Święta Ælia Flaccilla

Święta Ælia Flaccilla

Święta Ælia Flaccilla (zm. ok. 385/386 r. n.e.) była cesarzową rzymską, pierwszą żoną cesarza Teodozjusza Wielkiego. Pochodząca z Hiszpanii, zasłynęła jako gorliwa wyznawczyni Credo Nicejskiego i wzór chrześcijańskiej cnoty, a jej kult jako świętej jest czczony w Kościele greckim 14 września.

Życiorys

Ælia Flaccilla, podobnie jak jej mąż Teodozjusz, była pochodzenia hiszpańskiego. Przypuszcza się, że była córką Klaudiusza Antoniusza, prefekta Galii i konsula w 382 roku. Jej małżeństwo z Teodozjuszem miało miejsce prawdopodobnie w 376 roku, w okresie, gdy przyszły cesarz wycofał się do Cauca w Gallecji po popadnięciu w niełaskę jego ojca.

W 377 roku urodził się jej najstarszy syn, późniejszy cesarz Arkadiusz. W kolejnych latach przyszły na świat: Honoriusz (384 r.), późniejszy cesarz, oraz Pulcheria, która zmarła we wczesnym dzieciństwie na krótko przed matką. Grzegorz z Nyssy wyraźnie stwierdza, że miała troje dzieci; w związku z tym Gratian, wspomniany przez św. Ambrożego wraz z Pulcherią, prawdopodobnie nie był jej synem.

Flaccilla była gorliwym zwolennikiem Credo Nicejskiego i uniemożliwiła konferencję między cesarzem a ariańskim biskupem Eunomiuszem. Na tronie dała się poznać jako świetny przykład chrześcijańskiej cnoty i żarliwej miłości. Teodoret w szczególności wywyższa jej miłość i życzliwość, opisując, jak osobiście pielęgnowała kalekich.

Kult i dziedzictwo

Flaccilla została pochowana w Konstantynopolu, a św. Grzegorz z Nyssy wygłosił nad nią orację pogrzebową. Jest czczona w Kościele greckim jako święta, a jej święto obchodzone jest 14 września. Bollandiści są zdania, że nie jest uważana za świętą, ale tylko za czcigodną, jednak jej imię stoi w greckich Menæa i Synaxaria, po których następują słowa pochwały, jak ma to miejsce w przypadku innych świętych.

Św. Ambroży opisuje ją jako „duszę wierną Bogu” (Fidelis anima Deo). W swoim panegiryku św. Grzegorz z Nyssy wychwalał jej cnotliwe życie i przedstawił ją jako pomocniczkę cesarza we wszystkich dobrych uczynkach, ozdobę imperium, przywódcę sprawiedliwości, obraz dobroci. Wychwalał ją jako przepełnioną gorliwością dla Wiary, jako filar Kościoła, jako matkę ubogiego.

„Rozdzielanie pieniędzy należy do godności cesarskiej, ale ja ofiaruję dla samej godności cesarskiej osobistą służbę Dawcy.” – powiedzenie Ælii Flaccilli cytowane przez Teodoreta

Źródła

• Grzegorz z Nyssy, Oratio funebris de Placilla w P.G., XLVI, 877-92
• Temistiusz, Oratio, wyd. Dindorf, 637 n.
• Tillemont, Histoire des empereurs, V (Bruksela, 1732), 62, 109 n., notatki 33, 40 n.
• Argles w Dict. Christ. Biog., s.v. Flaccilla (1)
• Güldenpenning i Ifland, Cesarz Teodozjusz der Grosse (Halle, 1878), 56, 132