Henri-Etienne Sainte-Claire Deville

Henri-Etienne Sainte-Claire Deville

Henri-Etienne Sainte-Claire Deville (11 marca 1818 – 1 lipca 1881) był francuskim chemikiem, uznawanym za jednego z wielkich chemików drugiej połowy XIX wieku. Zasłynął przede wszystkim odkryciem zjawiska dysocjacji oraz opracowaniem pierwszego komercyjnego procesu produkcji aluminium. Jego prace w dziedzinie chemii mineralnej i techniki miały trwały wpływ na rozwój przemysłu.

Życiorys

Henri-Etienne Sainte-Claire Deville urodził się 11 marca 1818 roku w St. Thomas na Indii Zachodnich. Był bratem innego wybitnego uczonego. Po ukończeniu studiów klasycznych w Paryżu zbudował tam własne laboratorium, gdzie przez osiem lat pracował samodzielnie, bez nauczycieli i studentów. Jego praca przyniosła mu dużą sławę.

W 1844 roku rząd francuski powierzył mu organizację wydziału nauk w Besançon, gdzie pełnił funkcję profesora i dziekana w latach 1845-1851. W 1851 roku został powołany do Paryża jako maître des conférences w École Normale Supérieure, zastępując Balarda. W 1853 roku zastąpił Dumasa na Sorbonie, a w 1859 roku objął stanowisko profesora. W 1861 roku został członkiem Akademii Nauk.

W dziedzinie chemii mineralnej Deville dokonał przełomowych odkryć. W 1857 roku po raz pierwszy sformułował koncepcję zjawiska dysocjacji. Odkrył również pięciotlenek azotu, bezwodnik kwasu azotowego. Jego największym osiągnięciem były prace nad metalurgią aluminium. Choć metal ten został odkryty w 1827 roku przez Woehlera, to Deville opracował metodę jego przygotowania poprzez rozkład chlorku sodu glinu z metalicznym sodem. Był to pierwszy komercyjny proces produkcji aluminium, które początkowo było niemal ciekawostką, ale z czasem znalazło szerokie zastosowanie. Napoleon III był bardzo zainteresowany nowym metalem, nazywając go „srebrem z gliny”. W swoich pracach Deville współpracował z Debrayem.

W dziedzinie techniki Deville był pionierem w wykorzystaniu ropy naftowej i olejów ciężkich jako paliw do produkcji pary, co stanowiło jeden z najważniejszych ruchów współczesności. Zmarł w Boulogne 1 lipca 1881 roku.

Kult i dziedzictwo

Henri-Etienne Sainte-Claire Deville nie jest świętym w sensie religijnym, a jego dziedzictwo ma charakter naukowy i techniczny. Jego prace nad aluminium i dysocjacją są uznawane za fundamentalne dla rozwoju chemii i przemysłu. Proces produkcji aluminium, który opracował, zapoczątkował erę powszechnego wykorzystania tego metalu. Jego wkład w wykorzystanie ropy naftowej jako paliwa miał ogromne znaczenie dla rozwoju techniki.

Jego pamięć jest czczona w świecie nauki, a jego prace są cytowane w literaturze przedmiotu. Jest patronem postępu technicznego w dziedzinie chemii i metalurgii.

Źródła

• GAY, Henri St. Claire-Deville, sa vie et ses travaux (Paryż, 1889).
• VAPEREAU, Słownik uniwersalny współczesnych.
• POGGENDORFF, Biographisches literarisches Handwörterbuch, III (1898) 2.

„Jego praca w chemii mineralnej uprawnia go do uznania za jednego z wielkich chemików drugiej połowy XIX wieku.”