Św. Henryk von Veldeke

Św. Henryk von Veldeke

Św. Henryk von Veldeke był średniowiecznym niemieckim poetą rycerskim, urodzonym około połowy XII wieku w okolicach Maastricht w Holandii. Zmarł po 1184 roku, a jego główne dzieło, epicki wiersz „Eneide”, zostało ukończone przed 1190 rokiem. Jest uznawany za pioniera romansów rycerskich w Niemczech, wprowadzając ścisłą formę metryczną i dworski styl do literatury niemieckiej.

Życiorys

Henryk von Veldeke otrzymał staranne wykształcenie, znał łacinę i francuski oraz studiował pisma Wergiliusza i Owidiusza. Jego główne dzieło, „Eneide”, to epicki wiersz opowiadający o romansie miłosnym Eneasza i Dydony. Większa część wiersza została ukończona do 1175 roku na dworze w Kleve, kiedy rękopis, wypożyczony hrabinie Kleve, został przeniesiony do Turyngii.

Po dziewięciu latach poeta odzyskał rękopis i ukończył swój wiersz pod patronatem Hermanna, hrabiego Palatyna Saksońskiego, późniejszego landgrafa Turyngii. Stało się to przed 1190 rokiem, ale później niż 1184, data wielkiego święta Zesłania Ducha Świętego nadanego przez Fryderyka I w Moguncji, na którym poeta był obecny.

„Eneide” opiera się na starym francuskim romansie o nieznanym autorstwie, choć możliwe, że użyto również wiersza Wergiliusza. Temat jest traktowany ze znaczną swobodą i dokładnie mediewalizowany. Minne lub miłość jest głównym tematem wiersza.

Przed „Eneide” Henryk napisał na instancję hrabiny Los epos na temat legendy św. Serwacego. Oprócz eposów komponował także teksty, które w strukturze i wersyfikacji ukazują wpływy francuskie, co czyni go jednym z pierwszych, którzy wprowadzili element obcy do literatury niemieckiej w dziedzinie Minnesong.

Kult i dziedzictwo

Henryk von Veldeke jest uznawany za pioniera romansów rycerskich w Niemczech. Jego forma poetycka, krótki rymowany kuplet, stała się wzorem dla wszystkich kolejnych autorów dworskich eposów. Dzięki wprowadzeniu ścisłej formy metrycznej, czystości rymu i stylu dworskiego, znacząco wpłynął na rozwój literatury niemieckiej.

Jego główne dzieło, „Eneide”, zostało wydane przez L. Ettmüllera (Lipsk, 1852) i O. Behaghela (Heilbronn, 1882). „Servatius” został wydany przez J. H. Bormansa (Maastricht, 1858). Teksty znajdują się w wydaniu Ettmüllera oraz w „Minnesangs Frühling” Lachmanna i Haupta (IX, wyd. 2, Lipsk, 1888). Wybory ze wszystkich prac zredagował P. Piper w jego „Höfische Epik” (t. I, 56-281, w „Deutsche National Literatur” Kürschnera, IV).

Ikonografia

Źródło nie zawiera informacji na temat ikonografii świętego.

Źródła

• Wprowadzenia do wyżej wymienionych wydań dzieł Henryka von Veldeke.
• Muth, H. von Veldeke und die Genesis der romantischen und heroischen Epik um 1190 (Wiedeń, 1880).
• Krams, H. von Veldeke und die mittelhochdeutsche Dichtersprache (Halle, 1899).
• Remy, Arthur F.J. „Heinrich von Veldeke”. Encyklopedia Katolicka. Tom 7. Nowy Jork: Robert Appleton Company, 1910.