hagiografia
Feast of the Annunciation of the Blessed Virgin Mary — biografia, kult i znaczenie
**Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny (Katolicka Encyklopedia 1913/Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny)** Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny (25 marca), zwane także w star
**Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny (Katolicka Encyklopedia 1913/Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny)**
Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny (25 marca), zwane także w starych kalendarzach: FESTUM INCARNATIONIS, INITIUM REDEMPTIONIS, CONCEPTIO CHRISTI, ANNUNTIATIO CHRISTI, ANNUNTIATIO DOMINICA. Na Wschodzie, gdzie udział Maryi w Odkupieniu jest obchodzony osobnym świętem 26 grudnia, Zwiastowanie jest świętem Chrystusa; w Kościele łacińskim jest to święto Maryi. Prawdopodobnie powstało krótko przed lub po soborze efeskim (ok. 431). W czasach synodu w Laodycei (372) nie było jeszcze znane; św. Proklos, biskup Konstantynopola (zm. 446), zdaje się jednak o nim wspominać w jednej ze swoich homilii. Mówi, że święto przyjścia Pana i Zbawiciela, gdy przyodział się naturą ludzką, obchodzono przez cały V wiek. Ta homilia może jednak nie być autentyczna, albo słowa te można rozumieć o święcie Bożego Narodzenia.
W Kościele łacińskim święto to jest po raz pierwszy wspomniane w Sakramentarzu papieża Gelazego (zm. 496), który posiadamy w rękopisie z VII wieku; zawarte jest także w Sakramentarzu św. Grzegorza (zm. 604), którego jeden rękopis pochodzi z VIII wieku. Ponieważ sakramentarze te zawierają dodatki późniejsze niż czasy Gelazego i Grzegorza, Duchesne (Origines du culte chrétien, 118, 261) przypisuje powstanie tego święta w Rzymie VII wiekowi; Probst natomiast (Sacramentarien, 264) uważa, że należy ono rzeczywiście do czasów papieża Gelazego. X synod w Toledo (656) i synod trullański (692) mówią o tym święcie jako powszechnie obchodzonym w Kościele katolickim.
Cała starożytność chrześcijańska (wbrew wszelkim możliwościom astronomicznym) uznawała 25 marca za rzeczywisty dzień śmierci Pana. Pogląd, że Wcielenie również miało miejsce tego dnia, znajduje się w pseudo-cypriańskim dziele "De Pascha Computus", ok. 240 r. Argumentuje się w nim, że przyjście Pana i Jego śmierć musiały zbiec się w czasie ze stworzeniem i upadkiem Adama. A ponieważ świat został stworzony wiosną, Zbawiciel został również poczęty i umarł wkrótce po równonocy wiosennej. Podobne fantazyjne obliczenia znajdują się we wczesnym i późnym średniowieczu i im, bez wątpienia, daty święta Zwiastowania i Bożego Narodzenia zawdzięczają swoje powstanie. W konsekwencji starożytne martyrologia przypisują na 25 marca stworzenie Adama i ukrzyżowanie Pana; także upadek Lucyfera, przejście Izraela przez Morze Czerwone i ofiarowanie Izaaka. (Thruston, Christmas and the Christian Calendar, Amer. Eccl. Rev., XIX, 568.) Pierwotną datą tego święta był 25 marca. Chociaż w dawnych czasach większość kościołów nie obchodziła żadnych świąt w Wielkim Poście, Kościół grecki na synodzie trullańskim (w 692 r.; kan. 52) uczynił wyjątek na rzecz Zwiastowania. W Rzymie obchodzono je zawsze 25 marca. Kościół hiszpański przeniósł je na 18 grudnia, a gdy niektórzy próbowali wprowadzić rzymski zwyczaj obchodzenia go 25 marca, X synod w Toledo (656) oficjalnie zatwierdził 18 grudnia w całym Kościele hiszpańskim. Przepis ten został zniesiony, gdy w Hiszpanii przyjęto liturgię rzymską.
Kościół mediolański, aż do naszych czasów, wyznacza officium tego święta na ostatnią niedzielę Adwentu. 25 marca odprawiana jest Msza święta ku czci Zwiastowania. (Ordo Ambrosianus, 1906; Magistretti, Beroldus, 136.) Schizmatyccy Ormianie obchodzą obecnie to święto 7 kwietnia. Ponieważ dla nich Epifania jest świętem narodzenia Chrystusa, Kościół ormiański dawniej wyznaczał Zwiastowanie na 5 stycznia, wigilię Epifanii. Święto to było zawsze nakazane w Kościele powszechnym. Jako takie zostało zniesione najpierw dla Francji i zależnych od Francji terytoriów 9 kwietnia 1802 r.; a dla Stanów Zjednoczonych przez III Sobór Baltimorski w 1884 r. Dekretem Świętej Kongregacji Obrzędów z 23 kwietnia 1895 r. ranga święta została podniesiona z podwójnego drugiej klasy na podwójne pierwszej klasy. Jeśli święto to przypada w Wielkim Tygodniu lub Tygodniu Wielkanocnym, jego officium przenosi się na poniedziałek po oktawie Wielkanocy. W niektórych kościołach niemieckich zwyczajem było odprawianie jego officium w sobotę przed Niedzielą Palmową, jeśli 25 marca wypadał w Wielkim Tygodniu. Kościół grecki, gdy 25 marca przypada na jeden z trzech ostatnich dni Wielkiego Tygodnia, przenosi Zwiastowanie na Poniedziałek Wielkanocny; we wszystkie inne dni, nawet w Niedzielę Wielkanocną, jego officium jest odprawiane razem z officium dnia. Chociaż w Wielkim Poście nie są dozwolone oktawy, diecezje Loreto i Prowincji Wenecji, karmelici, dominikanie, serwici i redemptoryści obchodzą to święto z oktawą.
Kellner, Heortologie (Freiburg, 1901), 146; Holweck, Fasti Mariani (Herder, 1892), 45; Schrod, in Kirchenlex., VIII, 82.
FREDERICK G. HOLWECK