Kościół Chrystusa Nauczyciela

Historia parafii Kościół Chrystusa Nauczyciela w Radom udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Chrystusa Nauczyciela. Diecezja: radomska. --- ### Publikacje naukowe **PRE-VATICAN II CHURCHES OF THE RADOMSZCZANSKI PASTORAL DISTRICT IN THE ARCHDIOCESE OF CZESTOCHOWA (1945-1966)** Autorzy: A. Repelewicz Rok: 2020 DOI: 10.17512/znb.2020.1.35 URL: https://doi.org/10.17512/znb.2020.1.35 > Churches built in Poland after World War II can be divided into those that arose before and those after the Second Vatican Council. Due to the ground-breaking importance of the Council for sacral architecture, the so-called „pre-Vatican II” churches differ significantly from those built during later years. Churches built in the Radomszczanski Pastoral District of the Czestochowa Archdiocese in 1945-1966 have been presented in the paper. There are only eight churches of this type, because of the **Chrystus jako fundament Kościoła** Autorzy: Jan B. Szlaga Rok: 1972 DOI: 10.21906/RBL.3511 > — **Kościół i klasztor bernardynów w Radomiu od XV do XVIII w. Miejsce działalności społecznej i stały element krajobrazu miejskiego** Autorzy: A. Janicka Rok: 2010 DOI: 10.18778/0208-6050.85.02 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/19755/19254 > The article discusses particular phases of building establishment of OO. Bemardine’s churchmonastery in Radom, putting them between many other medieval foundations of this congregation. The analysis gives typical for medieval Bernardine view of establishment creating the quadrilateral with viridary in the middle and church situated from the north and farm buildings perpendicularly adjoining to south wing of monastery. Simultaneously, article shows the church and monastery as the place which matt **Staropolski zasób archiwalny parafii św. Jana Chrzciciela w Radomiu** Autorzy: Dariusz Kupisz Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.111.10 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6290/5892 > Księgi metrykalne z czasów staropolskich są od dawna przedmiotem zainteresowania historyków, przede wszystkim badaczy dziejów Kościoła i genealogów. W niniejszym artykule omówiono zarówno wzmiankowane księgi, jak i inne zasoby archiwalne z XVI-XVIII w., przechowywane w kancelarii kościoła farnego św. Jana Chrzciciela w Radomiu. Wobec zniszczenia archiwaliów dawnego województwa sandomierskiego z czasów przedrozbiorowych przez okupanta hitlerowskiego w 1944 r., posiadają one wielką wagę dla dziejó **Ogólnopolska Konferencja Naukowa: „Zadania nauczycielskie Koscioła wobec wyzwan XXI wieku”, Radom 3-5 wrzesnia 2007** Autorzy: A. Domaszk Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2008.25.41 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11844/10249 > SPRAWOZDANIA 45 SYMPOZJUM BIBLISTÓW POLSKICH (Pelplin, 18-20 września 2007) 45 Sympozjum Biblistów Polskich odbyło się w dniach 18-20 września 2007 roku, a zorganizowano je w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie. **Nauczanie historii Kościoła w katechetyce polskiej lat 1919-1957** Autorzy: Jerzy Bagrowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7125 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7125/6675 > - **Pedagogia Ojców Kościoła w ujęciu Siergieja Awierincewa. Z zagadnień recepcji chrześcijańskiego antyku we współczesnym pisarstwie rosyjskim** Autorzy: Daniel Banasiak Rok: 2022 DOI: 10.31743/vp.12567 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vp/article/download/12567/12238 > Artykuł dotyczy problematyki bycia uczniem Chrystusa. Temat Kościoła jako szkoły, Jezusa jako nauczyciela, chrześcijan jako uczniów i dzieci Bożych był podejmowany często przez Ojców Kościoła. W związku z tym wykorzystane zostały takie teksty patrystyczne, jak: Paedagogus Klemensa Aleksandryjskiego, Epistola encyclica, De incarnatione Verbi Atanazego Aleksandryjskiego, De Sancta et Vivifica Trinitate, In psalmum XLVII Teodoreta z Cyru, De Spiritu Sancto Bazylego Wielkiego, Vita Moysis Grzegorza **Znaki prawdziwości Kościoła** Autorzy: Józef Morawa Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.05 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5126/J.%20Morawa%20Znaki.rep.pdf > Prezentowana powyej historyczno -teologiczna analiza ustanowienia przez Jezusa Chrystusa swojego Kocioa kieruje si w stron podania kryteriw roz- **Pieczęcie kancelarii kościelnych regionu radomszczańskiego w pierwszej połowie XIX stulecia** Autorzy: Paweł Wolnicki Rok: 2007 DOI: 10.52204/np.2007.108.235-260 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4259/5057 > O znaczeniu chrześcijaństwa w dziewiętnastowiecznych dziejach Polski pisali głównie edytorzy źródeł i autorzy opisów monograficznych, opierając swoje badania naukowe przede wszystkim na źródłach pisanych. W rezultacie cenne informacje ikonograficzne wyryte na konturach lub odciskach pieczęci były rzadko wykorzystywane w badaniach nad tym okresem. W zakresie podstawowych struktur Kościoła polskiego badania sfragistyki nie okazały się zbyt istotne. Jednak w okresie zaborów rola dziekana znacznie s **Restrictions on Catechesis and the Secularization of Church Education from1945-1975 in the city of Radom and the District of Radom** Autorzy: Grzegorz Jasiak Rok: 2024 DOI: 10.15633/sts.3005 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/4812/4589 > Artykuł ukazuje działania władz komunistycznych, których celem było ograniczenie katechizacji oraz laicyzacja szkolnictwa kościelnego w latach 1945–1975 w Radomiu i na terenie powiatu radomskiego. Przedstawienie tej tematyki umożliwiła kwerenda, którą autor przeprowadził w Archiwum Państwowym w Kielcach i Radomiu, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, Radomiu i Warszawie oraz w Archiwum Diecezji Sandomierskiej. W artykule omówiono następujące zagadnienia szczegółowe: likwidację szkół **Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Zadanie nauczycielskie Kościoła wobec nowych wyzwań” Łomża, 7-9 września 2015 roku** Autorzy: Anna Słowikowska Rok: 2023 DOI: 10.32077/bskp.5266 URL: https://ojs.academicon.pl/bskp/article/download/5266/5624 > Zadanie nauczycielskie Kościoła (de Ecclesiae munere docendi) znajduje się w centrum działalności Kościoła. Jest podstawowym zadaniem, jakie Jego Założyciel – Jezus Chrystus – pozostawił do zrealizowania misji Kościoła, czyli zbawienia dusz. Powiedział: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody” (Mt 28,19). **Obraz Boga w nauczaniu pasterskim biskupów radomskich na przestrzeni roku liturgicznego** Autorzy: Paweł Grudniewski Rok: 2019 DOI: 10.18290/rt.2019.66.2-10 URL: https://doi.org/10.18290/rt.2019.66.2-10 > Niniejszy artykuł dotyczy nauczania pasterskiego biskupów radomskich na przestrzeni lat 1992-2012 przedstawionego w kontekście stałych części roku liturgicznego, takich jak: Adwent, Boże Narodzenie, Wielki Post, Święta Wielkiej Nocy. Biskupi radomscy, posiadając uwrażliwienie na potrzebę kształtowania wiary powierzonych im „owieczek”, w ciągu 20 lat wystosowali 100 listów pasterskich starając się tłumaczyć istotne fundamenty wiary katolickiej. Pierwszy rozdział artykułu dotyczy tematu Adwentu ja **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Próby ograniczania działalności duszpasterskiej prowadzonej przez duchowieństwo katolickie miasta Radomia i powiatu radomskiego w latach 1945–1975** Autorzy: Grzegorz Jasiak Rok: 2025 DOI: 10.15633/sts.3103 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/5213/4923 > Artykuł ukazuje działania władz komunistycznych, których celem było ograniczenie działalności duchownych katolickich w Radomiu i na terenie powiatu radomskiego w latach 1945–1975. Tematyka ta została przedstawiona na podstawie kwerendy przeprowadzonej przez autora w Archiwum Państwowym w Kielcach i Radomiu, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach i Warszawie oraz w Archiwum Diecezji Sandomierskiej. W artykule omówiono następujące zagadnienia szczegółowe: inwigilacja działalności kaznodzi **Sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji naukowej "Zadanie nauczycielskie Kościoła wobec wyzwań XXI wieku"** Autorzy: Dariusz Walencik Rok: 2025 DOI: 10.15633/ac.0425 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/annalescanonici/article/download/5790/5286 > **Nauczyciel w perspektywie czasopisma „Kościół i Szkoła” (1846-1848)** Autorzy: Monika Hajkowska Rok: 2025 DOI: 10.14746/se.2025.77.8 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/se/article/download/51660/42024 > The Kościół i Szkoła [Church and School] magazine published in Wielkopolska (1846-1848) was addressed to lower clergy and elementary school teachers. The periodical was to strengthen the relationship between church and school and by extension, between the members of these communities. The periodical was believed to help improve elementary education and draw the attention of especially landed gentry to it. It published texts on science and upbringing, information on important educational events a **„Gotyk jakby z koronki dziergany”. Recepcja „stylu wiślano-bałtyckiego” w twórczości radomskich architektów przełomu XIX i XX wieku** Autorzy: Jakub Frejtag Rok: 2022 DOI: 10.36744/bhs.1352 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1352/801 > Przełom XIX i XX stulecia to na ziemiach polskich okres intensywnych poszukiwań rodzimych form architektonicznych. Jedną z najbardziej popularnych w ówczesnym Królestwie Polskim kreacji stylistycznych tego typu był tzw. styl wiślano-bałtycki. Do jego rozpowszechnienia istotnie przyczyniła się twórczość Józefa Piusa Dziekońskiego, za którego sprawą szereg miejscowości Królestwa Polskiego ozdobiły sylwety owych „gotyckich”, „jakby z koronki dzierganych” świątyń. Jedną z nich był zaprojektowany dla **Początki seminariów nauczycielskich w Polsce w wieku XVI** Autorzy: L. Piechnik Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.10.159-175 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7661/8281 > -- **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Kilka uwag na temat obrazu Chrystus na krzyżu w kościele pw. św. Mateusza w Mielcu** Autorzy: Kinga Zięba Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.23.001.19826 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/0192f726-afea-734c-8eb7-bcb6821266c3/pobierz > Obraz Chrystus na krzyżu w ołtarzu głównym kościoła pw. św. Mateusza w Mielcu nie był do tej pory przedmiotem szerszej refleksji historyczno-artystycznej. Kilkukrotnie pojawiały się o nim pojedyncze wzmianki dotyczące atrybucji i datacji. Autorstwo dzieła przypisywano Tomaszowi Dolabelli lub któremuś z jego uczniów, co było równoznaczne z datowaniem go na pierwszą połowę XVII wieku. Zidentyfikowanie osoby fundatora, którym okazał się Konstanty Przedbor z Koniecpola, ustalenie chronologii otrzyma **Nauczanie w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej** Autorzy: Ryszard Skrzyniarz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8618 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8618/7379 > - **Projekt badawczy historyków wychowania realizowany z Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki** Autorzy: A. Wałęga Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2013.30.21 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17887/17626 > . **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Zapoznane dzieło Jana Styki w kościele ojców jezuitów w Łodzi** Autorzy: K. Stefański Rok: 2023 DOI: 10.18778/2084-851x.15.03 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/50456/1/25-41_Stefanski.pdf > Obecny kościół ojców jezuitów w Łodzi pw. Najświętszego Serca Jezusa to dawny (do 1945 r.) kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Jana Ewangelisty, wzniesiony w latach 1880–1884. W jego ołtarzu głównym zawisło dzieło Jana Styki zatytułowane Chrystus nauczający uczniów i rzesze ludu, ufundowane przez jednego z najbardziej znanych łódzkich przemysłowców Juliusza Kunitzera. Obraz powstał w ciągu 1885 r., a w kościele został zawieszony w styczniu następnego roku. Wzbudził duże zainteresowanie w Łodz **Radomska rzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem z Bramy Krakowskiej** Autorzy: M. Krawczyk Rok: 2020 DOI: 10.52204/NP.2020.134.191-207 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3566/3890 > Przedstawiona w niniejszym artykule rzeźba jest najstarszym i najcenniejszym tego typu zabytkiem na ziemi radomskiej. Jej pochodzenie jest datowane na lata sześćdziesiąte lub siedemdziesiąte XIV wieku. Umieszczona pierwotnie w murach miejskich Radomia w tzw. Bramie Krakowskiej jest obecnie, po gruntownej konserwacji, eksponowana w Muzeum Katedralnym w Radomiu. **DER LEHRSTUHL DER GESCHICHTE DER ANTIKEN KIRCHE IN DER AKADEMIE DER KATHOLISCHEN THEOLOGIE** Autorzy: Ks. Stanisław Koczwara, Tadeusz Kołosowski Rok: 2020 > Katedra Historii Kościoła w Starożytności działa w ramach Instytutu Historii Kościoła, który dekretem Kongregacji Seminariów i Uniwersytetów z 6 I I 1964 r. został utworzony na KUL-u. Od roku akademickiego 1965/66 kierownikiem Katedry był ks. prof. dr hab. Bolesław Kumor. W ciągu 16 letniej opieki nad Katedrą prowadził wykłady traktujące m.in. o Kościele w chrześcijańskim cesar­ stwie rzymskim, o genezie i rozwoju obrazoburstwa, o ustroju patriarchalnym przed Soborem Nicejskim, o patriarchacie e **Chrystologia w świetle historii zbawienia** Autorzy: Edward Kopeć Rok: 1953 DOI: 10.21906/RBL.2512 > — **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **„Wieś Radomska” 2018, t. 11** Autorzy: Damian Kasprzyk Rok: 2020 DOI: 10.18778/1506-6541.26.21 URL: http://hdl.handle.net/11089/38459 > 1 J. Górska-Streicher, Rzemiosło na terenie Puszczy Kozienickiej w okresie Polski Ludowej, „Wieś Radomska” 2016, t. 10, s. 156. „Wieś Radomska” stanowi kontynuację (z zachowaniem numeracji tomów) „Zeszytów Naukowych Muzeum Wsi Radomskiej” ukazujących się w latach 1986–1990. Periodyk – zarówno pod dawnym, jak i obecnym tytułem – stanowi bogate źródło opracowań i dokumentów dotyczących dziedzictwa kultury ludowej, historii oraz zjawisk społeczno-gospodarczych Radomskiego – regionu tradycyjnie loko **Jezus Chrystus – Królestwo Boże (gr. basileia) – Kościół** Autorzy: A. Nowicki Rok: 2012 DOI: 10.52097/wpt.2988 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/2988/3520 > Secondo la relazione degli autori biblici, soprattutto secondo dei vangeli sinottici, nel programma d’insegnamento di Gesù la predicazione del Regno di Dio occupava un ampio spazio. Questa idea contiene il nocciolo del messaggio di Gesù, presentato nel suo insegnamento e nella sua attività pubblica, che si svolgeva davanti agli occhi dei testimoni sempre più numerosi. La missione di Gesù, preparata dettagliatamente dal Padre, aveva lo scopo molto preciso, cioè la nascita della Chiesa. Le domande **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Słownik biograficzny nauczycieli Wielkopolski Wschodniej, red. P. Gołdyn, t. I, Konin 2012, ss. 300** Autorzy: D. Grabowska Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2013.29.21 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17565/17291 > . **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Dorobek dydaktyczny księdza Daniela Olszewskiego w zakresie historii Kościoła** Autorzy: Andrzej Kwaśniewski Rok: 2023 DOI: 10.36578/bp.2023.08.07 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/bp/article/download/2344/2248 > W latach 1972-2010 ks. Daniel Olszewski był wykładowcą historii Kościoła w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach. Po 10 latach doświadczenia pracy wykładowcy wydał podręcznik pt. Dzieje chrześcijaństwa w zarysie. Podręcznik był wydawany łącznie 4 razy. Poprzez swoją pracę wykładowcy zapewnił sobie ważne miejsce w dziejach dydaktyki. Jako doświadczony badacz historii oraz nauczyciel akademicki brał udział w tworzeniu dwóch podręczników dziejów Kościoła wydanych na Katolickim Uniwersytecie Lubel **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **„Nauczanie w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej” Mąchocice-Ameliówka kolo Kielc, 18-20 maja 1995 r.** Autorzy: K. Kaczmarek Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.1996.3.4.26 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17153/16929 > „Nauczanie w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej” Mąchocice-Ameliówka kolo Kielc, 18-20 maja 1995 r. **Międzynarodowa konferencja naukowa „Historia wychowania w kształceniu nauczycieli, tradycje i współczesność - teoria i praktyka”. Kielce, 7 -8 kwietnia 2003 r.** Autorzy: Joanna Kowalska-Matelska, R. Jankowiak Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2003.17.18.21 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.2003.17.18.21 > . **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Opiekun – Wychowawca – Nauczyciel. Między powinnością a (nie)możnością (konteksty historyczne i współczesne)”** Autorzy: D. Apanel, Justyna Gulczyńska, Tomasz Fetzki Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2011.27.23 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.2011.27.23 > Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Opiekun – Wychowawca – Nauczyciel. Między powinnością a (nie)możnością (konteksty historyczne i współczesne)” **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **[Rec:] Biuletyn Kwartalny Radomskiego Towarzystwa Naukowego, t. XXXVII, 2000, z. 1 - 4** Autorzy: A. Lech Rok: 2003 DOI: 10.18778/1506-6541.7.21 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/zwiej/article/download/26120/25915 > Na najnowszy "Biuletyn Kwartalny Radomskiego Towarzystwa Naukowego" skada si z 8. analiz badawczych, ktrych autorami s historycy modzi oraz doceniani ju w naszej historiografii, z orodkw naukowych Radomia, Kielc i odzi.Tematyka opracowa integruje si wok relacji midzy wsi, dworem i plebani.Dotyczy przestrzeni regionu usytuowanego mniej wicej midzy Wis i Pilic.Swoim zasigiem chronologicznym obejmuje okres zaborw **Nauczanie filozofii i teologii w Kieleckim Seminarium Duchownym (1727-1962)** Autorzy: T. Wróbel Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.59.97-163 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6701/7503 > -- **Kościół jako społeczność teokratyczna** Autorzy: Tomasz Orzeł Rok: 2021 DOI: 10.25167/sth.3645 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/3645/3972 > W niezwykle szerokim spektrum naukowych zainteresowań bł. Antonia Rosminiego – włoskiego kapłana, filozofa, teologa, polityka i intelektualisty – poczesne miejsce zajmuje jego refleksja eklezjologiczna. Pomimo krytyki, niezrozumienia i wręcz prześladowania ze strony niektórych ludzi Kościoła, pozostał wiernym jego synem, co potwierdził swoim heroicznym posłuszeństwem wobec papieża i jego decyzji. Nad OblubienicąChrystusa podejmował zarówno refleksję socjologiczną, wypracowując pojęcie „wspólnoty **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Bydgoska Katedra Historii Wychowania** Autorzy: K. Jakubiak Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.1995.2.5 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/16551/16400 > Bydgoska Katedra Historii Wychowania **Chrystus i Jego dzieło zbawcze w chrzcielnym nauczaniu Ildefonsa z Toledo** Autorzy: P. Wygralak Rok: 2019 DOI: 10.31743/vp.4553 URL: https://czasopisma.kul.pl/vp/article/download/4553/4719 > W artykule zostało omówione nauczanie Ildefonsa z Toledo na temat osoby Jezusa Chrystusa i jego zbawczego dzieła. Podstawą przedstawionego opracowania były dwa dzieła biskupa Toledo Do cognitione baptismi i De itinere deserti, w których zawarł on pouczenia dotyczące sakramentu chrztu. W chrzcie świętym każdy człowiek dzięki męce i zmartwychwstaniu Chrystusa otrzymuje nowe życie. Może je człowiekowi ofiarować jedynie sam Bóg. Ildefons podkreśla więc prawdę o bóstwie Jezusa Chrystusa, omawia Jego **International Standing Conference for the History of Education. ISCHE XVIII w Krakowie** Autorzy: Władysława Szulakiewicz Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.1996.3.4.33 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17160/16936 > International Standing Conference for the History of Education. ISCHE XVIII w Krakowie **Spotkanie historyków wychowania w Krakowie** Autorzy: Wiesław Jamrożek Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.1995.2.18 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/16838/16676 > Spotkanie historyków wychowania w Krakowie **Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Stefan Kardynał Wyszyński – Nauczyciel praw Bożych”** Autorzy: Paweł Banduła Rok: 2023 DOI: 10.32084/bsawp.5121 URL: https://ojs.academicon.pl/bsa/article/download/5121/5360 > Dnia 13 stycznia 2018 r. w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa pt. „Stefan Kardynał Wyszyński – Nauczyciel praw Bożych”. **Nauka Stanisława Sokołowskiego o znamionach prawdziwego Kościoła** Autorzy: Franciszek Bracha Rok: 1947 DOI: 10.52204/np.1947.2.103-134 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7017/7173 > -- **Seminarium naukowe nt. „Warsztat badawczy współczesnego historyka wychowania” (Obrzycko, 28–29 czerwiec 2010)** Autorzy: M. Nowicki Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2010.26.27 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.2010.26.27 > Seminarium naukowe nt. „Warsztat badawczy współczesnego historyka wychowania” (Obrzycko, 28–29 czerwiec 2010) **Metamorfozy koloru i stałość inspiracji. Uwagi o wystroju i wyposażeniu sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego w Kobylance** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.spec.4 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9389/8314 > Kościół parafialny w Kobylance, pełniący funkcję sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego, nie budził jak dotąd większego zainteresowania historyków i historyków sztuki. Fundacji niewielkiej świątyni murowanej podjął się wojewoda sandomierski, Jan Wielopolski (zm. 1774), a budowę, zapewne według projektów Francesco Placidiego, przeprowadzono w latach ok. 1743-1750. Architekt był odpowiedzialny także za projekty przykościelnej dzwonnicy oraz pięciu ołtarzy. Główna nastawa mieszcząca obraz Ukrzyżowaneg **Księgozbiór szkoły pijarskiej i popijarskiej w Radomiu w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie** Autorzy: Ewa Kosmowska Rok: 2020 DOI: 10.33077/UW.25448730.ZBKH.1992.424 URL: https://doi.org/10.33077/uw.25448730.zbkh.1992.424 > W artykule przedstawiono historię oraz charakterystykę (formalną i treściową) szkolnego księgozbioru zgormadzonego przez pijarów, następnie przejętego przez rosyjskiej Wojewódzkie Gimnazjum Rządowe w Radomiu, a obecnie znajdującego się w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Biblioteka kolegium pijarskiego powstawała najprawdopodobniej wkrótce po ufundowaniu w mieście szkoły (1684). Strukturę księgozbioru klasztornego i szkolnego regulowały początkowo przepisy zakonne, a następnie świ **Rev. Prof. Jan Fijałek’s way to the University's Department Chair** Autorzy: J. Urban, Urszula Perkowska Rok: 2021 DOI: 10.52204/np.2021.135.115-148 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3582/4064 > Ks. prof. Jan Fijałek (1864-1936) uznawany jest za jednego z najwybitniejszych polskich historyków Kościoła. Jego działalność profesorska ma już kilka opracowań naukowych, choć wciąż czekamy na kompletne jej opracowanie. W tym tekście podjęto próbę przedstawienia jego dróg do profesury. Najpierw w latach 1871-75uczęszczał do szkoły powszechnej w Bochni, w latach 1875-79 do niższego Gimnazjum w Bochni, a w latach 1879-1883 do Gimnazjum św. Anny w Krakowie. Gimnazja w Bochni i w Krakowie wydały wi **Biblioteka pijarów radomskich w świetle inwentarzy z 1858 i 1865 roku** Autorzy: Kazimierz Warda Rok: 2020 DOI: 10.33077/UW.25448730.ZBKH.1988.354 URL: http://bookhistory.uw.edu.pl/index.php/zbadannadksiazka/article/download/354/602 > Na wstępie artykułu Autor syntetycznie opisuje dzieje pijarów (Zakonu Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych, łac. Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum) i charakteryzuje ich stosunek do książki, jako podstawy pracy duszpasterskiej, dydaktycznej, naukowej i wychowawczej. Część druga przedstawia program nauczania i działalność kolegium pijarskiego w Radomiu (od 1682 r.). Chlubą szkoły była biblioteka, zawierająca szeroki zestaw książek świeckich, główni **Franciszkańska kuracja Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945** Autorzy: P. Górecki Rok: 2019 DOI: 10.25167/STH.827 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/827/620 > Artykuł jest kontynuacją międzywojennej historii gliwickich franciszkanów i genezy powstania samodzielnej jednostki kościelnej w tzw. dzielnicy hutniczej, zamieszczonym w tomie 35 „Studiów Teologiczno-Historycznych Śląska Opolskiego”z 2015 r. Autor tym razem przybliża historię kuracji Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945. Od czasu jej ustanowienia gliwiccy franciszkanie prowadzili w tamtejszej dzielnicy hutniczej ożywioną pracę duszpasterską. Jej główne działania ukierunkowane były n **Kościół na drodze ku „Nostra Aetate”.Zarys relacji chrześcijańsko-żydowskich w XX w. przed II wojną światową** Autorzy: Andrzej Tulej Rok: 2018 DOI: 10.30439/wst.2018.1.11 > A review of the chosen teachings of the Church concerning Jews and Judaism – both official and unofficial – showed that in the twentieth century, before the Second World War, the Church spoke especially in response to the errors of racism, statolatry and various forms of Antisemitism. The historical context were the Russian revolutions, World War I, the fascist movements. The Church's statements intensified when, at the turn of the 1920s and 1930s, the National Socialist Party grew stronger, tak **Basilians and the Public Schooling in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the 17th and 18th Centuries** Autorzy: Beata Lorens Rok: 2022 DOI: 10.47632/2786-717x-2022-1-115-130 URL: https://uhr.ucu.edu.ua/index.php/chasopys/article/download/14/10 > DOI: 10.47632/2786-717X-2022-1-115-130 УДК 930:[37:27-789.17(438+474.5)“16/17”] Як цитувати: Beata Lorens, Bazyliane a szkolnictwo publiczne w Rzeczy Pospolitej w XVII і XVIII ww., Ukrainian Historical Review / Український історичний огляд, I | 2022, 115-130. Беата Лоренс Василіяни та публічна освіта в Речі Посполитій у XVII i XVIII ст. У статті узагальнено стан досліджень василіянської освіти на територіях Польсько-Литовської держави в XVII–XVIII ст. Дослідження базується на документах, збереже **Ks. Adam Orczyk, Zarys historii szkolnictwa i myśli pedagogicznej, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2008, ss. 359** Autorzy: T. Ostrowski Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2015.33.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17988/17729 > . **Silencing the past, retrotopia, and teaching history** Autorzy: W. Burszta Rok: 2018 DOI: 10.11649/sn.1656 URL: https://ispan.waw.pl/journals/index.php/sn/article/download/sn.1656/4413 > Silencing the past, retrotopia, and teaching historyThe essay analyzes contemporary controversies connected with teaching history in Europe, with particular focus on Poland. It discusses contexts that condition the relation between academic, every day and school narratives about history as it is taught in today’s schools. These contexts are both political and ideological (historical policy), as well as—in a deepersense—are an expression of national mythologies. The main thesis is the following: **Jedenaście wieków chrześcijaństwa w Polsce : wymiar polityczny i historyczny** Autorzy: Anita Młynarczyk-Tomczyk, Rafał Dudała Rok: 2021 DOI: 10.15633/9788374388214 > Przed ponad tysiącem lat Polska, łącząc się z papieskim i łacińskim Rzymem, weszła do kręgu kultury zachodnioeuropejskiej, czerpiąc z jego skarbca cywilizacyjnego, politycznego, społecznego i gospodarczego, ale też dodając do niego wiele nowego i autorskiego. Wkład Polski do cywilizacji chrześcijańskiej i do historii Kościoła jest niezaprzeczalny. Przyjęcie chrztu przez Polskę odegrało ogromną rolę w ukształtowaniu jej moralnego, kulturalnego i cywilizacyjnego oblicza w całym tysiącleciu. Od teg **„Ciekawyś może przechodniu zakrystyą obejrzeć…” – zapomniane skarby świątyni Radziwiłłów w Nieborowie** Autorzy: Karolina Stanilewicz Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.18430 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18430/17533 > Artykuł poświęcony jest zapomnianemu wyposażeniu zakrystii kościoła Radziwiłłów w Nieborowie. Przedstawia wyroby sztuki złotniczej oraz szaty liturgiczne w kontekście historii świątyni oraz dziedzictwa rodu Radziwiłłów. Kościół w Nieborowie, konsekrowany w 1887 roku przez arcybiskupa warszawskiego Wincentego Teofila Chościaka-Popiela, został wzniesiony według projektu Franciszka Braumana. Budowę finansowano początkowo ze środków Radziwiłłów, a następnie ze składek parafian. Świątynia zastąpiła s **The Catholic Church in the tape library of the Polish Radio Koszalin from 1962–1993. A review of the contents of the magnetic tapes** Autorzy: Kacper Pencarski Rok: 2025 DOI: 10.18276/skk.2025.32-13 URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/21410.pdf > Artykuł poświęcony został zawartości merytorycznej części taśmoteki Polskiego Radia w Koszalinie, jaki został przygotowany w latach 1962–1993, to jest w czasie funkcjonowania Komitetu ds. Radia i Telewizji (1951–1993), a jaki dotyczy Kościoła katolickiego we wschodniej części Pomorza Zachodniego. Dokumentacja audiowizualna stanowi szczególne źródło archiwalne i historyczne, wykorzystywane coraz częściej. Przyczyną tego stanu rzeczy są przede wszystkim trudności o charakterze technicznym, w dużo **Diacy-nauczyciele w szkołach parafialnych unickiej (greckokatolickiej) diecezji przemyskiej w XVIII i XIX w. Portret zbiorowy** Autorzy: Roman Pelczar Rok: 2022 DOI: 10.36578/bp.2022.07.11 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/bp/article/download/1863/1927 > Diacy-nauczyciele pojawili się w szkołach parafialnych greckokatolickiej diecezji przemyskiej już w początkach jej istnienia, czyli w końcu XVII w. W XVIII w. proboszczowie zaprzestali zatrudniać do nauczania w tych szkołach profesjonalnych nauczycieli. Ich miejsce masowo zaczęli zajmować diacy, którzy (zwłaszcza w parafiach wiejskich: małych i ubogich) byli jedynymi pracownikami cerkiewnymi. Odtąd przez około 200 lat większość tych osób (oprócz zajęć w cerkwi) dodatkowo zajmowała się także nauc **Z historii kształcenia nauczycieli w Krośnie 1895-1995** Autorzy: Adam Krzanowski Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.1996.3.4.29 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17156/16932 > Z historii kształcenia nauczycieli w Krośnie 1895-1995 **Nauczyciel według św. Augustyna** Autorzy: D. Kowalewska Rok: 2021 DOI: 10.12775/spi.2021.3.002 URL: https://apcz.umk.pl/SPI/article/download/34502/31099 > Celem artykułu jest przedstawienie koncepcji nauczyciela według św. Augustyna, jednego z Ojców Kościoła, opartej na analizie wybranych dzieł z jego spuścizny literackiej. Niniejsze opracowanie jest ograniczone do najważniejszych pozycji literaturowych dotyczących poruszanego tematu. Artykuł definiuje pojęcie nauczania, zgodnie z poglądami Augustyna, a następnie przedstawia jego doświadczenia w zakresie edukacji w wieku dziecięcym i młodzieńczym, zestawiając z nimi późniejsze stwierdzenia tego wy **Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Stefan Kardynał Wyszyński – Nauczyciel praw Bożych” Lublin, 13 stycznia 2018 roku** Autorzy: Paweł Banduła Rok: 2023 DOI: 10.32077/bskp.5249 URL: https://ojs.academicon.pl/bskp/article/download/5249/5607 > Dnia 13 stycznia 2018 r. w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa pt. „Stefan Kardynał Wyszyński – Nauczyciel praw Bożych”. **Chrystologiczna interpretacja psalmów w księdze brackiej Tron królewski Jakuba Pawła Radlińskiego: wymiar teologiczny, historyczny i duchowy na tle epoki** Autorzy: Piotr Kot, Andrzej Kwaśniewski, J. Popławski Rok: 2025 DOI: 10.31743/vv.19135 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/19135/16716 > Autorzy artykułu podejmują problem oryginalności i znaczenia chrystologicznej inter­pretacji pięciu psalmów (Ps 2; 20[19]; 45[44]; 99[98]; 110[109]) włączonych przez ks. Jakuba Pawła Radlińskiego do dzieła Tron królewski, które zostało wydane w 1735 roku na potrzeby Bractwa Kapłań­skiego w Sanoku. Księga została przygotowana jako podręcznik formacyjny. Z tego powodu podczas jej lektury rodzą się pytania o kryteria doboru tekstów, cel chrystologicznej interpretacji psalmów, ory­ginalność edycji w **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich. **Roman Bartnicki, Dzieje głoszenia słowa Bożego. Jezus i najstarszy Kościół** Autorzy: Sławomir Stasiak Rok: 2019 DOI: 10.52097/wpt.2328 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/2328/2110 > Praca ks.prof.Romana Bartnickiego skada si z trzech czci powiconych odpowiednio oglnemu obrazowi staroytnego wiata (cz pierwsza), Jezusowi jako gosicielowi Ewangelii (cz druga), ewangelizacji pierwotnego Kocioa (cz trzecia).Wszystko zostao poprzedzone wprowadzeniem, w ktrym Autor zaprezentowa zagadnienia, jakie podejmie w gwnej czci swojego dziea.Cao rozprawy zamyka zakoczenie, jednak Autor doda jeszcze interesujce aneksy (s **O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele** Autorzy: Dariusz Jeziorny Rok: 2018 DOI: 10.14746/PST.2017.31.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/14436/14117 > O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele **Ksiądz Idzi Benedykt Radziszewski – czciciel Serca Jezusowego** Autorzy: Bielak Włodzimierz Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22695.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16935/16352 > Obecna od dawna w Kościele idea Serca Jezusowego zaczęła przybierać formę kultu od XVII wieku. Decydującą rolę odegrały objawienia otrzymane przez św. Małgorzatę Alacoque, ale wielki wkład w propagowanie i rozwój czci Serca Jezusowego wniósł Kościół polski. W latach sześćdziesiątych XVIII wieku biskupi polscy przedłożyli papieżowi Klemensowi XIII memoriał w sprawie zatwierdzenia tego kultu. Stolica Apostolska odpowiedziała pozytywnie zatwierdzając kult Serca Jezusowego w Polsce. Wiek XIX to okre **Transformacja systemowa a odbudowa struktur cerkiewnych** Autorzy: Ewelina Raczyńska Rok: 2022 DOI: 10.34739/doc.2022.19.21 URL: https://www.czasopisma.uph.edu.pl/doctrina/article/download/3156/2955 > Chrzecijastwo wschodnie dotaro do Polski przed przyjciem chrztu przez Mieszka I. Chrystianizacja Sowian, ktrej podjli si bracia w. Cyryl i Metody obja rwnie tereny Polski. Obecno cywilizacji bizantyjskiej i liturgii sowiaskiej, odkrytych przez archeologw na terenach poudniowej i centralnej Rzeczypospolitej **DOJRZEWANIE WIARY. ZARYS ROZWOJU ŚWIADOMOŚCI KOŚCIOŁA W ZAKRESIE PRAWD WIARY, W ŚWIETLE PROROCTWA EWANGELII** Autorzy: K. Polak Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.13204 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/13204/11662 > Wprawdzie Jezus Chrystus przekazał swoim Apostołom pełnię prawdy objawionej, ale jednocześnie zapowiedział, że w przyszłości będzie ona – z pomocą Ducha Prawdy – dalej odkrywana i pogłębiana, aż do pełni. Powstaje więc pytanie: na ile historia Kościoła jest procesem pogłębiania rozumienia wiary apostolskiej? Świadkami pełni nowotestamentalnego Objawienia byli prości ludzie – rybacy, rolnicy, rzemieślnicy, urzędnicy – pochodzący ze środowiska judaizmu palestyńskiego. Daną im wiarę chrześcijańską **Kult autentyczności i powrót do słowiańskich korzeni. Projekt rzeźbiarskiej dekoracji katedry Chrystusa Króla w Katowicach a mit cyrylo-metodiański** Autorzy: Jerzy Gorzelnik Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.128.203-217 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4057/4717 > W roku 1927 w Katowicach, stolicy ustanowionej dwa lata wcześniej diecezji, rozpoczęto budowę katedry Chrystusa Króla, zaprojektowanej przez Zygmunta Gawlika. W tym samym czasie Xawery Dunikowski we współpracy z architektem przystąpił do prac nad koncepcją rzeźbiarskiej dekoracji fasady. Ich efekty w postaci gipsowego modelu zaprezentowano w roku 1931. Centralną część głównej elewacji świątyni zajmować miały figury świętych Cyryla i Metodego, flankowane przez grupy ludu i rycerstwa śląskiego. W **Liturgia szczytem i źródłem modlitwy uczniów Chrystusa w Kościele starożytnym** Autorzy: Andrzej Żądło Rok: 2021 DOI: 10.12775/TICZ.2021.007 URL: https://apcz.umk.pl/TiCz/article/download/TiCz.2021.007/28915 > Myśl przewodnią artykulu stanowi kwestia relacji, jaka zachodzic powinna pomiedzy liturgią i modlitewną poboznością prywatną chrześcijan. Sobor Watykanski II zdefiniowal liturgie jako szczyt, do ktorego ma prowadzic wszystko, czym Kościol zyje na co dzien, oraz jako źrodlo, ktore zasila wciąz nową energią jego zycie i dzialanie. Nauke te sobor – przez umiejetny powrot do źrodel – wydedukowal z przebogatej Tradycji Kościola, osadzonej na skale, ktorą jest Jezus, nastepnie zaś – począwszy od chrze **Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej** Autorzy: Katarzyna Bogacka Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.18269 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18269/17511 > Uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku i poprzedzające ją dziewięć lat duchowych przygotowań narodu, zwanych Wielką Nowenną, są dziełem duszpasterskim prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Spektakularne znaczenie tych wydarzeń dla XX-wiecznej historii Polski znalazło także wyraz w warstwie wizualnej. Jej częśćią jest wykonany w tym okresie tzw. pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski, ofiarowany przez prymasa archikatedrze gnieźnieńskiej. Kwerendy w Muzeum Archidiecezji Gnieźnie **Krucyfiks Cristo vivo w kościele św. Michała Archanioła w Urazie. Wirtuozerskie przedstawienie Chrystusa Ukrzyżowanego Lwowskiej Szkoły Rzeźbiarskiej Doby Rokoka.** Autorzy: Maria Feliks Rok: 2021 DOI: 10.25167/ls.2047 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/2047/3956 > Artykuł dotyczy wyjątkowego na tle sztuki polskiej XVIII w. przedstawienia Chrystusa Ukrzyżowanego pochodzącego z kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Nawarii k/Lwowa, a znajdującego się obecnie w kościele pw. św. Michała Archanioła w Urazie k/ Brzegu Dolnego. Krucyfiks ten, wraz z częścią wyposażenia nawaryjskiej świątyni, został w 1945 r. przewieziony przez opuszczających Kresy Wschodnie Polaków na Dolny Śląsk. Dzięki temu, nie podzielił losu pozostałych elementów znakomitej dekoracji rzeźbiarskie **Kościół prawosławny na dawnych ziemiach polskich w XIX wieku. Część II** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 2006 DOI: 10.15290/elpis.2006.08.09 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/16327/1/Elpis_8_2006_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Ewaryst Estkowski i jego kontakty z seminariami nauczycielskimi we Wrocławiu w XIX wieku** Autorzy: Jan Hellwig Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.1995.2.3 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/16547/16396 > Ewaryst Estkowski i jego kontakty z seminariami nauczycielskimi we Wrocławiu w XIX wieku **Pedagogia Jezusa w świetle Ewangelii** Autorzy: S. Jędrzejewski Rok: 2002 DOI: 10.21852/sem.2002.01 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12412/10716 > Życie chrześcijańskie wydaje się być ciągłym procesem formacji do bycia uczniem Jezusa. Pojęcia pedagogiczne Nowego Testamentu wykazują wyraźne rozróżnienie uczniów Jezusa od innych ludzi, którzy poszli za nim, zamiast tego przede wszystkim kwestionują rabiniczne rozumienie stanu bycia uczniem. Autorytet mistrza narzuca nie tylko ucząc się od niego, ale wskazuje na przykład nauczyciela, który „naucza i działa”. Sprzeciw braku takiej spójności Jezus skierował do ówczesnych nauczycieli Izraela. Bą **Andrzej Meissner, Spór o duszę polskiego nauczyciela. Społeczeństwo galicyjskie wobec problemów kształcenia nauczycieli, Rzeszów 1999, Wyd. Wyższej Szkoły Pedagogicznej, ss. 380** Autorzy: Władysława Szutakiewicz Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.2000.11.12.21 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.2000.11.12.21 > Andrzej Meissner, Spór o duszę polskiego nauczyciela. Społeczeństwo galicyjskie wobec problemów kształcenia nauczycieli, Rzeszów 1999, Wyd. Wyższej Szkoły Pedagogicznej, ss. 380 **OCZEKIWANIA PRZEMIAN SŁUŻEBNOŚCI KOŚCIOŁA** Autorzy: Andrzej F. Dziuba Rok: 2022 DOI: 10.12775/splp.2022.005 URL: https://doi.org/10.12775/splp.2022.005 > Przekazane Apostołom zadanie „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody…” (Mt 28,19) zostaje umocnione darem Ducha Świętego (por. Dz 2,1-12). Nowa wspólnota, kształtująca się wokół Apostołów staje się widocznym Kościołem. Jednak, dla mocy świadectwa, potrzebny jest Kościół ewangeliczny. Także współczesny świat potrzebuje ludzi Chrystusowych, cichych i pokornego serca, ludzi sumienia, gotowych odważnie świadczyć dzieła miłosierdzia. To jarzmo nie jest trudne dla tych, którzy naśladując Jezusa są **Odwaga i pokora. Teolog katolicki wobec Urzędu Nauczycielskiego Kościoła** Autorzy: Z. Kubacki Rok: 2018 DOI: 10.52097/wpt.1956 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/1956/1926 > W dokumencie Kongregacji Nauki Wiary „Instrukcja o powołaniu teologa w Kościele” omówiono problem kościelnej misji teologa katolickiego oraz jego relacji do Urzędu Nauczycielskiego Kościoła. Dokument uznaje, że „nawet wtedy, gdy współpraca przebiega w najlepszych warunkach, nie można wykluczyć pojawienia się napięć między teologiem a Urzędem Nauczycielskim” (nr 25). Przykładem takich napięć jest historia dwóch współczesnych teologów katolickich: ks. Petera Phana z diecezji w Dallas w USA oraz o. **IKONOGRAFICZNA KONCEPCJA PRZESTRZENI CHRZCIELNEJ W SZTUCE WCZESNOCHRZEŚCIJAŃSKIEJ. STUDIUM W PERSPEKTYWIE DOMUS ECCLESIAE W DURA-EUROPOS, SYRIA** Autorzy: Mariusz Szajda Rok: 2022 DOI: 10.12775/splp.2022.023 URL: https://apcz.umk.pl/SPLP/article/download/41619/34252 > Odkryty w 1920 roku na terenie Syrii, w Dura-Europos, wczesnochrześcijański kościół jest obecnie najstarszym odnalezionym miejscem spotkań wspólnoty wyznawców Chrystusa. Poddając badaniom odkrycia archeologiczne prowadzone w tym miejscu, w znacznym stopniu przez naukowców z Yale Uniweristy, odnaleźć można bogactwo kulturowe chrześcijan w pierwszej połowie III wieku. Analiza częściowo zachowanych fresków, wypełniających przestrzeń baptysterium w Dura-Europos, staje się świadectwem wiary i element **Romański tympanon kościoła parafialnego w Wysocicach. Głos w dyskusji** Autorzy: A. Błażejewska Rok: 2021 DOI: 10.18290/RH21694-2 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/16042/15459 > Artykuł polemizuje z niektórymi dotychczasowymi tezami i stanowi uzupełnienie poruszanych wcześniej zagadnień. Tympanon niesłusznie ma opinię prymitywnie wykonanego. Jest nieukończony, ale partie w pełni opracowane noszą znamiona ręki wprawnego artysty. Przypisanie go do warsztatu pracującego w Strzelnie jest właściwe (ale nie jako naśladownictwo), lecz wskazanie na pośredni wpływ mistrza Wiligelma czy włoski warsztat w Heiligenkreuz – nietrafne. Nie jest też bezpośrednio zależny od alzackich, n **Nauczyciel w początkach niepodległej Polski. „Szkoła Powszechna” o przymiotach, obowiązkach i profesjonalizacji wychowawców młodego pokolenia** Autorzy: I. Michalska Rok: 2019 DOI: 10.21697/FP.2019.1.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/fp/article/download/3503/3302 > „Szkoła Powszechna” była kwartalnikiem, który ukazywał się w Warszawie w latach 1920–1928. W trudnym, pierwszym po odzyskaniu państwowości, okresie tworzenia polskiego szkolnictwa pismo odgrywało rolę „informatora” na temat spraw wychowania i nauczania. Poważne w nim miejsce zajmowała problematyka pedeutologiczna. Zamieszczane w tym dziale treści oscylowały między teorią a praktyką pedagogiczno-dydaktyczną. Z jednej strony skupiano się na zarysowywaniu postulowanego „obrazu” nauczyciela wraz ze **Obraz Chrystus Król pędzla Antoniego Michalaka z lat 1943–1946** Autorzy: R. Rupiewicz Rok: 2025 DOI: 10.21697/an.16224 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/16224/14241 > W artykule przeprowadzono weryfikację datowania oraz programu ikonograficznego obrazu Chrystusa Króla Antoniego Michalaka z kościoła pw. Świętego Ducha i św. Anny w Kazimierzu Dolnym. Na podstawie materiałów archiwalnych i fotografii ustalono, że sygnatura z datą 1943 odnosi się do rozpoczęcia prac, a ukończenie płótna nastąpiło przed połową 1946 r. Jednocześnie wykazano, że fundatorem zamówienia był ks. Józef Małysiak SDS, rektor świątyni i prepozyt Fundacji dla Starców i Kalek św. Anny, a nie **Kontekst Kościoła rodzącego się z judaizmu i z Rzymu** Autorzy: Ryszard Szmydki Rok: 2009 DOI: 10.52097/wpt.3180 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/3180/3051 > Rodzący się Kościół miał swój ściśle określony kontekst, którego analiza pozwala na lepsze zrozumienie zarówno jego wewnętrznej natury jak i stojącej przed nim misji. Kościół – założony przez Jezusa z Nazaretu – wyrasta z judaizmu i podejmuje misję w świecie naznaczonym rzymskimi prawami. Nie sposób myśleć Kościele pomijając te dwa zagadnienia – judaizm oraz Imperium Romanum. Judaizm, odrzucając Jezusa z Nazaretu, przyczynił się do rozejścia się Kościoła i Synagogi, ale z drugiej strony właśnie **Architektura kościoła św. Marcina w Kazimierzu Biskupim** Autorzy: Adam Soćko Rok: 2024 DOI: 10.36744/bhs.1790 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1790/1851 > Artykuł poświęcony jest analizie architektury kościoła parafialnego w Kazimierzu Biskupim. Świątynia uchodzi za budowlę romańską z XII w., którą w początku XVI w. rozbudowano w technice ceglanej z inicjatywy biskupa poznańskiego Jana Lubrańskiego. Analiza struktury murów świątyni oraz interpretacja badań archeologicznych pozwoliły na ustalenie, że budowla jest w rzeczywistości świątynią późnoromańską. Zbudowano ją zapewne w początkach XIII w. na miejscu starszej, prawdopodobnie zniszczonej pożar **Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Szkolna edukacja historyczna. Historia ludzi. Historia dla ludzi” Poznań 25–26 października 2012 r.1** Autorzy: Iwona Chmura-Rutkowska, Edyta Głowacka-Sobiech, Izabela Skórzyńska Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2013.30.19 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17885/17624 > . **Biskup Władysław Suszyński – duszpasterz i nauczyciel** Autorzy: Andrzej Proniewski Rok: 2020 DOI: 10.15290/pnib.2020.05 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11562/1/A_Proniewski_Biskup_Wladyslaw_Suszynski.pdf **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Istota Kościoła i kolegialności** Autorzy: Krzysztof Kaucha Rok: 2019 DOI: 10.15290/std.2019.05.05 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/9178/1/STD_5_2019_K_Kaucha_Istota_Koscio%c5%82a_i_kolegialnosci.pdf

[object Object]