Feast of the Assumption of the Blessed Virgin Mary — biografia, kult i znaczenie

**Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny** Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, 15 sierpnia; nazywane również w starych księgach liturgicznych *Pausatio*, *Nativitas* (dla nieba), *Mors*, *Depositio*, *Dormitio S. Mariae*. Święto to ma podwójny cel: (1) szczęśliwe odejście Maryi z tego życia; (2) wniebowzięcie Jej ciała. Jest to główne święto Najświętszej Maryi Panny. **Fakt Wniebowzięcia** Co do dnia, roku i sposobu śmierci Matki Bożej nic pewnego nie jest znane. Najwcześniejsze znane literackie odniesienie do Wniebowzięcia znajduje się w greckim dziele *De Obitu S. Dominae*. Wiara katolicka zawsze jednak czerpała wiedzę o tej tajemnicy z Tradycji Apostolskiej. Epifaniusz (zm. 403) przyznawał, że nie wie o tym niczego pewnego (*Haer.*, LXXIX, 11). Daty podawane na ten moment wahają się od trzech do piętnastu lat po Wniebowstąpieniu Chrystusa. Dwa miasta roszczą sobie prawo do bycia miejscem Jej odejścia: Jerozolima i Efez. Powszechna zgoda opowiada się za Jerozolimą, gdzie znajduje się Jej grób; niektórzy jednak argumentują na korzyść Efezu. Pierwsze sześć wieków nie znało grobu Maryi w Jerozolimie. Wiara w cielesne wniebowzięcie Maryi opiera się na apokryficznym traktacie *De Obitu S. Dominae*, noszącym imię św. Jana, który jednak pochodzi z IV lub V wieku. Znajduje się on również w księdze *De Transitu Virginis*, fałszywie przypisywanej św. Melitonowi z Sardes, oraz w sfałszowanym liście przypisywanym św. Dionizemu Areopagicie. Jeśli sięgniemy do autentycznych pism na Wschodzie, jest ono wspomniane w kazaniach św. Andrzeja z Krety, św. Jana Damasceńskiego, św. Modesta z Jerozolimy i innych. Na Zachodzie jako pierwszy wspomina o nim św. Grzegorz z Tours (*De gloria mart.*, I, iv). Kazania św. Hieronima i św. Augustyna na to święto są jednak nieautentyczne. Św. Jan Damasceński (P. G., I, 96) formułuje tradycję Kościoła jerozolimskiego w następujący sposób: Św. Juwenalis, biskup Jerozolimy, na Soborze Chalcedońskim (451) oznajmił cesarzowi Marcjanowi i Pulcherii, którzy pragnęli posiadać ciało Matki Bożej, że Maryja umarła w obecności wszystkich Apostołów, ale Jej grób, otwarty na prośbę św. Tomasza, został znaleziony pusty; z czego Apostołowie wywnioskowali, że ciało zostało wzięte do nieba. Dziś wiara w cielesne wniebowzięcie Maryi jest powszechna na Wschodzie i na Zachodzie; według Benedykta XIV (*De Festis B.V.M.*, I, viii, 18) jest to opinia prawdopodobna, którą zaprzeczać byłoby bezbożnością i bluźnierstwem. **Święto Wniebowzięcia** Co do pochodzenia święta również nie mamy pewności. Jest ono bardziej prawdopodobnie rocznicą poświęcenia jakiegoś kościoła niż faktyczną rocznicą śmierci Matki Bożej. To, że powstało w czasie Soboru Efeskiego, czy że wprowadził je w Rzymie św. Damazy, jest jedynie hipotezą. Według żywota św. Teodozjusza (zm. 529) obchodzono je w Palestynie przed rokiem 500, prawdopodobnie w sierpniu (Baeumer, *Brevier*, 185). W Egipcie i Arabii obchodzono je jednak w styczniu, a ponieważ mnisi z Galii przejęli wiele zwyczajów od mnichów egipskich (Baeumer, *Brevier*, 163), znajdujemy to święto w Galii w VI wieku, w styczniu [*mediante mense undecimo* (Greg. Turon., *De gloria mart.*, I, ix)]. Liturgia gallikańska ma je 18 stycznia, pod tytułem: *Depositio*, *Assumptio* lub *Festivitas S. Mariae* (por. noty Mabillona do liturgii gallikańskiej, P. L., LXXII, 180). Zwyczaj ten utrzymywał się w Kościele gallikańskim aż do czasu wprowadzenia rytu rzymskiego. W Kościele greckim, jak się wydaje, jedni obchodzili to święto w styczniu, z mnichami egipskimi; inni w sierpniu, z mnichami palestyńskimi; dlatego cesarz Maurycy (zm. 602), jeśli relacja z "Liber Pontificalis" (II, 508) jest poprawna, ustanowił święto dla Cesarstwa Greckiego na 15 sierpnia. W Rzymie (Batiffol, *Brev. Rom.*, 134) najstarszym i jedynym świętem Matki Bożej był 1 stycznia, oktawa narodzin Chrystusa. Obchodzono je najpierw w Santa Maria Maggiore, później w Santa Maria ad Martyres. Pozostałe święta są pochodzenia bizantyjskiego. Duchesne uważa (*Origines du culte chr.*, 262), że przed VII wiekiem w Rzymie nie obchodzono żadnego innego święta, a zatem święto Wniebowzięcia, znajdujące się w sakramentarzach Gelazjusza i Grzegorza, jest nieautentycznym dodatkiem dokonanym w VIII lub VII wieku. Probst jednak (*Sacramentarien*, 264 n.) przedstawia dobre argumenty, aby udowodnić, że Msza o Najświętszej Maryi Pannie, znajdująca się na 15 sierpnia w *Gelasianum*, jest autentyczna, ponieważ nie wspomina o cielesnym wniebowzięciu Maryi; że w konsekwencji święto to obchodzono w kościele Santa Maria Maggiore w Rzymie co najmniej w VI wieku. Udowadnia on ponadto, że Msza z Sakramentarza Gregoriańskiego, w takiej formie, w jakiej ją mamy, jest pochodzenia gallikańskiego (ponieważ wiara w cielesne wniebowzięcie Maryi, pod wpływem pism apokryficznych, jest starsza w Galii niż w Rzymie) i że wyparła ona starą mszę gelazjańską. Za czasów Sergiusza I (700) święto to było jednym z głównych świąt w Rzymie; procesja wyruszała z kościoła św. Hadriana. Zawsze było świętem podwójnym pierwszej klasy i nakazanym dniem świątecznym. Oktawę dodał w 847 roku Leon IV; w Niemczech oktawy tej nie przestrzegano w kilku diecezjach aż do czasów reformacji. Kościół mediolański nie przyjął jej do dziś (*Ordo Ambros.*, 1906). Oktawa jest przywilejem w diecezjach prowincji Siena, Fermo, Michoacán itd. Kościół grecki kontynuuje to święto do 23 sierpnia włącznie, a w niektórych klasztorach na Górze Athos jest ono przedłużane do 29 sierpnia (*Menaea Graeca*, Wenecja, 1880), lub przynajmniej było dawniej. W diecezjach bawarskich w średniowieczu obchodzono trzydziesty dzień (rodzaj miesięcznicy) Wniebowzięcia, 13 września, z Officjum Wniebowzięcia (podwójne); dziś tylko diecezja augsburska zachowała ten stary zwyczaj. Niektóre diecezje bawarskie oraz brandenburskie, mogunckie, frankfurckie itd. 23 września obchodziły święto "Drugiego Wniebowzięcia" lub "Czterdziestego Dnia Wniebowzięcia" (podwójne), wierząc, zgodnie z objawieniami św. Elżbiety z Schönau (zm. 1165) i św. Bertranda, O.C. (zm. 1170), że Najświętsza Maryja Panna została wzięta do nieba czterdziestego dnia po swojej śmierci (Grotefend, *Calendaria* 2, 136). Brygidki obchodziły święto "Uwielbienia Maryi" (podwójne) 30 sierpnia, ponieważ św. Brygida Szwedzka mówi (*Revel.*, VI, l), że Maryja została wzięta do nieba piętnaście dni po swoim odejściu (Colvenerius, *Cal. Mar.*, 30 Aug.). W Ameryce Środkowej obchodzone jest 18 sierpnia specjalne święto Koronacji Maryi w niebie (podwójne większe). Miasto Gerace w Kalabrii obchodzi trzy kolejne dni z ryte podwójnym pierwszej klasy, upamiętniając: 15 sierpnia – śmierć Maryi; 16 sierpnia – Jej Koronację. W Piazza na Sycylii ma miejsce wspomnienie Wniebowzięcia Maryi (podwójne drugiej klasy) 20 lutego, w rocznicę trzęsienia ziemi z 1743 roku. Podobne święto (podwójne większe z oktawą) obchodzone jest w Martano, diecezja Otranto, w Apulii, 19 listopada. [Uwaga: Ogłaszając bullę *Munificentissimus Deus*, 1 listopada 1950 roku, papież Pius XII nieomylnie orzekł, że Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny jest dogmatem wiary katolickiej. Podobnie Sobór Watykański II nauczał w Konstytucji dogmatycznej *Lumen Gentium*, że "Niepokalana Dziewica, zachowana wolna od wszelkiej skazy pierworodnej winy, zakończywszy bieg życia ziemskiego, z ciałem i duszą wzięta została do chwały niebieskiej i wywyższona przez Pana jako Królowa nad wszystkim" (n. 59).] FREDERICK G. HOLWECK

Źródła

• Wikipedia — Feast of the Assumption of the Blessed Virgin Mary