Kościół bł. ks. Jerzego Popiełuszki

Historia parafii Kościół bł. ks. Jerzego Popiełuszki w Kobyłka udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: warszawsko-praska. --- ### Publikacje naukowe **The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw: Between History and Religion** Autorzy: Dariusz Bogumil, Zuzanna Bogumił, Father Jerzy Popiełuszko Rok: 2020 > The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw: Between History and Religion Zuzanna Bogumił Cultures of History Forum, published: 12.01.2018 DOI: 10.25626/0089 What happens when the Church engages in public negotiations of history by hosting and funding a museum? “The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw” poses this question as it is located in a church and presents the life of Jerzy Popiełuszko, a Catholic priest who fought against the communist regime and was murdered in 1984. Today he **Kościół i państwo w nauczaniu ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: J. Sochoń Rok: 2021 DOI: 10.15633/ps.4060 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/4060/3939 > Artykuł przedstawia – na tle ważnych wydarzeń z biografii ks. Jerzego Popiełuszki – najważniejsze kwestie poruszane przez niego w cyklu homilii wygłaszanych w kościele św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu podczas trwającego w Polsce stanu wojennego. Spośród treści wówczas przez niego formułowanych istotne miejsce zajmowały zagadnienia relacji Kościoła do państwa komunistycznego. Ksiądz Popiełuszko piętnując najgroźniejsze poczynania oficjalnej władzy był świadom, że w ten sposób naraża **Aspekty historyczne w przepowiadaniu bł. ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: G. Szczecina Rok: 2017 DOI: 10.18290/RT.2017.64.4-8 URL: http://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/6144/6246 > Postac bl. ks. Jerzego Popieluszki i treści jego kazan, gloszonych w kościele św. Stanislawa Kostki na warszawskim Żoliborzu juz na stale wpisaly sie w dzieje Polski. Odprawiane przez niego podczas stanu wojennego Msze św. za Ojczyzne przyciągaly tlumy wiernych, a treści homilii obfitowaly w aspekty historyczne i patriotyczne. „Żoliborski kaznodzieja” w swoim nauczaniu bardzo czesto odwolywal sie do wydarzen związanych z historią Polski, a takze do sylwetek autentycznych patriotow, by ukazywac p **Polskojęzyczna bibliografia w wyborze dotycząca patriotycznego wymiaru nauczania bł. ks. Jerzego Popiełuszki (1947-1984)** Autorzy: Paweł Szuppe Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.7 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/337/134 > . **Rozwój kult bł. ks. Jerzego Popiełuszki w diecezji włocławskiej w latach 1984-2024. Próba podsumowania** Autorzy: Jarosław Wąsowicz Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.6 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/349/133 > Przez fakt odnalezienia ciała zamordowanego ks. Jerzego Popiełuszki 30 października 1984 r. w Wiśle przy włocławskiej tamie miejsce to stało się niemal od razu celem pielgrzymek. Odtąd miasto Włocławek i lokalny Kościół związane zostały trwałymi więzami z duchowym dziedzictwem krwi przelanej przez tego męczennika. Upamiętniano go także w innych miejscowościach znajdujących się na terenie diecezji od momentu jego śmierci po czasy nam współczesne. Jego kult przybrał oficjalne formy po beatyfikacji **Polish History In the Sermons of Bl. Fr. Jerzy Popieluszko’s** Autorzy: Grzegorz Kamil Szczecina Rok: 2020 DOI: 10.12775/splp.2020.014 URL: https://doi.org/10.12775/splp.2020.014 > There was a number of recurring themes appearing in Blessed Jerzy Popieluszko’s (1982–1984) sermons. Patriotism, however, is a chief one. The martyr priest wanted to form the national awareness, promote the love for the Country and present the Polish past. The historical examples include the 19th-century uprisings, the world wars, the Battle of Warsaw, the restoration of independence in 1918, The Warsaw Uprising, the anti-Soviet guerrilla warfare and the working-class strikes spanning till 1980. **Miejsca pamięci oraz ośrodki kultu bł. ks. Jerzego Popiełuszki w Polsce. Szkic tematu** Autorzy: Eugeniusz Sakowicz Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.5 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/345/132 > Ks. Jerzy Popiełuszko był obrońcą godności ludzi pracy, zatroskanym o wytrwałe i bezkompromisowe zwyciężanie zła dobrem i fałszu prawdą, który został zamordowany przez funkcjonariuszy polskiego aparatu bezpieczeństwa komunistycznego systemu, pogardzającego religią i prześladującego ludzi. Taka osoba nie może pozostać obojętna nie tylko dla katolików, ale też chrześcijan innych Kościołów i wspólnot eklezjalnych, oraz tych, którzy kierują się w swoim życiu światopoglądami innymi niż religijne. Jej **W mroku tajemnicy... 40 lat po śmierci bł. ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: Antoni Poniński Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.1 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/334/127 > Po czterdziestu latach od śmierci ks. Jerzego Popiełuszki wiemy więcej, ale nadal nie wszystko. Prócz niepodważalnych faktów kto został za to skazany i gdzie znaleziono ciało księdza, reszta – odtworzona mimo niedokończonych śledztw – jest bardziej wnioskowaniem z ułamkowych pewników. Zestawienie wersji oficjalnej, stanowiącej podstawę aktu oskarżenia, z kłamstwami, przemilczeniami, manipulacjami podczas rozprawy pokazuje, i to nadal tylko częściowo, jak wielowarstwowa była tzw. sprawa Popiełusz **Zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki i jego wpływ na stosunki państwo-Kościół – z perspektywy Episkopatu Polski** Autorzy: Rafał Łatka Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.3 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/319/129 > Tekst w syntetyczny sposób przedstawia podejście Episkopatu Polski do zabójstwa księdza Jerzego Popiełuszki. Podjęte zagadnienie ukazane jest w szerokim kontekście relacji państwo-Kościół. Omówiono także relacje hierarchii kościelnej z władzami komunistycznymi w ciągu kilku miesięcy po zamordowaniu kapelana Solidarności. Zwrócono uwagę, że generalne podejście Episkopatu okazało się w istocie zbyt umiarkowane i podatne na sugestie komunistów, zwłaszcza wersję wydarzeń propagowaną przez Wojciecha **Wkład bł. ks. Jerzego Popiełuszki w kaznodziejstwo patriotyczne** Autorzy: Kazimierz Panuś Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.4 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/331/131 > Kazania patriotyczne są głęboko wpisane w tradycje kaznodziejstwa polskiego. Podczas niewoli narodowej sprzyjały zachowaniu polskości, podtrzymując dążenia niepodległościowe, a w historii najnowszej przeciwstawiały się zniewoleniu komunistycznemu. W artykule ukazano istotę kaznodziejstwa patriotycznego, zestawiono jego wielkie tematy i przybliżono wkład bł. ks. Jerzego Popiełuszki: głoszenie chrześcijańskich ideałów sprawiedliwości społecznej; obronę podstawowych praw ludzkich i godności człowie **Budowanie wspólnoty rodzinnej, kościelnej i ojczystej w nauczaniu i kulcie bł. ks. Jerzego Popiełuszki – męczennika** Autorzy: Jerzy Swędrowski Rok: 2021 DOI: 10.15633/ps.4059 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/4059/3938 > Życie, posługa i męczeństwo bł. ks. Jerzego Popiełuszki wpisują się w autentyczne świadectwo, które staje się inspiracją dla kolejnych pokoleń. W kontekście męczeństwa nabierają znaczenia fakty, które w ogólnym odbiorze są powszednie i bez wielkiego znaczenia. Świadectwo męczeństwa pozwala także uniknąć tworzenia apokryficznych opowieści i przesadnego skupiania się na nieistotnych detalach. Nauczanie bł. ks. Jerzego wypływało z jego doświadczenia wzrastania w środowisku rodzinnym i kościelnym, k **Magdalena Czarnecka, Aleksandra Dopko, Paweł Kęska, Księga łask otrzymanych za wstawiennictwem błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki** Autorzy: G. Szczecina Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt20674-10 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/12929/12716 > Ksiądz Jerzy był młodym, niepozornym kapłanem posługującym w ostatnich latach swojego życia w Parafii pw.Świętego Stanisława Kostki, jednej z wielu warszawskich parafii.Takich księży było wtedy w Warszawie kilkuset, a w całej Polsce wiele tysięcy.Dał świadectwo wiernej posługi duszpasterza, który szedł tam, gdzie była jego owczarnia **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Ksiądz Jerzy Popiełuszko i jego męczeńska śmierć na łamach kontestatorskiej „Ancory” (1984–1985)** Autorzy: Mariusz Krzysztofiński Rok: 2024 DOI: 10.15804/ccniw.2024.03.11 URL: http://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/ccniw/3/ccniw311.pdf **Historyczno-patriotyczne rodowody misji ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: G. Szczecina Rok: 2021 DOI: 10.18290/RT21684-7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16268/15565 > -duszpasterskich w archidiecezji. Ostatni, pity rozdzia, przedstawia inicjatywy prawne i ustawodawcze metropolity. Dziaalno ta wyraaa si jego osobistym zaangaowaniem lub dziaaniami podejmowanymi za porednictwem synodu diecezjalnego. W rozdziale tym przedstawiono te proces intensywnego ksztatowania **Wątpliwości dotyczące okoliczności śmierci ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: W. Polak Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.2 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/326/128 > Przyjęta i obecnie powszechnie funkcjonująca wersja wydarzeń w sprawie porwania i zamordowania ks. Jerzego Popiełuszki oparta jest głównie na ustaleniach z oficjalnego śledztwa z 1984 r. oraz z procesu osób uznanych za zabójców księdza. Wszystko wskazuje na to, że jest ona nieprawdziwa. Największe zasługi w ustaleniu tego faktu należą do prokuratora Andrzeja Witkowskiego, który w latach 1991–1992 i 2001–2004 prowadził śledztwo w sprawie porwania i zabicia księdza. Odkrycia dokonane przez prokura **Blessed priest Jerzy Popiełuszko as a personal model in upbringing towards the virtue of courage** Autorzy: W. Juroszek Rok: 2023 DOI: 10.34766/fetr.v56i4.1251 URL: https://fidesetratio.com.pl/ojs/index.php/FetR/article/download/1251/835 > The work focuses on personal models in upbringing towards the virtue of courage. The purpose of the research is answering to the following question: How can we use the blessed Jerzy Popiełuszko’s example in upbringing towards the virtue of courage? The author uses the history-pedagogy biographical method. The life and activity of this martyr, cruelly murdered by the communist secret services, is duly analysed. During his whole life, Jerzy Popiełuszko demonstrated determination to follow Jesus Ch **Problemy metodologiczne w prowadzeniu badań na temat historii Kościoła katolickiego w Polsce „ludowej”. Przegląd badań, postulaty badawcze** Autorzy: Rafał Łatka Rok: 2016 DOI: 10.12775/DN.2016.1.12 URL: http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/DN/article/download/DN.2016.1.12/9389 > Problemy metodologiczne w prowadzeniu bada na temat historii Kocioa katolickiego w Polsce "ludowej". **120. rocznica powstania styczniowego. Msza św. za ojczyznę w warszawskim kościele św. Stanisława Kostki – 30 stycznia 1983 roku** Autorzy: G. Szczecina Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt20674-5 URL: https://doi.org/10.18290/rt20674-5 > Nauczanie bł. ks. Jerzego Popiełuszki wpisuje się w nurt kaznodziejstwa patriotycznego w Polsce. W latach 1982-1984 sprawował on słynne w kraju Msze św. za Ojczyznę w kościele p.w. św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu. Wyjątkowa była oprawa każdego z comiesięcznych nabożeństw, na które składała się modlitwa za Naród, śpiew, dekoracja plastyczna w prezbiterium, recytacja poezji oraz kazanie. Wszystko to było utrzymane w patriotycznym przekazie, a przede wszystkim w danym temacie, gdyż k **Echoes of Father Jerzy Popiełuszko’s Death in the Press of the Olsztyn Voivodeship (1984–1989)** Autorzy: K. Kierski Rok: 2025 DOI: 10.51974/kmw-212381 URL: https://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-212381-133859?filename=Echoes-of-Father-Jerzy-Po.pdf > Celem niniejszego artykułu jest próba przedstawienia reakcji prasy wydawanej na terenie województwa olsztyńskiego w latach 1984–1989 na wydarzenia związane z uprowadzeniem a następnie zamordowaniem kapelana "Solidarności" ks. Jerzego Popiełuszki. W oparciu o gazety proweniencji komunistycznej tj. „Gazeta Olsztyńska” i „Dziennik Pojezierza” oraz prasę bezdebitową wydawaną w podziemiu przez działaczy opozycji demokratycznej przeanalizowano treści artykułów dotyczących porwania kapłana, jego poszuk **Nauczanie historii Kościoła w katechetyce polskiej lat 1919-1957** Autorzy: Jerzy Bagrowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7125 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7125/6675 > - **Po prostu jestem z tymi ludźmi. Działalność ks. Jerzego Popiełuszki w latach 1980–1984** Autorzy: Karol Chwastek Rok: 2026 DOI: 10.4467/25434942ws.25.008.23628 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/019e2bad-1196-7336-9466-24b0aed15a74/pobierz > Posta kapana z oliborza bya ju wielokrotnie przedstawiana w licznych publikacjach **Romuald Traugutt – przykład patriotycznej postawy w kazaniu bł. ks. Jerzego Popiełuszki z Mszy św. za Ojczyznę 29 stycznia 1984 roku** Autorzy: G. Szczecina Rok: 2019 DOI: 10.18290/rt.2019.66.4-9 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/5308/4497 > Kazania, które głosił bł. ks. Jerzy Popiełuszko w trakcie słynnych Mszy św. za Ojczyznę (1982-1984), poświęcał wielu tematom. Dotyczyły one głównie ponadczasowych wartości człowieka i społeczeństwa (prawda, wolność, sprawiedliwość, solidarność, męstwo, miłość). Wśród prezentowanych tematów obecna była również tematyka narodowo-historyczna i patriotyczna. Wyjątkową okazją do tego były rocznice. W żoliborskim kościele p.w. św. Stanisława Kostki, gdzie posługiwał Błogosławiony, w wyjątkowy sposób c **Reaktionen der Kirchen auf Populismus. Ein Blick aus der Perspektive der Kirche in Polen** Autorzy: Jerzy Gocko Rok: 2017 DOI: 10.18290/RT.2017.64.3-5 URL: http://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/7707/7817 > Reakcja Kościola na populizm. Spojrzenie z perspektywy Kościola w Polsce Przedmiotem artykulu jest odpowiedź Kościola w Polsce na zjawisko populizmu, a w szczegolności na populistyczny styl w polityce. Za jego punkty charakterystyczne przyjeto traktowanie oponentow politycznych w kategoriach wrogow oraz niechec do obcych (migrantow i uciekinierow). W realizacji celow badawczych poddano analizie list biskupow polskich o patriotyzmie Chrześcijanski ksztalt patriotyzmu oraz reakcje Kościola w Polsc **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Służba wojskowa kleryków w latach 1959-1980. Jerzy Popiełuszko - alumn żołnierz** Autorzy: Stanisław Paszkowski Rok: 2010 DOI: 10.52097/wpt.3121 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/3121/3000 > Brak abstraktu **Wolność chrześcijańska w życiu i przepowiadaniu bł. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: W. Zyzak Rok: 2021 DOI: 10.15633/ps.4058 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/4058/3937 > Wolność należy do istotnych pojęć duchowości chrześcijańskiej. Wolność była też ważnym wymiarem życia i nauczania bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Autor artykułu analizuje wolność w filozoficzno-teologicznym i kulturowym wymiarze, głównie jako wolność „do” czegoś i wolność „od” ograniczeń. Te wymiary są splecione z analizą wolności w sensie narodowym i politycznym. **Phenomenon of Polish Religious Architecture of the End of the Twentieth Century** Autorzy: Ewa Węcławowicz-Gyurkovich Rok: 2019 DOI: 10.1088/1757-899X/471/2/022004 > It is truly difficult to find another European country where over two thousand churches were built over the last thirty years. This boom in religious architecture in our country, which is compared to the times of the very dawn of Christianisation, or to the period between the World War I and II, when Poland regained independence after the period of partitions, should be associated predominantly with the figure of Karol Wojtyła – the Polish Pope. He encouraged crowds of investors and residents of **„Pod wielkim wrażeniem Prymasa”. Wpływ kard. Stefana Wyszyńskiego na życie ks. Jerzego Popiełuszki** Autorzy: Milena Kindziuk Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15290 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15290/13484 > Celem niniejszego artykułu jest zbadanie, jaki wpływ kard. Stefan Wyszyński wywarł na życie ks. Popiełuszki oraz udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy oddziaływanie prymasa było na tyle istotne, że odegrał on przełomową rolę w kapłaństwie i w działalności ks. Jerzego. Do przeprowadzenia badań posłużono się metodą analizy dokumentów oraz innych źródeł historycznych, pomocne okazały się również relacje ustne świadków opisywanych wydarzeń. W konkluzji stwierdzono, że prymas Wyszyński odegrał przeło **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **The Church in Poland in Jerzy Giedroyc's Kultura** Autorzy: Iwona Hofman Rok: 2016 DOI: 10.5406/POLISHREVIEW.61.4.0075 > Research Article| December 01 2016 The Church in Poland in Jerzy Giedroyc’s Kultura Kościół na łamach paryskiej Kultury w latach 1946–2000 [The Church on the pages of the Parisian Kultura in the years 1946–2000], (Kraków and Paris: Instytut Książki and Instytut Literacki Kultura, 2015), selection, compilation and afterword by Tomasz Dostatni, 428 pp. ISBN 9788361005346. Iwona Hofman Iwona Hofman Maria Curie-Skłodowska University, Lublin Iwona Hofman is a professor at the Uniwersytet Marii Curie- **Warszawski Konwikt Teologiczny pod zarządem księży misjonarzy (1918-1939)** Autorzy: W. Umiński Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.86.541-574 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7401/8029 > -- **„Tygodnik Powszechny” o ks. Jerzym Popiełuszce w roku 1985** Autorzy: Alicja Wrzyszcz Rok: 2025 DOI: 10.15804/ccniw.2025.04.04 URL: https://czasopisma.marszalek.com.pl/uploads/periodicals/ccniw/2025/ccniw404.pdf **Błogosławiony ks. Jerzy Popiełuszko jako wzór osobowy w wychowaniu do chrześcijańskiej dojrzałości** Autorzy: W. Juroszek Rok: 2023 DOI: 10.12775/spi.2023.4.009 URL: https://apcz.umk.pl/SPI/article/download/44590/37181 > Problematyka tekstu koncentruje się wokół roli wzorów osobowych w wychowaniu do wartości. Celem artykułu jest udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie badawcze: Jak wychowywać młodzież do chrześcijańskiej dojrzałości kierując się wzorem błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki? W rozważaniach odwołano się do koncepcji chrześcijańskiej dojrzałości autorstwa Mariana Nowaka. Wykorzystano metodę biografii historyczno-pedagogicznej. Na podstawie wybranych opracowań i tekstów źródłowych poświęcony **Modernity and Compromise: The Church of St. Michael the Archangel in Warsaw and its Designer Władysław Pieńkowski** Autorzy: Wojciech M. Głowacki Rok: 2019 DOI: 10.5604/01.3001.0013.3356 > Despite the considerable influence he exerted on post-war church architecture in Poland, the designer Władysław Pieńkowski (1907–1991) is today an altogether forgotten figure. The current paper outlines his biography and his early oeuvre; this is because his experience in designing office blocks and industrial plants gained while working under the supervision of the most outstanding Polish architects of the mid-20th century, was to be of key importance to his later, independent designs for eccle **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Szkic do obrazu kapłana w prasie PRL z lat 1982–1984** Autorzy: Antoni Poniński Rok: 2023 DOI: 10.56583/frp.1961 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1961/1966 > The article presents the way Catholic priests were perceived and written about in Polish magazines in the first years after the introduction of martial law in Poland (1982-1984). At first the press, whose representatives were approved by the communist authorities, avoided sharp judgments about priests. The notorious ruthless attacks against bishop Ignacio Tokay and priest Sylwester Zych constituted an exception. The sanctions against priests who were sentenced for criticizing martial law were no **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Audycje Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa o ks. Jerzym Popiełuszce od porwania do pogrzebu (19 X–3 XI 1984 roku)** Rok: 2021 DOI: 10.21697/kmt.46.5 URL: https://kmt.uksw.edu.pl/media/pdf/46_Czaczkowska.pdf > Porwanie, śmierć i pogrzeb ks. Jerzego Popiełuszki jesienią 1984 roku były ważnym tematem audycji Rozgłośni Polskiej RWE. Z kwerendy audycji zarchiwizowanych na portalu Polskiego Radia wynika, że od 19 października do 3 listopada 1984 roku sprawie ks. Popiełuszki RWE poświęciła zarówno audycje cykliczne, specjalne oraz emitowała wcześniejsze relacje (transmisje) m.in. kazań, rozważań, nabożeństw, prowadzonych przez ks. Jerzego Popiełuszkę, a także m.in. Mszy św. pogrzebowej. Wśród materiałów prz **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Kościół katolicki w Polsce pod rządami komunistów** Autorzy: Bożena Bankowicz Rok: 2021 DOI: 10.12797/politeja.13.2016.45.14 URL: https://journals.akademicka.pl/politeja/article/download/2104/2187 > Catholic Church in Poland under the rule of communists After the Second World War in Poland was established communist regime. Polish Catholic Church has found in a difficult situation, because official ideology of state became atheistic Marxism‑Leninism. Formal principles of separation between state and Church, freedom of conscience and religion became a facade hiding the atheistic program of regime and its will of rooting out of religion and Church from society. It was already in September 194 **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Kościół wobec pamięci zbiorowej Polaków. Millenium chrztu Polski – studium przypadku** Autorzy: Paweł Stachowiak Rok: 2025 DOI: 10.14746/pp.2025.i.7 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/download/51515/41849 > Kościół katolicki jest w dzisiejszej Polsce jednym z ważniejszych podmiotów polityki pamięci. Jest ona definiowana jako działania na rzecz ukształtowania pamięci zbiorowej społeczeństwa poprzez ustanowienie dominującego tonu w publicznym dyskursie o przeszłości. Zdobycie uprzywilejowanej pozycji w walce o kształt tej pamięci stało się przejawem nie tylko ambicji rozmaitych instytucji i środowisk, ale również wyrazem realistycznego przeświadczenia, które każe w przeszłości, a raczej w jej ocenie **Polscy duchowni jako ofiary KL Gusen** Autorzy: P. Skibiński Rok: 2025 DOI: 10.12775/stw.2018.02.01 > Obóz koncentracyjny KL Gusen był jednym z miejsc eksterminacji polskiego duchowieństwa, szczególnie rzymskokatolickiego. Na około 34 tys. przetrzymywanych w nim Polaków około 300 byli to duchowni (według niepełnych danych). Wielu uwięziono zarówno ze względu na przynależność do polskich elit narodowych, których unicestwienie zakładała ludobójcza polityka niemieckiego reżimu narodowosocjalistycznego, jak i z przyczyn religijnych. Praktyki religijne były w obozie zakazane, groziła za nie kara śmie **Dwa posoborowe projekty reorganizacji struktur kościelnych w Polsce z drugiej połowy lat sześćdziesiątych XX wieku** Autorzy: M. Białkowski Rok: 2017 DOI: 10.15762/zh.2017.39 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2017.39 > Archiwum Archidiecezjalne Warszawskie, polskie prowincje kocielne, podzia administracyjny Kocioa katolickiego **Kościół rzymskokatolicki w Polsce w świetle zarzutów – krytycznych uwag** Autorzy: Kazimierz Ogorzelec Rok: 2021 DOI: 10.25167/sth.2132 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/2132/3874 > Artykuł jest krytycznym spojrzeniem na dzisiejszy Kościół rzymskokatolicki w Polsce. Podjęto w nim próbę wskazania historycznych uwarunkowań (i roli w nich Kościoła rzymskokatolickiego) jako bardzo prawdopodobne przyczyny stanu i kształtu dzisiejszego Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce, w tym jakości wiary oraz charakteru polskiego katolicyzmu. Jest to studium historyczno-teologiczno-socjologiczne, którego metodologia oparta jest na krytycznej analizie historycznej: przyczynowo-skutkowej. W a **Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis. Święci, błogosławieni, słudzy Boży związani z zachodniopomorską i lubuską ziemią** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2025 DOI: 10.18276/978-83-7972-950-0 URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-950-0 > Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis Saints, blesseds, servants of God associated with the West Pomeranian and Lubusz lands The history of the Catholic Church is marked by the stories of saints who were able to fully realise the Gospel of Jesus Christ in their lives or suffered martyrdom for their faith. They are intercessors with God and the best reformers of the Church. They are therefore role models for the faithful. This study fits into the anniversaries celebrated in the Szczecin-Ka **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Metamorfozy koloru i stałość inspiracji. Uwagi o wystroju i wyposażeniu sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego w Kobylance** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.spec.4 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9389/8314 > Kościół parafialny w Kobylance, pełniący funkcję sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego, nie budził jak dotąd większego zainteresowania historyków i historyków sztuki. Fundacji niewielkiej świątyni murowanej podjął się wojewoda sandomierski, Jan Wielopolski (zm. 1774), a budowę, zapewne według projektów Francesco Placidiego, przeprowadzono w latach ok. 1743-1750. Architekt był odpowiedzialny także za projekty przykościelnej dzwonnicy oraz pięciu ołtarzy. Główna nastawa mieszcząca obraz Ukrzyżowaneg **Budowa kościoła jako przejaw społecznej inicjatywy w schylkowej fazie Prl (1983-1989) - na przykładzie diecezji kieleckiej** Autorzy: B. Wojtasik Rok: 2012 DOI: 10.52204/np.2012.118.67-89 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4148/4859 > Ogłoszenie stanu wojennego przez gen. Jaruzelskiego w grudniu 1981 r. doprowadziło do ogólnopolskiego załamania spontanicznych inicjatyw obywatelskich, związanych z ruchem „Solidarność”. Ubezwłasnowolnione społeczeństwo zostało zatomizowane i zmuszone do radzenia sobie z trudnościami życia codziennego. Społeczeństwo polskie potrafiło jednak zorganizować się samodzielnie przynajmniej w jednej dziedzinie – budownictwie sakralnym. Zjawisko to ma miejsce w całym kraju – także w diecezji kieleckiej. **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Rozwój organizacji kościelnej na Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1965** Autorzy: M. Chorzępa Rok: 1965 DOI: 10.52204/np.1965.22.113-149 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6340/6541 > W artykule przestawiono dwudziestolecie Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej. Omówiono w nim stan organizacji terytorialno-kościelnej, zwracając uwagę na kwestię zniszczonych kościołów. Opisano trudy odbudowy życia religijnego Gorzowskiej Administracji Kościelnej. Przestawiono posługę administratorów apostolskich: ks. Edmunda Nowickiego, ks. Tadeusza Załuczkowskiego, ks. Zygmunta Szelążka oraz biskupów: ks. Teodora Benscha i ks. Wilhelma Pluty. **Aktywność duszpasterska arcybiskupa Jerzego Stroby w archidiecezji poznańskiej (1978-1996)** Autorzy: Łukasz Kędzierski Rok: 2021 DOI: 10.18290/RT21684-6 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16267/15564 > Wydzial Teologii, Instytut Historii Kościola i Patrologii; promotor rozprawy doktorskiej: ks. dr hab. Leszek Wilczynski **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Prymas Stefan Wyszyński i Episkopat Polski, red. R. Łatka, D. Zamiatała, Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Wydawnictwo Instytutu Pamięci Narodowej, Warszawa 2023, ss. 350** Autorzy: A. Dziuba Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15300 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15300/13492 > Problematyka Kościoła katolickiego w Polsce aktualna jest na przestrzeni całych jego dziejów. To przecież znak chrztu Mieszka I i jego książęcego dworu oraz dalsza ekspansja ewangelizacji sprawiły, iż Orędzie przenikało do wszystkich sfer życia indywidualnego i społecznego. Z różnym natężeniem, ale przez wiele wieków, był to znaczący element cywilizacyjnych i kulturowych dziejów Polski. W tym miejscu to tylko stwierdzenie bezspornego faktu, a nie jego ocena czy jakiekolwiek wartościowanie, i to **Henryk Dominiczak, Organy Bezpieczeństwa PRL w walce z Kościołem katolickim 1944-1990. W świetle dokumentów MSW, Warszawa 2000** Autorzy: Robert Murzyn Rok: 2002 DOI: 10.15633/FHC.1351 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1351/1249 > Review: Henryk Dominiczak, Security Organs o f the Communist Poland in the warfare with Catholic Church in the light o f documents o f Ministry o f the Security and Interior , Warszawa 2000 **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Wincenty Zakrzewski o roli Kościoła w dziejach Polski** Autorzy: Joanna Pisulińska Rok: 2022 DOI: 10.12775/kliopl.2021.05 URL: https://apcz.umk.pl/KLIOPL/article/download/37131/31623 > Przedmiotem analizy jest obraz dziejów Kościoła w pracach historycznych Wincentego Zakrzewskiego (1844–1918). Ten wnikliwy badacz dziejów XVI stulecia wiele miejsca w swych rozważaniach poświęcał roli polskiego duchowieństwa w dziejach Polski. W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się również stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Zapatrywania historyka krakowskiego zostały ukazane na tle ówczesnej myśli historycznej. **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **DEO ET POPULO – Arcybiskup Romuald Jałbrzykowski** Autorzy: Tadeusz Kasabuła Rok: 2020 DOI: 10.15290/pnib.2020.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11567/1/T_Kasabula_DEO_ET_POPULO_Arcybiskup_Romuald_Jalbrzykowski.pdf **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Ways of shaping love for God and people and historical memory during the Year of St. Stanislaus Kostka** Autorzy: Wojciech Kućko Rok: 2022 DOI: 10.34766/fetr.v49i1.1063 URL: https://fidesetratio.com.pl/ojs/index.php/FetR/article/download/1063/715 > The aim of the article is to show the many various ways in which the Year of St. Stanislaus Kostka, announced in 2018 on the occasion of the 450th anniversary of his death, was celebrated, and how were the ways of shaping love for God and people during that time. The article presents a review of the most important facts about the main jubilee celebrations in Poland and abroad which were also possibilities to build the historical memory. The year of St. Stanislaus Kostka was part of a long tradit **A Servant of God, the Church and Homeland. On the tenth death anniversary of Archbishop Marian Oleś 1934-2005** Autorzy: W. Żurek Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12089 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12089/10558 > On 24 May 2005 Archbishop Marian Ole died suddenly in Warsaw at the age of 70 with 44 years of priesthood and 18 years of the Episcopal ministry in the service of the Holy Father and the Holy See. His mortal remains were buried in the Polish Necropolis-at Powzki Cemetery in Warsaw. *** As a Pole by birth, he lived in his homeland only fi ve years. He was born on 8 December 1934 on the feast of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary in Cendrowizna, in the parish of Miastkowo in the **Rola terytorialnego zakorzenienia historycznego w kształtowaniu praktyk religijnych w parafiach katolickich w Polsce** Autorzy: P. Śleszyński, Wojciech Sadłoń, M. Kowalski, Piotr Łysoń, T. Żukowski, Łukasz Prażmo Rok: 2024 DOI: 10.7163/przg.2023.4.2 URL: https://rcin.org.pl/Content/240173/WA51_276423_r2023-t95-z4_Przeg-Geogr-Sleszyn.pdf > Celem pracy jest wyjaśnienie, czy i w jaki sposób czynniki historyczne mogą odgrywać rolę w kształtowaniu praktyk religijnych oraz jaka może być w tym rola współczesnej urbanizacji i modernizacji. W analizach wykorzystano unikalne dane dotyczące frekwencji na mszy świętej w latach 2016‑2018, liczone we wszystkich 10,0 tys. parafii w Polsce. Dane te analizowano w podziale na regiony uwarunkowane historycznie oraz w podziale na współczesne typy obszarów pod względem intensywności procesów urbaniza **Wróciła sława twoja, Vratislavia, Wrocławiu! Więzi kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, z Dolnym Śląskiem, red. G. Sokołowski, S. Wróblewski, Wydawnictwo Episteme, Wrocław – Lublin 2023, ss. 815** Autorzy: A. Dziuba Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15301 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15301/13493 > Kościół katolicki jest najstarszą i najdłużej działającą instytucją na ziemiach polskich. Jego początki łączą się z powstawaniem i tworzeniem państwa polskiego. Pozostaje też strukturą trwałą, zachowującą swoją historyczną ciągłość, czego z uwagi na okres zaborów nie można powiedzieć o dziejach państwa. Zmieniające się na przestrzeni wieków ustroje społeczno-polityczne wpływały także na kształt relacji władza państwowa – Kościół, jednak zawsze stanowiła ona ważny czynnik budowania ładu społeczne **Ara Patriae. Dzieje grobu św. Stanisława w katedrze na Wawelu** Autorzy: M. Rożek Rok: 1979 DOI: 10.15633/ACR.2991 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/analectacracoviensia/article/download/2991/2860 > kaplicy- **ROLA KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO W PRZEMIANACH SPOŁECZNO-POLITYCZNYCH POLSKI LAT 80** Autorzy: Justyna Jarosz Rok: 2025 DOI: 10.21697/stv.16514 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stv/article/download/16514/14329 > Niniejszy artykuł przedstawia rolę Kościoła katolickiego w Polsce w kontekście kluczowych wydarzeń społeczno-politycznych lat 80. XX w. Punktem wyjścia są protesty robotników z sierpnia 1980 r., które doprowadziły do powstania NZSS „Solidarność”. Artykuł analizuje, w jaki sposób Kościół wspierał dialog, stwarzał przestrzeń dla mediacji i społecznego wsparcia. Szczególną uwagę poświęcono okresowi stanu wojennego (1981–1983), kiedy to Kościół stał się jednym z nielicznych bastionów niezależności i **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **KS. ANRDZEJ ZUBERBIER, Gdy zajął z Nim miejsce u Stołu..., Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, Warszawa 1988** Autorzy: J. Królikowski Rok: 1993 DOI: 10.21906/RBL.1074 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1074/1167 > — **Pasterze niezłomni i błogosławieni** Autorzy: Andrzej Proniewski Rok: 2020 DOI: 10.15290/pnib.2020 **Przeciw-historia Polski 1956–1993: Kościół, państwo, aborcja** Autorzy: Izabela Desperak Rok: 2026 DOI: 10.18778/0208-600x.96.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/sociologica/article/download/27939/28593 > The paper is a review article on Marcin Kościelniak’s volume titled Aborcja i demokracja. Przeciw-historia Polski 1956–1993 [Abortion and Democracy: The Anti-History of Poland 1956–1993], Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2024 **Ksiądz infułat Zdzisław Król – wybitna postać Kościoła warszawskiego** Autorzy: Józef Mandziuk Rok: 2022 DOI: 10.21852/sem.2022.1.10 URL: https://doi.org/10.21852/sem.2022.1.10 > The present study aims at presenting the figure of Mitered Prelate, Reverend Zdzisław Król, PhD, who devoted his life to the Church of Warsaw. An enlightened and educated man, an excellent priest, outstanding preacher and experienced curia clerk, Reverend Zdzisław Król strived to commemorate places and events of historical significance to the Polish nation, especially those related to the Katyn massacre. As chancellor of the metropolitan curia, he defended priests persecuted by the Security Serv **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Katolicyzm i Wielka Wojna. Upamiętnienie poległych i tożsamościowe konstrukty w Europie Środkowej na przykładzie kościołów św. Jadwigi w Opawie i św. Brunona w Giżycku** Autorzy: J. Gorzelik Rok: 2020 DOI: 10.12775/SDR.2020.2.03 > Artykul skupia sie na wykorzystaniu pamieci o poleglych w I wojnie światowej przez inicjatorow budowy kościolow w Opawie na Śląsku i Gizycku w Prusach Wschodnich. Po omowieniu architektury, wystrojow i publicznych rytualow zaprezentowano analize tozsamościowych dyskursow wyznaczających kontekst powstania obiektow i zinterpretowano sposoby zarządzania kapitalem symbolicznym przez elity katolickie. **W obronie chrześcijańskiej Polski i Europy – Kościół katolicki w 1920 roku** Autorzy: Jan Żaryn Rok: 2020 DOI: 10.31338/UW.9788323548348.PP.79-96 > Powstała na stulecie Bitwy Warszawskiej publikacja ukazuje tę największą w dziejach Polski batalię w szerokim kontekście historycznym i kulturowym. Jej motywem przewodnim jest triumf militarny, na który złożyły się gigantyczny wysiłek całego narodu **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Najnowsza historia Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego** Autorzy: Doroteusz Sawicki Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.14 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17498/1/Elpis_1_1999_D_Sawicki_Najnowsza_historia_Polskiego_Autokefalicznego_Kosciola_Prawoslawnego.pdf **Śp. ks. Jerzy Wirszyłło (1901–1990)** Autorzy: J. Jezierski Rok: 1990 DOI: 10.21906/RBL.2224 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2224/2312 > — **Z dziejów seminariów warszawskich w dawnej diecezji poznańskiej. Biskupi oraz inni przedstawiciele znamienitych rodów doby staropolskiej w gronie wychowanków seminarium externum i seminarium internum Misjonarzy św. Wincentego à Paulo przy kościele Świętego Krzyża w Warszawie (1675/1676-1864/1865)** Autorzy: K. Prokop Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2016.11.6 URL: https://doi.org/10.14746/e.2016.11.6 > Until 1798 Warsaw remained in the diocese of Poznań despite taking over from Cracow numerous functions of a capital city in the 17th and 18th centuries (nominally it never became the capital of the Polish-Lithuanian Commonwealth). During this time two seminaries ran by the Missionaries of St. Vincent de Paul functioned in Warsaw: Seminarium Internum and Seminarium Externum. They were founded in 1675-1676 and educated – especially the latter one – a large group of clergy who later held prominent **Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020). Historyk Kościoła i archiwista** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.140.275-309 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5605/8366 > Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020) był historykiem Kościoła, który zajmował się dziejami archidiecezji poznańskiej w XIX i XX w. Jego liczne publikacje poświęcone były zwłaszcza Akcji Katolickiej. Prowadził działalność dydaktyczną w zakresie nauk teologicznych. Zajmował się również kwestiami archiwalnymi. **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich. **Kościół ewangelicki w Kole. Dzieje budynku w XIX i XX wieku** Autorzy: Andrzej Mendrok Rok: 2016 DOI: 10.4467/27204006pmo.16.004.16475 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22085/ > Pobyt ewangelików w Kole odnotowano już w XVI wieku, jednakże dopiero od końca XVIII wieku zaczyna się właściwy proces osiedlania ich w Kole i okolicach. Od początku XIX wieku rozpoczynają się starania o wybudowanie świątyni. Niniejszy artykuł traktuje o losach świątyni ewangelickiej od momentu jej wybudowania, niemalże po współczesność. Burzliwe dzieje Polski odcisnęły również swoje piętno i na ewangelikach kolskich, i na ich świątyni. Evangelical church in Kolo. History of the building in the **Jego Ekscelencja Biskup Doktor Ryszard Karpiński (1935-2024), duszpasterz Polonii, przewodnik i przyjaciel** Autorzy: Edward Walewander Rok: 2024 DOI: 10.18290/sp2445.18 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/856/1063 > In memoriam **Prace ks. Bolesława Przybyszewskiego dla diecezji krakowskiej** Autorzy: W. Murawiec Rok: 1998 DOI: 10.15633/FHC.1223 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1223/1130 > The article contains an overview of Rev. prof. Boleslaw Przybyszewski's work for the Krakow diocese. **Władze państwowe wobec Kościoła rzymskokatolickiego w powiecie opatowskim w latach 1933-1939** Autorzy: Bogdan Stanaszek ks. Rok: 2024 DOI: 10.31743/abmk.13738 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.13738 > W artykule przedstawiono jak w świetle sprawozdań starosty prezentował się Kościół rzymskokatolicki na terenie powiatu opatowskiego w latach 1933-1939. Niektóre informacje uzupełniono dokumentami z archiwów kościelnych. Problematykę zgrupowano wokół dwóch kwestii: problemów wewnętrznych Kościoła oraz styku spraw publicznych i wyznaniowych. W tej pierwszej grupie mieściły się uroczystości kościelne, inwestycje budowlane, ale też konflikty w parafiach, problemy dotyczące bezpieczeństwa oraz zmiany **Tomasz Krok, Antymasońska komórka Episkopatu Polski (1946–1952), wyd. 2 popr. i uzup. LTW, Łomianki 2017, s. 432** Autorzy: M. Kozłowski Rok: 2019 DOI: 10.15290/sp.2019.27.13 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/9119/1/Stud_Podl_27_2019_M_Kozlowski_Tomasz_Krok_Antymasonska_komorka_Episkopatu_Polski.pdf **Impact of the election of Pope John Paul II on the attitude of state authorities to the Catholic Church in Western Pomerania. Methods and examples** Autorzy: Dariusz Śmierzchalski-Wachocz Rok: 2020 DOI: 10.18276/skk.2020.27-29 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/18845.pdf > 16 października 1978 roku wybór papieża Polaka – Jana Pawła II przebudził Kościół katolicki w Polsce i samo społeczeństwo. Natomiast pierwsza pielgrzymka do Ojczyzny w 1979 roku, do której nie mogło dojść w 1966 roku w osobie papieża Pawła VI, ośmieliły Polaków, w tym także ludzi Kościoła. Wybór papieża Polaka przełożył się na prawdziwy bum powołaniowy w Polsce, w tym w seminarium paradyskim, nad którym nie były w stanie zapanować władze komunistyczne. Natomiast pierwsza pielgrzymka Jana Pawła I **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **Ikonografia witraży Wiktora Ostrzołka w gdańskim kościele Mariackim (1977–1980)** Autorzy: Jacek Friedrich Rok: 2021 DOI: 10.26881/porta.2021.20.09 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/6409/5827 > In 1966, a commemorative decoration appeared inside St Mary’s Church in Gdansk: its main component was the painting showing Poland’s Baptism placed in the chancel. Meanwhile, a pillar by the Priests’ Chapel was decorated with a standard bearing striped concentration camp uniform cloth with numbers of priests -prisoners in Nazi camps. This referred directly to the décor of the Priests’ Chapel created not long before, and in which Polish priests murdered during WW II had been commemorated in 1965.

[object Object]