Św. Franciszek z Asyżu

Św. Franciszek z Asyżu

Św. Franciszek z Asyżu (1181/1182–1226) był włoskim mistykiem i diakonem, który założył trzy zakony: Braci Mniejszych (Pierwszy Zakon), Biedne Damy (Drugi Zakon, znane jako Klaryski) oraz Braci i Siostry Pokuty (Trzeci Zakon). Jego reguła życia oparta na ubóstwie i pokorze została zatwierdzona przez papieża Honoriusza III w 1223 roku.

Życiorys

Św. Franciszek urodził się w Asyżu około 1181 lub 1182 roku. W 1209 roku uzyskał od papieża Innocentego III niepisaną aprobatę prostej reguły dla swoich pierwszych towarzyszy, co uznaje się za początek istnienia Braci Mniejszych (Pierwszego Zakonu). Reguła ta została następnie przepisana przez świętego i uroczyście potwierdzona przez Honoriusza III 29 listopada 1223 roku (list „Solet Annuere”).

W 1212 roku św. Klara, za namową Franciszka, rozpoczęła nowy sposób życia w kościele św. Damiana koło Asyżu, co dało początek Drugiemu Zakonowi (Biednym Damom). Franciszek nie sporządził formalnej reguły dla tego zakonu; reguła nałożona przez kardynała Ugolino około 1219 roku została później przekształcona przez św. Klarę i zatwierdzona przez Innocentego IV 9 sierpnia 1253 roku.

Tradycja przypisuje rok 1221 jako datę założenia Trzeciego Zakonu (Braci i Sióstr Pokuty), który został wymyślony jako stan pośredni między klasztorem a światem dla osób pragnących naśladować Franciszka, ale związanych małżeństwem lub innymi zobowiązaniami.

„Tres ordines hic ordinat: primumque Fratrum nominat Minorum: pauperumque fit Dominarum medius: sed Poenitentium tertius sexum capit utrumque.” (Urząd na 4 października, antyfona 3 do Laudes)

Kult i dziedzictwo

Św. Franciszek został kanonizowany w 1228 roku przez papieża Grzegorza IX, zaledwie dwa lata po swojej śmierci. Jego kult rozprzestrzenił się szybko w całym Kościele katolickim. Jest patronem zwierząt, ekologów i Włoch. Trzy założone przez niego zakony – Pierwszy, Drugi i Trzeci – przetrwały do dziś w różnych formach, a ich członkowie są powszechnie określani jako franciszkanie.

Ikonografia

Św. Franciszek jest najczęściej przedstawiany w brązowym habicie przepasanym sznurem z trzema węzłami, symbolizującymi śluby ubóstwa, czystości i posłuszeństwa. Często ukazywany jest ze stygmatami na dłoniach, stopach i boku, które otrzymał w 1224 roku na górze Alwernia. Inne atrybuty to czaszka, księga (Reguła) oraz ptaki i inne zwierzęta, do których przemawiał.

Źródła

• „Encyklopedia Katolicka”, hasło: „Zakon Franciszkanów” (New Advent).
• List papieża Honoriusza III „Solet Annuere” (29 listopada 1223).
• List papieża Innocentego IV „Solet Annuere” (9 sierpnia 1253).
• List papieża Mikołaja IV „Supra Montem” (18 sierpnia 1289).