Kościół bł. Ks. Jerzego Popiełuszki

Historia parafii Kościół bł. Ks. Jerzego Popiełuszki w Nuna udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: płocka. --- ### Publikacje naukowe **The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw: Between History and Religion** Autorzy: Dariusz Bogumil, Zuzanna Bogumił, Father Jerzy Popiełuszko Rok: 2020 > The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw: Between History and Religion Zuzanna Bogumił Cultures of History Forum, published: 12.01.2018 DOI: 10.25626/0089 What happens when the Church engages in public negotiations of history by hosting and funding a museum? “The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw” poses this question as it is located in a church and presents the life of Jerzy Popiełuszko, a Catholic priest who fought against the communist regime and was murdered in 1984. Today he **Aspekty historyczne w przepowiadaniu bł. ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: G. Szczecina Rok: 2017 DOI: 10.18290/RT.2017.64.4-8 URL: http://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/6144/6246 > Postac bl. ks. Jerzego Popieluszki i treści jego kazan, gloszonych w kościele św. Stanislawa Kostki na warszawskim Żoliborzu juz na stale wpisaly sie w dzieje Polski. Odprawiane przez niego podczas stanu wojennego Msze św. za Ojczyzne przyciągaly tlumy wiernych, a treści homilii obfitowaly w aspekty historyczne i patriotyczne. „Żoliborski kaznodzieja” w swoim nauczaniu bardzo czesto odwolywal sie do wydarzen związanych z historią Polski, a takze do sylwetek autentycznych patriotow, by ukazywac p **Parafialny kościół w Płokach z obrazem Matki Boskiej** Autorzy: Stanisław Kosowski Rok: 1979 DOI: 10.52204/np.1979.52.185-225 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6484/7515 > Parafia Płoki zyskała sobie niezwykłą pozycję w regionie chrzanowskim przez swój kościół, w którym od setek lat słynie łaskami obraz Najświętszej Maryi Panny. Z tego powodu parafia Płoki zasługuje na to, by spojrzeć na nią w oparciu o pewne historyczne fakty. Ziemia Chrzanowska była wcześnie zamieszkała przez ludzi i wcześnie również przez nich eksploatowana ze skarbów, którymi ona dysponowała. Bliskość Krakowa i istniejące, możliwe warunki życiowe były przyczyną tak wczesnego zamieszkania i zag **Kościół i państwo w nauczaniu ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: J. Sochoń Rok: 2021 DOI: 10.15633/ps.4060 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/4060/3939 > Artykuł przedstawia – na tle ważnych wydarzeń z biografii ks. Jerzego Popiełuszki – najważniejsze kwestie poruszane przez niego w cyklu homilii wygłaszanych w kościele św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu podczas trwającego w Polsce stanu wojennego. Spośród treści wówczas przez niego formułowanych istotne miejsce zajmowały zagadnienia relacji Kościoła do państwa komunistycznego. Ksiądz Popiełuszko piętnując najgroźniejsze poczynania oficjalnej władzy był świadom, że w ten sposób naraża **Polish History In the Sermons of Bl. Fr. Jerzy Popieluszko’s** Autorzy: Grzegorz Kamil Szczecina Rok: 2020 DOI: 10.12775/splp.2020.014 URL: https://doi.org/10.12775/splp.2020.014 > There was a number of recurring themes appearing in Blessed Jerzy Popieluszko’s (1982–1984) sermons. Patriotism, however, is a chief one. The martyr priest wanted to form the national awareness, promote the love for the Country and present the Polish past. The historical examples include the 19th-century uprisings, the world wars, the Battle of Warsaw, the restoration of independence in 1918, The Warsaw Uprising, the anti-Soviet guerrilla warfare and the working-class strikes spanning till 1980. **Rozwój kult bł. ks. Jerzego Popiełuszki w diecezji włocławskiej w latach 1984-2024. Próba podsumowania** Autorzy: Jarosław Wąsowicz Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.6 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/349/133 > Przez fakt odnalezienia ciała zamordowanego ks. Jerzego Popiełuszki 30 października 1984 r. w Wiśle przy włocławskiej tamie miejsce to stało się niemal od razu celem pielgrzymek. Odtąd miasto Włocławek i lokalny Kościół związane zostały trwałymi więzami z duchowym dziedzictwem krwi przelanej przez tego męczennika. Upamiętniano go także w innych miejscowościach znajdujących się na terenie diecezji od momentu jego śmierci po czasy nam współczesne. Jego kult przybrał oficjalne formy po beatyfikacji **Miejsca pamięci oraz ośrodki kultu bł. ks. Jerzego Popiełuszki w Polsce. Szkic tematu** Autorzy: Eugeniusz Sakowicz Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.5 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/345/132 > Ks. Jerzy Popiełuszko był obrońcą godności ludzi pracy, zatroskanym o wytrwałe i bezkompromisowe zwyciężanie zła dobrem i fałszu prawdą, który został zamordowany przez funkcjonariuszy polskiego aparatu bezpieczeństwa komunistycznego systemu, pogardzającego religią i prześladującego ludzi. Taka osoba nie może pozostać obojętna nie tylko dla katolików, ale też chrześcijan innych Kościołów i wspólnot eklezjalnych, oraz tych, którzy kierują się w swoim życiu światopoglądami innymi niż religijne. Jej **Zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki i jego wpływ na stosunki państwo-Kościół – z perspektywy Episkopatu Polski** Autorzy: Rafał Łatka Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.3 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/319/129 > Tekst w syntetyczny sposób przedstawia podejście Episkopatu Polski do zabójstwa księdza Jerzego Popiełuszki. Podjęte zagadnienie ukazane jest w szerokim kontekście relacji państwo-Kościół. Omówiono także relacje hierarchii kościelnej z władzami komunistycznymi w ciągu kilku miesięcy po zamordowaniu kapelana Solidarności. Zwrócono uwagę, że generalne podejście Episkopatu okazało się w istocie zbyt umiarkowane i podatne na sugestie komunistów, zwłaszcza wersję wydarzeń propagowaną przez Wojciecha **Polskojęzyczna bibliografia w wyborze dotycząca patriotycznego wymiaru nauczania bł. ks. Jerzego Popiełuszki (1947-1984)** Autorzy: Paweł Szuppe Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.7 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/337/134 > . **W mroku tajemnicy... 40 lat po śmierci bł. ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: Antoni Poniński Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.1 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/334/127 > Po czterdziestu latach od śmierci ks. Jerzego Popiełuszki wiemy więcej, ale nadal nie wszystko. Prócz niepodważalnych faktów kto został za to skazany i gdzie znaleziono ciało księdza, reszta – odtworzona mimo niedokończonych śledztw – jest bardziej wnioskowaniem z ułamkowych pewników. Zestawienie wersji oficjalnej, stanowiącej podstawę aktu oskarżenia, z kłamstwami, przemilczeniami, manipulacjami podczas rozprawy pokazuje, i to nadal tylko częściowo, jak wielowarstwowa była tzw. sprawa Popiełusz **Religion, church, national identity, and the solidarity movement in school history textbooks in Poland** Autorzy: Daria Hejwosz-Gromkowska, Dobrochna Hildebrandt-Wypych Rok: 2023 DOI: 10.1080/01416200.2023.2278441 > ABSTRACT This paper analyses the Solidarity movement narratives, focusing on church representatives, religious issues, and symbols in the Polish history textbooks for upper secondary schools between 1991 and 2018. The analysed textbooks prove to reinforce Poland’s national and religious identities, with John Paul II and the priest Popiełuszko being the primary national heroes of the Solidarity movement. The Catholic Church is presented as a protector of national values during the Solidarity peri **Budowanie wspólnoty rodzinnej, kościelnej i ojczystej w nauczaniu i kulcie bł. ks. Jerzego Popiełuszki – męczennika** Autorzy: Jerzy Swędrowski Rok: 2021 DOI: 10.15633/ps.4059 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/4059/3938 > Życie, posługa i męczeństwo bł. ks. Jerzego Popiełuszki wpisują się w autentyczne świadectwo, które staje się inspiracją dla kolejnych pokoleń. W kontekście męczeństwa nabierają znaczenia fakty, które w ogólnym odbiorze są powszednie i bez wielkiego znaczenia. Świadectwo męczeństwa pozwala także uniknąć tworzenia apokryficznych opowieści i przesadnego skupiania się na nieistotnych detalach. Nauczanie bł. ks. Jerzego wypływało z jego doświadczenia wzrastania w środowisku rodzinnym i kościelnym, k **Wątpliwości dotyczące okoliczności śmierci ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: W. Polak Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.2 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/326/128 > Przyjęta i obecnie powszechnie funkcjonująca wersja wydarzeń w sprawie porwania i zamordowania ks. Jerzego Popiełuszki oparta jest głównie na ustaleniach z oficjalnego śledztwa z 1984 r. oraz z procesu osób uznanych za zabójców księdza. Wszystko wskazuje na to, że jest ona nieprawdziwa. Największe zasługi w ustaleniu tego faktu należą do prokuratora Andrzeja Witkowskiego, który w latach 1991–1992 i 2001–2004 prowadził śledztwo w sprawie porwania i zabicia księdza. Odkrycia dokonane przez prokura **Blessed priest Jerzy Popiełuszko as a personal model in upbringing towards the virtue of courage** Autorzy: W. Juroszek Rok: 2023 DOI: 10.34766/fetr.v56i4.1251 URL: https://fidesetratio.com.pl/ojs/index.php/FetR/article/download/1251/835 > The work focuses on personal models in upbringing towards the virtue of courage. The purpose of the research is answering to the following question: How can we use the blessed Jerzy Popiełuszko’s example in upbringing towards the virtue of courage? The author uses the history-pedagogy biographical method. The life and activity of this martyr, cruelly murdered by the communist secret services, is duly analysed. During his whole life, Jerzy Popiełuszko demonstrated determination to follow Jesus Ch **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Kościół płocki wobec pielgrzymki Jana Pawła II w 1979 r. w świetle dokumentów płockiego aparatu władzy** Autorzy: T. Piekarski Rok: 2025 DOI: 10.12775/ticz.2025.021 URL: https://apcz.umk.pl/TiCz/article/download/64878/44579 > W 1979 roku podczas pierwszej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski na spotkania z nim udały się tysiące pielgrzymów z całej Polski. Planowana wizyta papieska zintensyfikowała działania aparatu państwowego PRL w zakresie inwigilacji, kontroli i niwelowania skutków działań kościelnych. Objęła nie tylko księży, biskupów i opozycjonistów ale także organizatorów wyjazdów na spotkania z papieżem i zwykłych Polaków w nich uczestniczących. Była to wielka operacja aparatu partyjno-państwowego której nadan **Pomnik w Bogurzynie i inne formy utrwalenia pamięci ks. Władysława Skierkowskiego, historiografia życia rodzinnego na Kurpiach** Autorzy: Wojciech Kućko Rok: 2022 DOI: 10.52204/np.2022.138.365-386 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4486/5508 > Kościół katolicki zawsze dbał i ciągle pielęgnuje pamięć o przeszłości. Duchowni katoliccy przez wieki starali się krzewić kulturę polską, związaną z wiarą w Boga i Kościołem. Piękną kartę w tej dziedzinie zapisał ks. Władysław Skierkowski (1886-1941), kapłan diecezji płockiej, budowniczy kościoła parafialnego w Płocku-Imielnicy, a przede wszystkim badacz i popularyzator kultury, pieśni kurpiowskich oraz historiograf życia małżeńskiego i rodzinnego. Celem artykułu jest omówienie dotychczasowych **Reaktionen der Kirchen auf Populismus. Ein Blick aus der Perspektive der Kirche in Polen** Autorzy: Jerzy Gocko Rok: 2017 DOI: 10.18290/RT.2017.64.3-5 URL: http://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/7707/7817 > Reakcja Kościola na populizm. Spojrzenie z perspektywy Kościola w Polsce Przedmiotem artykulu jest odpowiedź Kościola w Polsce na zjawisko populizmu, a w szczegolności na populistyczny styl w polityce. Za jego punkty charakterystyczne przyjeto traktowanie oponentow politycznych w kategoriach wrogow oraz niechec do obcych (migrantow i uciekinierow). W realizacji celow badawczych poddano analizie list biskupow polskich o patriotyzmie Chrześcijanski ksztalt patriotyzmu oraz reakcje Kościola w Polsc **The History of the Apostolic Nunciature in Poland and the Role of the Nuncio in Diplomacy** Autorzy: Ewa Salkiewicz-Munnerlyn Rok: 2021 DOI: 10.36952/uail.2021.3.31-37 URL: https://doi.org/10.36952/uail.2021.3.31-37 > The History of the Apostolic Nunciature in Poland and the Role of the Nuncio in Diplomacy - **Ksiądz Jerzy Popiełuszko i jego męczeńska śmierć na łamach kontestatorskiej „Ancory” (1984–1985)** Autorzy: Mariusz Krzysztofiński Rok: 2024 DOI: 10.15804/ccniw.2024.03.11 URL: http://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/ccniw/3/ccniw311.pdf **Pilgrimage** Autorzy: Alexis Latouche Rok: 2019 DOI: 10.2307/j.ctvbtzm4c.26 > . Płock Catholic Church towards the 1979 **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Magdalena Czarnecka, Aleksandra Dopko, Paweł Kęska, Księga łask otrzymanych za wstawiennictwem błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki** Autorzy: G. Szczecina Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt20674-10 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/12929/12716 > Ksiądz Jerzy był młodym, niepozornym kapłanem posługującym w ostatnich latach swojego życia w Parafii pw.Świętego Stanisława Kostki, jednej z wielu warszawskich parafii.Takich księży było wtedy w Warszawie kilkuset, a w całej Polsce wiele tysięcy.Dał świadectwo wiernej posługi duszpasterza, który szedł tam, gdzie była jego owczarnia **Projekt fasady kościoła Jezuitów w Płocku autorstwa Giovanniego Battisty Gisleniego** Autorzy: S. Mossakowski Rok: 2023 DOI: 10.36744/bhs.1810 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1810/1636 > Rozpoznanie widoku fasady kościelnej wykonanego przez Giovanniego Battistę Gisleniego (1600–1672), rysunku przechowywanego w zbiorach Castello Sforzesco w Mediolanie (SM–1/3 b), jako projektu związanego z planowaną przez zakon jezuitów przebudową średniowiecznej kolegiaty św. Michała w Płocku. **Niezwykłe dzieje i ikonografia Drzwi Płockich** Autorzy: A. Bender Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9001 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9001/7571 > - **The Church in Poland in Jerzy Giedroyc's Kultura** Autorzy: Iwona Hofman Rok: 2016 DOI: 10.5406/POLISHREVIEW.61.4.0075 > Research Article| December 01 2016 The Church in Poland in Jerzy Giedroyc’s Kultura Kościół na łamach paryskiej Kultury w latach 1946–2000 [The Church on the pages of the Parisian Kultura in the years 1946–2000], (Kraków and Paris: Instytut Książki and Instytut Literacki Kultura, 2015), selection, compilation and afterword by Tomasz Dostatni, 428 pp. ISBN 9788361005346. Iwona Hofman Iwona Hofman Maria Curie-Skłodowska University, Lublin Iwona Hofman is a professor at the Uniwersytet Marii Curie- **Romuald Traugutt – przykład patriotycznej postawy w kazaniu bł. ks. Jerzego Popiełuszki z Mszy św. za Ojczyznę 29 stycznia 1984 roku** Autorzy: G. Szczecina Rok: 2019 DOI: 10.18290/rt.2019.66.4-9 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/5308/4497 > Kazania, które głosił bł. ks. Jerzy Popiełuszko w trakcie słynnych Mszy św. za Ojczyznę (1982-1984), poświęcał wielu tematom. Dotyczyły one głównie ponadczasowych wartości człowieka i społeczeństwa (prawda, wolność, sprawiedliwość, solidarność, męstwo, miłość). Wśród prezentowanych tematów obecna była również tematyka narodowo-historyczna i patriotyczna. Wyjątkową okazją do tego były rocznice. W żoliborskim kościele p.w. św. Stanisława Kostki, gdzie posługiwał Błogosławiony, w wyjątkowy sposób c **120. rocznica powstania styczniowego. Msza św. za ojczyznę w warszawskim kościele św. Stanisława Kostki – 30 stycznia 1983 roku** Autorzy: G. Szczecina Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt20674-5 URL: https://doi.org/10.18290/rt20674-5 > Nauczanie bł. ks. Jerzego Popiełuszki wpisuje się w nurt kaznodziejstwa patriotycznego w Polsce. W latach 1982-1984 sprawował on słynne w kraju Msze św. za Ojczyznę w kościele p.w. św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu. Wyjątkowa była oprawa każdego z comiesięcznych nabożeństw, na które składała się modlitwa za Naród, śpiew, dekoracja plastyczna w prezbiterium, recytacja poezji oraz kazanie. Wszystko to było utrzymane w patriotycznym przekazie, a przede wszystkim w danym temacie, gdyż k **Nauczanie historii Kościoła w katechetyce polskiej lat 1919-1957** Autorzy: Jerzy Bagrowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7125 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7125/6675 > - **MASOViA iN preDictiON** Autorzy: Waldemar Graczyk Rok: 2019 DOI: 10.21697/stv.61.2.10 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stv/article/download/3681/3367 > Primate of Poland, Cardinal Stefan Wyszyński, in his teaching paid special attention to such notions as Church and Homeland. He focused on the value of the event, which was the Baptism of Poland in 966. Masovia was one of the stops on which the Nation’s faith was awakened, as well as the awareness of free and responsible man, creating history based on law and morality of the Decalogue. Primate was visiting Płock many times, during different occasions. He was preaching a word, which like the bibl **Echoes of Father Jerzy Popiełuszko’s Death in the Press of the Olsztyn Voivodeship (1984–1989)** Autorzy: K. Kierski Rok: 2025 DOI: 10.51974/kmw-212381 URL: https://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-212381-133859?filename=Echoes-of-Father-Jerzy-Po.pdf > Celem niniejszego artykułu jest próba przedstawienia reakcji prasy wydawanej na terenie województwa olsztyńskiego w latach 1984–1989 na wydarzenia związane z uprowadzeniem a następnie zamordowaniem kapelana "Solidarności" ks. Jerzego Popiełuszki. W oparciu o gazety proweniencji komunistycznej tj. „Gazeta Olsztyńska” i „Dziennik Pojezierza” oraz prasę bezdebitową wydawaną w podziemiu przez działaczy opozycji demokratycznej przeanalizowano treści artykułów dotyczących porwania kapłana, jego poszuk **Historyczno-patriotyczne rodowody misji ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: G. Szczecina Rok: 2021 DOI: 10.18290/RT21684-7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16268/15565 > -duszpasterskich w archidiecezji. Ostatni, pity rozdzia, przedstawia inicjatywy prawne i ustawodawcze metropolity. Dziaalno ta wyraaa si jego osobistym zaangaowaniem lub dziaaniami podejmowanymi za porednictwem synodu diecezjalnego. W rozdziale tym przedstawiono te proces intensywnego ksztatowania **Kościół katolicki w Polsce pod rządami komunistów** Autorzy: Bożena Bankowicz Rok: 2021 DOI: 10.12797/politeja.13.2016.45.14 URL: https://journals.akademicka.pl/politeja/article/download/2104/2187 > Catholic Church in Poland under the rule of communists After the Second World War in Poland was established communist regime. Polish Catholic Church has found in a difficult situation, because official ideology of state became atheistic Marxism‑Leninism. Formal principles of separation between state and Church, freedom of conscience and religion became a facade hiding the atheistic program of regime and its will of rooting out of religion and Church from society. It was already in September 194 **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Konkordaty polskie – historia i teraźniejszość” Płock, 17 maja2018 roku** Autorzy: Igor Kilanowski Rok: 2023 DOI: 10.32077/bskp.5251 URL: https://ojs.academicon.pl/bskp/article/download/5251/5609 > Dnia 17 maja 2018 r., w 29. rocznicę przyjęcia przez Sejm PRL ustaw o gwarancji sumienia i wyznania oraz o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego, w książęcym mieście Płocku odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Konkordaty polskie – historia i teraźniejszość”. **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Arcybiskup Antoni Julian Nowowiejski. Biskup płocki 1908–1941** Autorzy: Wacław Jezusek Rok: 1955 DOI: 10.21906/RBL.2554 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2554/2641 > — **„Pod wielkim wrażeniem Prymasa”. Wpływ kard. Stefana Wyszyńskiego na życie ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: Milena Kindziuk Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15290 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15290/13484 > Celem niniejszego artykułu jest zbadanie, jaki wpływ kard. Stefan Wyszyński wywarł na życie ks. Popiełuszki oraz udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy oddziaływanie prymasa było na tyle istotne, że odegrał on przełomową rolę w kapłaństwie i w działalności ks. Jerzego. Do przeprowadzenia badań posłużono się metodą analizy dokumentów oraz innych źródeł historycznych, pomocne okazały się również relacje ustne świadków opisywanych wydarzeń. W konkluzji stwierdzono, że prymas Wyszyński odegrał przeło **Zapiski kronikarskie norbertanek płockich** Autorzy: M. Borkowska Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.84.49-79 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7345/7920 > -- **IMPLEMENTATION OF THE POST-SYNODAL APOSTOLIC EXHORTATION "AMORIS LAETITIA" OF POPE FRANCIS IN THE PASTORAL CARE OF IRREGULAR SITUATIONS IN THE DIOCESE OF PŁOCK** Autorzy: W. Kućko Rok: 2020 DOI: 10.18276/cto.2020.36-10 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/19281.pdf > Publikacja posynodalnej adhortacji apostolskiej "Amoris laetitia" wiosną 2016 roku spotkała się z odzewem w diecezji płockiej. Głównym celem artykułu jest opisanie, w jaki sposób papieskie wskazania w kwestii związków niesakramentalnych zostały wprowadzone w życie diecezji. W tekście została ukazana krótko historia duszpasterstwa związków niesakramentalnych na Mazowszu, a następnie omówiono współczesne formy towarzyszenia osobom w sytuacjach nieregularnych w świetle paradygmatu papieża Franciszk **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Wolność chrześcijańska w życiu i przepowiadaniu bł. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: W. Zyzak Rok: 2021 DOI: 10.15633/ps.4058 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/4058/3937 > Wolność należy do istotnych pojęć duchowości chrześcijańskiej. Wolność była też ważnym wymiarem życia i nauczania bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Autor artykułu analizuje wolność w filozoficzno-teologicznym i kulturowym wymiarze, głównie jako wolność „do” czegoś i wolność „od” ograniczeń. Te wymiary są splecione z analizą wolności w sensie narodowym i politycznym. **Błogosławiony ks. Jerzy Popiełuszko jako wzór osobowy w wychowaniu do chrześcijańskiej dojrzałości** Autorzy: W. Juroszek Rok: 2023 DOI: 10.12775/spi.2023.4.009 URL: https://apcz.umk.pl/SPI/article/download/44590/37181 > Problematyka tekstu koncentruje się wokół roli wzorów osobowych w wychowaniu do wartości. Celem artykułu jest udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie badawcze: Jak wychowywać młodzież do chrześcijańskiej dojrzałości kierując się wzorem błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki? W rozważaniach odwołano się do koncepcji chrześcijańskiej dojrzałości autorstwa Mariana Nowaka. Wykorzystano metodę biografii historyczno-pedagogicznej. Na podstawie wybranych opracowań i tekstów źródłowych poświęcony **Audycje Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa o ks. Jerzym Popiełuszce od porwania do pogrzebu (19 X–3 XI 1984 roku)** Rok: 2021 DOI: 10.21697/kmt.46.5 URL: https://kmt.uksw.edu.pl/media/pdf/46_Czaczkowska.pdf > Porwanie, śmierć i pogrzeb ks. Jerzego Popiełuszki jesienią 1984 roku były ważnym tematem audycji Rozgłośni Polskiej RWE. Z kwerendy audycji zarchiwizowanych na portalu Polskiego Radia wynika, że od 19 października do 3 listopada 1984 roku sprawie ks. Popiełuszki RWE poświęciła zarówno audycje cykliczne, specjalne oraz emitowała wcześniejsze relacje (transmisje) m.in. kazań, rozważań, nabożeństw, prowadzonych przez ks. Jerzego Popiełuszkę, a także m.in. Mszy św. pogrzebowej. Wśród materiałów prz **Mazowsze w przepowiadaniu Prymasa Stefana Wyszyńskiego** Autorzy: Waldemar Graczyk Rok: 2022 DOI: 10.21697/fp.2021.2.07 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/fp/article/download/9597/8532 > Jednym z przystanków budzenia wiary narodu, świadomości człowieka wolnego i odpowiedzialnego, tworzącego historię na fundamencie prawa i moralności Dekalogu, było Mazowsze. Prymas wielokrotnie, przy różnych okazjach odwiedzał Płock. Niósł słowo, które jak biblijne ziarno miało padać na glebę ludzkich serc i przynosić owoce. Kardynał Stefan Wyszyński po raz pierwszy jako Prymas przybył do Płocka pod koniec 1961 roku, aby uczestniczyć w uroczystościach pogrzebowych biskupa płockiego Tadeusza Pawła **Po prostu jestem z tymi ludźmi. Działalność ks. Jerzego Popiełuszki w latach 1980–1984** Autorzy: Karol Chwastek Rok: 2026 DOI: 10.4467/25434942ws.25.008.23628 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/019e2bad-1196-7336-9466-24b0aed15a74/pobierz > Posta kapana z oliborza bya ju wielokrotnie przedstawiana w licznych publikacjach **The Blessed Virgin Mary, Mother of the Church Parish in Warnice in the Years 1977–2018** Autorzy: Piotr Lichota Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.1-07 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16188.pdf > Nowy podział granic po zakończeniu II wojny światowej zburzył dotychczasowy porządek w całym kraju. Na tereny zamieszkałe przed wojną przez Niemców zaczęli też przybywać mieszkańcy z tzw. centralnej Polski, głównie ze względów ekonomicznych. Dla wielu przyjazd na Pomorze Zachodnie był tzw. nowym otwarciem. Do Warnic i okolicznych miejscowości pierwsi osadnicy, przybyli jesienią 1947 roku, zwłaszcza z powiatu końskiego na Kielecczyźnie, z okolic Płocka, z Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny. To właśn **SPRAWA BUDOWY KAPLICY I ERYGOWANIA PARAFII ŻEBRY-PEROSY W LATACH 1956–1978** Autorzy: Mariusz Celmer Rok: 2025 DOI: 10.62961/fmefpn53 URL: https://ojs.otn.edu.pl/index.php/zeszytyotn/article/download/352/96 > Artykuł niniejszy przedstawia problem dotyczący budowy kaplicy i utworzenia parafii Żebry-Perosy koło Ostrołęki w latach 1956–1978. W artykule zaprezentowano starania Kościoła katolickiego diecezji płockiej w tej kwestii oraz stanowisko władz komunistycznych w sprawie utworzenia nowej parafii. Przy pisaniu tekstu wykorzystano dokumenty archiwalne oraz literaturę przedmiotu. Artykuł stanowi przyczynek do dziejów najnowszych diecezji płockiej w okresie PRL-u, relacji państwo–Kościół na jej te reni **Kościół wobec pamięci zbiorowej Polaków. Millenium chrztu Polski – studium przypadku** Autorzy: Paweł Stachowiak Rok: 2025 DOI: 10.14746/pp.2025.i.7 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/download/51515/41849 > Kościół katolicki jest w dzisiejszej Polsce jednym z ważniejszych podmiotów polityki pamięci. Jest ona definiowana jako działania na rzecz ukształtowania pamięci zbiorowej społeczeństwa poprzez ustanowienie dominującego tonu w publicznym dyskursie o przeszłości. Zdobycie uprzywilejowanej pozycji w walce o kształt tej pamięci stało się przejawem nie tylko ambicji rozmaitych instytucji i środowisk, ale również wyrazem realistycznego przeświadczenia, które każe w przeszłości, a raczej w jej ocenie **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **„Tygodnik Powszechny” o ks. Jerzym Popiełuszce w roku 1985** Autorzy: Alicja Wrzyszcz Rok: 2025 DOI: 10.15804/ccniw.2025.04.04 URL: https://czasopisma.marszalek.com.pl/uploads/periodicals/ccniw/2025/ccniw404.pdf **Służba wojskowa kleryków w latach 1959-1980. Jerzy Popiełuszko - alumn żołnierz** Autorzy: Stanisław Paszkowski Rok: 2010 DOI: 10.52097/wpt.3121 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/3121/3000 > Brak abstraktu **Wróciła sława twoja, Vratislavia, Wrocławiu! Więzi kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, z Dolnym Śląskiem, red. G. Sokołowski, S. Wróblewski, Wydawnictwo Episteme, Wrocław – Lublin 2023, ss. 815** Autorzy: A. Dziuba Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15301 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15301/13493 > Kościół katolicki jest najstarszą i najdłużej działającą instytucją na ziemiach polskich. Jego początki łączą się z powstawaniem i tworzeniem państwa polskiego. Pozostaje też strukturą trwałą, zachowującą swoją historyczną ciągłość, czego z uwagi na okres zaborów nie można powiedzieć o dziejach państwa. Zmieniające się na przestrzeni wieków ustroje społeczno-polityczne wpływały także na kształt relacji władza państwowa – Kościół, jednak zawsze stanowiła ona ważny czynnik budowania ładu społeczne **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Modernity and Compromise: The Church of St. Michael the Archangel in Warsaw and its Designer Władysław Pieńkowski** Autorzy: Wojciech M. Głowacki Rok: 2019 DOI: 10.5604/01.3001.0013.3356 > Despite the considerable influence he exerted on post-war church architecture in Poland, the designer Władysław Pieńkowski (1907–1991) is today an altogether forgotten figure. The current paper outlines his biography and his early oeuvre; this is because his experience in designing office blocks and industrial plants gained while working under the supervision of the most outstanding Polish architects of the mid-20th century, was to be of key importance to his later, independent designs for eccle **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **The Church of the Resurrection in Rome as a temple of the Polish-Lithuanian Commonwealth** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396.2269 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2269/4896 > The paper examines the primary iconography of the interior design of the Church of the Resurrection in Rome, located in via San Sebastianello 11, reconstructed thanks to the archival materials. The interior of the church of the Resurrectionists in Rome was consecrated on November 5th, 1889, during the time of partitions and the lack of representation of the temple of the Polish nation in the Eternal City. The church until the 1979 renovation had a homogeneous decoration in the historicizing tren **ROLA KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO W PRZEMIANACH SPOŁECZNO-POLITYCZNYCH POLSKI LAT 80** Autorzy: Justyna Jarosz Rok: 2025 DOI: 10.21697/stv.16514 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stv/article/download/16514/14329 > Niniejszy artykuł przedstawia rolę Kościoła katolickiego w Polsce w kontekście kluczowych wydarzeń społeczno-politycznych lat 80. XX w. Punktem wyjścia są protesty robotników z sierpnia 1980 r., które doprowadziły do powstania NZSS „Solidarność”. Artykuł analizuje, w jaki sposób Kościół wspierał dialog, stwarzał przestrzeń dla mediacji i społecznego wsparcia. Szczególną uwagę poświęcono okresowi stanu wojennego (1981–1983), kiedy to Kościół stał się jednym z nielicznych bastionów niezależności i **Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis. Święci, błogosławieni, słudzy Boży związani z zachodniopomorską i lubuską ziemią** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2025 DOI: 10.18276/978-83-7972-950-0 URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-950-0 > Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis Saints, blesseds, servants of God associated with the West Pomeranian and Lubusz lands The history of the Catholic Church is marked by the stories of saints who were able to fully realise the Gospel of Jesus Christ in their lives or suffered martyrdom for their faith. They are intercessors with God and the best reformers of the Church. They are therefore role models for the faithful. This study fits into the anniversaries celebrated in the Szczecin-Ka **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Pismo okólne do przewodniczących konferencji biskupów w sprawie troski o historyczno-artystyczne dziedzictwo Kościoła** Autorzy: Święta Kongregacja do spraw Duchowieństwa Rok: 1972 DOI: 10.21906/RBL.3183 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3183/3270 > — **Impact of the election of Pope John Paul II on the attitude of state authorities to the Catholic Church in Western Pomerania. Methods and examples** Autorzy: Dariusz Śmierzchalski-Wachocz Rok: 2020 DOI: 10.18276/skk.2020.27-29 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/18845.pdf > 16 października 1978 roku wybór papieża Polaka – Jana Pawła II przebudził Kościół katolicki w Polsce i samo społeczeństwo. Natomiast pierwsza pielgrzymka do Ojczyzny w 1979 roku, do której nie mogło dojść w 1966 roku w osobie papieża Pawła VI, ośmieliły Polaków, w tym także ludzi Kościoła. Wybór papieża Polaka przełożył się na prawdziwy bum powołaniowy w Polsce, w tym w seminarium paradyskim, nad którym nie były w stanie zapanować władze komunistyczne. Natomiast pierwsza pielgrzymka Jana Pawła I **Nowicjat salezjański w Czerwińsku 1924-1994** Autorzy: J. Pietrzykowski Rok: 1995 DOI: 10.21852/sem.1995.22 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12930/11170 > Czerwińsk nad Wisłą, obecnie wieś na trasie Warszawa – Płock, dawniej jedna Opactwo kanoników regularnych (1155-1819) oraz miasto biskupie i klasztorne. Od niej wtedy Chwała to tylko romański kościół XII. Stulecie zachowane, a także pierwsze Klasztor przebudowany w naszym stuleciu. W listopadzie 1923 biskup płocki A. J. Nowowiejski darował salezjanom kościół parafialny – Czerwińsk. salezjanie od dawna szukali takiego regularnego miejsca odpowiedniego dla nowicjatu. Czerwińsk miał wszystkie atuty **Ikonografia witraży Wiktora Ostrzołka w gdańskim kościele Mariackim (1977–1980)** Autorzy: Jacek Friedrich Rok: 2021 DOI: 10.26881/porta.2021.20.09 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/6409/5827 > In 1966, a commemorative decoration appeared inside St Mary’s Church in Gdansk: its main component was the painting showing Poland’s Baptism placed in the chancel. Meanwhile, a pillar by the Priests’ Chapel was decorated with a standard bearing striped concentration camp uniform cloth with numbers of priests -prisoners in Nazi camps. This referred directly to the décor of the Priests’ Chapel created not long before, and in which Polish priests murdered during WW II had been commemorated in 1965. **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **R.Lolo, Towarzystwo Jezusowe w diecezji płockiej 1556-1773, studium koegzystencji w dobie recepcji reformy trydenckiej** Autorzy: M. Kosman Rok: 2018 DOI: 10.52204/np.2018.129.447-452 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4076/4705 > Od czasu sprowadzenia jezuitów do monarchii Jagiellonów 1 jedno z najbardziej prężnych ich kolegiów w Rzeczypospolitej aż do czasu likwidacji zakonu znajdowało się w Pułtusku.Powstało w 1565 r. (na rok przed przybyciem pierwszych zakonników) z fundacji biskupa płockiego Andrzeja Noskowskiego, który je sowicie uposażył stwarzając solidną podstawę do imponującej działalności na znacznej części Mazowsza, przede wszystkim w diecezji, której był ordynariuszem **Kościół katolicki we francuskojęzycznych ujęciach historii – geografii – kultury Polski/Rzeczypospolitej opracowanych we Francji w latach 1835–1842 przez emigrantów polskich** Autorzy: L. Wojciechowski Rok: 2021 DOI: 10.18290/RH21692-3 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/15918/15353 > W artykule zostały przedstawione trzy obszerne dzieła powstałe i wydane we Francji po powstaniu listopadowym, a opracowane w środowisku polskich emigrantów. Dzieła te prezentowały czytelnikowi francuskiemu systematyczny wykład historii Polski/Rzeczypospolitej. Zawierały poza tą główną treścią artykuły mówiące o geografii Rzeczypospolitej oraz o kulturze i zagadnieniach dotyczących religii. Posiadały liczne ilustracje. Najobszerniejsze spośród tych dzieł to La Pologne pittoresque, Polska malownic **Polonika kościelne XIX i XX wieku w Archiwach Watykańskich (Rzymskich): (wykorzystane i do wykorzystania)** Autorzy: Damian Synowiec Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7119 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7119/6669 > - **Troska biskupów płockich o wychowanie i wykształcenie w seminariach od XVIII do XIX wieku** Autorzy: M. Grzybowski Rok: 2012 DOI: 10.52204/np.2012.117.57-61 URL: https://doi.org/10.52204/np.2012.117.57-61 > Ze względu na duży brak duchownych i skąpe środki na utrzymanie kleryków nauka seminaryjna trwała zwykle tylko dwa lata. Zależało to od zaawansowania akademickiego kandydata lub otrzymania beneficjum, po którym nastąpiły święcenia. Nic więc dziwnego, że ówczesny poziom akademicki w seminariach nie był wysoki. Konieczność przeprowadzenia reform akademickich i oświatowych zauważył w swoich seminariach duchownych biskup Michał Jerzy Poniatowski (1773-1785), dbając o wykształcenie i awans akademicki **The Catholic Church in the tape library of the Polish Radio Koszalin from 1962–1993. A review of the contents of the magnetic tapes** Autorzy: Kacper Pencarski Rok: 2025 DOI: 10.18276/skk.2025.32-13 URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/21410.pdf > Artykuł poświęcony został zawartości merytorycznej części taśmoteki Polskiego Radia w Koszalinie, jaki został przygotowany w latach 1962–1993, to jest w czasie funkcjonowania Komitetu ds. Radia i Telewizji (1951–1993), a jaki dotyczy Kościoła katolickiego we wschodniej części Pomorza Zachodniego. Dokumentacja audiowizualna stanowi szczególne źródło archiwalne i historyczne, wykorzystywane coraz częściej. Przyczyną tego stanu rzeczy są przede wszystkim trudności o charakterze technicznym, w dużo **Kościół białostocki wobec działań administracji i aparatu bezpieczeństwa w latach 1955-1968** Autorzy: Krzysztof Sychowicz Rok: 2020 DOI: 10.15290/pnib.2020.02 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11556/1/K_Sychowicz_Kosciol_bialostocki.pdf **Jan Lubrański, biskup płocki 1497-1498** Autorzy: Zbigniew Zyglewski Rok: 1994 DOI: 10.52204/np.1994.82.97-113 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7284/7412 > W 1497 roku, dwa lata po przyłączeniu Księstwa Płockiego do Polski, zmarł biskup płocki Piotr Chotkowski. Król Jan Olbracht chciał, aby jego następcą został wicekanclerz Grzegorz von Lubraniec. Jednak ze względu na podeszły wiek polecił na ten urząd swojego siostrzeńca Jana Lubrańskiego, sekretarza królewskiego. 6 listopada 1497 roku arcybiskup gnieźnieński Fryderyk Jagiellończyk został wybrany na biskupa płockiego – w wyniku głosowania wybranego przez kapitułę Mikołaja Bartnickiego. Ten z kolei **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Chalice and paten of Konrad Mazowiecki from the 13th century – a copy for the Szczecin-Kamien (Kamień) Archdiocese** Autorzy: A. Krzystek Rok: 2020 DOI: 10.18276/skk.2020.27-26 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/18842.pdf > Kopia kielicha i pateny Konrada Mazowieckiego, wykonana na podstawie oryginału z połowy XIII wieku, została zrealizowana w ramach pracy naukowo-badawczej Katedry Teologii Praktycznej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego we współpracy z pra¬cownią „ArtSacr” Jerzego Stachurskiego Mistrza Rzemiosła Artystycznego. Kielich i patena ofiarowane katedrze płockiej są aktem zadośćuczynienia księcia mazowieckiego Konrada za zabójstwo ks. Jana Czapli, kanonika płockiej kapituły katedralnej, sc **Popularyzacja wiedzy o historii Mazowsza w działalności Muzeum Mazowieckiego w Płocku** Autorzy: Tomasz Kordala Rok: 2023 DOI: 10.21858/msr.46.04 URL: https://mazowszestudiaregionalne.pl/popularyzacja-wiedzy-o-historii-mazowsza-w-dzialalnosci-muzeum-mazowieckiego-w-plocku/?pdf=6369 > W artykule omówiono sposoby popularyzacji wiedzy o przeszłości Mazowsza stosowane w Muzeum Mazowieckim w Płocku od momentu jego powstania, w ramach Towarzystwa Naukowego Płockiego, w 1821 r. Miało ono charakter stricte regionalny. Zbiory tworzyły z jednej strony szkolne pomoce nauko- we (minerały, aparaty fizyczne i chemiczne, globusy etc.), z drugiej zaś – ofiarowane przez nauczycieli, uczniów, obywateli ziemskich, wojskowych i księży różnorodne eksponaty, w tym liczne zabytki arche- ologiczne, **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Grzegorz Adamiak, Recepcja idei misyjnej w diecezji płockiej w latach 1908– 2015. Warszawa: Instytut Papieża Jana Pawła II – Wydawnictwo UKSW, 2020, ss. 563.** Autorzy: Sebastian Krupniewski Rok: 2021 DOI: 10.14746/amp.2021.26.9 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/amp/article/download/36578/31291 > Książka Recepcja idei misyjnej w diecezji płockiej w latach 1908-2015 stanowi poszerzoną wersję rozprawy doktorskiej, napisanej pod **he coat of arms of the Diocese of Zielona Góra-Gorzów Wielkopolski as an attribute of historical heritage in the perspective of ecclesiastical heraldry** Autorzy: A. Put Rok: 2023 DOI: 10.18276/sp.2023.33-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/20649.pdf > 29 listopada 2020 roku, w pierwszą niedzielę Adwentu, wszedł w życie dekret bp. Tadeusza Lityńskiego, ustanawiający dla diecezji zielonogórsko-gorzowskiej własny herb. Herb ten jest nowym, choć osadzonym w historii, znakiem Kościoła na Środkowym Nadodrzu. W artykule przybliżono okoliczności powstania herbu diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, a także opisuje go i przybliża jego znaczenie dla Kościoła lokalnego nad Środkową Odrą. Tekst podzielono na następujące punkty: 1. „Zarys dziejów Kościoła k **Kościół prześladowanego prymasa Stefana Wyszyńskiego w perspektywie teologiczno-historycznej** Autorzy: Rafał Bednarczyk Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15283 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15283/13478 > Prymas Stefan Wyszyński należał do pokolenia księży, którzy doświadczyli ciężkich prześladowań Kościoła w czasie II wojny światowej. Te doświadczenia miały też wpływ na jego wizję Kościoła w Polsce. Postrzegał je głównie jako akt woli Boga, który należy przyjąć. W tej perspektywie widział w także prześladowanie Kościoła przez komunistów, które ostatecznie go oczyszczało oraz było próbą jego wierności. Uwięzienie prymasa w latach 1953-1956 nie skończyło się jego złamaniem, ale przyczyniło się ost **Ks. Michał Widera Dzieje Kościoła katolickiego w powiecie wieluńskim (1918−1939)** Autorzy: T. Moskal Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22694.8 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/17571/16341 > Wielun ´i ziemia wielun ´ska zwi ązane s ą w s ´wiadomos ´ci wielu Polaków z pocz ątkiem II wojny s ´wiatowej.Na to włas ´nie miasto spadły w tym konflikcie pierwsze bomby, zabijaj ąc 1200 mieszkan ´ców.Zniszczony został szpital powiatowy, kolegiata i inne obiekty religijne.Rozpocz ął sie ˛mroczny czas okupacji niemieckiej.Przerwał on ponad dwudziestoletni wysiłek odbudowy pan ´stwa polskiego, podje ˛ty po odzyskaniu niepodległos ´ci w 1918 r.Kos ´ciół katolicki wł ączył sie ˛w te ˛prace ˛od sam **Diecezja pelplińska w kontekście reorganizacji struktur Kościoła w Polsce 1992 roku** Autorzy: J. Walkusz Rok: 2018 DOI: 10.12775/splp.2018.024 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/SPLP/article/download/SPLP.2018.024/24263 > As a result of one and a half years of work of an appropriate preparatory commission, involvement of the Apostolic Nuncio in Poland, and personal suggestions of the Holy Father, the process of general, large-scale reform of the Church administrative structures in the country was finalized. It was sanctioned on March 25, 1992 by the bull "Totus tuus Poloniae populus" and appropriate implementing acts. Based on these documents, the structure of the current Chełmno diocese has changed. The bull has **Przeciw-historia Polski 1956–1993: Kościół, państwo, aborcja** Autorzy: Izabela Desperak Rok: 2026 DOI: 10.18778/0208-600x.96.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/sociologica/article/download/27939/28593 > The paper is a review article on Marcin Kościelniak’s volume titled Aborcja i demokracja. Przeciw-historia Polski 1956–1993 [Abortion and Democracy: The Anti-History of Poland 1956–1993], Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2024 **Uwarunkowania polityczno-ekonomiczne a zagadnienie budowy nowych świątyń parafialnych w latach 1815-1925, będących obecnie w granicach diecezji włocławskiej** Autorzy: Piotr Sierzchała Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 > Okres niewoli narodowej był jednym z najtrudniejszych w dziejach historii Kościoła w Polsce. Ówczesne władze niekatolickie sprawowały władzę nad narodem w większości katolickim. Powyższa zależność choć miała znaczący wpływ na religijną działalność biskupów i wiernych, to jednak dzięki ich zaangażowaniu i postawie religijno-patriotycznej wzniesione świątynie stanowią obecnie przegląd wszystkich stylów w budownictwie, które obecne były w XIX i na pocz. XX w. **Instrukcja początkowa Giovanniego Battisty Lancellottiego 31-szego nuncjusza apostolskiego w Polsce** Autorzy: Tadeusz Fitych Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9071 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9071/7608 > - **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Tematyka kazań bł. Biskupa Michała Kozala** Autorzy: L. Król Rok: 2022 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.24.29 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/217/77 > Artykuł wprowadza w tematykę kazań bł. biskupa Michała Kozala. Został opracowany w celu przygotowania bazy materiałowej, koniecznej do prowadzenia dalszych nad nimi badań naukowych i opracowań. Opracowanie tematu uzasadniła potrzeba ukazania wpływu Błogosławionego na dzieje Kościoła i Polski, w pierwszych dziesiątkach lat XX wieku. Cele, jakie stawiał sobie w bogatej tematyce kazań, sprowadzał do kształtowania takiego poziomu duchowo-moralnego, aby miał swoje urzeczywistnienie najpierw w realiac **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Budowa kościoła jako przejaw społecznej inicjatywy w schylkowej fazie Prl (1983-1989) - na przykładzie diecezji kieleckiej** Autorzy: B. Wojtasik Rok: 2012 DOI: 10.52204/np.2012.118.67-89 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4148/4859 > Ogłoszenie stanu wojennego przez gen. Jaruzelskiego w grudniu 1981 r. doprowadziło do ogólnopolskiego załamania spontanicznych inicjatyw obywatelskich, związanych z ruchem „Solidarność”. Ubezwłasnowolnione społeczeństwo zostało zatomizowane i zmuszone do radzenia sobie z trudnościami życia codziennego. Społeczeństwo polskie potrafiło jednak zorganizować się samodzielnie przynajmniej w jednej dziedzinie – budownictwie sakralnym. Zjawisko to ma miejsce w całym kraju – także w diecezji kieleckiej. **Dwa posoborowe projekty reorganizacji struktur kościelnych w Polsce z drugiej połowy lat sześćdziesiątych XX wieku** Autorzy: M. Białkowski Rok: 2017 DOI: 10.15762/zh.2017.39 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2017.39 > Archiwum Archidiecezjalne Warszawskie, polskie prowincje kocielne, podzia administracyjny Kocioa katolickiego **Kościoły polskie na Ukrainie Lewobrzeżnej: Od założenia do zagrożenia w okresie toczącej się wojny (XIX-XXI wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.16642 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/16642/14998 > W artykule podjęta została próba spojrzenia na dzieje polskich kościołów, które powstały na Ukrainie Lewobrzeżnej w XIX wieku, poprzez ich tragiczną historię w XX wieku i aktualne zagrożenie zniszczenia przez rosyjskie ostrzały rakietowe podczas trwającej od 2022 roku wojny. W badaniu zaprezentowano krótkie szkice z historii każdego z 12 kościołów zbudowanych na terenie Ukrainy Lewobrzeżnej w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Dzięki staraniom miejsco **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Papal Bull Vixdum Poloniae Unitas. Origin, Resolutions, and Effects** Autorzy: Rafał Piekarski Rok: 2025 DOI: 10.15633/sts.3201 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/5739/5288 > W ponad tysiącletniej historii Polski miało miejsce kilka reform związanych ze zmianami terytorialnymi Kościoła rzymskokatolickiego. Jedna z nich miała miejsce w 1925 r. Artykuł stanowi próbę przybliżenia okoliczności powstania bulli papieskiej „Vixdum Poloniae Unitas” promulgowanej 28 października 1925 r. Ukazana została geneza tegoż dokumentu, zarówno w kontekście kościelnym, jak i politycznym Kościoła w Polsce po I wojnie światowej. Poza tym poruszono kwestię kluczowych prac związanych z przy **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich.

[object Object]