Święci Sawinian i Potencjan

Święci Sawinian i Potencjan

Święci Sawinian i Potencjan byli według tradycji pierwszymi biskupami i męczennikami, którzy założyli Kościół w Sens we Francji. Ich kult, rozwinięty od IX wieku, opiera się na legendzie, która łączy ich z misją ewangelizacyjną w Galii, a ich wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 31 grudnia.

Życiorys

Historyczne początki Kościoła w Sens są niepewne. Grzegorz z Tours nie wspomina o świętych Sawinianie i Potencjanie, a wczesne martyrologia z VII wieku również ich ignorują. Przed IX wiekiem na cmentarzu w pobliżu klasztoru Saint-Pierre le Vif w Sens znajdowała się grupa grobowców, które uznano za miejsca pochówku pierwszych biskupów miasta.

W 847 roku uroczyste przeniesienie ich ciał do kościoła Saint-Pierre le Vif zapoczątkowało ich kult. W 848 roku Wandelbert z Prüm nazwał ich pierwszymi patronami kościoła w Sens. W połowie X wieku relikwie zostały ukryte w podziemnym sklepieniu opactwa, aby uchronić je przed najazdem Węgrów, a w 1031 roku umieszczono je w relikwiarzu wykonanym przez mnicha Odorannę.

Legenda o świętych rozwinęła się w XI wieku. W dokumencie z lat 1046-1079, zwanym legendą gerbertyńską, po raz pierwszy opisano ich jako wysłanników apostołów i ewangelizatorów miast Orleanu, Chartres i Troyes. Legenda ta została utrwalona w kronice Clarjusza około 1120 roku.

„W dokumencie, który według opata Bouviera pochodzi z końca VI wieku lub początku siódmego, ale który według pana Duchesnego został napisany w 1046 i 1079 roku pod inspiracją Gerberta, opata St-Pierre le Vif, po raz pierwszy rozwinęła się rozległa legenda, która sięga św. Savinian i Potencjan oraz ich towarzysze ewangelizacji kościołów Orleanu, Chartres i Troyes; dokument ten Mgr Duchesne nazywa legendą gerbertyńską.”

Kult i dziedzictwo

Kult świętych Sawiniana i Potencjana rozwinął się w Sens od IX wieku, a ich relikwie były czczone w opactwie Saint-Pierre le Vif. Martyrologia Ado z 858 roku oraz Usuardusa z około 875 roku przedstawiają ich jako wysłanników rzymskiego papieża i męczenników. Archidiecezja Sens, której są patronami, została stłumiona przez Konkordat z 1802 roku, ale przywrócona w 1821 roku, obejmując departament Yonne.

Ikonografia

W ikonografii święci Sawinian i Potencjan przedstawiani są jako biskupi z atrybutami męczeństwa. W 1031 roku mnich Odoranna wykonał dla nich relikwiarz, który był przedmiotem kultu.

Źródła

• Encyklopedia katolicka, hasło: Sens
• Grzegorz z Tours, Historia Franków
• Martyrologium Ado z 858 roku
• Martyrologium Usuardusa z około 875 roku
• Kronika Clarjusza z około 1120 roku
• Duchesne, Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule