Kościół Chrystusa Dobrego Pasterza

Historia parafii Kościół Chrystusa Dobrego Pasterza w Tarnobrzeg udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Chrystusa Dobrego Pasterza. Diecezja: sandomierska. --- ### Publikacje naukowe **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej** Autorzy: Katarzyna Bogacka Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.18269 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18269/17511 > Uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku i poprzedzające ją dziewięć lat duchowych przygotowań narodu, zwanych Wielką Nowenną, są dziełem duszpasterskim prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Spektakularne znaczenie tych wydarzeń dla XX-wiecznej historii Polski znalazło także wyraz w warstwie wizualnej. Jej częśćią jest wykonany w tym okresie tzw. pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski, ofiarowany przez prymasa archikatedrze gnieźnieńskiej. Kwerendy w Muzeum Archidiecezji Gnieźnie **Archiwum Księży Chrystusowców w Kurytybie** Autorzy: Tomasz Nowicki Rok: 2025 DOI: 10.18290/rh25732.3 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/3807/3126 > Artykuł prezentuje zasób słabo rozpoznanego w Polsce Archiwum Księży Chrystusowców w Kurytybie oraz prace wykonane w trakcie pobytu w Brazylii wiosną 2023 r. przez profesorów KUL – Tomasza Nowickiego oraz Piotra Rachwała. Omówiono wybitną rolę polskiego duchowieństwa w służeniu pomocą duszpasterską naszym rodakom w Brazylii. W tekście zwrócono także uwagę na szczególną rolę księży chrystusowców w zabezpieczeniu cennej dokumentacji po działalności instytucji, organizacji tworzonych przez polskich **Kościelne początki Tarnowa** Autorzy: L. Poniewozik Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12007 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12007/10478 > Tarnw to **Metamorfozy koloru i stałość inspiracji. Uwagi o wystroju i wyposażeniu sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego w Kobylance** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.spec.4 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9389/8314 > Kościół parafialny w Kobylance, pełniący funkcję sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego, nie budził jak dotąd większego zainteresowania historyków i historyków sztuki. Fundacji niewielkiej świątyni murowanej podjął się wojewoda sandomierski, Jan Wielopolski (zm. 1774), a budowę, zapewne według projektów Francesco Placidiego, przeprowadzono w latach ok. 1743-1750. Architekt był odpowiedzialny także za projekty przykościelnej dzwonnicy oraz pięciu ołtarzy. Główna nastawa mieszcząca obraz Ukrzyżowaneg **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Artystyczne dzieje kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie** Autorzy: Daniel Zadorski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.142.29-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9229/9746 > Przedmiotem niniejszej artykułu jest analiza artystycznych dziejów, czyli powstania i funkcjonowania kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie, będącego istotnym zabytkiem nowożytnej architektury sakralnej w Polsce. Cel pracy obejmuje zgłębienie historii świątyni, uwzględniając artystyczny kontekst jej powstania oraz funkcjonowania. Motywacją do przeprowadzenia tych badań jest doniosłe znaczenie kościoła jako wyjątkowego przykładu barokowej architektury sakralnej oraz konieczność peł **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Powstanie i działalność Domu Ubogich „na Hucie” w Tarnowie jako kościelnej instytucji społeczno-opiekuńczej w latach 1934–1990** Autorzy: Paweł Glugla Rok: 2021 DOI: 10.15633/tst.40202 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4605/4443 > Artykuł omawia historię reprezentatywnej inwestycji misjonarskiej w Tarnowie — Domu Ubogich „na Hucie”, powstałego w latach 30. XX wieku w kontekście współczesnych uwarunkowań gospodarczych, społecznych i politycznych. Budową tego obiektu aktywnie interesowali się znani politycy — wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski i były premier Ignacy Jan Paderewski. Pomysłodawcą Domu Ubogich był ówczesny proboszcz parafii misjonarskiej w Tarnowie ks. Bronisław Szymański CM, a projektantem inż. Tadeusz Stapf. D **Kościoły rzymskokatolickie na Ukrainie Lewobrzeżnej (XIX-XX wiek). Przegląd retrospektywny** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.10019 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10019/8366 > W artykule dokonano krótkiej retrospektywy historii kościołów rzymskokatolickich na Ukrainie Lewobrzeżnej w XІХ-ХХ wieku, od budowy w czasach Imperium Rosyjskiego do losów w czasach radzieckich, i wspomniano o współczesnej sytuacji z kościołami już w niepodległej Ukrainie. Na początku zostały przeanalizowane czynniki, które spowodowały powstanie licznej Polonii na obszarach Ukrainy Lewobrzeżnej, czyli w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Na tych teren **Parafia św. Kunegundy w McAdoo i jej duszpasterze na łamach „Dziennika Chicagoskiego” w latach 1893-1920** Autorzy: J. Szymański Rok: 2024 DOI: 10.18290/sp2445.9 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/399/1054 > Miejscowość McAdoo, leżąca w powiecie Schuylkill, wcześniej nosiła nazwę Saylor’s Hill, później Pleasant Hill i była miastem górniczym, inkorporowanym w 1896 r. Od 1880 r. do pracy w kopalniach przybywali tam m.in. Polacy, którzy osiedlali się w dwóch wioskach, obecnie nieistniejących: „Slabtown” i „Honeybrook”. Były to tereny należące do kompani węglowej Lehigh & Wilkes-Barre. Wówczas w powiecie Schuylkill była jedyna polska parafia pw. św. Kazimierza w Shenandoah, PA. Z uwagi na znaczną odległ **Parafia miejska przy kościele pw. Świętych Piotra i Pawła w Sandomierzu** Autorzy: Feliks Kiryk, Roman Chyła Rok: 2024 DOI: 10.15633/sts.3001 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/4808/4585 > Artykuł prezentuje dzieje parafii miejskiej oraz kościoła pw. Świętych Piotra i Pawła w Sandomierzu. Jest to pierwsza próba ukazania całokształtu życia parafii od czasów średniowiecza do chwili utraty jej statusu w 1717 r., jak również losów samej świątyni, rozebranej ostatecznie na początku XIX w. Podstawą źródłową tegoż artykułu są przede wszystkim archiwalia Kapituły Kolegiackiej i Katedralnej w Sandomierzu, przechowywane w Bibliotece Diecezjalnej w Sandomierzu, które uzupełniono materiałami **Działalność Zgromadzenia Służebnic Matki Dobrego Pasterza w latach 1895-1995** Autorzy: Danuta Wielgat Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8694 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/8694/7430 > - **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Średniowieczny kościół parafialny w Szadku i jego renesansowa kaplica** Autorzy: Stanisław Cechosz, Łukasz Holcer Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.02 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/download/13701/13236 > Średniowieczny kościół parafialny w Szadku, pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła, jest najstarszym zabytkiem miasta i zarazem najcenniejszą pamiątką jego dawnej świetności. Od kilku lat trwają prace renowacyjne przy elewacjach świątyni. Dotąd odnowiono mury prezbiterium i północną elewację korpusu kościoła wraz z aneksami, czyli zakrystią, skarbcem i kaplicą pw. Matki Bożej Różańcowej. Podjęcie prac konserwatorskich i badawczych zaowocowało przywróceniem świątyni jej **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Kościół pod wezwaniem św. Tekli i były klasztor norbertański w Krzyżanowicach pod Pińczowem. Zarys historyczny** Autorzy: J. Zdanowski Rok: 1963 DOI: 10.52204/np.1963.17.103-121 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7554/6990 > Przedmiotem niniejszego artykułu jest kościół pw. św. Tekli w Krzyżanowicach pod Pinczowem i klasztor ponorbertański. Omówiono w nim założenie klasztoru i pobyt norbertanek w Krzyżanowicach. Przestawiono dzieje klasztoru pod zarządem Norbertanów, okres pobytu Hugo Kołłątaja, kasatę zakonu oraz objęcie posługi przez księży diecezjalnych. Na końcu opisano architekturę i wnętrze kościoła oraz klasztoru. **ILLUSORY-QUADRATURE PAINTING IN THE CHURCH OF ST. NICHOLAS, BISCOPE OF MIRA, IN KAMIANETS-PODILSKYI** Autorzy: Nataliia Ursu Rok: 2018 DOI: 10.32626/2309-9763.2018-25-2.116-119 URL: http://doi.org/10.32626/2309-9763.2018-25-2.116-119 > Szczególny nastrój panował w kościele podominikańskim św. Mikołaja bpa Miry w Kamieńcu Podolskim podczas wieczornych nabożeństw. Słońce wysyłało pożegnalne promieni przez niewielkie okno, umieszczone nad chórem muzycznym. W pogodne dni odblaski słonecznych promieni wypełniały wnętrze, dosięgając najbardziej tajemniczych zakamarków świątyni. Odzwierciedlane były one w złoceniach ram, żyrandolach, lichtarzach, sztukateriach, które zdobiły sklepienia i ściany głównej nawy oraz portale kaplic. Wnętr **Kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła i Nawiedzenia NMP w Wieluniu (do końca XVIII w.)** Autorzy: Sławomir Zabraniak Rok: 2006 DOI: 10.52204/np.2006.106.217-235 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4798/5086 > Wieluń jest jednym z wielu polskich miast, których bogata historia pozostaje przesłonięta przez zapomnienie i niewiedzę. W przedrozbiorowej Polsce był miastem królewskim i stolicą ziemi wieluńskiej. Znajdowały się tu siedziby administracji państwowej i kościelnej. Jedną z chlub miasta był kościół farny.Pierwszy kościół w Wieluniu, pod wezwaniem św. Michała Archanioła, prawdopodobnie drewniany, został zbudowany podczas lokacji miasta w drugiej połowie XIII wieku. Z pewnością spłonął w 1335 r. pod **Transformacja systemowa a odbudowa struktur cerkiewnych** Autorzy: Ewelina Raczyńska Rok: 2022 DOI: 10.34739/doc.2022.19.21 URL: https://www.czasopisma.uph.edu.pl/doctrina/article/download/3156/2955 > Chrzecijastwo wschodnie dotaro do Polski przed przyjciem chrztu przez Mieszka I. Chrystianizacja Sowian, ktrej podjli si bracia w. Cyryl i Metody obja rwnie tereny Polski. Obecno cywilizacji bizantyjskiej i liturgii sowiaskiej, odkrytych przez archeologw na terenach poudniowej i centralnej Rzeczypospolitej **Chrostkowice z Małogoszcza** Autorzy: Eugeniusz Kosik Rok: 1973 DOI: 10.52204/np.1973.40.175-182 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7487/6972 > Małogoszcz jest jednym z najstarszych miast dawnego województwa sandomierskiego, pozbawiony praw miejskich po powstaniu styczniowym w 1869 roku. Przedmiotem artykułu są członkowie rodu Chrostkowiców, duszpasterze w Małogoszczy: ks. Jakub Bieda (1560-1630), ks. Jakub Stalmach (1603-1649). Pamięć o tych dwóch kapłanach przetrwała poprzez długie wieki i jest wciąż żywa, postacie zaś obydwu interesują nie tylko historyków Kościoła w Polsce, ale zwłaszcza badaczy regionu kieleckiego. **Gaudeamus 2023/2024** Autorzy: Marek Kluz Rok: 2024 DOI: 10.15633/10.15633/tst.43107 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/5000/4788 > Najdostojniejszy Pasterzu Kocioa tarnowskiego **"...Kościół tak niezwykle zły, że zdaje się być oborą", czyli jak przekonać luteranów do wizyty w brzydkim kościele.** Autorzy: Wojciech Gruk Rok: 2021 DOI: 10.25167/ls.2074 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/2074/3955 > "...Kościół tak niezwykle zły, że zdaje się być oborą", czyli jak przekonać luteranów do wizyty w brzydkim kościele. Problem wyglądu i lokalizacji świątyni w kazaniu konsekracyjnym pielgrzymkowego kościoła granicznego w Cigacicach (1655, wyd. 1665). Artykuł poświęcony jest problemowi niedogodnej lokalizacji kościoła i jego brzydoty jako czynników potencjalnie zniechęcających wiernych do jego odwiedzania, oraz próbom ich dyskursywnego przezwyciężenia. Podstawą źródłową artykułu jest opublikowane **Losy kościoła parafialnego pw. świętych Piotra i Pawła w Bychawie na przełomie XVI i XVII wieku w świetle źródeł kościelnych** Autorzy: Włodzimierz Bielak ks. Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.13092 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13092/11852 > W artykule skorygowano błędne lub nieprecyzyjne informacje o parafii w By­chawie obecne w dotychczasowej literaturze przedmiotu, która nota bene nie jest zbyt obszerna. Na podstawie dotychczasowych rozważań opartych głównie na źródłach kościelnych, mało dotychczas wykorzystywanych, udało się przynajmniej po części rzucić nowe światło na czas poszczególnych etapów w dziejach kościoła bychawskiego na przełomie XVI i XVII wieku. Początki ruchu kalwińskiego musiały przypaść na ostatnie lata piątej d **Historia parafii pw. św. Michała Archanioła w Opolu-Półwsi w latach 1937-1958** Autorzy: Mariusz Drygier Rok: 2020 DOI: 10.25167/sth.1122 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/1122/1460 > Posługa duszpasterska pierwszego proboszcza parafii św. Michała w Opolu-Półwsi, ks. Wilhelma Görlicha przypadła na lata 1937–1958. Jeszcze w czasach hitlerowskich świątynię budowano jako kościół parafialny i garnizonowy. Podczas II wojny światowej największym wyzwaniem była ochrona parafian przed ideologią nazistowską. Od zimy 1944 r. znakami czasu stały się ewakuacja, śmierć i zniszczenia. Uszkodzeniom uległ i kościół. Wiosną 1945 r. parafianie znaleźli się już w innym kontekście: Opolszczyzna **Kościoły polskie na Ukrainie Lewobrzeżnej: Od założenia do zagrożenia w okresie toczącej się wojny (XIX-XXI wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.16642 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/16642/14998 > W artykule podjęta została próba spojrzenia na dzieje polskich kościołów, które powstały na Ukrainie Lewobrzeżnej w XIX wieku, poprzez ich tragiczną historię w XX wieku i aktualne zagrożenie zniszczenia przez rosyjskie ostrzały rakietowe podczas trwającej od 2022 roku wojny. W badaniu zaprezentowano krótkie szkice z historii każdego z 12 kościołów zbudowanych na terenie Ukrainy Lewobrzeżnej w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Dzięki staraniom miejsco **Apostolstwo dobrej śmierci – historia i misja** Autorzy: Bogdan Kulik Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt206710-6 URL: https://doi.org/10.18290/rt206710-6 > 22 lipca 1908 roku papież Pius X ustanowił Stowarzyszenie Matki Bożej Patronki Dobrej Śmierci stowarzyszeniem uniwersalnym dla całego Kościoła. 30 maja 1987 roku Prymas Polski kard. Józef Glemp zatwierdził Polską Filię Stowarzyszenia z centralą w Sanktuarium Maryjnym w Górce Klasztornej, a tym samym zezwolił Misjonarzom Świętej Rodziny na prowadzenie tego dzieła. Celem Stowarzyszenia jest  propagowanie modlitwy o dobrą śmierć i przygotowywanie do niej. Artykuł jest szczegółową prezentacją histor **Znaczenie plebanii (parafii) łacińskiej i ruskiej w dziejach wsi małopolskiej czasów nowożytnych** Autorzy: Józef Półćwiartek Rok: 2002 DOI: 10.18778/1506-6541.4.10 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/zwiej/article/download/26326/26069 > RzeszowskiZnaczenie plebanii /parafii/ aciskiej i ruskiej w dziejach wsi maopolskiej czasw nowoytnych Uwagi wstpneNa pocztek kilka uwag wprowadzajcych, formuowanych w oparciu o dotychczasowy stan bada nad dziejami parafii czasw nowoytnych na terenie caego obszaru pastwa polskiego.Po pierwsze -wielostronna rola parafii wyranie zaznaczya si w rozpatrywanym przeze mnie okresie, cho o zmiennym nateniu, warunkowanym rnymi czynnikami i przynalenoci do rnych **Jak duchowość zmartwychstańców przekształcała środowisko kulturowe. Modlitwa Pańska o. Piotra Semenenki i Feliksa hr. Sobańskiego** Autorzy: P. Jamski Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2389 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2389/2260 > Tekst jest próbą ukazania wpływu duchowości i idei głoszonych przez księży zmartwychwstańców na kulturę i sztukę, w tym na architekturę i środowisko kulturowe ziem polskich w drugiej połowie XIX i początku XX wieku. Dla zgromadzenia szczególnie ważne były postulaty dotyczące potrzeby zmiany funkcjonowania społeczeństwa (w kierunku społeczeństwa obywatelskiego), pracy nad wzrostem znaczenia struktur parafialnych oraz wspólnot działających w obrębie lokalnych społeczności, a także starannego wyksz **Bractwa religijne Sandomierza w okresie przedrozbiorowym (XIV-XVIII w.)** Autorzy: D. Burdzy Rok: 2004 DOI: 10.52204/np.2004.101.33-78 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8034/7577 > Bractwa religijne z ich szerokim zakresem działalności mogą być bardzo interesujące dla studentów historii kościelnej, teologii, duszpasterstwa oraz form i obrzędów paraliturgicznych. Co więcej, zapiski te zapewniają intrygujący wgląd w problemy społeczne, ekonomiczne i kulturowe swoich czasów, a także współczesną mentalność. Podczas gdy każde bractwo specjalizowało się w dziedzinach określonych w jego statucie, ich członkowie byli również aktywni w innych sferach życia. Tak było z pewnością w p **Prepozytura tarnowska : opracowanie materiałów źródłowych do atlasu historycznego Kościoła w Polsce** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6477 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6477/6032 > - **Kult autentyczności i powrót do słowiańskich korzeni. Projekt rzeźbiarskiej dekoracji katedry Chrystusa Króla w Katowicach a mit cyrylo-metodiański** Autorzy: Jerzy Gorzelnik Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.128.203-217 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4057/4717 > W roku 1927 w Katowicach, stolicy ustanowionej dwa lata wcześniej diecezji, rozpoczęto budowę katedry Chrystusa Króla, zaprojektowanej przez Zygmunta Gawlika. W tym samym czasie Xawery Dunikowski we współpracy z architektem przystąpił do prac nad koncepcją rzeźbiarskiej dekoracji fasady. Ich efekty w postaci gipsowego modelu zaprezentowano w roku 1931. Centralną część głównej elewacji świątyni zajmować miały figury świętych Cyryla i Metodego, flankowane przez grupy ludu i rycerstwa śląskiego. W **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Ks. Johannesa Chrząszcza zapiski o I wojnie światowej. Sylwetka górnośląskiego historyka w 90. rocznicę śmierci** Autorzy: P. Górecki Rok: 2019 DOI: 10.31743/ABMK.6278 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.6278 > Przypadająca w 2018 roku 90. rocznica śmierci ks. Johannesa Chrząszcza jest dobrą okazją, aby przybliżyć szerszemu gronu czytelniczemu sylwetkę tegoż górnośląskiego kapłana. Ks. Piotr Górecki w swoim artykule przybliża nie tylko sylwetkę ks. J. Chrząszcza, wspominając o najważniejszych wydarzeniach z jego kapłańskiego życia i prezentując spuściznę jego prac naukowych, liczącą 172 pozycje, głównie z historii Górnego Śląska. Na kanwie 100. rocznicy zakończenia I wojny światowej snuje przede wszyst **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Troska ks. Rocha Nieszporskiego o stan materialny parafii w Rząśni** Autorzy: M. Widera Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.27 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.27 > Archiwum Parafii w Rząśni zawiera interesujące dokumenty ukazujące działalność ks. Rocha Nieszporskiego w tej parafii w okresie 44 lat. Powierzono mu stanowisko proboszcza, ponieważ posiadał odpowiednie walory moralne i doświadczenie w pracy duszpasterskiej. Początki jego pracy duszpasterskiej były trudne ze względu na mały i znajdujący się w złym stanie technicznym kościół oraz niski poziom religijności mieszkańców. W tych okolicznościach ks. Roch Nieszporski wykazał się niezachwianą wiarą i po **Parafia pod Wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie w latach 1939-1958 w świetle źródeł proweniencji kościelnej** Autorzy: Bartłomiej Grzanka Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.008.16915 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22399/ > Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie doznała podczas drugiej wojny światowej dużych strat duchowych (zwłaszcza tragiczne były losy proboszcza i wikariusza) oraz materialnych. W artykule przedstawione zostały dzieje parafii w latach 1945-1958, kiedy to pod przewodnictwem bardzo zaangażowanego proboszcza, ks. Lucjana Kurzawskiego, nastąpiła odbudowa duchowa, moralna i materialna lokalnego kościoła. THE PARISH DEDICATED TO THE ASSUMPTION OF THE BLESSED VIR **Władze państwowe wobec Kościoła rzymskokatolickiego w powiecie opatowskim w latach 1933-1939** Autorzy: Bogdan Stanaszek ks. Rok: 2024 DOI: 10.31743/abmk.13738 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.13738 > W artykule przedstawiono jak w świetle sprawozdań starosty prezentował się Kościół rzymskokatolicki na terenie powiatu opatowskiego w latach 1933-1939. Niektóre informacje uzupełniono dokumentami z archiwów kościelnych. Problematykę zgrupowano wokół dwóch kwestii: problemów wewnętrznych Kościoła oraz styku spraw publicznych i wyznaniowych. W tej pierwszej grupie mieściły się uroczystości kościelne, inwestycje budowlane, ale też konflikty w parafiach, problemy dotyczące bezpieczeństwa oraz zmiany **Dewiza „Bóg, Honor, Ojczyzna” w posłudze kapłańskiej pasterzy parafii pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Dąbrówce Wielkopolskiej w latach 1898–1969** Autorzy: Dariusz Śmierzchalski-Wachocz Rok: 2022 DOI: 10.25167/sth.4721 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/4721/4247 > W historii Polski dewiza Wojska Polskiego: „Bóg, Honor, Ojczyzna” miała zastosowanie także w postawie zwykłych obywateli, szczególnie w przypadku osób duchownych, których przynależność do tego stanu nie wykluczała służby w wojsku. Przykładem jest wieś Dąbrówka Wielka, leżąca w granicach Ziemi Babimojskiej, która od zarania dziejów wchodziła w skład terytorium państwa polskiego. W II połowie XIX w. wzmogła się akcja kolonizacyjna Prus, a próba germanizacji Ziemi Babimojskiej przeobraziła sięw otw **Ks. Michał Widera Dzieje Kościoła katolickiego w powiecie wieluńskim (1918−1939)** Autorzy: T. Moskal Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22694.8 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/17571/16341 > Wielun ´i ziemia wielun ´ska zwi ązane s ą w s ´wiadomos ´ci wielu Polaków z pocz ątkiem II wojny s ´wiatowej.Na to włas ´nie miasto spadły w tym konflikcie pierwsze bomby, zabijaj ąc 1200 mieszkan ´ców.Zniszczony został szpital powiatowy, kolegiata i inne obiekty religijne.Rozpocz ął sie ˛mroczny czas okupacji niemieckiej.Przerwał on ponad dwudziestoletni wysiłek odbudowy pan ´stwa polskiego, podje ˛ty po odzyskaniu niepodległos ´ci w 1918 r.Kos ´ciół katolicki wł ączył sie ˛w te ˛prace ˛od sam **DOJRZEWANIE WIARY. ZARYS ROZWOJU ŚWIADOMOŚCI KOŚCIOŁA W ZAKRESIE PRAWD WIARY, W ŚWIETLE PROROCTWA EWANGELII** Autorzy: K. Polak Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.13204 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/13204/11662 > Wprawdzie Jezus Chrystus przekazał swoim Apostołom pełnię prawdy objawionej, ale jednocześnie zapowiedział, że w przyszłości będzie ona – z pomocą Ducha Prawdy – dalej odkrywana i pogłębiana, aż do pełni. Powstaje więc pytanie: na ile historia Kościoła jest procesem pogłębiania rozumienia wiary apostolskiej? Świadkami pełni nowotestamentalnego Objawienia byli prości ludzie – rybacy, rolnicy, rzemieślnicy, urzędnicy – pochodzący ze środowiska judaizmu palestyńskiego. Daną im wiarę chrześcijańską **Przyczynek do historii kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrowie Wielkopolskim** Autorzy: S. Kęszka Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.27 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/318/153 > W okresie międzywojennym Ostrów Wielkopolski liczył ponad 33 tys. mieszkańców i posiadał tylko jedną parafię – św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Koniecznym było zbudowanie dodatkowego kościoła, o co w szczególny sposób zabiegał proboszcz ostrowskiej fary, ks. Leon Płotka. Artykuł opisuje historię prac budowlanych, rozpoczętych 7 czerwca 1938 r. i zakończonych po wojnie. Parafię erygowano 15 listopada 1947 r. **Przemiany architektoniczne kościoła św. Wawrzyńca na warszawskiej Woli. Jauch, Knöbel, Idźkowski** Autorzy: Alina Barczyk Rok: 2026 DOI: 10.18778/2084-851x.19.11 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/58099/1/167-192_Barczyk.pdf > Jednym z najciekawszych zabytków warszawskiej Woli jest kościół św. Wawrzyńca. Geneza świątyni sięga XVII wieku, następnie z inicjatywy saskiego ministra Heinricha von Brühla architekci związani z mecenatem Augusta III Wettyna (m.in. Joachim Daniel Jauch i Johann Friedrich Knöbel) przygotowali szereg koncepcji architektonicznych. Proces projektowy zasługuje na szczególną uwagę przez wzgląd na wysoką klasę i różnorodność rozwiązań pojawiających się w kolejnych fazach prac. Artykuł analizuje zarów **Powstanie parafii w Skrzatuszu i jej uposażenie** Autorzy: Hagedorn Krzysztof Rok: 1995 DOI: 10.21852/sem.1995.16 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12924/11164 > Pierwsza wzmianka o wsi Skrzatusz pochodzi z 1438 roku. Ale można to założyć Skrzatusz datowany jest na XIV wiek. Pierwszy Skrzatusz należał do parafii wałeckiej. Założył samodzielną parafię w Skrzatuszu 15 listopada 1660 biskup Wojciech Tholibowski. Do parafii należały następujące Wsie i kolonie: Skrzatusz, Klęśnik, Pluty, Dąbrówka, Witankowo, Chude, Czapla, Różewo, Popowie, Wiesiółce i Tarnowie. W latach 1683-1694 Wojciech Breza zbudował nowy kościół pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP. P **Kościół św. Franciszka z Asyżu i klasztor Franciszkanów w Poznaniu w latach 1947-1957** Autorzy: Salezy Bogumił Tomczak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.4 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30509/26962 > IW 1947 r., po 111 latach nieobecności, powrócili do Poznania franciszkanie i objęli swój dawny klasztor i kościół pw. św. Franciszka z Asyżu, zniszczony w czasie II wojny światowej w 75%. Do 1957 r. zdołali odbudować kaplicę Matki Bożej Loretańskiej, kościół i  klasztor. Od samego początku prowadzili działalność duszpasterską w swoim kościele, ponadto głosili misje ludowe i rekolekcje w wielu parafiach. Na życzenie arcybiskupa poznańskiego Walentego Dymka w 1949 r. zaprowadzili stały dyżur spow **Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kołkach w diecezji łuckiej w świetle inwentarza z 11 VI 1937 roku** Autorzy: W. Żurek Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.11786 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/11786/10243 > Kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kołkach na Wołyniu pochodził z drugiej połowy XVII wieku. Był on fundacją Samuela Kazimierza Leszczyńskiego, urzędnika dworskiego. Uległ on pożarowi w czasie działań pierwszej wojny światowej. Odbudowany został w latach 1929-1930 przez proboszcza kołkowskiego ks. Edwarda Za­jączkowskiego i konsekrowany w lipcu 1930 roku przez sufragana łuckiego biskupa Stefana Walczykiewicza. Decyzją ordynariusza łuckiego biskupa Ad­olfa S **KOMISJA DUSZPASTERSKA EPISKOPATU POLSKI, Jezus Chrystus jedyny Zbawiciel świata, wczoraj, dziś i na wieki. Program duszpasterski na rok 1996/97, Katowice 1996** Autorzy: J. Chmiel Rok: 1996 DOI: 10.21906/RBL.854 URL: https://doi.org/10.21906/rbl.854 > Obszerny tom materiałów homiletyczno-katechetycznych do duszpa­ sterskiego wykorzystania w roku 1996/97, który jest pierwszym rokiem drugiej fazy bezpośredniego przygotowania do Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 (por. Jan Paweł II, Tertio millennio adveniente, 40). Cały tom został podzielony na dziesięć części. W każdej części jest wprowadzenie z naucza­ nia papieskiego lub innych dokumentów kościelnych, następnie przedruki i artykuły oryginalne. Z biblijnych przedruków zauważa się: komentarz bpa K **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **"Konkordat polski z 1925 roku. Zagadnienia prawno-polityczne", Jerzy Wisłocki, Poznań 1977 : [recenzja] / Witold Żarnowski.** Autorzy: Witold Żarnowski, J. Wisłocki Rok: 1977 > Konkordaty doczekaly sie juz tak licznych opracowan, ze mozna zadac pytanie, czy sluszne jest podjecie tego zagadnienia ponownie i to w chwili, gdy wlaściwie nadchodzi zmierzch tej formy regulacji stosunkow miedzy panstwami a Kościolem katolickim. Jezeli jednak uznalibyśmy, ze w przyszlości konkordaty juz nie bedą zawierane, to nadal pozostaje aktualna kwestia stosunku panstwa do związkow religijnych. Bez wzgledu na to, czy panstwo uznalo wyznaniowy charakter swojego ustroju czy tez dokonalo cal **MIŁOSIERDZIE DUSZPASTERSKIE W TRADYCJI KOŚCIELNEJ I W AMORIS LAETITIA PAPIEŻA FRANCISZKA** Autorzy: R. Hajduk Rok: 2017 DOI: 10.31648/FT.2325 > Papież Franciszek, wzywający duszpasterzy do odnowy działalności Kościoła w duchu miłosierdzia, jest kontynuatorem tradycji benignitas pastoralis, której przedstawicielami sąśw. Jan Chryzostom (349–407), św. Alfons Maria de Liguori (1696–1787) oraz Henri J.M. Nouwen (1932–1996). Duszpasterstwo łagodności polega na naśladowaniu Boga zstępującego w Jezusie Chrystusie ku ludziom, aby dać się im poznać w sposób dostosowany do ich możliwości percepcyjnych i okazując zrozumienie dla ich słabości, wspi **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Z dziejów parafii i kościoła św. Wincentego a Paulo w Bydgoszczy (1924-1975)** Autorzy: Z. Sroka Rok: 1980 DOI: 10.52204/np.1980.53.133-272 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6489/6901 > W niniejszym artykule autor podjął się próby przestawienia dziejów duszpasterskiego posługiwania Księży Misjonarzy w parafii św. Wincentego a Paulo w Bydgoszczy. W artykule ukazano zagadnienia związane w pierwszym rzędzie z dziejami parafii i kościoła w ciągu pierwszych 50-ciu lat jej istnienia i z budową kościoła. Nie stanowią one jednak pełnej monografii parafii czy misjonarskiego domu, lecz są wyborem problemów, które wydawały się szczególnie ważne. Artykuł został podzielony na dwie części. C **Sandomierskiego biskupa misja trudnych czasów** Autorzy: Ryszard Gryz Rok: 2005 DOI: 10.52204/np.2005.103.331-336 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4916/5182 > U su n ąć biskupa! W ładze **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Paweł Pasternak, Organy i ich twórcy na obszarze ziemi sądeckiej, Nowy Sącz 2018** Autorzy: J. Rajman Rok: 2019 DOI: 10.36744/m.126 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/m/article/download/126/82 > Recenzja książki **Praca duszpasterska i narodowowyzwoleńcza w posłudze kapłańskiej ks. Piotra Kobylińskiego (1814-1896)** Autorzy: K. Kęsik Rok: 2024 DOI: 10.4467/27204006pmo.24.020.20314 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/01939b9c-d42c-733f-8238-5b04378bdb8a/pobierz > Sprawa narodowowyzwoleńcza w okresie zaborów była obecna w życiu polskiego społeczeństwa na różnych płaszczyznach. Polacy, chcący odzyskać niepodległość, podejmowali radykalne kroki, które doprowadziły do powstań w 1830 i 1863 r. Wśród nich nie brakowało duchowieństwa katolickiego, które osobistym zaangażowaniem było moralnym oparciem dla ruchów niepodległościowych. W diecezji kujawsko-kaliskiej jednym z nietuzinkowych księży działających na rzecz podniesienia moralności i ducha religijnego w ok **Ruch biblijny i liturgiczny** Autorzy: A. Klawek, Jan Wierusz-Kowalski Rok: 1948 DOI: 10.21906/RBL.2293 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2293/2386 > Powrót do źródeł Kościoła — oto hasło, które rozbrzmiewa od 50 Jat. Powrót ten przygotowali teologowie historycy, jak de Rossi, Duchesne, a później Bardenhewer, Morin i Doelger. Badania nad pierwszymi wiekami chrześcijaństwa dały nam nowy, wier­ niejszy obraz życia religijnego owej epoki i ten spowodował u współczesnych tęsknotę, aby formy obecnej pobożności więcej wzorować na zwyczajach i praktykach okresu krwawego zmaga­ nia się chrześcijaństwa z pogaństwem i więcej przejąć się myślami, jakie **Duchowni polscy - dobrodzieje salezjańscy z lat 1898-1938** Autorzy: J. Pietrzykowski Rok: 2002 DOI: 10.21852/sem.2002.33 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12636/10881 > W artykule zatytułowanym „Salezjańscy dobroczyńcy wśród duchowieństwa polskiego w latach 1898-1938” przedstawiono sylwetki dwóch biskupów i dziesięciu księży diecezjalnych, którzy swoją hojnością przyczynili się do powstania piętnastu salezjańskich domów zakonnych w Polsce. Z pewnością liczba domów jest taka, że ​​tworzy oddzielną prowincję. Wkład tych dobrodziejów był niewątpliwie wielki. Dość powiedzieć, że dzięki nim zorganizowano pierwsze trzy domy salezjańskie w Galicji (Oświęcim, Daszawa, **Jedenaście wieków chrześcijaństwa w Polsce : wymiar polityczny i historyczny** Autorzy: Anita Młynarczyk-Tomczyk, Rafał Dudała Rok: 2021 DOI: 10.15633/9788374388214 > Przed ponad tysiącem lat Polska, łącząc się z papieskim i łacińskim Rzymem, weszła do kręgu kultury zachodnioeuropejskiej, czerpiąc z jego skarbca cywilizacyjnego, politycznego, społecznego i gospodarczego, ale też dodając do niego wiele nowego i autorskiego. Wkład Polski do cywilizacji chrześcijańskiej i do historii Kościoła jest niezaprzeczalny. Przyjęcie chrztu przez Polskę odegrało ogromną rolę w ukształtowaniu jej moralnego, kulturalnego i cywilizacyjnego oblicza w całym tysiącleciu. Od teg **Architektura przedsoborowa Dominikusa Böhma a zapowiedź posoborowej odnowy liturgicznej. Studium przypadku – Kościół Św. Józefa w Zabrzu.** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2023 DOI: 10.25167/ls.5048 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/5048/4637 > Artykuł opisując syntezę liturgii i architektury udowadnia, że budowany w zgodzie z międzynarodowym Ruchem Liturgicznym z pierwszej połowy XX wieku kościół św. Józefa w Zabrzu zawsze służył i dalej dobrze służy obszarowi Liturgii Świętej. Jego twórca Dominikus Böhm starał się dokonać architektonicznej syntezy dwóch obrazów obiektu sakralnego, tego wyobrażającego kościół jako Dom Boży oraz tego wyobrażającego kościół jako dom wspólnoty wierzących. Artykuł prezentuje symbiozę przedsoborowej i poso **Wotum marszałka Stanisława Lubomirskiego w Szczepanowie. Problematyka fundacji, formy i autorstwa kościoła św. Stanisława** Autorzy: R. Mączyński Rok: 2023 DOI: 10.18290/rh23714.3 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/18494/17009 > Artykuł został poświęcony nigdy dotychczas niepoddanemu głębszej refleksji badawczej kościołowi św. Stanisława w Szczepanowie nieopodal Brzeska w Małopolsce. O ile nazwa miejscowości jest szeroko znana, wszak właśnie z niej się wywodził ów kanonizowany biskup krakowski Stanisław (około 1030-1079), który po swej męczeńskiej śmierci z ręki króla Bolesława II Szczodrego (około 1042-1081), stał się jednym z najważniejszych patronów Królestwa Polskiego, o tyle zachowana w nim do naszych czasów osiemn **Początki parafii Chrystusa Króla i św. Józefa w Dąbrowie Górniczej na tle dziejów miasta do 1918 roku** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2003 DOI: 10.52204/np.2003.99.319-354 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6767/8200 > -- **Nauka Stanisława Sokołowskiego o znamionach prawdziwego Kościoła** Autorzy: Franciszek Bracha Rok: 1947 DOI: 10.52204/np.1947.2.103-134 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7017/7173 > -- **Franciszkańska kuracja Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945** Autorzy: P. Górecki Rok: 2019 DOI: 10.25167/STH.827 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/827/620 > Artykuł jest kontynuacją międzywojennej historii gliwickich franciszkanów i genezy powstania samodzielnej jednostki kościelnej w tzw. dzielnicy hutniczej, zamieszczonym w tomie 35 „Studiów Teologiczno-Historycznych Śląska Opolskiego”z 2015 r. Autor tym razem przybliża historię kuracji Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945. Od czasu jej ustanowienia gliwiccy franciszkanie prowadzili w tamtejszej dzielnicy hutniczej ożywioną pracę duszpasterską. Jej główne działania ukierunkowane były n **Kościół wędrowniczek** Autorzy: Władysław Zarębczan Rok: 2019 DOI: 10.18778/1506-6541.25.12 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/zwiej/article/download/7106/6683 > Nigdy nie zapomnę wzruszenia, jakie towarzyszyło mi w momencie, gdy usłyszałem na obczyźnie pieśń „Piękna nasza Polska cała” w wykonaniu Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”. Ilekroć przyjeżdżałem z zagranicy do kraju, zawsze zachwycałem się tym pięknem i pokazywałem je moim znajomym i przyjaciołom z różnych stron świata. Rzeczywiście jest co podziwiać i czym się zachwycać w kraju nad Wisłą! Nic dziwnego, że niektóre obiekty zostały szczególnie wyróżnione wpisem na Listę Świato **Parafia Tarnogród** Autorzy: W. Depczyński Rok: 1972 DOI: 10.52204/np.1972.37.125-207 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6796/6771 > W poniższym tekście przybliżono historię parafii rzymsko-katolickiej w Tarnogrodzie. W artykule podano podstawy prawne istnienia parafii, jej sytuację materialną, granice i ludność oraz stosunki narodowościowe. Omówiono kościół parafialny, kościoły nie parafialne i kaplice na terenie parafii w przekroju historycznym 1 od strony zabytkowej. Nakreślono obraz życia religijnego, działalność charytatywną i oświatową. Podano również biografie poszczególnych duszpasterzy, gospodarzy, czy działaczy społ **Inwentarz rzymskokatolickiego kościoła parafialnego w Kobryniu z 21 sierpnia 1933 roku** Autorzy: Waldemar Witold Żurek Sdb Rok: 2018 DOI: 10.31743/ABMK.2018.109.19 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2018.109.19 > Po zniszczeniu w 1812 roku parafialnego kościoła rzymskokatolickiego w Kobryniu, nowy wybudowany został przez parafian pod kierunkiem proboszcza ks. Antoniego Kisielewskiego i przez niego poświęcony w sierpniu 1845 roku, konsekrowany został w 1851 roku przez biskupa wileńskiego Wacława Żylińskiego. Prezentowany inwentarz Parafii Wniebowzięcia N.M. Panny w Kobryniu pochodzi z lat międzywojennych II Rzeczypospolitej. Inwentarz sporządził jego proboszcz ks. Józef Kuczyński dnia 21 sierpnia 1933 rok **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Kościół pod wezwaniem św. Jakuba w Nysie** Autorzy: W. Urban Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.109-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7897/7148 > Kościół św. Jakuba w Nysie na Opolszczyźnie swym ogromem panuje przez wieki wszechwładnie nad całym miastem. Przekonujemy się o tym na podstawie starych widoków i planów miasta, począwszy od najstarszego znanego widoku Nysy, podanego w kronice świata Hartmanna Schelda, drukowanej w Norymberdze 1493 r. u Antoniego Kobergera, w której widoczne są też stare mury, zaczęte przez biskupa Przecława z Pogorzeli około 1350 r. To samo wrażenie odnosi się z widoku Nysy zamieszczonego u Jana Gotfrieda, Inve **Muzeum Lat Dziecięcych Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Zuzeli** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.11773 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/11773/10230 > Zuzela to wieś w diecezji łomżyńskiej, gdzie 3 sierpnia 1901 r. urodził się Stefan Wyszyński. Jego ojciec Stanisław był organistą w miejscowej parafii. Rodzina Wyszyńskich mieszkała w budynku organistówki naprzeciw kościoła parafialnego pw. Przemienienia Pańskiego. W 1910 r. przeniosła się do Andrzejewa, gdzie Stanisław Wyszyński otrzymał posadę organisty oraz lepsze warunki lokalowe dla rozrastającej się rodziny. Muzeum w Zuzeli powstało w 1990 r. w budynku dawnej szkoły powszechnej, do której **Kilka uwag na temat obrazu Chrystus na krzyżu w kościele pw. św. Mateusza w Mielcu** Autorzy: Kinga Zięba Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.23.001.19826 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/0192f726-afea-734c-8eb7-bcb6821266c3/pobierz > Obraz Chrystus na krzyżu w ołtarzu głównym kościoła pw. św. Mateusza w Mielcu nie był do tej pory przedmiotem szerszej refleksji historyczno-artystycznej. Kilkukrotnie pojawiały się o nim pojedyncze wzmianki dotyczące atrybucji i datacji. Autorstwo dzieła przypisywano Tomaszowi Dolabelli lub któremuś z jego uczniów, co było równoznaczne z datowaniem go na pierwszą połowę XVII wieku. Zidentyfikowanie osoby fundatora, którym okazał się Konstanty Przedbor z Koniecpola, ustalenie chronologii otrzyma **Integracja społeczno-religijna polskiego emigranta w posłudze duszpasterskiej chrystusowca (Schemat refleksji na początku XXI wieku)** Autorzy: Wojciech Necel Rok: 2002 DOI: 10.21852/sem.2002.21 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12620/10868 > W refleksji nad tożsamością instytutów życia konsekrowanego poprzez śluby zakonne rad ewangelicznych oraz w powrocie poszczególnych instytutów do ducha ich założycieli, ważnym etapem jest refleksja nad celem apostolskim, który wyłania się z poszczególnych charyzmat i jego realizacja w Kościele na początku XXI wieku. Towarzystwo Chrystusowe Duszpasterstwa Emigrantów, założone w 1932 r. przez kard. A. Hlonda, ma za cel apostolski, określony przez kardynała założyciela, pracę duszpasterską na rzecz **Informacje ze źródeł augustiańskich o życiu muzycznym w warszawskim kościele św. Marcina w XVII wieku oraz o działających w tym czasie muzykach królewskich** Autorzy: Barbara Przybyszewska-Jarmińska Rok: 2020 DOI: 10.36744/m.446 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/m/article/download/446/275 > Kościół św. Marcina oo. augustianów w Warszawie od XVII w., kiedy warszawski Zamek Królewski stał się główną siedzibą kolejnych królów Polski, stanowił nie tylko miejsce dość intensywnego uprawiania muzyki przez samych zakonników i muzyków przez nich wynajmowanych, ale i występów kapeli królewskiej. W samym klasztorze zaś znajdowali mieszkanie muzycy królewscy, którzy należeli do zakonu św. Augustyna. Zachowane, pomimo ogromnych strat związanych z kasatą klasztoru po powstaniu styczniowym, rozpr **Ostatnie lata funkcjonowania kościoła i parafii pw. Św. Jakuba Starszego na krakowskim Kazimierzu (1758-1787)** Autorzy: Anna Magiera Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.7642 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.7642 > W artykule przedstawiono ostatnie lata istnienia kościoła i parafii pw. św. Jakuba Starszego na krakowskim Kazimierzu. Nieistniejący obecnie kościół św. Jakuba był jedną z trzech najstarszych świątyń na Kazimierzu, obok kościołów św. Michała Archanioła na Skałce i św. Wawrzyńca we wsi Bawół. Znajdował się w centrum osady nieznanego obecnie z imienia protoplasty rodu Strzemieni. Pierwsza wzmianka o parafii pw. św. Jakuba pochodzi z 1313 r. Od początku swojego istnienia była obsługiwana przez dwóc **Powstanie Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w kontekście społeczno-religijnym Krakowa na przełomie XIX i XX wieku** Autorzy: Zdzisław Gogola Rok: 2010 DOI: 10.52204/np.2010.113.329-346 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4746/5002 > Dobroczynność w Krakowie ma szlachetne tradycje, często sięgające kilkudziesięciu lat wstecz. Przybierała formę zarówno doraźnej, jak i długofalowej pomocy - często hojnych fundacji. Niektóre z inicjatyw w dawnej Polsce przetrwały do drugiej połowy XIX wieku, inne zniknęły wraz z rozbiorami. W ich miejsce powstawały jednak nowe organizacje, które z nową energią wspierały i nadal wspierają potrzebujących. Jednym z przykładów takiej działalności jest Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezu **Periodyzacja obecności Towarzystwa Jezusowego na ziemiach polskich. Struktury organizacyjne oraz edukacyjno-oświatowe i pastoralne formy aktywności** Autorzy: Andrzej Paweł Bieś Rok: 2014 DOI: 10.12775/SPI.2014.003 URL: http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/SPI/article/download/SPI.2014.003/5402 > Licząca juz 450 lat obecnośc Towarzystwa Jezusowego w granicach panstwa polskiego sklania do calościowego spojrzenia i przedstawienia dziejow oraz dzialalności tej wspolnoty zakonnej, zarowno historii jej instytucjonalnego trwania, jak i rozwijanej aktywności o charakterze duszpasterskim i edukacyjnym. W tak dlugim okresie funkcjonowania z calą pewnością nalezy wyodrebnic okresy pozwalające lepiej dostrzec i dokladniej omowic dokonujące sie zmiany – rozwoj lub regres instytucji i jej zaangazowan **Historia duszpasterstwa polskiego w Niemczech wczoraj i dziś** Autorzy: Stanisław Budyn Rok: 2024 DOI: 10.18290/sp2445.4 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/394/1049 > Celem artykułu jest prezentacja dziejów duszpasterstwa Polskiego w Niemczech. Jego początki sięgają końca XVII wieku, kiedy królem Rzeczypospolitej został August II Mocny. Rozwijało się ono w XIX wieku, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. osłabło, ponieważ wielu Polaków wróciło wtedy do kraju. Po wybuchu II wojny światowej Polacy na skutek podjętych działań niemieckich byli deportowani do III Rzeszy, gdzie trafiali do obozów koncentracyjnych. Na skutek tego, po zakończeniu dzia **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Teologia pastoralna w okresie posoborowym (1965—1982)** Autorzy: Kamiński Ryszard Rok: 1983 DOI: 10.21852/sem.1983.02 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/13002/11239 > Na teologię pastoralną okresu posoborowego wpłynęły l zmiana w samym Kościele, przemiany w świecie, a w szczególności zmiany w mentalności i zainteresowaniach współczesnych ludzi, które do zawsze sprzyjaj wzrostowi religijnoci. Wszystko to wskazuje nie tylko na to. Tymczasowy Kościół realizuje swoją misję w coraz trudniejszych warunkach ale także, że obecna sytuacja wymaga poszukiwania adekwatnego conceptio teologii pastoralnej. W okresie posoborowym rozumiano teologię pastoralną tj różne sposob **Jezuici a religijność polska (1564-1964)** Autorzy: Mieczysław Bednarz Rok: 1964 DOI: 10.52204/np.1964.20.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6320/6531 > W ciągu czterech wieków działalności na ziemiach polskich Towarzystwo Jezusowe przyczyniło się w znacznym stopniu do obrony religii katolickiej przed innymi wyznaniami, a także do pogłębienia życia religijnego. Dokonało się to zwłaszcza poprzez silny wpływ na duchowieństwo świeckie i zakonne. 1) Pisano i publikowano katechizmy, postylle, nowe tłumaczenia Pisma Świętego, książki o apologetyce i ascetyce, a także podręczniki teologiczne i filozoficzne, pomagając w ten sposób duchowieństwu w jego d **Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Trzciance i jej księgi metrykalne do 1945 roku** Autorzy: Łukasz Piotr Nowak MS Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.11705 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11705/12449 > Artykuł znacznie poszerza dotychczasowy stan wiedzy na temat dziejów parafii pw. św. Jana Chrzciciela w Trzciance przed 1945 rokiem. Ustalono, że z pewnością istniała ona już na początku XVII wieku, a możliwe, że powstała jeszcze w wieku XVI. Do drugiej połowy XVIII wieku funkcjonowała jako parafia pw. Trójcy Świętej, następnie zmieniono jej wezwanie na obecne. Przez ponad trzy wieki kościoły i zabudowania parafialne kilkakrotnie padały ofiarą pożarów i były odbudowywane. Pierwsze dwie świątynie **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Badania architektoniczno-historyczne kościoła w Pawłowie Kościelnym** Autorzy: Ryszard Małowiecki Rok: 2026 DOI: 10.54539/sm.117 URL: https://www.studiamazowieckie.puzim.edu.pl/index.php/sm/article/download/117/95 > Niniejsze opracowanie zawiera opis przebiegu oraz efektów badań stanu kościoła parafialnego w Pawłowie Kościelnym (gmina Czernice Borowe, powiat przasnyski), podjętych przed jego generalnym remontem pod koniec lat 80. XX w. Punktem wyjścia dla autora była jego praca dyplomowa pod tytułem Pawłowo. Kościół parafialny, gm. Czernice Borowe, woj. ciechanowskie. Badania architektoniczno-historyczne 1987–1988 napisana w Podyplomowym Studium Badań Zabytków Architektury Wydziału Architektury Politechniki **Historia organów w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie-Piaskach Wielkich** Autorzy: P. Matoga Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.225-236 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4659/4804 > Archiwum parafialne w Krakowie-Piaskach Wielkich obfituje w dokumenty związane z historią miejscowych organów. Kościół parafialny został wybudowany w latach 20. XX w. W 1944 r. zamontowano w nim niewielkie, tymczasowe organy, wypożyczone z parafii w Prokocimiu. Instrument ten, zbudowany w 1924 r. przez Stanisława Żebrowskiego z Krakowa, oddano do Prokocimia w 1945 r. Jeszcze w 1944 r. ówczesny proboszcz, ks. Franciszek Dźwigoński, zamówił nowe, 15-głosowe, pneumatyczne organy w firmie Gebrüder R **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Ks. Tadeusz Kruszyński 1884-1959. Przyczynek do historii sztuki kościelnej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego** Autorzy: J. Kuś Rok: 1977 DOI: 10.52204/np.1977.47.237-284 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6478/6909 > W artykule przybliżono postać ks. prof. Tadeusza Kruszyńskiego. Omówiono jego działalność obywatelską, dydaktyczną i naukową. Podkreślono jego troskę o rozwój historii sztuki kościelnej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. **„Kiedy stworzyło się tu źródło apostolskie…”** Autorzy: M. Widera Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5930 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5930/5360 > Funkcjonowani e diecezji, a od 1992 r. – archidiecezji częstochowskiej przypadło na ważne okresy historyczne, obejmujące dwudziestolecie międzywojenne, II wojnę światową, Polską Rzeczpospolitą Ludową i tworzenie demokratycznego społeczeństwa integrującego się z krajami Europy Zachodniej. Przemianom politycznym i społecznym towarzyszył silny wzrost zaangażowania religijnego wiernych, którzy włączali się w rozwój struktur parafialnych oraz instytucji i wspólnot diecezjalnych. Pogłębianiu religijno **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w Zamościu** Rok: 2022 DOI: 10.36744/bhs.1136 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1136/961 > Koœciół franciszkanów w Zamośœciu, mimo pokaŸźnych rozmiarów i wysokiej klasy artystycznej, nie budził większego zainteresowania badaczy polskiej architektury nowożytnej. Do tej pory skupiano się na ustaleniu podstawowych faktów z dziejów zabytku, a także podjęto szereg prób atrybucji autorstwa projektu, które w œświetle prowadzonych wciąż badań nad sztuką nowożytną można uszczegółowić. Impulsem do podjęcia tematu była niedawna odbudowa świątyni, rozebranej częściowo w XIX i przekształconej w XX **The Church and Cistercians in Medieval Poland** Autorzy: Józef Dobosz Rok: 2023 DOI: 10.1484/m.ece-eb.5.127204 > In this volume, the research of Józef Dobosz, one of Poland’s leading historians of the Middle Ages, is made accessible in English for the first time. It brings together nineteen studies focused on the role of the Church, the Cistercian Order, and other religious institutions in the history of the Piast realm from which Poland emerged. The introduction offers a broad outline of the first two centuries of the rule of the Piast dynasty after the Baptism of Poland in 966 until the fragmentation of **Kolędy i pastorałki zapisane przez Jerzego Jasińskiego, organistę kościoła parafialnego w Łabuniach na Zamojszczyźnie** Autorzy: T. Jasiński Rok: 2019 DOI: 10.17951/L.2018.16.1/2.87-99 URL: https://doi.org/10.17951/l.2018.16.1/2.87-99 > W latach 60-tych ubiegłego wieku Jerzy Jasiński (1922-2006), podówczas organista kościelny w Łabuniach pod Zamościem, sporządził rękopiśmienny zbiór polskich kolęd i pastorałek, liczący trzydzieści numerowanych pozycji. Obok kolęd mniej lub bardziej znanych łabuński manuskrypt przynosi śpiewy, których nie udało się znaleźć w innych przekazach. Są to: śpiewy dotąd nieznane od strony melodycznej i tekstowej (Gloria in excelsis Deo – Idźmy prędzej, Gloria in excelsis, Gloria i Tobie, Maryja, Hej, b **Zarys dziejów parafii ewangelicko-augsburskiej w Izbicy Kujawskiej do 1945 r. Część I. Okres od XVI wieku do końca grudnia 1933 roku** Autorzy: Błażej Nowicki Rok: 2024 DOI: 10.4467/27204006pmo.24.002.20296 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/01939ae9-9445-71fd-8856-1e2e8a6ce76f/pobierz > Protestanci w Izbicy Kujawskiej pojawili się w II połowie XVI wieku, a jednym z pierwszych pastorów pełniących posługę w Izbicy był ksiądz Daniel Mikołajewski, współtwórca „Biblii Gdańskiej”. Postępująca kontrreformacja zatrzymała proces rozwoju izbickiego zboru. Odrodzenie protestantyzmu na Kujawach, w tym Izbicy, możliwy był dzięki napływowi kolonistów niemieckich, którzy u schyłku XVIII wieku założyli m.in. takie wsie jak Pasieka czy Tymień. Z upływem czasu ewangelicy zaczęli osiedlać się rów **Kościół katolicki na Opolszczyźnie w latach 1945-1965** Autorzy: Kazimierz Dola Rok: 1965 DOI: 10.52204/np.1965.22.69-112 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6339/6540 > Artykuł ukazuje rozwój Kościoła katolickiego na Opolszczyźnie w latach 1945-1965. Przedstawiono w nim posługę administratora apostolskiego ks. infułata Bolesława Kominka,  wikariusza kapitulnego ks. infułata Emila Kobierzyckiego i ks. biskupa ordynariusza Franciszka Jopa. Szczególnie zwrócono uwagę na kwestię uregulowania Administracji Apostolskiej, stan duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego, funkcjonowanie Seminarium Duchownego oraz formy duszpasterstwa zwyczajnego i specjalnego. Przedstawion **Pastors of the Parish of St. Joachim in Krzyżanowice from the Late 18th to the Early 21st Century. Outline of issues** Autorzy: Sebastian Śmiałek Rok: 2023 DOI: 10.15633/tst.42203 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4903/4674 > Artykuł przedstawia sylwetki duchownych, którzy pełnili funkcję proboszczów w parafii św. Joachima w Krzyżanowicach, począwszy od przeniesienia kościoła z Bochni do Krzyżanowic (koniec XVIII wieku) do lat 20. XXI wieku. W tym okresie parafią kierowało 17 proboszczów i 8 administratorów, przyczyniając się do jej rozwoju. **Duchowe iunctim. Powierzenie przez biskupa siedleckiego Henryka Przeździeckiego parafii i sanktuarium w Kodniu Misjonarzom Oblatom Maryi Niepokalanej w 1927 r.** Autorzy: P. Zając Rok: 2019 DOI: 10.18290/rt.2019.66.4-6 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/5305/4494 > Terytorium diecezji siedleckiej było w drugiej połowie XIX w. świadkiem surowych prześladowań religijnych. Rząd carski konfiskował katolickie kościoły i zmuszał unitów do wyrzekania się unii z biskupem Rzymu i przechodzenia na prawosławie. Siedemnastowieczny wizerunek Matki Bożej Kodeńskiej został wywieziony z Kodnia do sanktuarium jasnogórskiego. Dopiero odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r. pozwoliło rozpocząć proces przywracania tradycyjnych kościelnych struktur. W artykule ukazane **Wizja Kościoła papieża Franciszka** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/SNT.5912 URL: https://czasopisma.kul.pl/snt/article/download/5912/11177 > Rekonstrukcja gestów, zachowań i słów Franciszka pod kątem jego rozumienia Kościoła niesie ze sobą spore trudności. Forsowana przez niego eklezjologiczna koncepcja przysparza mu z jednej strony rzesze zwolenników, a z drugiej prowokuje wielu do krytyki i postawy odrzucenia. Aby bez zniekształceń zrozumieć jego naukę o Kościele, należy sięgnąć do dokumentu z Aparecidy biskupów latynoamerykańskich (2007) oraz jego papieskiej adhortacji Evangelii gaudium (2014). Poturbowany Kościół J. Bergoglio zna

[object Object]