Kościół bł. Czesława

Historia parafii Kościół bł. Czesława w Opole udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: opolska. --- ### Publikacje naukowe **Medieval architecture of the Dominican church in Opole (the so-called “na Górce”) and its transformations from the end of the 13th century to the beginning of the 18th century** Autorzy: Czesław Lasota, A. Legendziewicz Rok: 2022 DOI: 10.37190/arc220404 URL: https://doi.org/10.37190/arc220404 > Medieval architecture of the Dominican church in Opole (the so-called “na Górce”) and its transformations from the end of the 13 th century to the beginning of the 18 th century The article concerns the transformations of the architecture of the Dominican church of Our Lady of Sorrows and St. Wojciech (the so-called “na Górce”) in Opole. The paper presents the results of original architectural research conducted from 2008 to 2017. Previous analyses regarding the construction and transformation o **Kościół parafialny pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Ligocie Bialskiej (diecezja opolska)** Autorzy: J. Kopeć Rok: 2003 DOI: 10.15633/FHC.1266 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1266/1170 > This note constitutes a contribution to the history of worship of St. Stanislaus, Bishop and Martyr, in the Opole are of Silesia, where this worship has been strong since he Middle Ages. Taking as an example the dedication of a parish church at Ligota Bial ka (German Ellguth) to St. Stanislaus, it wants to show the permanence of the rever nce for this Saint. The fact that a new church, built in the years 1908-1909 in the place f the old one (which dated back to the Middle Ages)  received the sam **Helmut J. Sobeczko, Konrad Glombik. 2022. Kościół na pięknej śląskiej ziemi. 50 lat diecezji opolskiej 1972–2022 (Z Dziejów Kultury Chrześcijańskiej na Śląsku 111). Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego UO, 231 s. ISBN 978-83-65860-94-1; 978- 83-7342-782-2.** Autorzy: M. Kogut Rok: 2023 DOI: 10.25167/sth.4973 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/4973/4331 > Brak **"Archiv für schlesische Kirchengeschichte". Im Auftrag des Instituts für ostdeutsche Kirchen- und Kulturgeschichte herausgegeben von Joachim Köhler , Jan Thorbecke Verlag Sigmaringen 1988 ss. 205** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 1991 DOI: 10.52204/np.1991.75.353-356 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7077/7803 > Założony w **Materiały historyczne w biuletynie urzędowym Diecezji Opolskiej w latach 1945-1982** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7630 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7630/6840 > - **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Zarys dziejów Kościoła katolickiego na ziemi głubczyckiej od średniowiecza do 1945 roku** Autorzy: Katarzyna Maler Rok: 2015 DOI: 10.52097/wpt.2599 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/2599/2519 > Głubczyce area covers southern part of Opole Voivodship. It is bordered with the Czech Republic in the south and west. From 1038 or 1039 this territory was taken away from Poland and since then it belonged to the Czech Republic. From 1526 it was under Habsburg Monarchy. In 1742 it went under control of Prussia and was not returned to Poland until 1945. In the Church terms, the territory belonged to the Czech diocese and from 1777 it belonged to Olomouc archdiocese. In 1751 Frederic II, the king **Kościół katolicki na Opolszczyźnie w latach 1945-1965** Autorzy: Kazimierz Dola Rok: 1965 DOI: 10.52204/np.1965.22.69-112 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6339/6540 > Artykuł ukazuje rozwój Kościoła katolickiego na Opolszczyźnie w latach 1945-1965. Przedstawiono w nim posługę administratora apostolskiego ks. infułata Bolesława Kominka,  wikariusza kapitulnego ks. infułata Emila Kobierzyckiego i ks. biskupa ordynariusza Franciszka Jopa. Szczególnie zwrócono uwagę na kwestię uregulowania Administracji Apostolskiej, stan duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego, funkcjonowanie Seminarium Duchownego oraz formy duszpasterstwa zwyczajnego i specjalnego. Przedstawion **Święty Wojciech – Apostoł Śląska** Autorzy: A. Pobóg-Lenartowicz Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2208 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2208/2078 > Bishop Adalbert is known under many names but only one source refers to him as the ‘Apostle of Silesia’: a mediaeval chronicle of the Opole Dominicans. Since the II World War the chronicle is lost. The contents of the chronicle were recently reconstructed thanks to an archival research in the manuscript department of the Wroclaw University Library, the National Archive in Prague and the Dominican General Archive on Aventine hill in Rome. According to the source, saint Adalbert had visited Opole **Historia parafii pw. św. Michała Archanioła w Opolu-Półwsi w latach 1937-1958** Autorzy: Mariusz Drygier Rok: 2020 DOI: 10.25167/sth.1122 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/1122/1460 > Posługa duszpasterska pierwszego proboszcza parafii św. Michała w Opolu-Półwsi, ks. Wilhelma Görlicha przypadła na lata 1937–1958. Jeszcze w czasach hitlerowskich świątynię budowano jako kościół parafialny i garnizonowy. Podczas II wojny światowej największym wyzwaniem była ochrona parafian przed ideologią nazistowską. Od zimy 1944 r. znakami czasu stały się ewakuacja, śmierć i zniszczenia. Uszkodzeniom uległ i kościół. Wiosną 1945 r. parafianie znaleźli się już w innym kontekście: Opolszczyzna **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Wykaz dominikanów i dominikanek śląskiej kongregacji bł. Czesława z 1774 roku** Autorzy: Grzegorz Kublin Rok: 2018 DOI: 10.25167/RTSO/38(2018)1/225-241 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/161/151 > Artykuł przedstawia wykaz dominikanów i dominikanek z 1774 r., tworzących śląską kongregację bł. Czesława (1754–1810). Tenże wykaz oprócz ich imion i nazwisk zawiera m.in. informacje o pełnionych przez braci i siostry urzędach i funkcjach. Niniejszy tekst jest przyczynkiem do kompleksowego opracowania składów osobowych poszczególnych klasztorów dominikańskich w ciągu wieków ich funkcjonowania na Śląsku. **The Rhymed Office of Blessed Czesław** Autorzy: Dariusz Smolarek Rok: 2024 DOI: 10.18290/rh247212sp.11 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/1409/937 > The liturgy of the Roman Catholic Church in Europe and Poland was enriched by the veneration of the saint and blessed who are commemorated during the liturgical year. These events were associated with new liturgical texts and chants. They were included in the forms of the Holy Mass and the Liturgy of the Hours. This practice can be observed on the example of Polish saints: Stanislaus, Bishop and Martyr, Wojciech (Adalbert), Hedwig of Silesia. Along with their veneration and canonization, Mass pr **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Początki chrześcijaństwa i obecności relikwii Krzyża Świętego w Opolu** Autorzy: Piotr Górecki Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5889 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5889/5191 > Opole przez wieki wiodło prym stolicy Górnego Śląska. Jego początki sięgają przynajmniej VIII w. W średniowieczu ten książęcy gród był centrum księstwa opolsko-raciborskiego i siedzibą kapituły kolegiackiej. Z jednej z najstarszych legend dowiadujemy się, iż pod koniec X w. tereny te nawiedzić miał biskup praski św. Wojciech i na nieodległym wzgórzu udzielać chrztu świętego Opolanom. Przez wieki mieszkańcy historycznej stolicy Górnego Śląska pamiętali o swoim legendarnym misjonarzu, nazywając go **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Nauczanie historii Kościoła w katechetyce polskiej lat 1919-1957** Autorzy: Jerzy Bagrowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7125 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7125/6675 > - **Ks. Jan Sossalla (1908-1979) duszpasterz u badacz dziejów Kościoła na Śląsku** Autorzy: Norbert Jerzak Rok: 2010 DOI: 10.52097/wpt.3120 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/3120/2999 > Entre muchos investigadores de la historia de la Iglesia Católica en la provincia de Silesia encontramos la persona del sacerdote Juan Sossalla. Su principal interes despertaba el piadoso y entregado trabajo pastoral, que combinaba con la investigación y los descubrimientos de varios hechos de la vida de la Iglesia en Wroclaw, hasta entonces desconocidos. Al principio se interesó por la secularización de los bienes de la Orden de los Caballeros de la Cruz con Estrella Roja en Nowy Dwór (Kluczbor **Obrady rosyjskiej dumy nad kościołem w Opolu-Podedwórzu na Lubelszczyźnie** Autorzy: J. Żywicki Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.88.355-372 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7522/7440 > -- **Wokół duszpasterstwa polskojęzycznego na Śląsku Opolskim (1922–1939). Rozeznanie sytuacji prymasa Polski, Konsulatu RP w Opolu i korespondentów polskiej prasy** Autorzy: Wanda Musialik Rok: 2019 DOI: 10.19265/TES.2017.021069 > Since the 12th century the Germans have settled among Polish- and Czech-speaking populations in the Silesia. The immigration has changed linguistic relationships in the pastoral ministry of the local Catholic Church. In the 18th century after the annexation of this area by the Prussian state, German became an official language there. Over time, Polish as a native language in the Upper Silesia was used publicly during religious practices. However, under the pressure of German authorities the Poli **Editorial** Autorzy: K. Glombik Rok: 2019 DOI: 10.25167/sth.740 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/740/527 > The second edition of "Theological-Historical Studies of Opole Silesia" for 2016 contains articles from the areas of theology, history and pedagogy, philosophy and from the area of the sciences of culture.The present articles are the result of research conducted by authors from different academic centres in Poland and in abroad.The first theological paper focuses on an analysis of the teaching and ways of hold of maintaining the mission set out by Pope Francis.The author demonstrates the main ne **Piotr Stefaniak, Opowieść o „Domu Bożym”. Z dziejów zespołu klasztornego i kościoła pw. Bożego Ciała i św. Norberta w Czarnowąsach (1206/1228–2016), Opole-Czarnowąsy 2017, ss. 228** Autorzy: P. Sadowski Rok: 2020 DOI: 10.25167/osap.1880 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/osap/article/download/1880/1566 > Recenzja **Sąd Diecezji Opolskiej i kanoniści opolscy po drugiej wojnie światowej** Autorzy: P. Sadowski Rok: 2019 DOI: 10.25167/osap.1212 URL: https://doi.org/10.25167/osap.1212 > This article presents the Opole Diocesan Court in the years 1951–2018 and Opole canonists in the years 1945–2018. It discusses the functions, structure, history and profiles of judicial vicars of the court, and gives summary information focusing on Opole canonists. Members of the Opole Diocesan Court are compared with Opole canonists because the both groups have often created or co-created the both of these realities. The article does not present any statistical information or names of trials ta **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Problemy metodologiczne w prowadzeniu badań na temat historii Kościoła katolickiego w Polsce „ludowej”. Przegląd badań, postulaty badawcze** Autorzy: Rafał Łatka Rok: 2016 DOI: 10.12775/DN.2016.1.12 URL: http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/DN/article/download/DN.2016.1.12/9389 > Problemy metodologiczne w prowadzeniu bada na temat historii Kocioa katolickiego w Polsce "ludowej". **Restoration of the Market Square in Opole as the creation of a new vision of the city’s history** Autorzy: Barbara Szczepańska Rok: 2021 DOI: 10.37190/arc210304 URL: https://doi.org/10.37190/arc210304 > Restoration of the Market Square in Opole as the creation of a new vision of the city’s history The article aims to present the post-war restoration of the Market Square in Opole as a process of creating the city’s new history. The research subject included the tenement houses in the frontages of Opole’s Market Square, which were destroyed in 1945 and rebuilt in the 1950s. The article analyses the process of restoring Opole’s Market Square, which is presented in the context of Opole’s changed na **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Duszpasterska troska Kościoła opolskiego o mniejszości narodowe i etniczne. Geneza – rozwój – znaczenie** Autorzy: Marcin Worbs Rok: 2024 DOI: 10.18290/rt2024.11 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/1362/1234 > Wymagająca wiele wrażliwości i roztropności duszpasterska troska Kościoła opolskiego o mniejszości narodowe i etniczne jest szczególnym wyrazem jego szacunku dla wolności i godności każdego człowieka. Zabiegając o zgodną koegzystencję ludzi różnych kultur na zasadzie pojednanej różnorodności, Kościół ten w duchu Ewangelii pragnie służyć wszystkim mieszkańcom Śląska i usiłuje współtworzyć odpowiedni klimat w społeczeństwie do akceptacji mniejszości narodowych i etnicznych. Liczne doświadczenia Ko **Pół wieku "Naszej Przeszłości"** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.87.421-427 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7468/7966 > Czasopismo "Nasza Przeszłość" ma na celu publikację studiów z historii Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Zajmuje się badaniami z zakresu historii Kościoła, zakonów, teologii, pracy misyjnej oraz zagadnień społecznych związanych z kulturą polską. Pierwszy numer periodyku ukazał się 7 grudnia 1946 roku. Chociaż początkowo periodyk był skromny, to wkrótce zyskał uznanie w środowisku naukowym. Inicjatywa ta wynikała z potrzeby uzupełnienia luki w historiografii kościelnej w Polsce po wielolet **Kilka uwag w sprawie problematyki wyznaniowej w programie wyborczym ruchu polskiego w rejencji opolskiej w latach 1930–1932** Autorzy: Marek Masnyk Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5797 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5797/5193 > Powołany do życia w 1922 r. Związek Polaków w Niemczech wiele miejsca poświęcał sprawom wyznaniowym, chociaż w samym programie Związku kwestie te były pomijane. Kościół odgrywał ważną rolę w życiu Polaków na Śląsku Opolskim; wiele polskich organizacji i stowarzyszeń działało pod patronatem Kościoła katolickiego. Także wśród organizatorów i działaczy Związku Polaków w Niemczech poważną i w wielu wypadkach kierowniczą rolęodegrali księża katoliccy. Wśród nich wymienić można m.in. ks. Bolesława Dom **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Rzymsko-katolicka parafia w Goscięcinie na Opolszczyznie i jej duszpasterstwo** Autorzy: W. Urban Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.249-292 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7640/7038 > -- **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Kościół polski obrońcą ducha narodowego na Śląsku w wiekach średnich** Autorzy: Franciszek Lenczowski Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.25.69-81 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6583/8216 > - **Rec. Paulina Jabłońska. Red. 2024. Bł. Józef Cebula OMI (1902–1941). Konteksty życia i męczeńskiej śmierci. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, 288 s., ISBN 978-83-8281-482-8.** Autorzy: J. Różański Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5645 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5645/4920 > Tertio millennio adveniente podkreli **Sakralne topografie. Miejsca kultu św. Antoniego w przestrzeni kościoła pw. Świętej Trójcy w Opolu** Autorzy: Klaudia Ebiś Rok: 2020 DOI: 10.31648/ep.5766 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/ep/article/download/5766/4305 > Święty Antoni jest jednym z najpopularniejszych świętych w Kościele katolickim. Mimo upływu czasu jego sława nie maleje, a kolejne pokolenia nadal w różnych sprawach wzywają jegowstawiennictwa. Tekst stanowi próbę omówienia kultu św. Antoniego w Opolu. Autorka rozpoczęła od przedstawienia podstawowych informacji dotyczących osiedlenia się franciszkanów w Opolu. W kościele pw. Świętej Trójcy można zobaczyć kaplicę, która dawniej była poświęcona św. Antoniemu, obraz mający w tytule jego imię, figu **Matka Boska Piekarska w Opolu** Autorzy: Piotr Górecki Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.6071 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/6071/5357 > Opolski konwent jezuitów obchodził w 2025 r. 100. rocznicę ponownego przybycia do Opola. W różnych rozmowach odżyła wówczas historia kultu obrazu Matki Boskiej Opolskiej, który w 1702 r. zakonnicy sprowadzili do tego piastowskiego grodu jako obraz Matki Boskiej Piekarskiej. Z mandatu cesarza Leopolda Habsburga w Piekarach pozostawili wykonaną w 1680 r. kopię. W czasie organizowanej konferencji jubileuszowej jej uczestnicy prosili, aby raz jeszcze przypomnieć dzieje cudownego obrazu i jego przeno **Sacral Architecture in Poland after 1945 with Particular Reference to the Archdiocese of Częstochowa** Autorzy: A. Repelewicz Rok: 2021 DOI: 10.3390/rel12110952 URL: https://www.mdpi.com/2077-1444/12/11/952/pdf?version=1635818482 > The study attempts to analyze the post-war sacral architecture in Poland based on the example of churches built after 1945 in the area of the present archdiocese of Częstochowa. It presents the history of sacral architecture, with particular emphasis on the years 1945–1989. It further discusses issues concerning the style of churches and problems related to structures with very large areas and cubature. Problems related to churches erected as “catechetical centers” and smaller filial churches ar **Wincenty Zakrzewski o roli Kościoła w dziejach Polski** Autorzy: Joanna Pisulińska Rok: 2022 DOI: 10.12775/kliopl.2021.05 URL: https://apcz.umk.pl/KLIOPL/article/download/37131/31623 > Przedmiotem analizy jest obraz dziejów Kościoła w pracach historycznych Wincentego Zakrzewskiego (1844–1918). Ten wnikliwy badacz dziejów XVI stulecia wiele miejsca w swych rozważaniach poświęcał roli polskiego duchowieństwa w dziejach Polski. W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się również stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Zapatrywania historyka krakowskiego zostały ukazane na tle ówczesnej myśli historycznej. **Wokół imienia Piastówny opolskiej, klaryski w Starej Budzie** Autorzy: S. Sroka Rok: 1992 DOI: 10.52204/np.1992.78.381-384 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7132/7848 > -- **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Kościół wobec pamięci zbiorowej Polaków. Millenium chrztu Polski – studium przypadku** Autorzy: Paweł Stachowiak Rok: 2025 DOI: 10.14746/pp.2025.i.7 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/download/51515/41849 > Kościół katolicki jest w dzisiejszej Polsce jednym z ważniejszych podmiotów polityki pamięci. Jest ona definiowana jako działania na rzecz ukształtowania pamięci zbiorowej społeczeństwa poprzez ustanowienie dominującego tonu w publicznym dyskursie o przeszłości. Zdobycie uprzywilejowanej pozycji w walce o kształt tej pamięci stało się przejawem nie tylko ambicji rozmaitych instytucji i środowisk, ale również wyrazem realistycznego przeświadczenia, które każe w przeszłości, a raczej w jej ocenie **Areszt domowy biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka w klasztorze kapucynów w Rywałdzie w świetle kroniki klasztornej** Autorzy: W. Rozynkowski Rok: 2024 DOI: 10.15804/ccniw.2024.03.06 URL: http://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/ccniw/3/ccniw306.pdf **Biskup A. Adamiuk - ksiądz lwowski na Śląsku Opolskim** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.93.363-377 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7794/8043 > -- **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw: Between History and Religion** Autorzy: Dariusz Bogumil, Zuzanna Bogumił, Father Jerzy Popiełuszko Rok: 2020 > The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw: Between History and Religion Zuzanna Bogumił Cultures of History Forum, published: 12.01.2018 DOI: 10.25626/0089 What happens when the Church engages in public negotiations of history by hosting and funding a museum? “The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw” poses this question as it is located in a church and presents the life of Jerzy Popiełuszko, a Catholic priest who fought against the communist regime and was murdered in 1984. Today he **Spotkanie historyków Kościoła w Legnicy (27-28 III 2008 r.)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.109.335-338 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4267/5048 > W 2008 roku miejscem obrad historyków Kościoła był gmach Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Legnickiej. Na program spotkania złożyły się referaty podejmujące refleksję nad charyzmatem świętości w dziejach Śląska. **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Modernity and Compromise: The Church of St. Michael the Archangel in Warsaw and its Designer Władysław Pieńkowski** Autorzy: Wojciech M. Głowacki Rok: 2019 DOI: 10.5604/01.3001.0013.3356 > Despite the considerable influence he exerted on post-war church architecture in Poland, the designer Władysław Pieńkowski (1907–1991) is today an altogether forgotten figure. The current paper outlines his biography and his early oeuvre; this is because his experience in designing office blocks and industrial plants gained while working under the supervision of the most outstanding Polish architects of the mid-20th century, was to be of key importance to his later, independent designs for eccle **Kwestie kościelne w polsko-czeskich sporach granicznych z lat 1945–1947** Autorzy: Piotr Pałys Rok: 2018 DOI: 10.19195/skhs.2018.1.101.126 URL: https://czasopisma.uwr.edu.pl/sobotka/article/download/15931/14459 > : The article takes up the issue of religious and nationality questions in the Polish-Czech border region after the end of World War II. With regard to the historical, political and international legal context, the author examines the functioning of the Roman Catholic Church structures in the Kłodzko and Racibórz regions, where the influences of the Wrocław, Prague and Olomouc Archdioceses overlapped. **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Józef Mandziuk, Historia Kościoła katolickiego na Śląsku, t. 1, Średniowiecze, cz. 1, Do 1302 r., Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2003** Autorzy: Henryk Kołodziejczyk Rok: 2005 DOI: 10.21852/sem.2005.21.43 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12246/10579 > Książka jest zbiorem referatów wygłoszonych **Udział Kościoła w odbudowie niepodległej Polski** Autorzy: J. Dębiński Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1804 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1804/1833 > ) as well as in Upper Silesia and Cieszyn Silesia. The entire nation was involved in regaining independence, but the Catholic Church was a part that played a special role in that process. **Wróciła sława twoja, Vratislavia, Wrocławiu! Więzi kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, z Dolnym Śląskiem, red. G. Sokołowski, S. Wróblewski, Wydawnictwo Episteme, Wrocław – Lublin 2023, ss. 815** Autorzy: A. Dziuba Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15301 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15301/13493 > Kościół katolicki jest najstarszą i najdłużej działającą instytucją na ziemiach polskich. Jego początki łączą się z powstawaniem i tworzeniem państwa polskiego. Pozostaje też strukturą trwałą, zachowującą swoją historyczną ciągłość, czego z uwagi na okres zaborów nie można powiedzieć o dziejach państwa. Zmieniające się na przestrzeni wieków ustroje społeczno-polityczne wpływały także na kształt relacji władza państwowa – Kościół, jednak zawsze stanowiła ona ważny czynnik budowania ładu społeczne **Troska pasterska Stefana Wyszyńskiego o administrację apostolską Śląska Opolskiego w latach 1949-1967** Autorzy: Mariusz Drygier ks. Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13650 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13650/13173 > Przyznane Polsce po II wojnie światowej ziemie poniemieckie, wśród nich wydzielony z archidiecezji wrocławskiej obszar administracji apostolskiej Śląska Opolskiego, Stolica Apostolska już w 1945 r. poddała pod zarząd prymasa Polski: najpierw Augusta Hlonda, a po jego śmierci w 1948 r. – Stefana Wyszyńskiego, który objął oficjalnie swój urząd na początku 1949 r. Troska o lud Boży na Opolszczyźnie była zatem częścią szerszej misji prymasa wobec Kościoła na Ziemiach Zachodnich. S. Wyszyński w latac **Polityka władz PRL wobec izolowanego biskupa Czesława Kaczmarka (1953–1956)** Autorzy: Bartłomiej Noszczak Rok: 2009 > Między 14 a 17 stycznia 1951 r. przeprowadzono w Polsce Ludowej pierwszy z serii propagandowych (pokazowych) procesów duchowieństwa. Dwaj księża z parafi i w Wolbromiu – Zbigniew Gadomski i Piotr Oborski – zostali oskarżeni o współpracę z konspiracyjną Armią Podziemną, a także o współudział w zabójstwie1. Ryszard Gryz trafnie zauważył, że na podstawie tego procesu widać prawidłowość systemu stalinowskiego, polegającą na organizowaniu procesów pokazowych, w których oskarżano księży zbliżonych do **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Czesław Thullie (1888–1976) — architekt, badacz, pedagog** Autorzy: A. Tejszerska Rok: 2025 DOI: 10.24425/tkuia.2025.157386 > Artykuł poświęcony jest postaci Czesława Thullie — architekta, pedagoga, badacza, historyka architektury — teoretyka i praktyka zaangażowanego w proces odbudowy kraju po obu wojnach światowych, absolwenta Politechniki Lwowskiej, zmuszonego do opuszczenia rodzinnego miasta po zajęciu ziem wschodnich przez Związek Sowiecki, jednego z założycieli Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Celem pracy jest przybliżenie twórczości projektowej i badawczej osoby na wielu płaszczyznach zasłużonej, a jednocześni **Biskup Wincenty Urban (1911-1983) - historyk Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 1984 DOI: 10.52204/np.1984.62.247-269 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6782/7670 > Biskup W. Urban pochodził z diecezji przemyskiej. Po przyjęciu święceń kapłańskich we Lwowie w 1936 r. pracował jako duszpasterz w archidiecezji lwowskiej. W 1945 r. przybył na Śląsk i od 1946 r. był dyrektorem Archiwum i Muzeum Arcybiskupiego oraz Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu. W 1947 r. został mianowany profesorem historii Kościoła w seminarium duchownym we Wrocławiu, a w latach 1949-1960 wykładał także w seminarium duchownym diecezji opolskiej w Nysie. Od 1971 r. przez kilka lat wykładał **History of Church Design in Olszyna Lubanska** Autorzy: Aleksandra, Repelewicz, Zbigniew, Madurowicz Rok: 2016 DOI: 10.17265/1934-7359/2016.08.004 URL: http://www.davidpublisher.com/Public/uploads/Contribute/57bfa9fdc2e39.pdf > The history of the design of St. Joseph the Betrothed church in Olszyna Lubańska is presented in the paper. The first design of the church was drawn up by a local master builder in 1889 but was given such a poor evaluation by a firm of architects in Berlin that a new project had to be commissioned. The technical opinion on the design is analysed in the paper: both projects are discussed and some of the drawings from the projects are presented. The text of the expert evaluation and the draft of t **Kościół ewangelicki w Kole. Dzieje budynku w XIX i XX wieku** Autorzy: Andrzej Mendrok Rok: 2016 DOI: 10.4467/27204006pmo.16.004.16475 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22085/ > Pobyt ewangelików w Kole odnotowano już w XVI wieku, jednakże dopiero od końca XVIII wieku zaczyna się właściwy proces osiedlania ich w Kole i okolicach. Od początku XIX wieku rozpoczynają się starania o wybudowanie świątyni. Niniejszy artykuł traktuje o losach świątyni ewangelickiej od momentu jej wybudowania, niemalże po współczesność. Burzliwe dzieje Polski odcisnęły również swoje piętno i na ewangelikach kolskich, i na ich świątyni. Evangelical church in Kolo. History of the building in the **„Boża opieka była z nami” Niemieccy jezuici w Festung Oppeln i powojennym Opolu (1945 r.)** Autorzy: Kacper Rosner-Leszczyński Rok: 2023 DOI: 10.25167/sth.4852 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/4852/4474 > Autor przybliża czytelnikowi powojenną relację niemieckich jezuitów, którzy w Opolu przeżyli okrucieństwa 1945 r. i zapisali je w sprawozdaniu, którego odpis przechowywany jest Archivum Romanum Societatis Iesu w Rzymie. Relacja Niemców, jako osób wysiedlonych, ukazuje tragizm sytuacji, który nie mógł być dostrzeżony przez ich polskich współbraci. Artykuł stanowi niejako uzupełnienie znanej w kręgu czytelniczym relacji polskich jezuitów z sierpnia 1945 r., którzy po niemieckich współbraciach obję **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich. **III Konferencja Archiwistów Państwowych i Kościelnych „Archiwa kościelne w niepodległej Polsce”, Łódź 14–16 października 2019 r. (Ewa Grin-Piszczek)** Autorzy: Ewa Grin-Piszczek Rok: 2020 > III Konferencja Archiwistow Panstwowych i Kościelnych „Archiwa kościelne w niepodleglej Polsce”, Łodź 14–16 października 2019 r. (Ewa Grin-Piszczek) **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Kościół pod wezwaniem św. Jakuba w Nysie** Autorzy: W. Urban Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.109-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7897/7148 > Kościół św. Jakuba w Nysie na Opolszczyźnie swym ogromem panuje przez wieki wszechwładnie nad całym miastem. Przekonujemy się o tym na podstawie starych widoków i planów miasta, począwszy od najstarszego znanego widoku Nysy, podanego w kronice świata Hartmanna Schelda, drukowanej w Norymberdze 1493 r. u Antoniego Kobergera, w której widoczne są też stare mury, zaczęte przez biskupa Przecława z Pogorzeli około 1350 r. To samo wrażenie odnosi się z widoku Nysy zamieszczonego u Jana Gotfrieda, Inve **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **Katolicyzm i Wielka Wojna. Upamiętnienie poległych i tożsamościowe konstrukty w Europie Środkowej na przykładzie kościołów św. Jadwigi w Opawie i św. Brunona w Giżycku** Autorzy: J. Gorzelik Rok: 2020 DOI: 10.12775/SDR.2020.2.03 > Artykul skupia sie na wykorzystaniu pamieci o poleglych w I wojnie światowej przez inicjatorow budowy kościolow w Opawie na Śląsku i Gizycku w Prusach Wschodnich. Po omowieniu architektury, wystrojow i publicznych rytualow zaprezentowano analize tozsamościowych dyskursow wyznaczających kontekst powstania obiektow i zinterpretowano sposoby zarządzania kapitalem symbolicznym przez elity katolickie. **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Recenzja: Zofia Jarząbek, Kamil Kęsik i in. 2019. Z przeszłości miejscowości i parafii Jaworzno k. Wielunia. Materiały z konferencji naukowej nt. jubileuszu stulecia wznowienia parafii. Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego UO, ss. 474. ISBN** Autorzy: P. Górecki Rok: 2020 DOI: 10.25167/STH.2202 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/2202/1956 > Wanymi etapami w yciu jednostki i wsplnot s przeywane jubileusze, ktre niejako wskazuj na nasz historyczno i przemijalno, ale take mwi o kontynuowanym przez pokolenia dziele goszenia Chrystusa i Jego trwaym dziedzictwie. Nie inaczej jest w przypadku parafii Jaworzno -wsplnoty kocielnej w ziemi wieluskiej, w archidiecezji czstochowskiej, lecej na pograniczu lska Opolskiego **Nauka Stanisława Sokołowskiego o znamionach prawdziwego Kościoła** Autorzy: Franciszek Bracha Rok: 1947 DOI: 10.52204/np.1947.2.103-134 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7017/7173 > -- **Polskie procesy kanonizacyjne i beatyfikacyjne** Autorzy: J. Bar Rok: 1958 DOI: 10.21906/RBL.2681 > — **RECENZJE** Autorzy: ... ... Rok: 2018 DOI: 10.14746/tp.2001.1.21 URL: https://doi.org/10.14746/tp.2001.1.33 > Historia Kościoła katolickiego to jeden z najczęściej eksploatowanych tematów wśród badaczy dziejów Polski Ludowej. Przez wiele lat nieco rzadziej zajmowano się historią i rolą zakonów męskich w tamtym okresie. Ostatnio zaczęło się to zmieniać i powstało kilka ważnych prac dotyczących tej problematyki. Szczególnie warto zwrócić uwagę na opracowania autorstwa ks. Dominika Zamiatały1, ks. Józefa Mareckiego2. Recenzowana w tym miejscu publikacja Komunistyczny aparat represji wobec Polskiej Prowincj **Kościół jako społeczność teokratyczna** Autorzy: Tomasz Orzeł Rok: 2021 DOI: 10.25167/sth.3645 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/3645/3972 > W niezwykle szerokim spektrum naukowych zainteresowań bł. Antonia Rosminiego – włoskiego kapłana, filozofa, teologa, polityka i intelektualisty – poczesne miejsce zajmuje jego refleksja eklezjologiczna. Pomimo krytyki, niezrozumienia i wręcz prześladowania ze strony niektórych ludzi Kościoła, pozostał wiernym jego synem, co potwierdził swoim heroicznym posłuszeństwem wobec papieża i jego decyzji. Nad OblubienicąChrystusa podejmował zarówno refleksję socjologiczną, wypracowując pojęcie „wspólnoty **Polska i białoruska tożsamość Kościoła rzymskokatolickiego na Białorusi. Historia a współczesne dylematy** Autorzy: Joanna Dworzecka Rok: 2019 DOI: 10.17951/SB.2018.12.53-65 URL: https://doi.org/10.17951/sb.2018.12.53-65 > Artykuł porusza problem złożonej tożsamości Kościoła katolickiego na Białorusi. Jest on odpowiedzią na głosy niektórych polskich badaczy domagających się, aby Kościół lokalny opowiedział się za przynależnością do narodu polskiego. Autorka rozważa w nim, czy w ogóle możliwe jest posiadanie przez konfesję traktowaną jako instytucję, ale także wspólnotę wiernych, tożsamości narodowej oraz w jaki sposób problem ten obecny jest w Kościele na Białorusi. Odwołując się do różnych teorii społecznych tożs **Kult św. Jacka Odrowąża i jego funkcje pedagogiczne w społeczno-politycznej rzeczywistości Górnego Śląska w XX w. na przykładzie biografii trzech postaci historycznych z tego okresu** Autorzy: Zbigniew Bereszyński Rok: 2020 DOI: 10.36578/bp.2020.05.10 URL: http://biografistykapedagogiczna.pl/index.php/bp/article/download/154/118 > The figure of Saint Jacek Odrowąz, a Dominican born, according to tradition, in Kamien Śląski, has played a very special role in the social and political reality of Upper Silesia, a region that has been affected by Polish and German culture for centuries. In the past, people who considered themselves spiritual heirs or followers of this figure stood on opposite sides of the barricade when the question of the political future of their small homeland and its relations with Poland and Germany was  **Kolekcja Czesława Horaina w zbiorach Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie jako źródło do badań nad dziejami Polaków w Ziemi Świętej** Autorzy: A. Patek Rok: 2021 DOI: 10.4467/25444972SMPP.21.011.13323 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/19172/ > Kolekcja Czeslawa Horaina w zbiorach Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie jako źrodlo do badan nad dziejami Polakow w Ziemi Świetej **Henryk Dominiczak, Organy Bezpieczeństwa PRL w walce z Kościołem katolickim 1944-1990. W świetle dokumentów MSW, Warszawa 2000** Autorzy: Robert Murzyn Rok: 2002 DOI: 10.15633/FHC.1351 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1351/1249 > Review: Henryk Dominiczak, Security Organs o f the Communist Poland in the warfare with Catholic Church in the light o f documents o f Ministry o f the Security and Interior , Warszawa 2000 **Tragedia górnośląska w miejscowościach podopolskich 1945, red. Piotr Górecki** Autorzy: D. Bednarski Rok: 2015 DOI: 10.31261/ssht.2015.48.2.17 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/ssht/article/download/15976/12175 > Tragedia grnolska w miejscowociach podopolskich 1945, red.Piotr grecki, opole 2015 (z dziejw kultury chrzecijaskiej na lsku 88), ss.148 + aneks zdjciowy ss. 10 ksika jest plonem konferencji popularnonaukowej, zorganizowanej 14 stycznia 2015 roku na Wydziale teologicznym uniwersytetu opolskiego, a zatytuowanej: Tragedia grnolska w miejscowociach podopolskich 1945.z ramienia uniwersytetu opolskiego nad sesj czuwa ks.dr Piotr grecki, adiunkt w katedrze historii kocioa Wydziau teologicznego tego uni **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **he coat of arms of the Diocese of Zielona Góra-Gorzów Wielkopolski as an attribute of historical heritage in the perspective of ecclesiastical heraldry** Autorzy: A. Put Rok: 2023 DOI: 10.18276/sp.2023.33-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/20649.pdf > 29 listopada 2020 roku, w pierwszą niedzielę Adwentu, wszedł w życie dekret bp. Tadeusza Lityńskiego, ustanawiający dla diecezji zielonogórsko-gorzowskiej własny herb. Herb ten jest nowym, choć osadzonym w historii, znakiem Kościoła na Środkowym Nadodrzu. W artykule przybliżono okoliczności powstania herbu diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, a także opisuje go i przybliża jego znaczenie dla Kościoła lokalnego nad Środkową Odrą. Tekst podzielono na następujące punkty: 1. „Zarys dziejów Kościoła k **A Servant of God, the Church and Homeland. On the tenth death anniversary of Archbishop Marian Oleś 1934-2005** Autorzy: W. Żurek Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12089 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12089/10558 > On 24 May 2005 Archbishop Marian Ole died suddenly in Warsaw at the age of 70 with 44 years of priesthood and 18 years of the Episcopal ministry in the service of the Holy Father and the Holy See. His mortal remains were buried in the Polish Necropolis-at Powzki Cemetery in Warsaw. *** As a Pole by birth, he lived in his homeland only fi ve years. He was born on 8 December 1934 on the feast of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary in Cendrowizna, in the parish of Miastkowo in the **Walory historyczne i artystyczne kościoła pw. Świętych Wojciecha i Stanisława w Wilamowie** Autorzy: A. Owczarek Rok: 2021 DOI: 10.18778/2299-8403.10.09 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/download/11346/10965 > Neogotycki kościół pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika i św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Wilamowie to przykład zabytkowej sztuki sakralnej na terenie gminy Uniejów. Mimo że ma wartość zabytkową oraz położony jest w pobliżu głównych tras komunikacyjnych, pozostaje obiektem mało znanym. W obiegowej opinii funkcjonuje raczej jako niewielki kościół wiejski niż godny uwagi i wart odwiedzenia obiekt sakralny. W artykule przedstawiono na podstawie analizy specjalistycznej literatury, źródeł p **Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020). Historyk Kościoła i archiwista** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.140.275-309 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5605/8366 > Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020) był historykiem Kościoła, który zajmował się dziejami archidiecezji poznańskiej w XIX i XX w. Jego liczne publikacje poświęcone były zwłaszcza Akcji Katolickiej. Prowadził działalność dydaktyczną w zakresie nauk teologicznych. Zajmował się również kwestiami archiwalnymi. **ROLA KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO W PRZEMIANACH SPOŁECZNO-POLITYCZNYCH POLSKI LAT 80** Autorzy: Justyna Jarosz Rok: 2025 DOI: 10.21697/stv.16514 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stv/article/download/16514/14329 > Niniejszy artykuł przedstawia rolę Kościoła katolickiego w Polsce w kontekście kluczowych wydarzeń społeczno-politycznych lat 80. XX w. Punktem wyjścia są protesty robotników z sierpnia 1980 r., które doprowadziły do powstania NZSS „Solidarność”. Artykuł analizuje, w jaki sposób Kościół wspierał dialog, stwarzał przestrzeń dla mediacji i społecznego wsparcia. Szczególną uwagę poświęcono okresowi stanu wojennego (1981–1983), kiedy to Kościół stał się jednym z nielicznych bastionów niezależności i **Przyczynek do historii kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrowie Wielkopolskim** Autorzy: S. Kęszka Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.27 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/318/153 > W okresie międzywojennym Ostrów Wielkopolski liczył ponad 33 tys. mieszkańców i posiadał tylko jedną parafię – św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Koniecznym było zbudowanie dodatkowego kościoła, o co w szczególny sposób zabiegał proboszcz ostrowskiej fary, ks. Leon Płotka. Artykuł opisuje historię prac budowlanych, rozpoczętych 7 czerwca 1938 r. i zakończonych po wojnie. Parafię erygowano 15 listopada 1947 r. **Tematyka kazań bł. Biskupa Michała Kozala** Autorzy: L. Król Rok: 2022 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.24.29 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/217/77 > Artykuł wprowadza w tematykę kazań bł. biskupa Michała Kozala. Został opracowany w celu przygotowania bazy materiałowej, koniecznej do prowadzenia dalszych nad nimi badań naukowych i opracowań. Opracowanie tematu uzasadniła potrzeba ukazania wpływu Błogosławionego na dzieje Kościoła i Polski, w pierwszych dziesiątkach lat XX wieku. Cele, jakie stawiał sobie w bogatej tematyce kazań, sprowadzał do kształtowania takiego poziomu duchowo-moralnego, aby miał swoje urzeczywistnienie najpierw w realiac **Ślaskie Studia Historyczno-Teologiczne [Schlesische geschichtlich-theologische Studien] IV. (Redaktionskomitee: R. Sobänski, St. Bista, A. Skowronek.) Hrsg. vom Verlag der Bischöfl. Kurie in Kattowitz 1971. 368 S.** Autorzy: J. Piegsa Rok: 1973 DOI: 10.30965/2589045x-14201044 > "Ślaskie Studia Historyczno-Teologiczne [Schlesische geschichtlich-theologische Studien] IV. (Redaktionskomitee: R. Sobänski, St. Bista, A. Skowronek.) Hrsg. vom Verlag der Bischöfl. Kurie in Kattowitz 1971. 368 S." published on 24 Nov 1973 by Brill | Schöningh.

[object Object]