ARTYKUŁ
Św. Bazyli Wielki, znany również jako Bazyli z Cezarei, był jednym z najwybitniejszych ojców Kościoł
Św. Bazyli Wielki, znany również jako Bazyli z Cezarei, był jednym z najwybitniejszych ojców Kościoła wschodniego. Urodził się około 330 roku w Cezarei Kapadockiej (dzisiejsze Kayseri w Turcji) i zmarł 1 stycznia 379 roku. Był biskupem Cezarei, metropolitą Kapadocji oraz teologiem, który odegrał klu
Życiorys
Św. Bazyli Wielki, znany również jako Bazyli z Cezarei, był jednym z najwybitniejszych ojców Kościoła wschodniego. Urodził się około 330 roku w Cezarei Kapadockiej (dzisiejsze Kayseri w Turcji) i zmarł 1 stycznia 379 roku. Był biskupem Cezarei, metropolitą Kapadocji oraz teologiem, który odegrał kluczową rolę w kształtowaniu doktryny trynitarnej.
Pochodził z głęboko chrześcijańskiej rodziny – jego matką była św. Emilia, a rodzeństwem m.in. św. Grzegorz z Nyssy i św. Makryna. Studiował w Atenach i Konstantynopolu, gdzie zaprzyjaźnił się ze św. Grzegorzem z Nazjanzu. Po powrocie do Kapadocji został pustelnikiem, a następnie w 370 roku wybrany biskupem Cezarei. Jako biskup walczył z arianizmem, organizował pomoc ubogim i założył słynne miasto dobroczynne – Bazyleiadę.
Kult i dziedzictwo
Św. Bazyli Wielki został kanonizowany wkrótce po śmierci, a jego kult rozprzestrzenił się zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie. Jest czczony jako jeden z trzech hierarchów (obok św. Grzegorza z Nazjanzu i św. Jana Chryzostoma) w Kościele prawosławnym, a w Kościele katolickim jako Doktor Kościoła (od 1568 roku). Jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 2 stycznia w Kościele katolickim i 1 stycznia w Kościołach wschodnich.
Patronuje m.in. studentom, teologom, reformatorom oraz miastu Kayseri. Jego dziedzictwo obejmuje regułę zakonną (Reguła Bazylego), która stała się podstawą monastycyzmu wschodniego, oraz liczne pisma teologiczne, w tym traktat "O Duchu Świętym".
"Bóg nie gardzi tym, co małe, ale czyni je wielkim przez swoją łaskę." – św. Bazyli Wielki
Ikonografia
W ikonografii św. Bazyli Wielki przedstawiany jest jako starszy mężczyzna z długą, ciemną brodą, w biskupich szatach liturgicznych, często z księgą w ręku. Na ikonach wschodnich ukazywany jest z uniesioną prawą dłonią w geście błogosławieństwa. Jego atrybutami są: pastorał, mitra oraz zwój z pismami. W sztuce zachodniej bywa przedstawiany z gołębicą symbolizującą Ducha Świętego.
Źródła
- Vailhé, S. (1908). "Cezarea". W: Encyklopedia Katolicka. Nowy Jork: Robert Appleton Company.
- Lequien, M. (1740). Oriens Christianus. Paryż.
- Smith, W. (1878). Dictionary of Greek and Roman Geography. Londyn.