel Rok: 1985 DOI: 10.21906/RBL.1469 > — **DZIEJE KOŚCIOŁA GRECKOKATOLICKIEGO WEDŁUG „PRAWOSŁAWNEJ ENCYKLOPEDII”;Православная Энцыклопедия, Москва 2000–2017, т. 1–45.** Autorzy: Marian Radwan Rok: 2020 DOI: 10.31743/zn.2017.60.2.445-468 URL: https://doi.org/10.31743/zn.2017.60.2.445-468 > . **Duch Święty w nauczaniu św. Ildefonsa z Toledo** Autorzy: P. Wygralak Rok: 2020 DOI: 10.31743/vp.5729 URL: https://czasopisma.kul.pl/vp/article/download/5729/9136 > W artykule przedstawiono nauczanie Ildefonsa z Toledo o Duchu Świętym zawarte przede wszystkim w jego pismach poświęconych sakramentowi chrztu. Biskup Toledo na podstawie wybranych tekstów Pisma Świętego, jak również przemyśleń wcześniejszych autorów, podkreśla prawdę o bóstwie Ducha Świętego oraz Jego równości z Ojcem i Synem. Omawia również Jego rolę w dziele zbawienia, zwracając przede wszystkim uwagę na akt wcielenia Bożego Syna. Zdecydowanie najwięcej miejsca poświęca jednak ukazaniu roli D **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **Ruch liturgiczny jako „przejście Ducha Świętego w Kościele”** Autorzy: C. Stefan Rok: 2005 DOI: 10.21852/sem.2005.21.13 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12199/10548 > Artykuł przedstawia ruch liturgiczny w Europie Zachodniej z podkreśleniem jego okresu klasycznego oraz działalności wielu instytutów liturgicznych. Ponadto autor opisuje ruch odnowy liturgicznej w Polsce przed Soborem Watykańskim II i charakteryzuje ośrodki ruchu liturgicznego w Płocku, Wilnie, Lwowie, Lublinie, Krakowie, Poznaniu, Gnieźnie i Cieszynie. Dalej autor omawia główne idee odnowy liturgicznej obecne w pracach polskich teologów i pokazuje sylwetki prekursorów odnowy liturgicznej i ich **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Nauczanie historii Kościoła w katechetyce polskiej lat 1919-1957** Autorzy: Jerzy Bagrowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7125 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7125/6675 > - **Duch Paraklet a pamięć Kościoła w ujęciu czwartej Ewangelii** Autorzy: Branislav Kluska Rok: 2020 DOI: 10.31743/VV.7133 URL: https://doi.org/10.31743/vv.7133 > Jezus w mowie pożegnalnej zapowiada przyjście Parakleta (J 14,26), którego zadaniem będzie przypominać uczniom Jezusa to, czego ich Chrystus nauczał. Artykuł podejmuje kwestię wpływu Parakleta na pamięć uczniów i odpowiada na pytanie: Jak należy rozumieć to działanie Ducha wobec uczniów? Autor artykułu podejmuje to zagadnienie z perspektywy teologii biblijnej z uwzględnieniem elementów teorii pamięci społecznej. Najpierw przedstawia w sposób syntetyczny rozumienie pamięci w Biblii oraz podstawow **Polichromia w cerkwi katedralnej św. Mikołaja w Białymstoku – próba systematyzacji** Autorzy: Tomasz Musiuk Rok: 2025 DOI: 10.15290/elpis.2025.27.08 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/19272/1/Elpis_27_2025_T_Musiuk_Polichromia_w_cerkwi.pdf **Kościół katolicki na Białorusi na przełomie XX i XXI wieku** Autorzy: J. Dębiński Rok: 2008 DOI: 10.15633/FHC.1146 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1146/1018 > The article discusses the issues surrounding the revival of the Catholic Church at the turn of the 21st century against a broad historical background. **Komunijno-trynitarna pozycja Ducha Świętego** Autorzy: M. Jagodziński Rok: 2019 DOI: 10.18290/10.18290/rt.2019.66.7-1 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/7322/7172 > W Nowym Testamencie można zauważyć początki pneumatologii trynitarnej, która zaczęła się rozwijać w zmieniającym się kontekście świata kulturowego. Istotne znaczenie miało tu spojrzenie na Ducha Świętego w perspektywie miłości trynitarnej. Komunijny wymiar miało także nauczania o Filioque. Od średniowiecza rozpoczął się na Zachodzie pewien proces zapominania o Duchu Świętym i dopiero w nowszej teologii nastąpił w pneumatologii renesans, możliwy dzięki zintegrowaniu refleksji teologicznej i doświ **Od Kościoła rzymskokatolickiego, przez Kościół unicki, do Kościoła prawosławnego. Pokasacyjne dzieje świątyń dominikanów w Janowie Podlaskim i reformatów w Białej Podlaskiej** Autorzy: Andrzej Buczyło Rok: 2020 DOI: 10.12775/SDR.2020.2.02 > The article presents the fate of two convent churches: of Dominicans at Janow Podlaski and Reformed Friars Minor at Biala Podlaska. Both churches changed their intended purpose between 1864 and 1875; first, their convents were dissolved, then they were converted into Uniate churches only to be transformed into the Orthodox churches after the liquidation of the Uniate Church. Their fate has been presented based on archival materials kept in the State Archives in Lublin, in the fonds of Chelm Gree **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Zarys historii Parafii Prawosławnej Zwiastowania NMP i św. Jana Teologa w Supraślu** Autorzy: Pantelejmon Karczewski Rok: 2019 DOI: 10.15290/elpis.2019.21.13 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/8632/1/Elpis_21_2019_%20P_Karczewski_%20Zarys_historii_Parafii_Prawoslawnej_Zwiastowania_NMP_i_sw._Jana_Teologa_w_Supraslu.pdf **Stamped with the seal of the Holy Spirit (Ep 1:13; 4:30) - outline of the pneumatology of Saint Paul’s letter to the Ephesians** Autorzy: P. Sobol Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.1-09 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16190.pdf > Ze wszystkich dzieł św. Pawła List do Efezjan wykazuje największe zainteresowanie Kościołem powszechnym. Eklezjologia zajmuje w nim wprawdzie główne miejsce, ale znajduje się w nim także rys pneumatologiczny. W niniejszym artykule autor podejmuje próbę przedstawienia owej nauki o Trzeciej Osobie Boskiej, analizując fragmenty zawierające greckie słowo pneuma (πνεῦμα), będące określeniem Ducha Świętego. W pierwszej części artykułu przedstawiono wyżej wspomniany termin pneuma w różnych kontekstach **Z dziejów klasztoru Świętego Ducha, mniszek dominikańskich w Raciborzu 1299-1810** Autorzy: P. Stefaniak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.112.181-206 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4754/4978 > Na Górnym Śląsku istniały dwa bardzo prężne żeńskie ośrodki monastyczne, mianowicie klasztor kanoniczek Zakonu Premonstrateńskiego czyli norbertanek w Czarnowąsach pod Opolem oraz konwent Mniszek Zakonu Kaznodziejskiego w Raciborzu. Oba były owocem religijno-prestiżowych aspiracji Piastów śląskich. I o ile Czarnowąsy zostały obsadzone zakonnicami reprezentującymi stary typ kanoniczy, to w Raciborzu osiadły mniszki należące do wówczas awangardowych środowisk zakonnych, reprezentantek nowatorskich **Kardynał Stefan Wyszyński – zwornik Kościoła w Polsce** Autorzy: Weronika Kaczorowska Rok: 2020 DOI: 10.15290/pnib.2020.09 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11575/1/W_Kaczorowska_Kardynal_Stefan_Wyszynski.pdf **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Wojciech Oczko (1537-1599). Kościół pw. Nawrócenia Świętego Pawła w Lublinie** Autorzy: J. Sak Rok: 2023 DOI: 10.12797/ahifm.84.2021.84.14 URL: https://journals.akademicka.pl/ahifm/article/download/5035/4627 > Brak abstraktu dla tego artykułu. **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **St. Nicholas Church and Basilian Monastery in Zamość in the 19th century** Autorzy: Beata Lorens Rok: 2022 DOI: 10.17951/rh.2022.53.145-170 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/11479/9827 > The St. Nicholas Church in Zamość has a history of belonging to various religions and rituals. It was built at the beginning of the 17th century as an Orthodox church serving the Orthodox community living in the city. At the beginning of the 18th century, the Orthodox Church was handed over to the Basilians, who built a monastery by the church, which operated until 1865. In 1720, a synod of the Unitarian Church in the Republic of Poland was held in St. Nicholas’ Orthodox Church. After the dissol **Początki organizacji terytorialnej Kościoła katolickiego obrządku łacińskiego w Cesarstwie Rosyjskim (w 225. rocznicę powstania archidiecezji i metropolii mohylowskiej)** Autorzy: Tadeusz Kasabuła Rok: 2008 DOI: 10.15290/RTK.2008.07.19 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/1361/1/RTK_7_2008_Kasabula.pdf **Rola i znaczenie Wydziału Teologicznego USB w powstaniu Seminarium w Białymstoku** Autorzy: Andrzej Proniewski Rok: 2019 DOI: 10.15290/mwtusbwsdb.2019.03 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11540/1/A_Proniewski_Rola_i_znaczenie_Wydzialu_Teologicznego_USB.pdf **Duch Święty w pismach św. Faustyny** Autorzy: Józef Pochwat Rok: 2018 DOI: 10.15633/PS.2520 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/2520/2425 > Siostra Faustyna Helena Kowalska (1905–1938) należy do jednych z największych mistyczek dwudziestego wieku. Jej teksty zanotowane w Dzienniczku i Listach to świadectwo życia wewnętrznego i przeżyć mistycznych na najwyższym poziomie. Sekretarka Bożego miłosierdzia raz jeszcze odkryła bogactwo tajemnicy wcielenia Syna Bożego, ukazując w niej rolę nie tylko Maryi, ale także Ducha Świętego, dzięki któremu poczęła Jezusa Zbawiciela. Święta Faustyna mocno wierzyła w obecność Ducha Świętego i doświadcz **Początki kościoła i parafii św. Wojciecha w Kielcach** Autorzy: Eugeniusz Wiśniowski Rok: 1982 DOI: 10.52204/np.1982.57.155-169 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6565/7497 > -- **Formowanie się sieci cerkiewnej na przestrzeni dziejów w granicach współczesnego województwa podlaskiego** Autorzy: Witold Kołbuk Rok: 2019 DOI: 10.17951/SB.2018.12.9 URL: https://doi.org/10.17951/sb.2018.12.9 > Od czasów średniowiecza na terenie współczesnego województwa podlaskiego obecne było wschodnie chrześcijaństwo. Zmienny bieg dziejów politycznych Podlasia oddziaływał w kolejnych stuleciach na możliwość tworzenia się wschodniochrześcijańskiej sieci cerkiewnej. W oparciu o rozproszone materiały źródłowe (archiwalne i biblioteczne) można odtworzyć proces formowania się tej sieci. Między połową XV a końcem XVI w. powstało na terenie współczesnego województwa podlaskiego co najmniej 67 cerkwi prawos **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Historia Uroczyska Jaroszówka. Badania nad przemianami własnościowo-osadniczymi na pograniczu Wasilkowa i Białegostoku** Autorzy: K. Łopatecki, E. Zalewska Rok: 2013 DOI: 10.15290/SP.2013.21.03 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/2661/1/Studia_Podlaskie_21_Lopatecki_Zalewska.pdf **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Duch Święty w ziemskim życiu Chrystusa w ujęciu Hansa Ursa von Balthasara** Autorzy: Janusz Faltyn Rok: 2021 DOI: 10.15633/tst.40101 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4591/4413 > Hans Urs von Balthasar (1905–1988) prezentuje oryginalny sposób refleksji nad relacjami w Trójcy Świętej dotyczącymi zwłaszcza ziemskiej egzystencji Chrystusa — od wcielenia do zmartwychwstania. Na uwagę w tym względzie zasługuje pojęcie inwersji trynitarnej, w której dokonuje się czasowe odwrócenie relacji Osób Boskich. Duch Święty, który od Ojca i Syna pochodzi (Trójca immanentna), podczas trwania inwersji prowadzi Jezusa — wcielonego Syna Bożego, posłanego od Ojca. Duch Święty w teologii Balt **Natchnienie w diachronicznie ujmowanym Ciele Chrystusa. Przyczynek do eklezjologii natchnienia** Autorzy: Sławomir Zatwardnicki Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22692.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16505/16166 > Niniejszy tekst stanowi przyczynek do teologii natchnienia. Autor wyprowadza wnioski dotyczące natchnienia biblijnego ze współczesnej myśli eklezjologicznej, ukazującej Kościół jako Ciało Chrystusa. Duch Święty działał na hagiografów włączonych w „my” Kościoła (Nowy Testament) lub przygotowujących drogę dla przyszłego Ciała Chrystusa (Stary Testament). Natchnienie zostało udzielone jednostkom, ale ze względu na wspólnotę i za pośrednictwem oddziaływania pozostałych członków Ciała Chrystusa na au **Przywołany – Posłany – Obecny. Bogactwo misji Ducha Parakleta obecnego wśród uczniów Jezusa na podstawie J 14-16** Autorzy: T. Dąbek Rok: 2007 DOI: 10.21906/RBL.321 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/321/316 > Zmarły w listopadzie 2005 roku o. prof. Augustyn Jankowski OSB wiele uwagi poświęcił pneumatologii – badaniu danych Objawienia na temat osoby i działania Ducha Świętego. Jako redaktor naukowy Biblii Tysiąclecia dbał o dokładność przekładu świętych tekstów na język współczesny, zrozumiały, pozwalający odczytać bogactwo Bożego słowa. Jak pisał w przedmowie: „Zapytywana w sprawie przekładów biblijnych Stolica Apostolska wyrażała życzenie, by w nich stosować dzisiejszy nowoczesny język literacki. To **Duch liturgii w przestrzeni kościelnej** Autorzy: H. Nadrowski Rok: 2003 DOI: 10.21906/RBL.449 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/449/468 > — **Starania o utworzenie i budowę Wyższego Seminarium Duchownego w Szczecinie w kontekście polityki władz PRL (1972-1989)** Autorzy: K. Kowalczyk Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13725 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13725/14981 > W artykule zanalizowano proces powstania i budowy Wyższego Seminarium Duchownego (WSD) w Szczecinie w kontekście polityki władz państwowych w Polsce. Określono podmioty i cele polityki wyznaniowej władz PRL w rozpatrywanym okresie, status Kościoła katolickiego na Ziemiach Zachodnich i Północnych, następnie etapy działań biskupów o powołanie seminarium. Od 1945 roku do początku lat 70. XX wieku na tym obszarze funkcjonowała tymczasowa polska administracja kościelna. Po podpisaniu układu normaliza **DOJRZEWANIE WIARY. ZARYS ROZWOJU ŚWIADOMOŚCI KOŚCIOŁA W ZAKRESIE PRAWD WIARY, W ŚWIETLE PROROCTWA EWANGELII** Autorzy: K. Polak Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.13204 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/13204/11662 > Wprawdzie Jezus Chrystus przekazał swoim Apostołom pełnię prawdy objawionej, ale jednocześnie zapowiedział, że w przyszłości będzie ona – z pomocą Ducha Prawdy – dalej odkrywana i pogłębiana, aż do pełni. Powstaje więc pytanie: na ile historia Kościoła jest procesem pogłębiania rozumienia wiary apostolskiej? Świadkami pełni nowotestamentalnego Objawienia byli prości ludzie – rybacy, rolnicy, rzemieślnicy, urzędnicy – pochodzący ze środowiska judaizmu palestyńskiego. Daną im wiarę chrześcijańską **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Archiwum kościoła św. Michała Archanioła w Michaliszkach (Białoruś) – los kolekcji na tle wydarzeń historycznych** Autorzy: Raisa Zianiuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.12968 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12968/13187 > W znaczeniu instytucjonalnym na Białorusi nie istnieją archiwa parafialne jako niezależne instytucje pełniące funkcję gromadzenia historycznej dokumentacji, jej właściwego przechowywania i udostępnienia badaczom. Wynika to z wielu czynników: kasacji klasztorów i zamykania kościołów w XIX wieku, kilku fal nacjonalizacji majątku kościelnego i prześladowań w XX wieku. Dlatego odkrycie zbioru dokumentów w kościele we wsi Michaliszki, który mimo historycznych wydarzeń społeczno-politycznych przetrwał **Najnowsza historia Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego** Autorzy: Doroteusz Sawicki Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.14 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17498/1/Elpis_1_1999_D_Sawicki_Najnowsza_historia_Polskiego_Autokefalicznego_Kosciola_Prawoslawnego.pdf **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Czy Duch Święty jest bohaterem Dziejów Apostolskich na równi z apostołami?** Autorzy: Piotr Blajer Rok: 2022 DOI: 10.12775/bpth.2022.001 URL: https://apcz.umk.pl/BPTh/article/download/35895/32182 > Autor artykułu stawia prowokacyjne pytanie: Czy Duch Święty jest bohaterem Dziejów Apostolskich na równi z apostołami? Aby odpowiedzieć na to pytanie, autor analizuje zarówno słownictwo użyte przez ewangelistę Łukasza, jak i niektóre fragmenty Dziejów Apostolskich, w których jest mowa o Duchu Świętym. Przeprowadzona analiza wskazuje, że Duch Święty nie tylko uzdalnia apostołów do świadczenia o Chrystusie zmartwychwstałym, ale także prowadzi i kieruje ich misją. Należy zatem odpowiedzieć twierdzą **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Obrady rosyjskiej dumy nad kościołem w Opolu-Podedwórzu na Lubelszczyźnie** Autorzy: J. Żywicki Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.88.355-372 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7522/7440 > -- **XXV lat odbudowy Monasteru Supraskiego. Jego odrodzenie oraz wzrost znaczenia** Autorzy: A. Musiuk Rok: 2009 DOI: 10.15290/elpis.2009.11.10 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/15473/1/Elpis_11_2009_A_Musiuk_XXV_lat_odbudowy_Monasteru_Supraskiego.pdf **Pamięć i (nie)pamięć: O burzeniu cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie i południowym Podlasiu w 1938 roku** Autorzy: A. Moroz Rok: 2021 DOI: 10.12797/politeja.18.2021.70.02 URL: https://doi.org/10.12797/politeja.18.2021.70.02 > Memory and (Non)Memory: The Destruction of Orthodox Churches in the Chełm Region and southern Podlasie in 1938 In the article, I will present the history of the destruction of Orthodox churches in the Chelm region and southern Podlasie in Poland in 1938. This incident is an important element in the process of symbolizing the existence of the Orthodox Church in Poland, which is why the memory of trauma is a feature of the memory of Orthodox people. This incident does not actually exist in the pu **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Ku odnowionej dogmatyczno-pastoralnej aplikacji sakramentu bierzmowania w parafii** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2003 DOI: 10.21906/rbl.434 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/434/453 > Podj1æ refleksjê wiar1 i intelektem nad Duchem Œwiêtym w sakramentalnym ¿yciu chrzeœcijanina, a zw3aszcza w udzielaniu znamienia daru Ducha, oznacza stan1æ ostatecznie wobec tajemnicy trzeciej Osoby Boskiej. Nie bez przyczyny nazywana jest Ona „nieznanym Bogiem”1. Gdy pochylamy siê nad Ÿród3ami objawienia judeo-chrzeœcijañskiego, odkrywamy na Jej temat doœæ sk1py przekaz. Istnieje jakaœ dziwna prawid3owoœæ polegaj1ca na tym, ¿e je¿eli ktoœ zaczyna mówiæ o Duchu Œwiêtym, to 3atwo popada w niebezp **Z dziejów prawosławnej diecezji białoruskiej (1700-1720)** Autorzy: Marian Bendza Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.07 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17491/1/Elpis_1_1999_M_Bendza_Z_dziejow_prawoslawnej_diecezji.pdf **Kościół ewangelicki w Kole. Dzieje budynku w XIX i XX wieku** Autorzy: Andrzej Mendrok Rok: 2016 DOI: 10.4467/27204006pmo.16.004.16475 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22085/ > Pobyt ewangelików w Kole odnotowano już w XVI wieku, jednakże dopiero od końca XVIII wieku zaczyna się właściwy proces osiedlania ich w Kole i okolicach. Od początku XIX wieku rozpoczynają się starania o wybudowanie świątyni. Niniejszy artykuł traktuje o losach świątyni ewangelickiej od momentu jej wybudowania, niemalże po współczesność. Burzliwe dzieje Polski odcisnęły również swoje piętno i na ewangelikach kolskich, i na ich świątyni. Evangelical church in Kolo. History of the building in the **Dzieje parafii unickiej pw. św. Michała w Łosińcu do 1875 roku** Autorzy: J. Frykowski Rok: 2015 DOI: 10.34739/his.2015.04.13 URL: https://czasopisma.uph.edu.pl/historiaswiat/article/download/863/2749 > The introduction of the article contains the parish geographical location, its size and the place within the Church hierarchical structure. Having analyzed post- visit inspection protocols by Chelm Bishops as well as statistical specifications the look, fittings and ancillary equipment of the parish church and its affiliated churches was recounted. As far as possible the look of vicarage and ancillary buildings was introduced as well. Not only was the list of 19 clergy recreated but also the Ort **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Wspólnota Kościołem jutra. Eklezjalne "communio" w Chrystusie w ujęciu Franciszka Blachnickiego** Autorzy: Arkadiusz Korwin-Gronkowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2016.10.1.14 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/7792/6917 > Boskie pochodzenie Kościoła i implikacja dzieła Trzech Osób Boskich wyraża lud zjednoczony w jedności Ojca i Syna i Ducha Świętego. W nim człowiek zanurzony doświadcza pośrednictwa zbawczego w komunikacji z Chrystusem Zmartwychwstałym. Zbawcza komunikacja to dar i uczestnictwo w Boskim życiu, przez i w pośrednictwie Kościoła. Swoje głębokie zakorzenienie w eklezjologii communio doskonale widział Sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki. Oryginalność jego spojrzenia polega na tym, iż doskonale odczyt **Represje władz komunistycznych wobec Kościoła rzymskokatolickiego w województwie białostockim w 1966 r.** Autorzy: Krzysztof Sychowicz Rok: 2025 DOI: 10.31743/spw.18249 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/spw/article/download/18249/16200 > Zmiana systemu politycznego w Polsce po II wojnie światowej pociągnęła za sobą m.in. zmianę stosunku władz państwowych do Kościoła rzymskokatolickiego, co wiązało się m.in. z sekularyzacją licznych dziedzin życia społecznego i aresztowaniami „reakcyjnych” księży. Działania te z różnym natężeniem stosowane były przez kolejne lata. Po represjach okresu stalinowskiego, do szczególnego natężenia represji władz partyjno-państwowych wobec Kościoła rzymskokatolickiego doszło w czasie obchodów Milenium **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Historia i architektura kościoła Augustianów-Eremitów w Wilnie** Autorzy: Zuzanna Rejewska Rok: 2024 DOI: 10.21697/an.13460 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/13460/11960 > Augustianie-eremici, zwani w Wilnie także marcinkanami, przybyli do stolicy Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1670 r. Liczne, jednak nie dość wysokie, zapisy pozwoliły na wzniesienie trwalszej, murowanej świątyni dopiero kilkadziesiąt lat po przybyciu zakonników do miasta. Nie był to wynik chęci ukazania znaczenia i zamożności zakonu, a raczej potrzeba chwili związana z pożarem, który strawił wcześniejsze, drewniane zabudowania. Architekt, któremu powierzono zaprojektowanie nowej świątyni, najpi **Biskup Władysław Suszyński – duszpasterz i nauczyciel** Autorzy: Andrzej Proniewski Rok: 2020 DOI: 10.15290/pnib.2020.05 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11562/1/A_Proniewski_Biskup_Wladyslaw_Suszynski.pdf **Polska i białoruska tożsamość Kościoła rzymskokatolickiego na Białorusi. Historia a współczesne dylematy** Autorzy: Joanna Dworzecka Rok: 2019 DOI: 10.17951/SB.2018.12.53-65 URL: https://doi.org/10.17951/sb.2018.12.53-65 > Artykuł porusza problem złożonej tożsamości Kościoła katolickiego na Białorusi. Jest on odpowiedzią na głosy niektórych polskich badaczy domagających się, aby Kościół lokalny opowiedział się za przynależnością do narodu polskiego. Autorka rozważa w nim, czy w ogóle możliwe jest posiadanie przez konfesję traktowaną jako instytucję, ale także wspólnotę wiernych, tożsamości narodowej oraz w jaki sposób problem ten obecny jest w Kościele na Białorusi. Odwołując się do różnych teorii społecznych tożs **Józef Zmitrowicz – wybitny działacz społeczny w Białymstoku w latach 1916–1921** Autorzy: Mateusz Ułanowicz Rok: 2022 DOI: 10.15290/mhi.2022.21.02.05 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/14390/1/MHI_21_2_M_Ulanowicz_Jozef_Zmitrowicz.pdf **Dokument fundacyjny Jerzego Ilinicza z 1520 roku dla kościoła w Białej Podlaskiej** Autorzy: Andrzej Buczyło Rok: 2020 DOI: 10.12775/rl.2019.5.07 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RL/article/download/RL.2019.5.07/24285 > Artykul zawiera omowienie i edycje przywileju fundacyjnego kościola w Bialej Podlaskiej wystawionego przez Jerzego Iwanowicza Ilinicza. Zawarte w nim informacje pozwalają na ustalenie m.in. nowej daty powstania parafii czy listy wezwan. W przywileju znajduje sie takze najstarsza wzmianka o Bialej Podlaskiej jako mieście. **25 lat działalności Katedry Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku** Autorzy: Włodzimierz Misijuk Rok: 2024 DOI: 10.15290/elpis.2024.26.07 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17262/1/Elpis_26_2024_W_Misijuk_25_lat_dzialalnosci_Katedry_Teologii_Prawoslawnej.pdf **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > -

[object Object]