Kościół Chrystusa Nauczyciela

Historia parafii Kościół Chrystusa Nauczyciela w Ostrowiec Świętokrzyski udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Chrystusa Nauczyciela. Diecezja: sandomierska. --- ### Publikacje naukowe **Pytanie o kościół** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.02 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5123/A.%20Napi%C3%B3rkowski%20Pytanie%20rep.pdf > Objawienie judeo -chrzecijaskie swj szczyt i peni znalazo w osobie Jezusa, ktry jest Mesjaszem. Gdy chcemy Go odkry, to zaraz na pocztku stwierdzamy, i dotarcie do historycznego Jezusa z Nazaretu nie wyczerpuje caego bogactwa Jego osoby **Parafia miejska przy kościele pw. Świętych Piotra i Pawła w Sandomierzu** Autorzy: Feliks Kiryk, Roman Chyła Rok: 2024 DOI: 10.15633/sts.3001 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/4808/4585 > Artykuł prezentuje dzieje parafii miejskiej oraz kościoła pw. Świętych Piotra i Pawła w Sandomierzu. Jest to pierwsza próba ukazania całokształtu życia parafii od czasów średniowiecza do chwili utraty jej statusu w 1717 r., jak również losów samej świątyni, rozebranej ostatecznie na początku XIX w. Podstawą źródłową tegoż artykułu są przede wszystkim archiwalia Kapituły Kolegiackiej i Katedralnej w Sandomierzu, przechowywane w Bibliotece Diecezjalnej w Sandomierzu, które uzupełniono materiałami **Znaki prawdziwości Kościoła** Autorzy: Józef Morawa Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.05 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5126/J.%20Morawa%20Znaki.rep.pdf > Prezentowana powyej historyczno -teologiczna analiza ustanowienia przez Jezusa Chrystusa swojego Kocioa kieruje si w stron podania kryteriw roz- **Nauczanie historii Kościoła w katechetyce polskiej lat 1919-1957** Autorzy: Jerzy Bagrowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7125 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7125/6675 > - **Primum post matricem… Gotycka architektura kolegiaty Najświętszej Marii Panny w Sandomierzu** Rok: 2022 DOI: 10.36744/bhs.1253 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1253/972 > ŚŒredniowieczna architektura kolegiaty w Sandomierzu, drugiej pod względem godnośœci śœwiątyni diecezji krakowskiej, nie została jak dotąd satysfakcjonująco opracowana. Artykuł stanowi więc próbę nowego przedstawienia architektury kośœcioła w genetycznym kontekśœcie czternastowiecznego budownictwa Europy ŚŒrodkowo-Wschodniej. Przeprowadzone ostatnio prace konserwatorskie pozwalają na zrewidowanie istniejących teorii dotyczących etapów powstawania œświątyni. Wiele wskazuje na to, że już około 135 **Pedagogia Ojców Kościoła w ujęciu Siergieja Awierincewa. Z zagadnień recepcji chrześcijańskiego antyku we współczesnym pisarstwie rosyjskim** Autorzy: Daniel Banasiak Rok: 2022 DOI: 10.31743/vp.12567 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vp/article/download/12567/12238 > Artykuł dotyczy problematyki bycia uczniem Chrystusa. Temat Kościoła jako szkoły, Jezusa jako nauczyciela, chrześcijan jako uczniów i dzieci Bożych był podejmowany często przez Ojców Kościoła. W związku z tym wykorzystane zostały takie teksty patrystyczne, jak: Paedagogus Klemensa Aleksandryjskiego, Epistola encyclica, De incarnatione Verbi Atanazego Aleksandryjskiego, De Sancta et Vivifica Trinitate, In psalmum XLVII Teodoreta z Cyru, De Spiritu Sancto Bazylego Wielkiego, Vita Moysis Grzegorza **Środkowoeuropejskie źródła architektury i dekoracji kościoła oraz klasztoru Dominikanów w Sandomierzu – nowe hipotezy badawcze** Autorzy: J. Kamińska Rok: 2024 DOI: 10.36744/bhs.1547 URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/e65d82a3-b6b2-46a8-bf24-4d42a4085563/download > Artykuł prezentuje nowe hipotezy dotyczące możliwych związków warsztatowych między kościołem i klasztorem Dominikanów w Sandomierzu a realizacjami powstałymi na przełomie XII i XIII w. na terenie Europy Środkowej, zwłaszcza Starej Marchii (dzisiaj Jerichower Land w Saksonii Anhalt). W tekście podjęto polemikę z powtarzaną w literaturze przedmiotu opinią, że warsztat budowlany odpowiedzialny za wzniesienie kościoła pw. św. Jakuba pochodził z terenów Lombardii. Ponadto przeanalizowano krytycznie t **Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Zadanie nauczycielskie Kościoła wobec nowych wyzwań” Łomża, 7-9 września 2015 roku** Autorzy: Anna Słowikowska Rok: 2023 DOI: 10.32077/bskp.5266 URL: https://ojs.academicon.pl/bskp/article/download/5266/5624 > Zadanie nauczycielskie Kościoła (de Ecclesiae munere docendi) znajduje się w centrum działalności Kościoła. Jest podstawowym zadaniem, jakie Jego Założyciel – Jezus Chrystus – pozostawił do zrealizowania misji Kościoła, czyli zbawienia dusz. Powiedział: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody” (Mt 28,19). **Teologiczne znaczenie wybranych chrystologicznych symboli nagrobnych z Cmentarza Katedralnego w Sandomierzu** Autorzy: Bartłomiej Krzos Rok: 2025 DOI: 10.15633/sts.3206 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/5722/5293 > Niniejszy artykuł stanowi omówienie teologicznego znaczenia wybranych chrystologicznych symboli nagrobnych z Cmentarza Katedralnego w Sandomierzu. Temat symboli związanych z osobą Chrystusa wybrano z powodu fundamentalnego znaczenia w teologii prawd wiary dotyczących Syna Bożego. Zagadnienie śmierci zajmuje ważne miejsce zarówno wśród spraw życiowych człowieka, jak i wśród zagadnień teologicznych, dlatego stanowi część wspólną tych dwóch dziedzin. Wśród zagadnień chrystologicznych omówiono: obli **Wyższe Seminarium Duchowne w Sandomierzu w latach 1939–1945** Autorzy: Piotr Biernacki Rok: 2023 DOI: 10.15633/sts.2907 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/4440/4329 > Artykuł ukazuje dzieje Wyższego Seminarium Duchownego w Sandomierzu w latach 1939–1945. Problematykę tę przedstawiono w czterech częściach. Pierwsza z nich jest zatytułowana Kontekst historyczno-prawny i ukazuje sytuację społeczno-polityczną Sandomierza w latach II wojny światowej, represje stosowane przez okupantów wobec seminariów duchownych na terenie Polski oraz sposób finansowania sandomierskiej uczelni. Druga część pt. Obsada personalna zajmuje się pracownikami zakładu: zarządem, profesora **Przyczynek do historii kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrowie Wielkopolskim** Autorzy: S. Kęszka Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.27 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/318/153 > W okresie międzywojennym Ostrów Wielkopolski liczył ponad 33 tys. mieszkańców i posiadał tylko jedną parafię – św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Koniecznym było zbudowanie dodatkowego kościoła, o co w szczególny sposób zabiegał proboszcz ostrowskiej fary, ks. Leon Płotka. Artykuł opisuje historię prac budowlanych, rozpoczętych 7 czerwca 1938 r. i zakończonych po wojnie. Parafię erygowano 15 listopada 1947 r. **Początki seminariów nauczycielskich w Polsce w wieku XVI** Autorzy: L. Piechnik Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.10.159-175 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7661/8281 > -- **Sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji naukowej "Zadanie nauczycielskie Kościoła wobec wyzwań XXI wieku"** Autorzy: Dariusz Walencik Rok: 2025 DOI: 10.15633/ac.0425 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/annalescanonici/article/download/5790/5286 > **Nauczyciel w perspektywie czasopisma „Kościół i Szkoła” (1846-1848)** Autorzy: Monika Hajkowska Rok: 2025 DOI: 10.14746/se.2025.77.8 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/se/article/download/51660/42024 > The Kościół i Szkoła [Church and School] magazine published in Wielkopolska (1846-1848) was addressed to lower clergy and elementary school teachers. The periodical was to strengthen the relationship between church and school and by extension, between the members of these communities. The periodical was believed to help improve elementary education and draw the attention of especially landed gentry to it. It published texts on science and upbringing, information on important educational events a **Kościół Chrystusa Króla w Gorzowie Wielkopolskim – jedyne dzieło Curta Steinberga w województwie lubuskim** Autorzy: B. Michalak Rok: 2021 DOI: 10.5604/01.3001.0015.2278 > Architektura sakralna okresu modernizmu nie ma szerokiej reprezentacji na terenie województwa lubuskiego. Jednym z najbardziej okazałych obiektów tego typu jest zlokalizowany na terenie Gorzowa Wielkopolskiego kościół Chrystusa Króla, którego architekt Curt Steinberg zasłynął z projektowania i budowy obiektów sakralnych. Wzniesiony w latach 1928–1930 budynek jest imponującym przykładem nowoczesnej techniki budowlanej i odważnych rozwiązań konstrukcyjnych dostępnych w okresie dwudziestolecia mi **Nauczanie historii Kościoła alumnów obrządku łacińskiego w Instytucie Teologicznym w Przemyślu 1772-1918** Autorzy: M. Kapłon Rok: 2024 DOI: 10.4467/20844069ph.23.039.19450 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/0190a753-454b-7051-a30b-c3ca606693e4/pobierz > The author of the article – presenting the place of the ecclesiastical history in the curriculum of seminary studies under the Austrian partition on the example of the Przemyśl centre – introduces the history of this institution established in 1687. The following part contains the complicated fate of the Seminary in Przemyśl, which from 1772 had to struggle with the policy of the invader that first involved its closing (1783), then reactivation (1819) and finally functioning under the conditions **Kilka uwag na temat obrazu Chrystus na krzyżu w kościele pw. św. Mateusza w Mielcu** Autorzy: Kinga Zięba Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.23.001.19826 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/0192f726-afea-734c-8eb7-bcb6821266c3/pobierz > Obraz Chrystus na krzyżu w ołtarzu głównym kościoła pw. św. Mateusza w Mielcu nie był do tej pory przedmiotem szerszej refleksji historyczno-artystycznej. Kilkukrotnie pojawiały się o nim pojedyncze wzmianki dotyczące atrybucji i datacji. Autorstwo dzieła przypisywano Tomaszowi Dolabelli lub któremuś z jego uczniów, co było równoznaczne z datowaniem go na pierwszą połowę XVII wieku. Zidentyfikowanie osoby fundatora, którym okazał się Konstanty Przedbor z Koniecpola, ustalenie chronologii otrzyma **Chrystologia w świetle historii zbawienia** Autorzy: Edward Kopeć Rok: 1953 DOI: 10.21906/RBL.2512 > — **Nauczanie w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej** Autorzy: Ryszard Skrzyniarz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8618 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8618/7379 > - **Chrystus Ukrzyżowany w katedrze Narodzenia Najświętszej Panny Marii w Sandomierzu. Tropem italianizmów w małopolskiej sztuce XIV w.** Autorzy: Dobrosława Horzela Rok: 2022 DOI: 10.36744/bhs.1401 URL: http://doi.org/10.36744/bhs.1401 > Zagadnienia artystyczne związane z gotyckim krucyfiksem w katedrze w Sandomierzu, datowanym dotychczas najczęściej na połowę XV w., nie budziły większego zainteresowania badaczy. Wyniki studiów nad stylem dzieła, prowadzonych w związku z jego konserwacją w roku 2016, wskazują na rolę tradycji tzw. krucyfiksów dolorystycznych, przejawiającą się zarówno na poziomie typologicznym, jak też technologicznym. Relacje te nie są jednak kluczowe dla wyjaśnienia artystycznej genezy dzieła. Stawiam tezę, że **DER LEHRSTUHL DER GESCHICHTE DER ANTIKEN KIRCHE IN DER AKADEMIE DER KATHOLISCHEN THEOLOGIE** Autorzy: Ks. Stanisław Koczwara, Tadeusz Kołosowski Rok: 2020 > Katedra Historii Kościoła w Starożytności działa w ramach Instytutu Historii Kościoła, który dekretem Kongregacji Seminariów i Uniwersytetów z 6 I I 1964 r. został utworzony na KUL-u. Od roku akademickiego 1965/66 kierownikiem Katedry był ks. prof. dr hab. Bolesław Kumor. W ciągu 16 letniej opieki nad Katedrą prowadził wykłady traktujące m.in. o Kościele w chrześcijańskim cesar­ stwie rzymskim, o genezie i rozwoju obrazoburstwa, o ustroju patriarchalnym przed Soborem Nicejskim, o patriarchacie e **Metamorfozy koloru i stałość inspiracji. Uwagi o wystroju i wyposażeniu sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego w Kobylance** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.spec.4 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9389/8314 > Kościół parafialny w Kobylance, pełniący funkcję sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego, nie budził jak dotąd większego zainteresowania historyków i historyków sztuki. Fundacji niewielkiej świątyni murowanej podjął się wojewoda sandomierski, Jan Wielopolski (zm. 1774), a budowę, zapewne według projektów Francesco Placidiego, przeprowadzono w latach ok. 1743-1750. Architekt był odpowiedzialny także za projekty przykościelnej dzwonnicy oraz pięciu ołtarzy. Główna nastawa mieszcząca obraz Ukrzyżowaneg **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Bractwa religijne Sandomierza w okresie przedrozbiorowym (XIV-XVIII w.)** Autorzy: D. Burdzy Rok: 2004 DOI: 10.52204/np.2004.101.33-78 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8034/7577 > Bractwa religijne z ich szerokim zakresem działalności mogą być bardzo interesujące dla studentów historii kościelnej, teologii, duszpasterstwa oraz form i obrzędów paraliturgicznych. Co więcej, zapiski te zapewniają intrygujący wgląd w problemy społeczne, ekonomiczne i kulturowe swoich czasów, a także współczesną mentalność. Podczas gdy każde bractwo specjalizowało się w dziedzinach określonych w jego statucie, ich członkowie byli również aktywni w innych sferach życia. Tak było z pewnością w p **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Dorobek dydaktyczny księdza Daniela Olszewskiego w zakresie historii Kościoła** Autorzy: Andrzej Kwaśniewski Rok: 2023 DOI: 10.36578/bp.2023.08.07 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/bp/article/download/2344/2248 > W latach 1972-2010 ks. Daniel Olszewski był wykładowcą historii Kościoła w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach. Po 10 latach doświadczenia pracy wykładowcy wydał podręcznik pt. Dzieje chrześcijaństwa w zarysie. Podręcznik był wydawany łącznie 4 razy. Poprzez swoją pracę wykładowcy zapewnił sobie ważne miejsce w dziejach dydaktyki. Jako doświadczony badacz historii oraz nauczyciel akademicki brał udział w tworzeniu dwóch podręczników dziejów Kościoła wydanych na Katolickim Uniwersytecie Lubel **Jedenaście wieków chrześcijaństwa w Polsce : wymiar polityczny i historyczny** Autorzy: Anita Młynarczyk-Tomczyk, Rafał Dudała Rok: 2021 DOI: 10.15633/9788374388214 > Przed ponad tysiącem lat Polska, łącząc się z papieskim i łacińskim Rzymem, weszła do kręgu kultury zachodnioeuropejskiej, czerpiąc z jego skarbca cywilizacyjnego, politycznego, społecznego i gospodarczego, ale też dodając do niego wiele nowego i autorskiego. Wkład Polski do cywilizacji chrześcijańskiej i do historii Kościoła jest niezaprzeczalny. Przyjęcie chrztu przez Polskę odegrało ogromną rolę w ukształtowaniu jej moralnego, kulturalnego i cywilizacyjnego oblicza w całym tysiącleciu. Od teg **Wojciech Oczko (1537-1599). Kościół pw. Nawrócenia Świętego Pawła w Lublinie** Autorzy: J. Sak Rok: 2023 DOI: 10.12797/ahifm.84.2021.84.14 URL: https://journals.akademicka.pl/ahifm/article/download/5035/4627 > Brak abstraktu dla tego artykułu. **Zapoznane dzieło Jana Styki w kościele ojców jezuitów w Łodzi** Autorzy: K. Stefański Rok: 2023 DOI: 10.18778/2084-851x.15.03 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/50456/1/25-41_Stefanski.pdf > Obecny kościół ojców jezuitów w Łodzi pw. Najświętszego Serca Jezusa to dawny (do 1945 r.) kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Jana Ewangelisty, wzniesiony w latach 1880–1884. W jego ołtarzu głównym zawisło dzieło Jana Styki zatytułowane Chrystus nauczający uczniów i rzesze ludu, ufundowane przez jednego z najbardziej znanych łódzkich przemysłowców Juliusza Kunitzera. Obraz powstał w ciągu 1885 r., a w kościele został zawieszony w styczniu następnego roku. Wzbudził duże zainteresowanie w Łodz **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Uczył słowem – pismami – życiem. Sługa Boży ks. Wincenty Granat (1900–1979)** Autorzy: Halina Irena Szumił Rok: 2019 DOI: 10.15633/ps.3506 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/3506/3418 > Wincenty Granat urodził się 1 kwietnia 1900 roku w Ćmielowie k. Ostrowca Świętokrzyskiego. Szkołę średnią (1914–1918) i studia seminaryjne (1918–1923) ukończył w Sandomierzu. W 1923 roku podjął studia na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie. Po roku studiów, 24 sierpnia 1924 roku przyjął święcenia kapłańskie w katedrze w Sandomierzu. W 1925 roku uzyskał stopień doktora filozofii, a w 1928 roku – doktora teologii.Po powrocie do kraju pełnił funkcję prefekta szkół powszechnych (1928–1929) oraz śre **Tablicowe epitafium Stanisława Chroberskiego w katedrze sandomierskiej oraz Stanisław Tarło – jego fundator związany z Krosnem** Autorzy: Piotr Łopatkiewicz Rok: 2023 DOI: 10.12775/sp.2022.005 URL: https://apcz.umk.pl/STP/article/download/42340/34652 > Epitafium Stanisława Chroberskiego w katedrze sandomierskiej, powstałe około 1520 roku w malarskim środowisku Krakowa, należy do najcenniejszych zabytków malarstwa tablicowego z przełomu średniowiecza i czasów nowożytnych. Od lat było przedmiotem licznych publikacji i wzmianek w literaturze naukowej. Ostatnia konserwacja tego dzieła, przeprowadzona w roku 2015, stała się okazją do przeprowadzenia szczegółowych badań oraz przygotowania nowoczesnej monografii tego zabytku. Nie bez znaczenia dla mi **Natchnienie w diachronicznie ujmowanym Ciele Chrystusa. Przyczynek do eklezjologii natchnienia** Autorzy: Sławomir Zatwardnicki Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22692.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16505/16166 > Niniejszy tekst stanowi przyczynek do teologii natchnienia. Autor wyprowadza wnioski dotyczące natchnienia biblijnego ze współczesnej myśli eklezjologicznej, ukazującej Kościół jako Ciało Chrystusa. Duch Święty działał na hagiografów włączonych w „my” Kościoła (Nowy Testament) lub przygotowujących drogę dla przyszłego Ciała Chrystusa (Stary Testament). Natchnienie zostało udzielone jednostkom, ale ze względu na wspólnotę i za pośrednictwem oddziaływania pozostałych członków Ciała Chrystusa na au **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Kształcenie nauczycieli dla parafialnych szkół unickich w Królestwie Polskim w latach 1840-1864** Autorzy: F. Rzemieniuk Rok: 1989 DOI: 10.52204/np.1989.71.213-254 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6990/7620 > -- **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Wiara w Kościół Trójjedynego Boga** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2023 DOI: 10.5604/01.3001.0016.3128 URL: https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.3128 > Pogłębienie rozumienia tajemnicy Kościoła domaga się podkreślenia kilku istotnychaspektów, jakie wprawdzie funkcjonują w eklezjologii, ale poprzez niewłaściwą interpretację nauczania Soboru Watykańskiego II bądź poszły w zapomnienie, bądź doznały wypaczenia. Stąd niniejszy artykuł przedkłada rozumienie Kościoła jako tajemnicyTrójjedynego Boga i tajemnicy człowieka w miejsce określenia „Kościół Chrystusa”.Nie oznacza to bynajmniej, że to określenie jest błędne, ale jest ono niepełne, gdyż pomija **Słownik biograficzny nauczycieli Wielkopolski Wschodniej, red. P. Gołdyn, t. I, Konin 2012, ss. 300** Autorzy: D. Grabowska Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2013.29.21 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17565/17291 > . **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Opiekun – Wychowawca – Nauczyciel. Między powinnością a (nie)możnością (konteksty historyczne i współczesne)”** Autorzy: D. Apanel, Justyna Gulczyńska, Tomasz Fetzki Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2011.27.23 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.2011.27.23 > Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Opiekun – Wychowawca – Nauczyciel. Między powinnością a (nie)możnością (konteksty historyczne i współczesne)” **Chrystus Ukrzyżowany z nieistniejącego kościoła farnego pw. św. Michała Archanioła w Lublinie – problemy identyfikacyjne i konserwatorskie** Autorzy: Maria Serafinowicz, P. Witomski Rok: 2024 DOI: 10.56583/fs.2668 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2668/2688 > Rzeźba z przedstawieniem Chrystusa Ukrzyżowanego została odkryta i zidentyfikowana jako obiekt pochodzący z kościoła pw. św. Michała Archanioła w Lublinie (farnego) podczas prac konserwatorskich i badań przedmiotu. Czas powstania obiektu został określony przez Józefa E. Dutkiewicza na lata 1320–1370. Wymienione datowanie autorskie zostało potwierdzone specjalistycznymi badaniami konserwatorskimi (technologiczne, tomograficzne, dendrologiczne i dendrochronologiczne). Archaiczna forma zabytku jest **Projekt badawczy historyków wychowania realizowany z Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki** Autorzy: A. Wałęga Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2013.30.21 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17887/17626 > . **„Nauczanie w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej” Mąchocice-Ameliówka kolo Kielc, 18-20 maja 1995 r.** Autorzy: K. Kaczmarek Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.1996.3.4.26 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17153/16929 > „Nauczanie w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej” Mąchocice-Ameliówka kolo Kielc, 18-20 maja 1995 r. **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Ogólnopolska Konferencja Naukowa: „Zadania nauczycielskie Koscioła wobec wyzwan XXI wieku”, Radom 3-5 wrzesnia 2007** Autorzy: A. Domaszk Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2008.25.41 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11844/10249 > SPRAWOZDANIA 45 SYMPOZJUM BIBLISTÓW POLSKICH (Pelplin, 18-20 września 2007) 45 Sympozjum Biblistów Polskich odbyło się w dniach 18-20 września 2007 roku, a zorganizowano je w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie. **Chrystus i Jego dzieło zbawcze w chrzcielnym nauczaniu Ildefonsa z Toledo** Autorzy: P. Wygralak Rok: 2019 DOI: 10.31743/vp.4553 URL: https://czasopisma.kul.pl/vp/article/download/4553/4719 > W artykule zostało omówione nauczanie Ildefonsa z Toledo na temat osoby Jezusa Chrystusa i jego zbawczego dzieła. Podstawą przedstawionego opracowania były dwa dzieła biskupa Toledo Do cognitione baptismi i De itinere deserti, w których zawarł on pouczenia dotyczące sakramentu chrztu. W chrzcie świętym każdy człowiek dzięki męce i zmartwychwstaniu Chrystusa otrzymuje nowe życie. Może je człowiekowi ofiarować jedynie sam Bóg. Ildefons podkreśla więc prawdę o bóstwie Jezusa Chrystusa, omawia Jego **Ks. Prof. Kard. Stanisław Nagy. Nauczyciel i przewodnik** Autorzy: Leonard Górka Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22697.13 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/17105/16466 > Nauczyciel i Przewodnik -takim zapamie ˛tałem Prof. kard.Stanisława Nagyego, s ądze ˛, z ˙e podobnie jak niektórzy z nas tu obecni 1 .Niełatwo przychodzi uczniowi przekazac ´w kilku spostrzez ˙eniach cał ą istote ˛rozległej twórczos ´ci mistrza, która zasługuje na to, aby pos ´wie ˛cic ´jej nieporównanie wie ˛cej **Historia organów w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie-Piaskach Wielkich** Autorzy: P. Matoga Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.225-236 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4659/4804 > Archiwum parafialne w Krakowie-Piaskach Wielkich obfituje w dokumenty związane z historią miejscowych organów. Kościół parafialny został wybudowany w latach 20. XX w. W 1944 r. zamontowano w nim niewielkie, tymczasowe organy, wypożyczone z parafii w Prokocimiu. Instrument ten, zbudowany w 1924 r. przez Stanisława Żebrowskiego z Krakowa, oddano do Prokocimia w 1945 r. Jeszcze w 1944 r. ówczesny proboszcz, ks. Franciszek Dźwigoński, zamówił nowe, 15-głosowe, pneumatyczne organy w firmie Gebrüder R **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Nauka Stanisława Sokołowskiego o znamionach prawdziwego Kościoła** Autorzy: Franciszek Bracha Rok: 1947 DOI: 10.52204/np.1947.2.103-134 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7017/7173 > -- **Z historii kształcenia nauczycieli w Krośnie 1895-1995** Autorzy: Adam Krzanowski Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.1996.3.4.29 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17156/16932 > Z historii kształcenia nauczycieli w Krośnie 1895-1995 **Nauczanie filozofii i teologii w Kieleckim Seminarium Duchownym (1727-1962)** Autorzy: T. Wróbel Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.59.97-163 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6701/7503 > -- **Kościół jako społeczność teokratyczna** Autorzy: Tomasz Orzeł Rok: 2021 DOI: 10.25167/sth.3645 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/3645/3972 > W niezwykle szerokim spektrum naukowych zainteresowań bł. Antonia Rosminiego – włoskiego kapłana, filozofa, teologa, polityka i intelektualisty – poczesne miejsce zajmuje jego refleksja eklezjologiczna. Pomimo krytyki, niezrozumienia i wręcz prześladowania ze strony niektórych ludzi Kościoła, pozostał wiernym jego synem, co potwierdził swoim heroicznym posłuszeństwem wobec papieża i jego decyzji. Nad OblubienicąChrystusa podejmował zarówno refleksję socjologiczną, wypracowując pojęcie „wspólnoty **IKONOGRAFICZNA KONCEPCJA PRZESTRZENI CHRZCIELNEJ W SZTUCE WCZESNOCHRZEŚCIJAŃSKIEJ. STUDIUM W PERSPEKTYWIE DOMUS ECCLESIAE W DURA-EUROPOS, SYRIA** Autorzy: Mariusz Szajda Rok: 2022 DOI: 10.12775/splp.2022.023 URL: https://apcz.umk.pl/SPLP/article/download/41619/34252 > Odkryty w 1920 roku na terenie Syrii, w Dura-Europos, wczesnochrześcijański kościół jest obecnie najstarszym odnalezionym miejscem spotkań wspólnoty wyznawców Chrystusa. Poddając badaniom odkrycia archeologiczne prowadzone w tym miejscu, w znacznym stopniu przez naukowców z Yale Uniweristy, odnaleźć można bogactwo kulturowe chrześcijan w pierwszej połowie III wieku. Analiza częściowo zachowanych fresków, wypełniających przestrzeń baptysterium w Dura-Europos, staje się świadectwem wiary i element **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Nauczyciel według św. Augustyna** Autorzy: D. Kowalewska Rok: 2021 DOI: 10.12775/spi.2021.3.002 URL: https://apcz.umk.pl/SPI/article/download/34502/31099 > Celem artykułu jest przedstawienie koncepcji nauczyciela według św. Augustyna, jednego z Ojców Kościoła, opartej na analizie wybranych dzieł z jego spuścizny literackiej. Niniejsze opracowanie jest ograniczone do najważniejszych pozycji literaturowych dotyczących poruszanego tematu. Artykuł definiuje pojęcie nauczania, zgodnie z poglądami Augustyna, a następnie przedstawia jego doświadczenia w zakresie edukacji w wieku dziecięcym i młodzieńczym, zestawiając z nimi późniejsze stwierdzenia tego wy **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Krucyfiks Cristo vivo w kościele św. Michała Archanioła w Urazie. Wirtuozerskie przedstawienie Chrystusa Ukrzyżowanego Lwowskiej Szkoły Rzeźbiarskiej Doby Rokoka.** Autorzy: Maria Feliks Rok: 2021 DOI: 10.25167/ls.2047 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/2047/3956 > Artykuł dotyczy wyjątkowego na tle sztuki polskiej XVIII w. przedstawienia Chrystusa Ukrzyżowanego pochodzącego z kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Nawarii k/Lwowa, a znajdującego się obecnie w kościele pw. św. Michała Archanioła w Urazie k/ Brzegu Dolnego. Krucyfiks ten, wraz z częścią wyposażenia nawaryjskiej świątyni, został w 1945 r. przewieziony przez opuszczających Kresy Wschodnie Polaków na Dolny Śląsk. Dzięki temu, nie podzielił losu pozostałych elementów znakomitej dekoracji rzeźbiarskie **Warszawa i Łowicz. Dwie kolegiackie kaplice Chrystusa Ukrzyżowanego w XVIII stuleciu** Autorzy: Alina Barczyk, J. Sito Rok: 2020 DOI: 10.18778/2084-851x.09.04 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/12284/11863 > Dwie kaplice wzniesione przy kolegiatach w Warszawie i w Łowiczu, mieszczące słynące łaskami krucyfiksy, wykazują liczne analogie, do których należą: lokalizacja na przedłużeniu północnych naw, powiązania obu kapituł kolegiackich oraz szczególny status świątyń kojarzonych z najważniejszymi osobami w Rzeczypospolitej – królem (a także, w szerszym ujęciu, Sejmem i kręgiem dworskim) oraz prymasem, czyli interrexem. Mimo że powstanie architektury kaplic dzieliło blisko pół wieku, dostrzec można wzaj **Pedagogia Jezusa w świetle Ewangelii** Autorzy: S. Jędrzejewski Rok: 2002 DOI: 10.21852/sem.2002.01 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12412/10716 > Życie chrześcijańskie wydaje się być ciągłym procesem formacji do bycia uczniem Jezusa. Pojęcia pedagogiczne Nowego Testamentu wykazują wyraźne rozróżnienie uczniów Jezusa od innych ludzi, którzy poszli za nim, zamiast tego przede wszystkim kwestionują rabiniczne rozumienie stanu bycia uczniem. Autorytet mistrza narzuca nie tylko ucząc się od niego, ale wskazuje na przykład nauczyciela, który „naucza i działa”. Sprzeciw braku takiej spójności Jezus skierował do ówczesnych nauczycieli Izraela. Bą **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich. **Chrzest Polski a katolicka teologia misyjna we wczesnym średniowieczu** Autorzy: M. Rechowicz Rok: 1966 DOI: 10.21906/RBL.3041 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3041/3128 > — **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Chrostkowice z Małogoszcza** Autorzy: Eugeniusz Kosik Rok: 1973 DOI: 10.52204/np.1973.40.175-182 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7487/6972 > Małogoszcz jest jednym z najstarszych miast dawnego województwa sandomierskiego, pozbawiony praw miejskich po powstaniu styczniowym w 1869 roku. Przedmiotem artykułu są członkowie rodu Chrostkowiców, duszpasterze w Małogoszczy: ks. Jakub Bieda (1560-1630), ks. Jakub Stalmach (1603-1649). Pamięć o tych dwóch kapłanach przetrwała poprzez długie wieki i jest wciąż żywa, postacie zaś obydwu interesują nie tylko historyków Kościoła w Polsce, ale zwłaszcza badaczy regionu kieleckiego. **Zespół kościelno-klasztorny trynitarzy w Beresteczku: historia, pierwotny kształt, stan zachowania** Autorzy: Mirosława Sobczyńska-Szczepańska Rok: 2020 DOI: 10.48234/WK61BERESTECHKO > Berestecka placówka braci bosych Zakonu Przenajświętszej Trójcy od Wykupu Niewolników, piąta w Rzeczypospolitej, pierwsza na Wołyniu, została założona w roku 1691 z inicjatywy właściciela miasteczka, kasztelana halickiego Tomasza Karczewskiego, który przekazał trynitarzom drewniany kościół pw. św. Andrzeja i pieczę nad parafią2. W latach 1692–1696 wybudowano nową drewnianą świątynię i klasztor. W roku 1700 została sprowadzona kopia cudami słynącej statuy Jezusa Nazareńskiego Wykupionego, przecho **DOJRZEWANIE WIARY. ZARYS ROZWOJU ŚWIADOMOŚCI KOŚCIOŁA W ZAKRESIE PRAWD WIARY, W ŚWIETLE PROROCTWA EWANGELII** Autorzy: K. Polak Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.13204 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/13204/11662 > Wprawdzie Jezus Chrystus przekazał swoim Apostołom pełnię prawdy objawionej, ale jednocześnie zapowiedział, że w przyszłości będzie ona – z pomocą Ducha Prawdy – dalej odkrywana i pogłębiana, aż do pełni. Powstaje więc pytanie: na ile historia Kościoła jest procesem pogłębiania rozumienia wiary apostolskiej? Świadkami pełni nowotestamentalnego Objawienia byli prości ludzie – rybacy, rolnicy, rzemieślnicy, urzędnicy – pochodzący ze środowiska judaizmu palestyńskiego. Daną im wiarę chrześcijańską **Ewaryst Estkowski i jego kontakty z seminariami nauczycielskimi we Wrocławiu w XIX wieku** Autorzy: Jan Hellwig Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.1995.2.3 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/16547/16396 > Ewaryst Estkowski i jego kontakty z seminariami nauczycielskimi we Wrocławiu w XIX wieku **Diacy-nauczyciele w szkołach parafialnych unickiej (greckokatolickiej) diecezji przemyskiej w XVIII i XIX w. Portret zbiorowy** Autorzy: Roman Pelczar Rok: 2022 DOI: 10.36578/bp.2022.07.11 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/bp/article/download/1863/1927 > Diacy-nauczyciele pojawili się w szkołach parafialnych greckokatolickiej diecezji przemyskiej już w początkach jej istnienia, czyli w końcu XVII w. W XVIII w. proboszczowie zaprzestali zatrudniać do nauczania w tych szkołach profesjonalnych nauczycieli. Ich miejsce masowo zaczęli zajmować diacy, którzy (zwłaszcza w parafiach wiejskich: małych i ubogich) byli jedynymi pracownikami cerkiewnymi. Odtąd przez około 200 lat większość tych osób (oprócz zajęć w cerkwi) dodatkowo zajmowała się także nauc **Niedatowana relacja o kościele parafialnym w Rembieszycach ze zbiorów Archiwum Diecezjalnego w Kielcach (trzecia ćwierć XIX wieku)** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2020 DOI: 10.18778/1644-857X.19.02.12 URL: https://doi.org/10.18778/1644-857x.19.02.12 > Rzymskokatolicka parafia w Rembieszycach (woj. świętokrzyskie) powstała w 1438 r. z inicjatywy rodu Odrowążów – właścicieli Rembieszyc i pobliskich wiosek. Źródła historyczne poświadczają w okresie staropolskim obecność dwóch kościołów parafialnych: najstarszy, wzniesiony przed 1438 r., uległ zniszczeniu w wyniku starości; drugi, wystawiony w 1751 r. staraniem miejscowego proboszcza Ludwika Sakiewicza, spłonął w latach dziewięćdziesiątych XVIII stulecia w bliżej nieznanych okolicznościach. W lat **Przynależność do parafii — wspólnoty miłości w nauczaniu Kościoła współczesnego w Polsce** Autorzy: R. Kamiński Rok: 1985 DOI: 10.21852/sem.1985.04 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12995/11232 > Parafia jest wspólnotą lokalną Ludu Bożego, która jest pionowo i poziomo zjednoczona z Chrystusem i która tworzy wspólnotę wiary, kultu i miłość. Uczestnictwo w życiu parafii przybiera trzy formy: głoszenia słowo Boże (wspólnota wiary), liturgia (wspólnota kultu) oraz świadectwo miłosierdzia i posługi (wspólnota miłości). Wszystkie te sfery ·życia parafialnego są ze sobą powiązane i wszystkie przyczyniają się do budowania parafii! Wszystko. Ważne jest, aby te różne funkcje spełniał as jak najwię **Osiemnastowieczne obrazy ołtarzowe w kościele św. Jana Chrzciciela w Skalbmierzu – wybrane problemy i perspektywy badawcze** Autorzy: Katarzyna Chrzanowska, Natalia Koziara-Ochęduszko Rok: 2024 DOI: 10.55545/md.2203 URL: https://czasopisma.vistulana.pl/article/download/14/16 > Artykuł jest poświęcony analizie problemów badawczych związanych z grupą osiemnastowiecznych obrazów ołtarzowych znajdujących się w kościele św. Jana Chrzciciela w Skalbmierzu. Ze względu na rangę skalbmierskiej kolegiaty w ramach struktury diecezji krakowskiej w xviii wieku wśród zgromadzonych w świątyni obrazów znajdują się zarówno przykłady malarstwa na najwyższym poziomie osiągalnym wówczas dla malarzy cechowych działających w Krakowie, jak i wykonanego przez artystę tworzącego niezależnie o **OCZEKIWANIA PRZEMIAN SŁUŻEBNOŚCI KOŚCIOŁA** Autorzy: Andrzej F. Dziuba Rok: 2022 DOI: 10.12775/splp.2022.005 URL: https://doi.org/10.12775/splp.2022.005 > Przekazane Apostołom zadanie „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody…” (Mt 28,19) zostaje umocnione darem Ducha Świętego (por. Dz 2,1-12). Nowa wspólnota, kształtująca się wokół Apostołów staje się widocznym Kościołem. Jednak, dla mocy świadectwa, potrzebny jest Kościół ewangeliczny. Także współczesny świat potrzebuje ludzi Chrystusowych, cichych i pokornego serca, ludzi sumienia, gotowych odważnie świadczyć dzieła miłosierdzia. To jarzmo nie jest trudne dla tych, którzy naśladując Jezusa są **Nauczyciel w początkach niepodległej Polski. „Szkoła Powszechna” o przymiotach, obowiązkach i profesjonalizacji wychowawców młodego pokolenia** Autorzy: I. Michalska Rok: 2019 DOI: 10.21697/FP.2019.1.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/fp/article/download/3503/3302 > „Szkoła Powszechna” była kwartalnikiem, który ukazywał się w Warszawie w latach 1920–1928. W trudnym, pierwszym po odzyskaniu państwowości, okresie tworzenia polskiego szkolnictwa pismo odgrywało rolę „informatora” na temat spraw wychowania i nauczania. Poważne w nim miejsce zajmowała problematyka pedeutologiczna. Zamieszczane w tym dziale treści oscylowały między teorią a praktyką pedagogiczno-dydaktyczną. Z jednej strony skupiano się na zarysowywaniu postulowanego „obrazu” nauczyciela wraz ze **Kult autentyczności i powrót do słowiańskich korzeni. Projekt rzeźbiarskiej dekoracji katedry Chrystusa Króla w Katowicach a mit cyrylo-metodiański** Autorzy: Jerzy Gorzelnik Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.128.203-217 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4057/4717 > W roku 1927 w Katowicach, stolicy ustanowionej dwa lata wcześniej diecezji, rozpoczęto budowę katedry Chrystusa Króla, zaprojektowanej przez Zygmunta Gawlika. W tym samym czasie Xawery Dunikowski we współpracy z architektem przystąpił do prac nad koncepcją rzeźbiarskiej dekoracji fasady. Ich efekty w postaci gipsowego modelu zaprezentowano w roku 1931. Centralną część głównej elewacji świątyni zajmować miały figury świętych Cyryla i Metodego, flankowane przez grupy ludu i rycerstwa śląskiego. W **Naśladowanie Chrystusa w świetle zapisów rekolekcyjnych sługi Bożego biskupa Wojciecha Owczarka** Autorzy: T. Kaczmarek Rok: 2021 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.23.32 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.23.32 > Sługa Boży Biskup Wojciech Owczarek pośród pisemnej spuścizny pozostawił po sobie nietypowy dokument, liczący nieco ponad 200 stron małego, zeszytowego formatu. Są to zapisy postanowień i przemyśleń rekolekcyjnych, które prowadził od czasów kleryckich aż do ostatnich miesięcy życia. Ten materiał jest kluczem do pełniejszego poznania jego niezwykle intensywnego życia duchowego. W świetle Zapisów rekolekcyjnych ukazuje się – obok licznych innych tematów – wiodąca linia duchowości: naśladowanie Chr **Odwaga i pokora. Teolog katolicki wobec Urzędu Nauczycielskiego Kościoła** Autorzy: Z. Kubacki Rok: 2018 DOI: 10.52097/wpt.1956 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/1956/1926 > W dokumencie Kongregacji Nauki Wiary „Instrukcja o powołaniu teologa w Kościele” omówiono problem kościelnej misji teologa katolickiego oraz jego relacji do Urzędu Nauczycielskiego Kościoła. Dokument uznaje, że „nawet wtedy, gdy współpraca przebiega w najlepszych warunkach, nie można wykluczyć pojawienia się napięć między teologiem a Urzędem Nauczycielskim” (nr 25). Przykładem takich napięć jest historia dwóch współczesnych teologów katolickich: ks. Petera Phana z diecezji w Dallas w USA oraz o. **Andrzej Meissner, Spór o duszę polskiego nauczyciela. Społeczeństwo galicyjskie wobec problemów kształcenia nauczycieli, Rzeszów 1999, Wyd. Wyższej Szkoły Pedagogicznej, ss. 380** Autorzy: Władysława Szutakiewicz Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.2000.11.12.21 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.2000.11.12.21 > Andrzej Meissner, Spór o duszę polskiego nauczyciela. Społeczeństwo galicyjskie wobec problemów kształcenia nauczycieli, Rzeszów 1999, Wyd. Wyższej Szkoły Pedagogicznej, ss. 380 **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele** Autorzy: Dariusz Jeziorny Rok: 2018 DOI: 10.14746/PST.2017.31.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/14436/14117 > O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele **Obraz Chrystus Król pędzla Antoniego Michalaka z lat 1943–1946** Autorzy: R. Rupiewicz Rok: 2025 DOI: 10.21697/an.16224 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/16224/14241 > W artykule przeprowadzono weryfikację datowania oraz programu ikonograficznego obrazu Chrystusa Króla Antoniego Michalaka z kościoła pw. Świętego Ducha i św. Anny w Kazimierzu Dolnym. Na podstawie materiałów archiwalnych i fotografii ustalono, że sygnatura z datą 1943 odnosi się do rozpoczęcia prac, a ukończenie płótna nastąpiło przed połową 1946 r. Jednocześnie wykazano, że fundatorem zamówienia był ks. Józef Małysiak SDS, rektor świątyni i prepozyt Fundacji dla Starców i Kalek św. Anny, a nie **BRANISLAV KL’USKA, Uczeń ikoną Chrystusa. Studium egzegetyczno-teologiczne Mowy pożegnalnej J 13, 31–16, 33, Wydawnictwo KUL, Lublin 2007, 439 s. (Studia Biblica Lubliniensia, 3)** Autorzy: T. Dąbek Rok: 2010 DOI: 10.21906/RBL.171 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/171/170 > Studia Biblica Lubliniensia, 3) Obszerna paca doktorska słowackiego uczonego to poważne opracowanie na temat mowy pożegnalnej wzbogacające polskojęzyczną literaturę z dziedziny nauk biblijnych.Omawiany obszerny fragment Ewangelii św.Jana stanowi bardzo ważną jej część poruszającą wiele istotnych problemów religijnych.Autor koncentruje się na temacie ucznia Jezusa jako Jego ikony (obrazu), podobnie jak Jezus -Wcielony Syn Boży jest doskonałym obrazem Ojca **Kościół na drodze ku „Nostra Aetate”.Zarys relacji chrześcijańsko-żydowskich w XX w. przed II wojną światową** Autorzy: Andrzej Tulej Rok: 2018 DOI: 10.30439/wst.2018.1.11 > A review of the chosen teachings of the Church concerning Jews and Judaism – both official and unofficial – showed that in the twentieth century, before the Second World War, the Church spoke especially in response to the errors of racism, statolatry and various forms of Antisemitism. The historical context were the Russian revolutions, World War I, the fascist movements. The Church's statements intensified when, at the turn of the 1920s and 1930s, the National Socialist Party grew stronger, tak **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Ks. Tadeusz Kruszyński 1884-1959. Przyczynek do historii sztuki kościelnej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego** Autorzy: J. Kuś Rok: 1977 DOI: 10.52204/np.1977.47.237-284 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6478/6909 > W artykule przybliżono postać ks. prof. Tadeusza Kruszyńskiego. Omówiono jego działalność obywatelską, dydaktyczną i naukową. Podkreślono jego troskę o rozwój historii sztuki kościelnej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. **Nauczyciel jako organizator społecznego środowiska uczenia się** Autorzy: A. Izabela Rok: 2008 > Wprowadzenie: jakie czasy, tacy uczniowie Rola nauczyciela to jedna z najtrudniejszych ról zawodowych. Z jednej bowiem strony, jego zadaniem jest występowanie wobec kolejnych pokoleń uczniów w roli strażnika tradycji, źródła podstawowej – by nie rzec „klasycznej” – wiedzy z danego obszaru wiedzy, instruktora w zakresie umiejętności uznanych w tym obszarze za sine qua non, czyli kogoś, kto ukazuje trwanie i dba o ciągłość. Z drugiej natomiast – niezależnie od tego, ile nauczyciel ma lat, jak dług **Edukacja i ochrona młodzieży w świetle doktryny zmartwychwstańców. Model wychowawcy** Autorzy: Małgorzata Wrześniak, Renata Bizek-Tatara Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2397 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2397/2254 > Artykuł stanowi próbę zarysu wzorca wychowawcy w pedagogice Zgromadzenia Zmar­twychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa. Z analizy pism, listów i kazań wybitnych założycieli i członków zgromadzenia wynika, iż nauczyciel powinien świadczyć przykładem, być stale obecny w życiu wychowanków, darzyć ich zaufaniem i szacunkiem, unikać surowości i karcenia, jak również nie przymuszać do nauki, lecz motywować. Wzorzec doskonałego nauczyciela wychowawcy jawi się nie tylko jak uniwersalny, lecz także pon **Średniowieczna architektura kościoła św. Jana Chrzciciela w Skalbmierzu** Autorzy: Wojciech Sowała Rok: 2021 DOI: 10.36744/BHS.694 URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/ec37767f-c404-4c42-b270-e8f235de6558/download > Kolegiata św. Jana Chrzciciela w Skalbmierzu była jedną z najstarszych i najważniejszych kapituł w diecezji krakowskiej. W artykule przeanalizowano relikty XII-wiecznego kościoła i postawiono tezę o innym, niż dotychczas przyjmowane, kształcie wschodniej partii świątyni. Następnie, w oparciu o badania architektury i przekazów źródłowych postawiono tezę o wykonaniu przebudowy pomiędzy 1443 a 1460 r. Wskazano, że proporcje budowli i detal architektoniczny wykazują pokrewieństwo z analogicznymi ele **Historya Szkoły Miejskiej przy Kościele Akademickim S° Floriana na Kleparzu w Krakowie w roku 1187 założonej – zapoznana kronika szkolna** Autorzy: Szymon K. Kordylewski, Ewa Śnieżyńska-Stolot Rok: 2025 DOI: 10.4467/25440500rbn.24.012.21176 URL: https://doi.org/10.4467/25440500rbn.24.012.21176 > This article discusses the underrated and overlooked chronicle called The History of City School Near Academic Church of St. Fliorian…, which was preserved in the Primary School nr 7 in Kraków on 8 Spasowskiego St. and found years ago in the school’s collection by Szymon K. Kordylewski. Article is divided into: Introduction, The history of the parochial school of St. Florian, The iconography of the parochial school of St. Florian, The structure of the parochial school of St. Florian, The curricu **Nasza walka o szkołę polską 1901-1917 : opracowania, wspomnienia, dokumenty** Autorzy: Bogdan . Nawroczyński Rok: 1934 > zebrala Komisja Historyczna pod przewodnictwem Bogdana Nawroczynskiego ; Komitet Obchodu 25-lecia Walki o Szkole Polską. **JEAN DANIÉLOU SJ, Teologia judeochrześcijańska. Historia doktryn chrześcijańskich przed soborem nicejskim, przekład S. Basista, Kraków 2002 (Myśl Teologiczna, 39)** Autorzy: J. Chmiel Rok: 2003 DOI: 10.21906/RBL.442 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/442/630 > — **Basilians and the Public Schooling in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the 17th and 18th Centuries** Autorzy: Beata Lorens Rok: 2022 DOI: 10.47632/2786-717x-2022-1-115-130 URL: https://uhr.ucu.edu.ua/index.php/chasopys/article/download/14/10 > DOI: 10.47632/2786-717X-2022-1-115-130 УДК 930:[37:27-789.17(438+474.5)“16/17”] Як цитувати: Beata Lorens, Bazyliane a szkolnictwo publiczne w Rzeczy Pospolitej w XVII і XVIII ww., Ukrainian Historical Review / Український історичний огляд, I | 2022, 115-130. Беата Лоренс Василіяни та публічна освіта в Речі Посполитій у XVII i XVIII ст. У статті узагальнено стан досліджень василіянської освіти на територіях Польсько-Литовської держави в XVII–XVIII ст. Дослідження базується на документах, збереже **Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Szkolna edukacja historyczna. Historia ludzi. Historia dla ludzi” Poznań 25–26 października 2012 r.1** Autorzy: Iwona Chmura-Rutkowska, Edyta Głowacka-Sobiech, Izabela Skórzyńska Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2013.30.19 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17885/17624 > .

[object Object]