Pelny tekst modlitwy Pod Twoja Obrone
Pod Twoja obrone uciekamy sie, Swieta Boza Rodzicielko, naszymi prosbami racz nie gardzic w potrzebach naszych, ale od wszelkich zlych przygod racz nas zawsze wybawiach, Panno chwalebna i blogoslawoona. O Pani nasza, Oredowiczko nasza, Posredniczko nasza, Pocieszycielko nasza. Z Synem swoim nas pojednaj, Synowi swojemu nas polecaj, swojemu Synowi nas oddawaj. Amen.
Po lacinie modlitwa ta znana jest jako Sub tuum praesidium, a po grecku - Hypo ten sen eusplagchnian. Jest skierowana bezposrednio do Maryi i wyraznie wyranienie zaufania do Jej wstawienniczej opieki nad wiernymi Kosciola.
Odkrycie papirusu - najstarszy dowod
W 1917 roku John Rylands w Manchesterze nabil zbior egipskich papirusow. Wsrod nich znalazl sie papirus nr 470 z tekstem Sub tuum praesidium po grecku. Badania datuja go na ok. 250-280 rok po Chrystusie, co czyni te modlitwe najstarszym zachowanym dokumentem modlitwy do Maryi.
Tekst grecki brzmi: "Hypo ten sen eusplagchnian katafygomen, Theotoke..." - i zawiera juz tytul Theotokos (Boza Rodzicielko), ktory dogmatycznie zostanie zdefiniowany dopiero na Soborze Efeskim w 431 roku. Dowodzi to, ze kult maryjny z tym tythem istnial w spolecznosci wiernych co najmniej poltorawiekowcze wczesniej.
Odkrycie to jest bezcenne historycznie: pokazuje, ze modlitwa do Maryi jako Matki Bozej nie jest wymyslem sredniowiecza, lecz siega zywej wiary pierwszych pokolen chrzescijan, przesladowanych za wiare w czasach cesarstwa rzymskiego. Chrzescijanie III wieku, swiadomi przesledowan, uciekali pod obrone Matki Boga.
Struktura i znaczenie teologiczne
Modlitwa Sub tuum praesidium jest zwiezla, ale teologicznie bogata:
- Uciekamy sie pod Twoja obrone - wyraz calkowitego zawierzenia, nie mechanicznej prosby
- Swieta Boza Rodzicielko - Theotokos; wezwanie, ktore bedzie fundamentem mariologii
- Nie gardzic naszymi prosbami - pokorne uznanie wlasnej niewystarczalnosci i potrzeby oredownictwa
- Oredowniczko, Posredniczko, Pocieszycielko - trzy klasyczne tytuly maryjne wyrazazace role Maryi w ekonomii zbawienia
- Z Synem swoim nas pojednaj - Maryja prowadzi do Chrystusa; jest droga, nie celem; Jej wstawiennictwo sluzy zjednoczeniu z Synem
Modlitwa w liturgii i tradycji Kosciola
Sub tuum praesidium jest obecne w liturgii zarowno Kosciola zachodniego, jak i wschodniego. W rycie lacinskim pojawia sie w Nieszporach i innych godzinach kanonicznych na uroczystosci maryjne. W tradycji wschodniej (bizantyjskiej) stanowi czesc jutrzni.
W Polsce modlitwa ta odmawiana jest czesto podczas nabozenstw maryjnych, rekolekcji i w ramach rozanca. Bywa spiewana jako antyfona maryjna, zastepujac w okreslonych porach roku Salve Regina, Ave Regina Caelorum lub Alma Redemptoris Mater.
Prostota tej modlitwy - zaledwie kilka zdan - czyni ja dostepna dla kazdego wiernego. Jednoczesnie jej teologiczna glebia i historyczna starozytnosc czynia ja wyjatkowym skarbem Kosciola. Jan Pawel II cytowal ja wielokrotnie, podkreslajac, ze wyraznie ona istote maryjnej drogi: uciekamy sie do Maryi, by przez Nia dotrzec do Chrystusa.
Jak odmawiac te modlitwe
Modlitwe Pod Twoja Obrone mozna odmawiac w kazdej chwili - rano, wieczorem, w trudnych sytuacjach zyciowych. Szczegolnie polecana jest jako zakonczenie Rozanca, po tradycyjnych antyfonach maryjnych. Mozna ja odmawiac przed podroza, przed egzaminem, w chorobie - zawsze jako wyraz zaufania Matce Bozej, ktora prowadzi do swego Syna.