Kościół bł. Doroty z Mątów

Historia parafii Kościół bł. Doroty z Mątów w Elbląg udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: elbląska. --- ### Publikacje naukowe **“Hagiological Patronage” – a Theological Reflection on the Traces of Memory of Blessed Dorothy of Mątowy (in Poland)** Autorzy: Katarzyna Parzych-Blakiewicz Rok: 2023 DOI: 10.31648/sw.8586 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sw/article/download/8586/7228 > The article presents the issue of holiness shown in the patronage of a medieval mystic and recluse living in Prussia (today's northern Poland). The study is included in the current reflection on the teaching of Francis on the universal call to holiness. The aim of the undertaken research is to define the relevance of the model of holiness presented by Blessed Dorota of Mątowy (1347-1394). The arguments are based on two sets of information: a map of Dorota's Polish places of worship and a work de **Lech Łbik. Kult błogosławionej Doroty w Prusach krzyżackich [The Cult of the Blessed Dorothea in the Teutonic Order’s Prussia]. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki, 2022. 183 pp., 1 tab., summary. ISBN: 978-83-66941-21-2.** Autorzy: Radosław Biskup Rok: 2024 DOI: 10.12775/om.2024.025 URL: https://doi.org/10.12775/om.2024.025 **Charakterystyka doświadczeń mistycznych bł. Doroty z Mątów na podstawie historycznych źródeł autorstwa Mistrza Jana z Kwidzyna** Autorzy: M. Kowalczyk Rok: 2014 DOI: 10.31648/SW.156 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sw/article/download/156/121 > Objawienia Doroty oraz historię jej życia przedstawił Jan z Kwidzyna w trylogii składającej się z: Liber de vita venerabilis – 237 rozdziałów opowiadających o latach młodzieńczych, małżeństwie, wychowaniu dzieci, pielgrzymkach i towarzyszących tym latom życia przeżyciach duchowych, Apparitiones seu liber de festis – zawierającej wizje Świętej otrzymane w dni świą­teczne roku kościelnego oraz Septililium – zawierającej 7 traktatów o dowodach łask mistycznych otrzymanych przez Dorotę i o jej wyzna **Kierownictwo duchowe w praktyce bł. Doroty z Mątów Wielkich** Autorzy: S. M. Jana od Trójcy Przenajświętszej OVE Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.16 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/329/142 > Artykuł jest analizą biernego i czynnego kierownictwa duchowego bł. Doroty z Mątów Wielkich (1347–1494), będącego najważniejszym sposobem realizacji jej misji w Kościele powszechnym – tzw. misja dorotańska. Wyakcentowano płynne przechodzenie od pierwszego do drugiego rodzaju kierownictwa, wykazano jego walory, opisano kilka reprezentatywnych przypadków, a także wykazano potrzebę intensyfikacji dalszych badań dorotańskich oraz działań organizacyjno-prawnych, w celu ogłoszenia błogosławionej dokto **Aktualność wskazań błogosławionej Doroty dla człwoeika XXI wieku** Autorzy: A. Majewska Rok: 2019 DOI: 10.12775/splp.2019.017 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/SPLP/article/download/SPLP.2019.017/24935 > Przykładem „nieprzeciętnej świętości” jest znana na Pomorzu postać błogosławionej Doroty z Mątów Wielkich, która urodziła się w Mątowach Wielkich 25 stycznia 1347 roku. W wieku siedemnastu lat Dorota wychodzi za mąż. Sakrament małżeństwa ma przybliżyć ją do doskonałości. Życie przyszłej rekluzy poznajemy dzięki trzem podstawowym dziełom łacińskim: Żywot Doroty z Mątów, Siedmiolilie Doroty z Mątów (1347–1394) oraz Księga o świętych, wszystkie autorstwa Jana z Kwidzyna. Aktualność przesłania jej o **Sanctity of married female mystics from the North: Bridget of Sweden and Dorothy of Montau** Autorzy: H. Misztal Rok: 2012 DOI: 10.7220/2335-8785.41(69).2 URL: http://dx.doi.org/10.7220/2335-8785.41(69).2 > two mystics of Northern Europe, that the married life and the family can be a good way of becoming a saint. In order to provide sufficient evidence for the subject “Sanctity of cation and canonisation processes have been researched. Also, an analysis of the relevant literature has been carried out, with the focus on the sources regarding the lives of these two mothers of large families, St Bridget of Sweden, and Blessed Dorothy of Poland. Both Poland and Sweden are bound by a friendly relationsh **Drewniany kościół św. Doroty w Grochowach. Przyczynek do dziejów nieistniejącej świątyni** Autorzy: Łukasz Trocha Rok: 2021 DOI: 10.4467/27204006pmo.21.014.15465 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21169/ > W XIV w. Grochowy (wieś w pow. konińskim, gm. Rychwał) były własnością biskupów lubuskich. Prawdopodobnie za ich sprawą utworzono tam parafię oraz wybudowano pierwszy kościół. W końcu XV w. wieś trafiła w ręce lokalnej szlachty. Stary obiekt był zrujnowany, dlatego za sprawą dziedziczki Żychlińskiej na początku XVI w. wybudowano drugą drewnianą świątynię. Jej główna bryła (konstrukcja zrębowa) mogła przetrwać do początku XX w. Ze źródeł wynika, że kościół składał się z nawy, prezbiterium, zakrys **„Żywot bł. Doroty z Mątów Jana z Kwidzyna”, przeł. bp Julian Wojtkowski, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2012** Autorzy: M. Kowalczyk Rok: 2020 DOI: 10.31648/sw.2850 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sw/article/download/2850/4048 > liczy 427 stron i skada si z wykazu skrtw uytych do oznaczenia poszczeglnych rde, wprowadzenia, wstpu, siedmiu ksig przedstawiajcych w rozdziaach wydarzenia z ycia b. Doroty z Mtw, modlitwy na uproszenie zrozumienia tej ksigi, tablicy Jana z Kwidzyna, wykazu rde, kalendarium ycia Doroty z Mtw (1347-1394), skorowidza nazwisk, miejscowoci i rzadkich wyrae, spisu rozdziaw oraz posowia **Relacja kwidzyńskiej rekluzy bł. Doroty z Mątów Wielkich i wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Konrada von Wallenroda** Autorzy: Małgorzata Parcheniak Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.7 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.7 > Niniejszy artykuł jest próbą analizy relacji, łączącej bł. Dorotę z Mątów Wielkich (1347-1394) i wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego w Prusach Konrada von Wallenroda (ok.1330/1340-1393), z uwzględnieniem: literackich, historycznych i teologiczno-mistycznych aspektów tego problemu. Opis relacji tych osób na tych płaszczyznach, pozwala na sformułowanie następujących wniosków: 1/ przekazy historyczny i literacki o problemie są rozbieżne; 2/ Konrad von Wallenrod był głową państwa zakonu krzyżackie **Wstęp do badań nad pismami Doroty z Mątaw** Autorzy: Teresa Kujawska-Komender Rok: 1957 DOI: 10.52204/np.1957.5.84-32 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7194/6841 > -- **Versuch einer Geschichte u. Beschreibung der evangelischen Hauptkirche zu St. Marien in Elbing** Autorzy: Döring Gottfried > Historia kościola św. Marii Panny w Elblągu.Ksiązka zawiera dodatki (Beilagen) - 24 strony. **Organs at the church of St. Nicholas in Elbląg from the late 18th century until 1945** Autorzy: Bartosz Skop Rok: 2020 DOI: 10.51974/KMW-134781 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-134781-63043?filename=Organs at the church of.pdf > The St. Nicholas parish church in Elbląg, currently the Elbląg diocese cathedral, is a unique building in every respect. Until today, it remains the most important element of the town and reflects its turbulent history. Since its erection, the church was an important centre of liturgical music. The paper discusses the changes in the organ instruments of the largest Elbląg church after the fire of 26 April 1777 until 1945. Their story has remained largely unknown until today. It is particularly s **Zmagania błogosławionej Doroty z Mątów Wielkich z oficjałem pomorskim diecezji włocławskiej Henrykiem z Kamienia** Autorzy: Małgorzata Parcheniak Rok: 2021 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.23.26 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.23.26 > Niniejszy artykuł jest próbą analizy przyczyn, przebiegu i skutków konfliktu zaistniałego pomiędzy oficjałem pomorskim diecezji włocławskiej Henrykiem z Kamienia a Dorotą z Mątów Wielkich, na podstawie wydań krytycznych zebranych dzieł dorotańskich. Opis zmagań obu stron konfliktu doprowadził i w tym przypadku do ujawnienia się i opisu fenomenu charyzmatu dorotańskiego, jakim jest kierownictwo duchowe, podejmowane przez bł. Dorotę z Mątów Wielkich w stosunku do tego dygnitarza kościelnego i jego **PIELGRZYMOWANIE BŁ. DOROTY Z MĄTÓW DO EINSIEDELN W KONTEKŚCIE WPŁYWÓW ÓWCZESNYCH IDEAŁÓW DUCHOWOŚCI RELIGIJNEJ NADRENII (CZ. 2: GŁÓWNE NURTY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ FILOZOFII MISTYCZNEJ)** Autorzy: M. Borzyszkowski Rok: 2020 DOI: 10.31648/ft.6102 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/ft/article/download/6102/4445 > Druga część wykładu monograficznego ks. prof. dr. hab. Mariana Borzyszkowskiego, prof. UWM (1936–2001) na temat pielgrzymowania błogosławionej Doroty z Mątów do Einsiedeln w kontekście wpływów ówczesnych ideałów duchowości religijnej **Odrodzenie klasztoru zwierzynieckiego za ksieni Doroty Kątskiej (1591-1643)** Autorzy: A. Rybak, Anuncjata Dygat Rok: 1977 DOI: 10.52204/np.1977.47.171-210 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6474/6903 > W artykule przybliżono historię klasztoru zwierzynieckiego w czasach panowania ksieni Doroty Kątskiej. Była ona energiczną i odważną osobą o silnym zmyśle organizacyjnym. Na początku swojego panowania, odebrała uzurpowane dobra klasztorne. Następnie podjęła się odbudowy klasztoru. Rozszerzyła i odnowiła kościół. Ponadto ufundowała nowy żeński klasztor norbertański u Wiślnej Bramy w Grójcu oraz kaplicę ku czci św. Doroty. Na miejscu spalonej kaplicy św. Małgorzaty postawiła nową. Wyposażyła kości **DLACZEGO WŚRÓD ŚWIĘTYCH USTRONI BŁ. DOROTY Z MĄTÓW BRAK CYSTERSKIEJ OLIWY I PELPLINA?** Autorzy: Małgorzata Parcheniak Rok: 2020 DOI: 10.12775/splp.2020.010 URL: https://apcz.umk.pl/SPLP/article/download/34524/29189 > Przedmiotem artykułu jest próba interpretacji faktu pielgrzymiej nieobecności bł. Doroty              z Mątów (1347-1394) w stosunkowo bliskich topograficznie dwóch ośrodkach duchowości cysterskiej w Oliwie i Pelplinie. Bł. Dorota z Mątów w celu odnowienia ducha codziennie nawiedzała „święte ustronia” w Gdańsku, a okresowo również „święte ustronia” w miejscowościach, do których pielgrzymowała. W historii teologii duchowości udokumentowano sekwencję, odbytych przez nią pielgrzymek do odległych sa **Wskrzeszenia dzieci w aktach kanonizacyjnych Doroty z Mątów w perspektywie teologicznej** Autorzy: M. Karczewski Rok: 2025 DOI: 10.31648/ft.11703 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/ft/article/download/11703/8578 > Artykuł nosi tytuł: Wskrzeszenia dzieci w aktach kanonizacyjnych Doroty z Mątów. Perspektywa teologiczna. Schemat opracowana jest następujący. W punkcie pierwszym omówiono skomplikowane dzieje i kompozycję wydania źródłowego akt kanonizacyjnych R. Stachnika (1978). W punkcie drugim zwrócono uwagę na znaczenie akt jako źródła informacji o charakterze teologicznym. W ostatnim, trzecim punkcie poddano analizie zawarte w 26 opisów przywrócenia do życia dzieci. Według komisji kościelnej zostały one u **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Die evangelische Kirche des Stadt-und Landkreises Elbing…** Autorzy: K. Gustav > Dzieje kościola ewangelickiego. Zeszyt wydany z okazji jubileuszu 400- Lecia Reformacji. Opracowanie obejmuje dzieje kościola ewangelickiego pod panowaniem polskim i pruskim oraz zawiera historie poszczegolnych elbląskich świątyni (NMP, św. Ducha, Trzech Kroli, św. Jerzego, Bozego Ciala, św. Anny, św. Pawla, gminy reformowanej i parafii wojskowej), jak rowniez opisy kościolow wiejskich na Żulawach i Wzniesieniu Elbląskim. Na koncu wzmiankowani są duchowni, sprawujący urzedy w poszczegolnych para **Chronik der Marienkirche in Danzig. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkription und Auswertung. Kronika kościoła Mariackiego w Gdańsku. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkrypcja i analiza, bearb. v. Christofer Herrmann, Edmund ** Autorzy: Piotr Oliński Rok: 2015 DOI: 10.15762/zh.2015.10 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.10 > W ostatnim okresie ożywiły się prace nad edycjami źródeł średniowiecznych i nowożytnych Gdańska.Świadczy o tym również wydanie Historisches Kirchen Register Eberharda Böttichera, źródła określanego jako kronika kościoła Mariackiego z 1616 r.Eberhard Bötticher sprawował urząd witryka kościoła Mariackiego w Gdańsku w początkach XVII w.W Historisches Kirchen Register oprócz własnych obserwacji i doświadczeń wykorzystał wiele materiałów dotyczących tej świątyni, a także Gdańska, sięgając również okr **Gdańszczanka z książką, czyli leczenie duszy, a nie ciała. Wizerunek Dorothei Ferber z kościoła Najświętszej Marii Panny w Gdańsku** Autorzy: Ewa Bojaruniec­­‑Król, Beata Możejko Rok: 2025 DOI: 10.26881/sds.2025.28.02 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/stzdsr/article/download/13075/11689 > This article deals with the image of Dorothea Ferber (1459–1511) on what is known as the Great Altar in St Mary’s Church in Gdańsk. This representative of one of the most influential families in Gdańsk is depicted with a book. Hitherto historians have paid absolutely no attention to this object. In the article, we show that such a depiction is not exceptional, but is part of a contemporary tendency in Europe. There is, indeed, a large number of similar devotional works showing a woman with a boo **„WSPÓLNOTA. ABY STANOWILI JEDNO!” JAKO ORGAN PRASOWY KOŚCIOŁA ELBLĄSKIEGO W LATACH 1992–2002** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2014 DOI: 10.31648/cetl.1885 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/1885/1459 > Diocese of Elbląg is one of the few newly established in 1992 dioceses in Poland, whereimmediately after its establishment began to issued their own authority newspaper − „Community.To be one!”. Magazine appeared to until 2002. This letter played a key role in informing about thelife of the Diocese of Elblag, including its many pastoral initiatives. The article presents, amongothers, genesis, editors, publisher, publishing formula, layout and typographic journal. **Marian Dygo. Mulier fortis. Studia nad Prologiem w „Vita Dorotheae Montoviensis” Jana z Kwidzyna [Mulier Fortis. Studies on the Prologue in „Vita Dorotheae Montoviensis” by Johann Marienwerder].** Autorzy: Radosław Biskup Rok: 2025 DOI: 10.12775/om.2025.013 URL: https://apcz.umk.pl/OM/article/download/68309/45189 **The History of the Former Book Collection of the Elbląg Dominicans** Autorzy: E. Chlebuś Rok: 2024 DOI: 10.51974/kmw-186433 URL: https://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-186433-115916?filename=The History of the Former.pdf > Podupadły w wyniku reformacji klasztor dominikański w Elblągu został ostatecznie w 1542 r. przekazany radzie miasta. Aż do początków XVIII w. księgozbiór klasztorny pozostawał w swojej dawnej lokalizacji nad małym refektarzem. Książki z księgozbioru elbląskich dominikanów różnymi drogami trafiły do biblioteki gimnazjalnej, przekształconej w 1867 r. w Bibliotekę Miejską. Pierwszą partię książek przekazanych bibliotece stanowiły woluminy przejęte przez rektora gimnazjum w 1710 r. Druga partia to w **Historia Loretańskiego kościoła Matki Zbawiciela Świata bł. Baptysty Mantuana. Wstęp i tłumaczenie** Autorzy: Elżbieta Górka, K. Bekieszczuk Rok: 2023 DOI: 10.21697/ct.2023.93.3.06 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/ct/article/download/12065/11273 > Artykuł prezentuje rzadko dotąd uwzględniany w badaniach nad historią sanktuarium maryjnego w Loreto literacki opis tego miejsca ułożony przez bł. Baptystę Mantuana (1447–1516) – czołowego poetę chrześcijańskiego epoki renesansu. Powstanie utworu związane jest z krótkim epizodem z historii Bazyliki Loretańskiej, kiedy opiekę nad nią sprawowali karmelici. Sam bł. Baptysta Mantuanus należał do tego zakonu i był jednym z głównych promotorów jego odnowy duchowej w końcu XV wieku. Dzieło stanowi zara **Dorota Masłej, Modlitwa Pańska w polskim średniowieczu. Znad staropolskich rękopisów** Autorzy: Mariusz Leńczuk Rok: 2017 DOI: 10.31286/jp.97.4.10 URL: https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/download/524/416 > Monografia Doroty Masej jest pierwsz naukow edycj wszystkich znanych redniowiecznych redakcji Ojcze nasz.Wpisuje si ona **Wzorowe „niewiasty chrześcijańskie” w siedemnastowiecznym kazaniu okolicznościowym „Pszczółka w bursztynie” Franciszka Sitańskiego** Autorzy: Katarzyna Kaczor-Scheitler Rok: 2014 DOI: 10.18778/1505-9057.25.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/polonica/article/download/22000/22016 > This article concerns the representation of two women: St. Dorothy, a martyr of Caeserea Mazaca, and Dorota Kątska, abbess of the Norbertines Order in the Zwierzyniec near Kraków, based on the sermon of the Bernadine Franciszek Sitański (ca. 1590–1643), entitled The Bee in Amber (Pszczółka w bursztynie, Kraków 1627). The author shall prove that in the sermon given on the nameday of the Norbetine abbess, the preacher largely focused on St. Dorothy. The portraits of the “Christian women” present t **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg** Autorzy: B. Schmid > Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow. **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Mieszczańska "katedra ". Patronat nad kościołem Mariackim w średniowieczu** Autorzy: Elżbieta Piwowarczyk Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.97.25-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6868/8140 > -- **Die Handschriften der Kirchenbibliothek von St. Marien in Danzig** Autorzy: O. Günther > Katalog rekopisow, znajdujących sie w zasobach biblioteki kościola NMP w Gdansku, sporządzony przez O. Gunthera – dyrektora Biblioteki Miejskiej w Gdansku. Rekopisy są uporządkowane i opisane. Druk poprzedzony wstepem na temat historii biblioteki przy kościele NMP. Zawiera dziewiec tablic z materialem ilustracyjnym (sygnety drukarskie, oprawy ksiąg). **Administracja wyznaniowa wobec starań diecezji warmińskiej o budowę kościoła – Pomnika Tysiąclecia w Elblągu w latach 1965–1976** Autorzy: Andrzej B. Krupa Rok: 2023 DOI: 10.31648/ep.9673 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/ep/article/download/9673/7121 > W 1965 r. episkopat Polski wystąpił z inicjatywą budowy kościołów – pomników tysiąclecia państwowości polskiej. We wniosku dotyczącym diecezji warmińskiej rządca diecezji bp Tomasz Wilczyński wskazał Elbląg jako miejsce budowy kościoła – Pomnika Tysiąclecia. Administracja wyznaniowa województwa gdańskiego, a także istniejącego od połowy 1975 r. województwa elbląskiego nie wyraziła na to zgody. Odrzucono uzasadnienie inwestycji koniecznością zaspokojenia potrzeb religijnych w rozwijającym się mie **Z dziejów kultu obrazu Matki Boskiej Chełmskiej** Autorzy: J. Stefański Rok: 1986 DOI: 10.52204/np.1986.66.159-190 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6831/7693 > -- **Muzealna funkcja wnętrza kościelnego na przykładzie kościoła Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku** Autorzy: Bożena Noworyta-Kuklińska Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8561 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8561/7324 > - **Die Baugeschichte der ehemaligen Zisterzienserkirche in Pelplin im Lichte dendrochronologischer Untersuchungen an ihrem Dachwerk** Autorzy: Alexander Konieczny Rok: 1996 > The monastery church of the cistercian abbey Pelplin has fascinated researchers ever since because of its monumental and unique artful gothic architecture. They have always tried to solve especially the riddle of the history of construction. Due to the missing of reliable written sources research could merely depend on a few doubtful sources. Thus very contradictory theories about the church's origin developed. The beginning of the church's building was dated somewhere between 1280 and 1380, its **KS. KRZYSZTOF BIELAWNY, DZIEJE PARAFII W RUTCE-TARTAK, ELBLĄG 2024, SS. 217** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.11324 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/11324/8187 > brak **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Retable from Lubowo (Łubowo). An example of late gothic sculpture and the lay piety of the and of 15th and the beginning of 16th century in Western Pomerania** Autorzy: Angelika Grobelna-Sochaj Rok: 2022 DOI: 10.18276/skk.2022.29-15 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/19896.pdf > Ołtarz z Łubowa pojawił się w ostatnich miesiącach II wojny światowej. W czasie cofania linii frontu niemiecki oficer zdeponował paczkę u rodziny ze Starowic. Po wojnie, gdy pakunek został rozpieczętowany, depozytariusze odkryli w niej późnośredniowieczny tryptyk. Został on umieszczony w kościele filialnym w Starowicach, a w 1975 roku w kościele parafialnym w Łubowie. Ołtarz został odrestaurowany w latach 1974–1975 oraz w latach 1994–1995 przez pracownie konserwatorskie w Gdańsku i Szczecinie. W **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 17)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2024 DOI: 10.31648/cetl.9395 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/9395/7740 > The article presents the church centers in Orzysz (Sacred Heart of Jesus), Pawłówka (The Holy Trinity), Pisanica (Our Lady Queen of Poland), Pisz (Saint John the Baptist) and Pisz (Mother of Mercy). **Preussen zur Zeit der Landmeister. Beitraege zum Baukunst des Deutschen Ritterordens** Autorzy: C. Steinbrecht > Prusy pod panowaniem mistrzow krajowych. Przyczynki do budownictwa Zakonu Krzyzackiego. Ksiązka jest bogato ilustrowana (40 oddzielnych tablic i liczne ilustracje w tekście). Szczegolowe kompendium dotyczące zamkow krzyzackich, omawia kolejno poszczegolne budowle obronne Zakonu na ziemiach pruskich. Autor - C. Steinbrecht byl konserwatorem zabytkow i wieloletni opiekunem zamku w Malborku. Wys.grzbietu 38, 5 cm. Znaki proweniencyjne: exlibris Leona Rozdzynskiego i naklejka gdanskiej ksiegarni Joh **Care and educational activities of the Sisters of St Catherine in the Elbląg Pangritz Colony between 1887 and 1946** Autorzy: Wojciech Zawadzki Rok: 2022 DOI: 10.51974/kmw-157078 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-157078-84240?filename=Care and educational.pdf > Elbląg przed drugą wojną światową był dużym miastem, z rozwiniętym przemysłem i społecznością o charakterze robotniczym . W XIX w. szybko rozwijała się dzielnica miasta Kolonią Pangritza, w której osiedlili się ubodzy przybysze z różnych stron państwa pruskiego. Kolonia przez dziesięciolecia pod względem ekonomicznym i rozwoju infrastruktury mocno odbiegała od reszty miasta. Kumulowały się też na tym terenie wszystkie niekorzystne procesy związane z XIX-wieczną klasą robotniczą tj. analfabetyzm, **Szlakami przeszłości i czasów współczesnych, red. K. Puchowski i J. Zerko, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1996, ss. 387** Autorzy: K. Jakubiak Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.1997.5.6.11 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/16799/16638 > . **Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis. Święci, błogosławieni, słudzy Boży związani z zachodniopomorską i lubuską ziemią** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2025 DOI: 10.18276/978-83-7972-950-0 URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-950-0 > Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis Saints, blesseds, servants of God associated with the West Pomeranian and Lubusz lands The history of the Catholic Church is marked by the stories of saints who were able to fully realise the Gospel of Jesus Christ in their lives or suffered martyrdom for their faith. They are intercessors with God and the best reformers of the Church. They are therefore role models for the faithful. This study fits into the anniversaries celebrated in the Szczecin-Ka **Nowe Stare Miasto w Elblągu – wieloaspektowość interwencji w obszarze zabytkowym** Autorzy: K. Wiśniewska Rok: 2021 DOI: 10.35784/odk.2795 URL: https://ph.pollub.pl/index.php/odk/article/download/2795/2571 > Celem niniejszego artykułu jest przegląd zasad ingerencji w obszarze zabytkowym poprzez chronologiczne przedstawienie różnych koncepcji odbudowy Starego Miasta w Elblągu, jako teoretycznych podstaw odbudowy oraz ukazanie przemian w podejściu do projektowania nowej zabudowy w obszarze zabytkowym. Konsekwentna odbudowa Starego Miasta w Elblągu od prawie czterech dekad jest ugruntowana teoretycznie i dostosowana do współczesności. Poprzez przykłady i określenie faz odbudowy Starego Miasta w Elblągu **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Błogosławiona Regina Protmann córka Warmii i założycielka sióstr katarzynek** Autorzy: Andrzej Bruździński Rok: 2024 DOI: 10.15633/FHC.1491 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1491/1383 > Artykuł przedstawia życie i działalność błogosławionej Reginy Protmann. **Studies on the legal culture of the 13th and 14th century - the Book of Elbląg anf the Book of Henryków** Autorzy: Artur Lis Rok: 2013 DOI: 10.31743/ppe.15589 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/ppe/article/download/15589/15516 > Źródłem poznania dawnego prawa Polski piastowskiej jest „Księga Henrykowska” i „Księga Elbląska”. Pierwsza z nich zachowała się jako dzieło podzielone na dwie księgi oraz dodatek, będący najstarszym katalogiem biskupów wrocławskich. Księga pierwsza spisana została około 1269-1273, przez trzeciego z kolei opata klasztoru w Henrykowie – Piotra; zaś księga II której autorem był również zakonnik została doprowadzona do końca 1310 roku. „Księga Henrykowska” nie jest spisem prawa lecz daje opis jego f **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Kościół klasztorny wrocławskich dominikanek w czasach średniowiecznych – wystrój, wyposażenie i jego funkcje** Autorzy: Agnieszka Patała Rok: 2024 DOI: 10.19195/quart.2023.4.101690 URL: https://doi.org/10.19195/quart.2023.4.101690 > The aim of this article is to reconstruct and discuss the medieval decoration and furnishings of the Dominican Nuns’ Church in Wroclaw, which have survived in a residual state and are stored in dispersed form in the museum collections of Wroclaw, Warsaw and Torun. Particular attention was given to the fragments of the monumental wall painting decoration of the presbytery discovered in 1975, as well as relics of painting and sculpture, comprising: the wings of the polyptych with Marian scenes and **Historia powrotu ołtarza Mariackiego** Autorzy: Ewa Rzeczkowska Rok: 2021 DOI: 10.18290/teka21.8 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/tkh/article/download/16538/15769 > nakadem Wydawnictwa Literackiego ukazaa si ksika autorstwa Agaty Wolskiej pt. Zagrabiony, odzyskany **Die Dominikaner und Franziskaner im Deutsch-Ordensland Preußen bis zum Jahre 1466** Autorzy: W. Roth > Publikacja na temat historii i roli zakonow dominikanskich i franciszkanskich w panstwie krzyzackim do 1466 (praca doktorska Wernera Rotha, obroniona na uniwersytecie w Krolewcu). Pierwszy klasztor dominikanski na tych ziemiach powstal w Gdansku w 1227 r. (ksiąze Świetopelk przekazal dominikanom kościol św. Mikolaja). Z Gdanska dominikanie rozprzestrzenili sie na teren calych Prus. W Elblągu pojawili sie w 1238 r., a wiec juz rok po zalozeniu miasta. Franciszkanie na ziemie polskie przedostali s **Führer durch die Sammlungen des Städtischen Museums zu Elbing** Autorzy: Dorr Robert > Ksiązka ta to przewodnik po zbiorach Muzeum Miejskiego w Elblągu autorstwa Roberta Dorra – historyka, matematyka, wykladowcy gimnazjalnego oraz prekursora archeologii w Elblągu. Dorr skrupulatnie i chronologicznie opisuje zasoby Muzeum, ktore uznaje za cenne i ciekawe. Na uwage zasluguje opis eksponatow pochodzących z wykopalisk, czesto odkrytych w okolicach miasta. Byly to np. przedmioty pochodzące z okresu rzymskiego (bizuteria naramienna, szpile do spinania ubran i do wlosow, igly do szycia, **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Zarys dziejów diecezji chełmińskiej** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.59-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6692/7770 > -- **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZ. 29)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.10804 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/10804/8480 > W przedostatniej, tj. 29 części cyklu – Kościoły i parafie diecezji ełckiej – zaprezentowane zostaną ośrodki kościelne w Wilkasach (św. Rafała Kalinowskiego), Wiśniowie Ełckim (Matki Bożej Gromnicznej), Wiżajnach (św. Teresy), Woźnicach (św. Maksymiliana Marii Kolbego) oraz Wydminach (Chrystusa Zbawiciela). Wszystkie one mają bogatą historię sięgającą kilka wieków wstecz. Kręgosłupem każdego opisu uczyniono historię parafii (okoliczności powstania, jej organizacja i rozwój itp.). Z parafią ściśl **W sprawie proponowanych nowych ustaleń na temat kościoła pofranciszkańskiego w Toruniu** Autorzy: Z. Nawrocki Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.28 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.28 > The text constitutes a commentary on the text by Monika Jakubek-Raczkowska and Juliusz Raczkowski, published in Zapiski Historyczne, with regard to the dating of the final expansion of the Church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Toru to the present form, which extended the church to include the earlier southern wing of the monastery. Based on various evidence (including information that King Casimir the Great is reported to have listened to the organ allegedly located in the north **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Początkowe dzieje seminarium chełmińskiego** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.101-188 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7289/6862 > -- **Historia i znaczenie zamku krzyżackiego w Ełku – dziedzictwo średniowiecza na Mazurach** Autorzy: Aleksandra Urbanowicz Rok: 2025 DOI: 10.15804/cpls.2025109 URL: http://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/cpls/13/cpls1309.pdf **Nowa publikacja o historii pośmiennictwa w średniowiecznych i nowożytnych Prusach** Autorzy: Marcin Grulkowski Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.011 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35285/29726 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2086 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031 > In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the **Łąki Bratjańskie - najstarsze miejsce kultu maryjnego w diecezji chełmińskiej** Autorzy: Edmund Piszcz Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.177-203 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6695/7773 > -- **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **Pomiędzy tradycją zakonu a tradycją rodu – treści ideowe fasady kościoła Benedyktynek pw. św. Katarzyny w Wilnie** Autorzy: A. Czyż Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7063 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7063/6325 > ABSTRAKT Sprowadzone do Wilna między 1616 a 1618 r. benedyktynki utworzyły niewielką i skromnie uposażoną wspólnotę. Ich sytuacja zmieniła się w 1692 r., kiedy to dzięki bogatym zapisom Feliksa Jana Paca mogły wystawić murowany kościół konsekrowany w 1703 r. Hojność podkomorzego litewskiego nie była przypadkowa, bowiem do wileńskich benedyktynek wstąpiły jego córki Sybilla i Anna, jedyne potomstwo jakie po sobiepozostawił. Z nich szczególne znaczenie dla dziejów klasztoru miała Sybilla (Magdale **Zapiski kronikarskie norbertanek płockich** Autorzy: M. Borkowska Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.84.49-79 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7345/7920 > -- **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 9)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2023 DOI: 10.31648/cetl.8902 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/8902/6943 > The article presents 3 parishes from Gołdap (of the Blessed Virgin Mary, Mother of the Church, St. Leon and St. Boniface and St. Józef the Worker), the parish in Górne and the parish in Grabnik. **Patrocinia of St. Barbara in the Diocese (Archdiocese) of Warmia** Autorzy: Andrzej Kopiczko Rok: 2024 DOI: 10.21697/sc.2024.31.2.19 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/14704/12947 > The cult of St. Barbara in the Warmian diocese dates back to the activities of the Teutonic Order. Its earliest traces can be linked to 1242 and the fortress in Sartowice near Świecie, where the saint‘s relic was kept. Subsequently, chapels dedicated to her were established in Bratian, Gdańsk, Königsberg, and Malbork. In the diocese of Warmia within its pre-1992 boundaries, churches bearing her name were found in Boguchwały, Kętrzyn, Krzyżanowo, Rogóż (first), Pasym, Ryn Reszelski, Srokowo, Stra **Jan Karol Konopacki, biskup nominat warmiński** Autorzy: Jan Obłąk Rok: 1958 DOI: 10.52204/np.1958.8.153-179 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7617/7018 > -- **Ermländische und pomesanische Klöster der Elisabethschwestern bis 1945** Autorzy: W. Zawadzki Rok: 2021 DOI: 10.21697/SC.2020.27.2.15 URL: https://doi.org/10.21697/sc.2020.27.2.15 > Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety powstało w połowie XIX w. na Śląsku. Od II połowy XIX w. utworzono wiele placówek elżbietańskich również na terenie ówczesnych Prus Wschodnich i Zachodnich, w tym na terenie historycznej Warmii i Pomezanii. Siostry zakonne trudniły się głównie ambulatoryjną opieką nad chorymi, ale podejmowały też działalnośc charytatywną, opiekuńczą, edukacyjną i wychowawczą. Ich praca szczególnie na placówkach wiejskich wspierała a niejednokrotnie zastępowała ówczesne państwowe **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Polichromie w oratorium nad północno-zachodnią kruchtą kościoła św. Elżbiety (dawna kaplica Mathiasa Smedchina)** Autorzy: J. Gromadzki Rok: 2010 DOI: 10.19195/quart.2010.4.64901 > In 2004, a few years after completion of the rebuilding of St. Elisabeth church destroyed by the fire of 1976, under a layer of plasterwork polychrome decorations from the period before Reformation were found unexpectedly in a chapel situated over north-west entrance hall (formerly called an inspector entrance (InspectorThür) or a parish hall (Pfarrhalle)), which had not been used for a century and a half. It occurred that the decorations filled the whole interior and they came out as exceptiona **M. Magdalena Mortęska i jej rola w reformie trydenckiej w Polsce** Autorzy: K. Górski Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.131-176 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6694/7772 > -- **Kościół katolicki wobec poewangelickich świątyń w Gdańsku** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.84.257-301 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7351/7926 > -- **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Konferencja „Losy i znaczenie dziedzictwa po klasztorach skasowanych na obszarze Prus Zachodnich i Wschodnich oraz Pomorza”, Przysiek pod Toruniem, 7–9 listopada 2013 roku** Autorzy: Alicja Mutrynowska Rok: 2014 DOI: 10.12775/KLIO.2013.067 URL: https://apcz.umk.pl/KLIO/article/download/KLIO.2013.067/3590 > Konferencja "Losy i znaczenie dziedzictwa po klasztorach skasowanych na obszarze Prus Zachodnich i Wschodnich oraz Pomorza **Restauracja dekoracji maswerkowej szczytu prezbiterium kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu** Autorzy: K. Polak, M. Kurkowski, Kormeliusz Kuczykowski Rok: 2022 DOI: 10.12775/rt.2021.007 URL: https://apcz.umk.pl/RTOR/article/download/38596/32415 > Artykuł poświęcony został rekonstrukcji maswerkowej dekoracji blend szczytu prezbiterium kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu. Szczegółowo zostały omówione takie kwestie, jak przebieg prac konserwatorskich maswerków rytych i malowanych oraz technika ich wykonania. Poddano także analizie kompozycje rytów i przywołano dla nich analogie na obszarze dawnych Prus krzyżackich. Przeprowadzone prace zmieniły wizerunek szczytu kościoła, nadając mu wyjątkową dekoracyjność. Dają on **Kaplice czy kaplica? O zawiłych dziejach kaplic(y) św. Bartłomieja i św. Jadwigi w gdańskim kościele Najświętszej Maryi Panny i o ich znaczeniu dla badań nad średniowiecznymi elementami wystroju** Autorzy: Alicja Grabowska-Lysenko Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.02 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.02 > Chapels or A Chapel? On the Complex History of the Chapel(s) of St. Bartholomew and St. Hedwig in St. Mary's Church in Gdańsk and their Significance for Research on Medieval Decorative ElementsAccording to the findings of the research into the history of St. Mary's Church in Gdańsk, in its eastern part, behind the main altar, three liturgical centres operated in the Middle Ages: the Chapels of the Holy Sepulchre and of St. Bartholomew, which divided the wide architectural space on the axis of th **Historia i oddziaływanie klasztoru świętych Marty i Marii na Świętej Górze Grabarce** Autorzy: Hermonia Szczur Rok: 2007 DOI: 10.15290/elpis.2007.09.07 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/15529/1/Elpis_9_2007_H_Szczur_Historia_i_oddzialywanie_klasztoru.pdf **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Polska przedmurzem chrześcijaństwa** Autorzy: Natalia Kulka Rok: 2021 DOI: 10.11649/slh.2727 URL: https://ispan.waw.pl/journals/index.php/slh/article/download/slh.2727/7381 > The Bulwark of Christendom The work of an artist Natalia Kulka. Polska przedmurzem chrześcijaństwaPraca artystki Natalii Kulki. **Historia i architektura kościoła Augustianów-Eremitów w Wilnie** Autorzy: Zuzanna Rejewska Rok: 2024 DOI: 10.21697/an.13460 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/13460/11960 > Augustianie-eremici, zwani w Wilnie także marcinkanami, przybyli do stolicy Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1670 r. Liczne, jednak nie dość wysokie, zapisy pozwoliły na wzniesienie trwalszej, murowanej świątyni dopiero kilkadziesiąt lat po przybyciu zakonników do miasta. Nie był to wynik chęci ukazania znaczenia i zamożności zakonu, a raczej potrzeba chwili związana z pożarem, który strawił wcześniejsze, drewniane zabudowania. Architekt, któremu powierzono zaprojektowanie nowej świątyni, najpi