Diecezja Cagli e Pergola

Diecezja Cagli e Pergola

Diecezja Cagli e Pergola (łac. Calliensis Et Pergulensis) jest historyczną jednostką administracyjną Kościoła katolickiego, położoną w Umbrii (Włochy), w prowincji Pesaro, jako sufragania archidiecezji Urbino. Jej początki sięgają starożytnej rzymskiej kolonii Callium, a pierwszym znanym biskupem był Gratianus, który uczestniczył w Soborze w Rimini w 359 roku.

Życiorys

Dzieje diecezji Cagli sięgają IV wieku. Pierwszym udokumentowanym biskupem był Gratianus, obecny na Soborze w Rimini w 359 roku. W 500 roku odnotowano biskupa Viticanusa na soborze rzymskim zwołanym przez papieża Symmachusa, a w 751 roku biskup Anastazjusz brał udział w soborze rzymskim przeciwko ikonoklastom.

W 1045 roku biskup Luitulf zrezygnował ze stolicy biskupiej, aby całkowicie poświęcić się dziełom pobożności. W latach 1156–1175 diecezją rządził św. Ranieri, benedyktyn, który następnie został przeniesiony do Spalato (Dalmacja), gdzie poniósł śmierć męczeńską z rąk Słowian w 1180 roku za obronę ziem kościelnych.

Biskup Egidio (1243–1259) toczył liczne spory z gminą Gubbio. Po jego śmierci doszło do konfliktu między gibelinami a gwelfami o obsadę stolicy biskupiej – kanoniści gibelscy chcieli wybrać Berarda Berardiego, a gwelfowie Rinalda Sicardiego. Stolica pozostawała pusta przez kilka lat, aż w 1285 roku biskupem został Guglielmo. Niestety, niepokoje cywilne doprowadziły do straszliwej masakry, a Cagli zostało spalone przez własnych obywateli.

Miasto odbudowano na równinie św. Anioła, a papież Mikołaj IV nadał mu nazwę Święty Anioł Papieża (S. Angelo papale), choć później przywrócono oryginalną nazwę Cagli. W 1297 roku biskup Lituardo Cervati położył pierwszy kamień pod budowę katedry, którą ukończono w 1398 roku za biskupa Niccoló Marciariego.

W 1503 roku partyzanci Cezara Borgii zamordowali franciszkańskiego biskupa Gasparo Golfiego. Jego następca, hiszpański dominikanin Ludovico di Lagoria, ledwo uszedł z życiem przed rozwścieczonym tłumem. Biskup Giovanni Taleoni (1565) wprowadził reformy trydenckie, a Filippo Bigli (1610) odrestaurował pałac biskupi i rządził z wielką mądrością. Biskup Bertozzi (1754) zbudował seminarium duchowne. W latach 1807–1817 diecezją kierował pobożny i gorliwy Alfonso Cingari.

W 1817 roku Pergola, dotąd należąca do diecezji Urbino, została podniesiona do rangi miasta biskupiego i połączona ze Stolicą Cagli, tworząc diecezję Cagli e Pergola.

Kult i dziedzictwo

Diecezja Cagli e Pergola posiada bogate dziedzictwo duchowe. Wśród jej świętych szczególne miejsce zajmuje św. Ranieri, benedyktyn i biskup, który poniósł śmierć męczeńską w 1180 roku. Diecezja szczyci się również słynnym opactwem kamaldolskim Fonte Avellana oraz historycznymi klasztorami benedyktyńskimi San Geronzio (założonym około 700 roku) i San Pietro della Massa (założonym w 850 roku).

„W diecezji znajduje się 30 000 katolików z 51 parafii, 102 kościołami i kaplicami, 102 świeckimi i 8 zwykłych księży. Ma 9 domów zakonnych, wśród nich słynne opactwo kamaldolskie Fonte Avellana.”

Diecezja była świadkiem zarówno okresów rozkwitu, jak i tragicznych wydarzeń, takich jak spalenie miasta przez własnych obywateli czy męczeństwo biskupów. Jej historia odzwierciedla burzliwe dzieje średniowiecznych Włoch, z konfliktami między gwelfami a gibelinami oraz walkami o władzę świecką i kościelną.

Źródła

• CAPPELLETTI, Le chiese d'Italia (Wenecja, 1844)
• Ann. eccl. (Rzym, 1907), 351-52
• Benigni, U. (1908). Diecezja Cagli e Pergola. W Encyklopedii Katolickiej. Nowy Jork: Robert Appleton Company. https://www.newadvent.org/cathen/03140a.htm