Oil of Saints — biografia, kult i znaczenie

**Katolicka Encyklopedia (1913)/Olej Świętych** **(Olej manny Świętych).** Substancja oleista, która rzekomo wypływała lub nadal wypływa z relikwii lub miejsc pochówku niektórych świętych; czasami olej w lampach płonących przed ich ołtarzami; także woda wypływająca ze studni w pobliżu ich miejsc pochówku; lub olej i woda, które w jakiś sposób zetknęły się z ich relikwiami. Oleje te są lub były używane przez wiernych, z przekonaniem, że uleczą dolegliwości cielesne i duchowe, nie dzięki jakiejś wewnętrznej mocy, ale za wstawiennictwem świętych, z którymi oleje mają jakiś związek. Za czasów świętego Paulina z Noli (zm. 431) panował zwyczaj wylewania oleju na relikwie lub relikwiarze męczenników, a następnie zbierania go w naczyniach, gąbkach lub kawałkach tkaniny. Olej ten, *oleum martyris*, był rozdawany wiernym jako lekarstwo na choroby ["Paulini Nolani Carmen," XVIII, linie 38-40 i "Carmen," XXI, linie 590-600, w "Corpus Script. Eccl. Latinorum" (Wiedeń, 1866 n.), XXX, 98, 177]. Według świadectwa Paulina z Périgueux (pisał około 470 r.) w Galii zwyczaj ten rozszerzono także na relikwie świętych, którzy nie zginęli śmiercią męczeńską, zwłaszcza na relikwie świętego Marcina z Tours ("Paulini Petricordiæ Carmen de vita S. Martini," V, 101 n. w "Corpus Script. Eccl. Lat.," XVI, 111). W swoich opisach cudów dokonanych przez zastosowanie olejów świętych, wcześni pisarze kościelni nie zawsze precyzują, o jaki rodzaj oleju świętych chodzi. I tak święty Augustyn ("De Civitate Dei," XXII) wspomina, że zmarły został przywrócony do życia za sprawą oleju świętego Szczepana. **Olej świętej Walburgi** Obecnie najsłynniejszym z olejów świętych jest Olej świętej Walburgi (*Walburgis oleum*). Wypływa on z kamiennej płyty i otaczającej ją metalowej blachy, na których spoczywają relikwie świętej Walburgi w jej kościele w Eichstätt w Bawarii. Płyn jest zbierany do srebrnego kielicha umieszczonego pod płytą w tym celu i rozprowadzany wśród wiernych w małych flakonikach przez siostry zakonu świętego Benedykta, do których należy kościół. Analiza chemiczna wykazała, że płyn nie zawiera niczego poza składnikami wody. Chociaż pochodzenie płynu jest prawdopodobnie spowodowane przyczynami naturalnymi, fakt, że zetknął się on z relikwiami świętej, uzasadnia praktykę używania go jako lekarstwa na choroby ciała i duszy. Wzmianka o oleju świętej Walburgi pojawia się już w IX wieku u jej biografa Wolfharda z Herrieden ("Acta SS.," luty, III, 562-3 i "Mon. Germ. Script.," XV, 535 n.). **Olej świętego Menasa** W latach 1905-1908 tysiące małych flakoników z napisem: EULOGIA TOU AGIOU MENA (Pamiątka świętego Menasa) lub podobnym zostało wykopanych przez C.M. Kaufmanna w Baumma (Karm Abum) na pustyni Mareotis, w północnej części pustyni libijskiej. Obecna Bumma jest miejscem pochówku libijskiego męczennika Menasa, które w V, a być może i VI wieku było jednym z najsłynniejszych miejsc pielgrzymkowych w świecie chrześcijańskim. Flakoniki świętego Menasa były przez długi czas dobrze znane archeologom i znajdowano je nie tylko w Afryce, ale także w Hiszpanii, Włoszech, Dalmacji, Francji i Rosji, dokąd przywozili je pielgrzymi z sanktuarium Menasa. Jednak aż do odkryć Kaufmanna sądzono, że flakoniki zawierały olej z lamp płonących przy grobie Menasa. Z różnych inskrypcji na flakonikach wykopanych przez Kaufmanna wynika, że przynajmniej niektóre, jeśli nie wszystkie, zawierały wodę ze świętej studni w pobliżu sanktuarium świętego Menasa i były wręczane pielgrzymom jako pamiątki. Tak zwany olej świętego Menasa był więc w rzeczywistości wodą z jego świętej studni, używaną jako lekarstwo na dolegliwości cielesne i duchowe. **Olej świętego Mikołaja z Miry** Jest to płyn, który wydobywa się z jego relikwii w Bari we Włoszech, dokąd zostały sprowadzone w 1087 roku. Mówi się, że wypływał również z jego relikwii, gdy te jeszcze znajdowały się w Mirze. (Zobacz ŚWIĘTY MIKOŁAJ Z MIRY). **Inni Święci** Święty Grzegorz z Tours ("De Gloria martyrum," xxx, P.L., LXXI, 730) świadczy, że z grobu Jana Ewangelisty wydobywała się pewna substancja podobna do mąki. Ten sam Grzegorz pisze (ibid., xxxi), że z grobu Apostoła świętego Andrzeja w Patras wydobywała się manna w postaci mąki i pachnącego oleju. Poniżej znajduje się lista innych świętych, z których relikwii lub grobów olej miał wypływać w określonych czasach: * Święty Antypas, biskup Pergamonu, męczennik za cesarza Domicjana ("Acta SS.," kwiecień, II, 4); * Święty Babolen, opat z St-Maur-des-Fossés pod Paryżem, zm. w VII wieku ("Acta SS.," czerwiec, VII, 160); * Święta Kandyda Młodsza z Neapolu, zm. 586 ("Acta SS.," wrzesień, II, 230); * Święty Demetriusz z Tesaloniki, męczennik w 306 lub 290 r. ("Acta SS.," październik, IV, 73-8); * Święty Eligiusz, biskup Noyon, zm. 660 lub wkrótce potem (Surius, "De probatis sanctorum historiis," VI, 678); * Święty Eutymiusz Wielki, opat w Palestynie, zm. 473 ("Acta SS.," styczeń, II, 687); * Święty Fantyn, wyznawca, w Tauriano w Kalabrii, zm. za Konstantyna Wielkiego ("Acta SS.," lipiec, V, 556); * Święty Feliks z Noli, kapłan, zmarł około 260 r. ("Acta SS.," styczeń, II, 223); * Święta Franka, cysterska opatka, zm. 1218 ("Acta SS.," kwiecień, III, 393-4); * Święta Gliceria, męczennica za panowania Antonina Piusa ("Acta SS.," maj, III, 191); * Błogosławiony Gundekar, biskup Eichstätt, zm. 1075 ("Acta SS.," sierpień, I, 184); * Święta Humilita, pierwsza opatka mniszek wallombrozańskich, zm. 1310 ("Acta SS.," maj, V, 211); * Święty Jan Jałmużnik, patriarcha Aleksandrii, zm. 620 lub 616 ("Acta SS.,", styczeń, III, 130-1); * Święty Jan z Beverley, biskup Yorku, zm. 721 ("Acta SS.," maj, II, 192); * Święty Łukasz Młodszy, zwany Thaumaturgos, pustelnik w Grecji, zm. 945-6 ("Acta SS.," luty, II, 99); * Święty Pafnucy, biskup i męczennik w Grecji, zm. prawdopodobnie w IV wieku ("Acta SS.," kwiecień, II, 620); * Święty Paweł, biskup Verdun, zm. 648 ("Acta SS.," luty, II, 174); * Święty Perpetuus, biskup Tongeren-Utrecht, zm. 630 ("Acta SS.," listopad, II, 295); * Święty Piotr González, dominikanin, zm. 1246 ("Acta SS.," kwiecień, II, 393); * Święty Piotr Thaumaturgus, biskup Argos, zm. około 890 ("Acta SS.," maj, I, 432); * Święta Rolendis, dziewica, w Gerpinnes w Belgii, zm. w VII lub VIII wieku ("Acta SS.," maj, III, 243); * Święty Rewerian, biskup Autun, i Towarzysze, męczennicy około 273 r. ("Acta SS.," czerwiec, I, 40-1); * Święty Sabin, biskup Canosy, zm. około 566 ("Acta SS.," luty, II, 329); * Święta Sigolena, opatka z Troclar, zm. około 700 ("Acta SS.," lipiec, V, 636); * Święty Tillon Paweł, benedyktyn w Solignac w Galii, zm. 703 ("Acta SS.," styczeń, I, 380); * Święty Weneriusz, pustelnik na wyspie Palamaria w Zatoce Genueńskiej, zm. w VII wieku ("Acta SS.," wrzesień, IV, 118); * Święty Wilhelm, arcybiskup Yorku, zm. 1154 ("Acta SS.," czerwiec, II, 140); i kilku innych. MICHAEL OTT

Źródła

• Wikipedia — Oil of Saints