Dominum et Vivificantem

## Jan Paweł II ### Panowanie i Życie #### O Duchu Świętym w życiu Kościoła i świata ## Wprowadzenie Czcigodni bracia, umiłowani synowie i córki, zdrowie i błogosławieństwo apostolskie! ## Wiara w Ducha Świętego ### Źródło wiary TAK, Kościół wyznaje wiarę w Ducha Świętego jako „Pana, dawcę życia”. Wyznaje to w Credo Nicejsko-Konstantynopolitańskim, sformułowanym w Nicei (325 r. n.e.) i Konstantynopolu (381 r. n.e.). Credo zawiera stwierdzenie, że Duch Święty „przemówił przez Proroków”. ### Źródło nauki Słowa o Duchu Świętym pochodzą od Jezusa Chrystusa. Według Ewangelii Jana, Duch Święty jest dany wraz z nowym życiem. Jezus obiecuje: „Jeśli ktoś pragnie, niech przyjdzie do Mnie i pije. Z jego serca wypłyną strumyki wody żywej”. Ewangelista wyjaśnia: „To powiedział o Duchu, którego mieli otrzymać ci, którzy w Niego uwierzyli”. ## Historia nauczania o Duchu Świętym ### Encykliki i Sobory TAK, wiara w Ducha Świętego musi być nieustannie przebudzana. Leon XIII opublikował Encyklikę Divinum Illud Munus (1897) poświęconą Duchowi Świętymu. Pius XII w encyklice Mystici Corporis (1943) mówił o Duchu Świętym jako o zasadzie życiowej Kościoła. Sobór Watykański II podkreślił potrzebę badania doktryny o Duchu Świętym. ### Współpraca z Kościołami Wschodnimi TAK, Kościoły wschodnie strzegły bogactw nauk Ojców o Duchu Świętym. XVI stulecie Pierwszego Soboru Konstantynopolskiego obchodzonego w 1981 roku w Konstantynopolu i Rzymie podkreśliło rolę Ducha Świętego w zjednoczeniu chrześcijan. ## Encyklika o Duchu Świętym ### Źródło inspiracji TAK, encykliki Redemptor Hominis i Dives in Misericordia czerpią inspirację z nauczania o Duchu Świętym. Obecna Encyklika o Duchu Świętym jest zaczerpnięta z serca dziedzictwa Soboru Watykańskiego II. ### Cel encykliki TAK, celem encykliki jest rozwijanie świadomości, że Kościół jest zmuszony przez Ducha Świętego do urzeczywistnienia woli Boga, który ustanowił Chrystusa jako źródło zbawienia dla świata. ## Część I - Duch Ojca i Syna, dany Kościołowi ### Obietnica Jezusa #### Ostatnia Wieczerza TAK, Jezus powiedział apostołom o „innym Radcy” podczas Ostatniej Wieczerzy. Ewangelista Jan zanotował: „Będę modlić się do Ojca, a On da wam innego Doradcę, aby był z wami na wieki, nawet Ducha Prawdy”. ### Duch Prawdy #### Nauczyciel i Wspomniacz TAK, Duch Święty będzie nauczał wszystkiego i przypominał apostołom, co Jezus powiedział. Duch Święty zapewni ciągłość i tożsamość zrozumienia Ewangelii. ### Duch Święty i Apostołowie #### Świadkowie i Nauczyciele TAK, Apostołowie są świadkami Chrystusa i będą świadkami Ducha Świętego. Duch Święty będzie im dawał świadectwo o Chrystusie. ### Prowadzenie do Całej Prawdy #### Rozwój Zrozumienia TAK, Duch Święty poprowadzi Apostołów do całej prawdy. To prowadzenie wiąże się z męką i śmiercią Chrystusa oraz z całością jego nauki. ### Duch Święty i Chrystus #### Wewnętrzna Wiązka TAK, Duch Święty i Chrystus są ściśle powiązani w ekonomii zbawienia. Duch Święty kontynuuje dzieło Chrystusa, chwaląc Go i objawiając jego tajemnice. ## Ojciec, Syn i Duch Święty ### Jedność i Różnicowość #### Osoby Trójcy Świętej TAK, Ojciec, Syn i Duch Święty są wyraźnie nazywani osobami. Duch Święty pochodzi od Ojca i jest posyłany przez Ojca w imieniu Syna. Duch Święty świadczy o Synu. ### Manifestacja Trójcy Świętej #### Pożegnalne Przemówienie TAK, pożegnalne przemówienie Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy objawia Trójcę Świętą. Formuła chrztu: „chrzcząc ich w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego” odzwierciedla życie Boga. ### Duch Święty jako Miłość #### Osoba-Dar TAK, Duch Święty jest miłością i darem Ojca i Syna. Duch Święty jest Osobą-Miłością, Osobą-Darem, który przekazuje łaskę uświęcającą. ## Zbawcze Danie Boga w Duchu Świętym ### Dawanie i Oddanie #### Plan Boży TAK, pożegnalne przemówienie Chrystusa odnosi się do dawania i oddania Ducha Świętego. Odkupienie dokonane przez Syna jest przekazywane Duchowi Świętemu, który „weźmie to, co moje”. ### Nowe Zbawienie #### Dzieło Ducha Świętego TAK, „odejście” Chrystusa jest warunkiem przyjścia Ducha Świętego. Nowe zbawcze oddanie się Boga w Duchu Świętym jest niezbędne dla realizacji boskiego planu. ## Nowy Początek Zbawczy ### Biblijna Koncepcja Stworzenia TAK. Bóg stworzył niebiosa i ziemię. Duch Boży poruszał się nad powierzchnią wód. Stworzenie obejmuje dawanie istnienia kosmosowi i obecność Ducha Bożego. Człowiek stworzony jest na obraz i podobieństwo Boga. ### Tajemnica Trynitarna w Stworzeniu Stwórzmy: czy liczba mnoga sugeruje tajemnicę trynitarną? Czytelnik chrześcijański może dostrzec odzwierciedlenie Trójcy Świętej. Kontekst Księgi Rodzaju pozwala dostrzec pierwszy początek zbawczego oddania się Boga. ### Nowy Początek Zbawczy Jezus mówi: „Jeśli nie odejdę, Radca nie przyjdzie do was; ale jeśli odejdę, poślę go do was.” Chrystus łączy nowy początek zbawczej komunikacji Boga w Duchu Świętym z tajemnicą Odkupienia. Grzech jest sprzeczny z obecnością Ducha Bożego i zbawczym przejawianiem się Boga z człowiekiem. ### Odkupienie i Duch Święty Jezus mówi: „Na twoją korzyść odchodzę;... jeśli odejdę, poślę go do ciebie.” Odejście Chrystusa przez Krzyż ma moc odkupienia. Nowa obecność Ducha Bożego w stworzeniu to nowy początek Bożego komunikowania się z człowiekiem w Duchu Świętym. ### Duch Święty i Ojcostwo Boga Duch Święty jest Duchem Ojca i Syna. Duch Święty przychodzi za cenę „odejścia Chrystusa. Smutek apostołów zamieni się w radość. Chrystus dodaje chwałę swojego Zmartwychwstania i Wniebowstąpienia Ojcu. ## Mesjasz, Namaszczony Duchem Świętym ### Misja Mesjasza Mesjasz otrzymał pełnię Ducha Świętego dla Wybranego Ludu Bożego i dla całej ludzkości. Szymon Piotr mówi: „Bóg namaścił Jezusa z Nazaretu Duchem Świętym i mocą.” ### Proroctwa Izajasza Izajasz łączy swoją osobę i misję ze szczególnym działaniem Ducha Bożego. Mesjasz z rodu Dawida jest osobą, na której spoczywa Duch Pański. W tym przypadku nie można mówić o objawieniu Parakleta. ### Droga ku Objawieniu Ducha Świętego Mesjasz jest tą drogą. Namaszczenie stało się symbolem daru Ducha Świętego. Mesjasz posiada pełnię Ducha Bożego i jest pośrednikiem w przekazywaniu tego Ducha całemu ludowi. ### Misja Namaszczonego Duch Pana Boga jest na Mesjaszu, aby przynosił dobrą nowinę cierpiącym. Namaszczony jest posłany z Duchem Pańskim. Sługa Pański jest wybrany, na którego zstępuje Duch Boży. ### Mesjasz, Człowiek Smutek Sługa Pański jest prawdziwym Człowiekiem Smutek, Mesjaszem, który cierpi za grzechy świata. Jego misja przyniesie prawdziwe owoce zbawienia dla całej ludzkości. ### Duch Święty i Wiara Wiara pozwala na otwarcie serca na dary Ducha Świętego. Starszy Symeon i Dziewica Maryja doświadczyli obecności Ducha Świętego. ## Jezus z Nazaretu, „Wywyższony” w Duchu Świętym ### Objawienie Mesjasza Jezus odnosi się do przepowiedni Izajasza na początku swej mesjańskiej działalności. W synagodze w Nazarecie powiedział: „Dzisiaj to Pismo zostało wypełnione w waszym słuchu.” Wyznał, że jest Mesjaszem, tym, który posiada pełnię Ducha Świętego. ### Świadectwo Jana Chrzciciela Jan Chrzciciel przepowiada Mesjasza-Chrystusa jako Tego, który „przychodzi” w Duchu Świętym i „przynosi” Ducha Świętego. Jezus przychodzi do Jordanu, aby przyjąć chrzest pokuty. Jan głosi: „Oto Baranek Boży, który usuwa grzech świata.” ### Trynitarna Teofania Kiedy Jezus przyjął chrzest, niebo się otworzyło, a Duch Święty zstąpił na Niego w postaci gołębicy. Głos z nieba powiedział: „To jest mój umiłowany Syn, z którego jestem zadowolony.” To jest trynitarna teofania, która ujawnia głębszy wymiar prawdy o Jezusie z Nazaretu. ### Działanie Ducha Świętego Jezus prowadzi swoją działalność w czynnej obecności Ducha Świętego. Ewangelista Łukasz przedstawia Jezusa jako „pełnego Ducha Świętego” i „prowadzonego przez Ducha Świętego.” Jezus raduje się w Duchu Świętym, objawiając ojcostwo Boga. ### Jedność z Duchem Świętym Jezus mówi: „Wszystko zostało mi przekazane przez mojego Ojca; i nikt nie wie, kim jest Syn oprócz Ojca, ani kim jest Ojciec, oprócz Syna i kogokolwiek, komu Syn zdecyduje się Go objawić.” Jedność Chrystusa z Duchem Świętym wyraża się w radości. ## Zmartwychwstały Chrystus mówi: „Przyjmij Ducha Świętego” ### Nowe Objawienie Ducha Świętego Jezus przepowiada przyjście Ducha Świętego jako „innego Doradcy.” Duch Święty poprowadzi apostołów i Kościół „w całą prawdę.” Duch Święty jest posłany przez Ojca i Syna, aby ukończyć dzieło Syna. ## Wydarzenia Paschalne i Duch Święty ### Wydarzenia paschalne jako czas nowego przyjścia Ducha Świętego TAK, wydarzenia paschalne są czasem nowego przyjścia Ducha Świętego. Wydarzenia paschalne to męka, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa. Duch Święty jest Parakletem i Duszpasterzem. Wydarzenia paschalne są czasem „nowego początku” samoprzekazywania Trójcy Świętej ludzkości w Duchu Świętym. To jest Odkupieniem świata. Bóg dał swojego jednorodzonego Syna. Dar Syna wyraża najgłębszą istotę Boga. Duch Święty jest Darem Osobowym, który jest przekazywany Apostołom i Kościołowi. ### Zmartwychwstanie jako zenit objawienia TAK, zmartwychwstanie jest zenitem objawienia. Jezus z Nazaretu, zgodnie z Pawłem, zostaje wyznaczony jako Syn Boży w mocy według Ducha świętości. Zmartwychwstały Chrystus wypełnia obietnice Boże. On daje nowe serce i nowy duch. Zmartwychwstały Chrystus wypełnia swoją obietnicę do Apostołów. Duch Prawdy, Paraklet, jest posłany przez zmartwychwstałego Chrystusa. Wieczorem pierwszego dnia tygodnia Jezus pokazał uczniom swoje ręce i bok. Jezus powiedział: „Pokój wam! Jak Ojciec posłał Mnie, tak i ja was posyłam”. Jezus tchnął na uczniów i powiedział: „Przyjmijcie Ducha Świętego”. ### Związek między posłaniem Syna a posłaniem Ducha Świętego TAK, istnieje ścisły związek między posłaniem Syna a posłaniem Ducha Świętego. Nie ma posłania Ducha Świętego bez Krzyża i Zmartwychwstania. Misja Ducha Świętego czerpie z Odkupienia. Odkupienie jest dokonane przez Syna, który przyszedł i działał w mocy Ducha Świętego. Odkupienie jest nieustannie dokonywane w ludzkich sercach i umysłach przez Ducha Świętego. ## Duch Święty i epoka Kościoła ### Dzieło Syna i zstąpienie Ducha Świętego TAK, po wykonaniu dzieła, które Ojciec powierzył Synowi, w dniu Pięćdziesiątnicy zstąpił Duch Święty. Duch Święty uświęca Kościół na wieki. Duch Święty jest źródłem życia, który przywraca życie tym, którzy umarli przez grzech. Duch Święty wskrzesi w Chrystusie ich śmiertelne ciała. ### Narodziny Kościoła w dniu Pięćdziesiątnicy TAK, w dniu Pięćdziesiątnicy Kościół został publicznie objawiony. Zmartwychwstały Chrystus przyniósł apostołom Ducha Świętego. W Górnej Sali apostołowie otrzymali Ducha Świętego. W dniu Pięćdziesiątnicy apostołowie udali się do mieszkańców i pielgrzymów, aby dawać świadectwo Chrystusowi. W dniu Pięćdziesiątnicy Kościół został publicznie objawiony. Ewangelia zaczęła szerzyć się wśród narodów. ### Działanie Ducha Świętego w Kościele TAK, Duch Święty działał już na świecie przed wniebowstąpieniem Chrystusa. W dniu Pięćdziesiątnicy Duch Święty zstąpił na uczniów. Kościół zaczął się od zstąpienia Ducha Świętego na Apostołów. Dzieje Apostolskie świadczą, że Duch Święty przyjął niewidzialne, ale dostrzegalne przewodnictwo apostołów. Biskupi poprzez Sakrament Zakonu oddają świętym ministrom uczestnictwo w duchowym darze.