Tekst Magnificat wedlug Lukasza 1,46-55
Wielbi dusza moja Pana i raduje sie duch moj w Bogu, moim Zbawcy. Bo wejrzal na unizenie swojej Sluzebnnicy. Oto bowiem odtad blogoslawic mnie beda wszystkie pokolenia, gdyz wielkie rzeczy uczynil mi Wszechmogacy. Swiete jest Jego imie, a Jego milosierdzie z pokolenia na pokolenie nad tymi, ktorzy sie Go boja. Okazal moc swego ramienia, rozproszyl pyszniacy sie zamyslami serc swoich. Stracil wladcow z tronu, a wywyszyl pokornych. Glodnych nasycil dobrami, a bogatych z niczym odprawil. Ujal sie za swoim sluga, Izraelem, pomny na swe milosierdzie. Jak obiecal naszym ojcom, Abrahamowi i jego potomstwu na wieki.
Kontekst biblijny - Nawiedzenie Elzbiety
Magnificat wypowiedzala Maryja podczas nawiedzenia swojej krewnej Elzbiety (Lk 1,39-56). Gdy Maryja weszla do domu Zachariasza i pozdrowilagly Elzbiete, niemowle poruszylo sie w jej lonie - przyszly Jan Chrzciciel - a Elzbieta napelniona Duchem Swietym zawolala: "Blogoslawonas jestes Ty miedzy niewiastami i blogoslawiony owoc Twojego lona!"
W odpowiedzi na to pozdrowienie i dzialanie Ducha Swietego Maryja wyspiewala Magnificat - hymn uwielbienia, ktory stal sie jednym z najwazniejszych tekstow Nowego Testamentu. Slowo Magnificat pochodzi od pierwszego slowa lacinskiego tlumaczenia: Magnificat anima mea Dominum.
Hymn Maryi nawiazuje wyraznie do tradycji poetyckiej Starego Testamentu, a szczegolnie do Piesni Anny (1 Sm 2,1-10) - matki Samuela, ktora po narodzeniu syna wyspiewala podobny hymn uwielbienia. Maryja, znajaca Pismo Swiete, czerpala z tej tradycji natchniona Duchem Swietym.
Teologiczne przeslanie Magnificat
Magnificat jest hymnem o charakterze eschatologicznym i spolecznym. Jego przeslanie obejmuje kilka kluczowych watkow teologicznych:
- Unizenie i wywyszenie - Bog wejrzal na unizenie Sluzebnnicy; prawo Boze dziala odwrotnie niz ludzkie: wywysza pokornych, a straca pysznych z tronu
- Milosierdzie Boze - przechodzi z pokolenia na pokolenie; jest stalym atrybutem Boga wobec tych, ktorzy Go sie boja
- Opcja preferencyjna na rzecz ubogich - glodnych nasycil dobrami, bogatych odprawil z niczym; wyranzenie programu Bozego krolestwa
- Wiernosc przymierzu - Bog pamieatal o obietnicy danej Abrahamowi; historia zbawienia jest historia Bozej wiernosci
- Chwala Boza - caly hymn jest aktem adoracji; Maryja nie mowi o sobie jako o centrum, lecz wychwala Boga za Jego czyny
Magnificat w liturgii Kosciola
Magnificat jest Piesnia Nieszporow - odmawiane lub spiewane jest codziennie podczas wieczornej modlitwy Liturgii Godzin. To najwazniejsza godzina kanoniczna w tradycji monastycznej i kaplanskiej, a Magnificat stanowi jej serce.
W tradycji zachodniej Magnificat spiewa sie podczas Nieszporow od VI wieku. Benedykt z Nursji wlaczyl go do Reguly (Regula Swietego Benedykta, rozdz. 12-13), zalecajac spiewanie na stojaco z okadzeniem oltarza jako wyraz szczegolnego szacunku dla slow Maryi.
Magnificat jest tez obecne w muzyce klasycznej: Jan Sebastian Bach skomponowal Magnificat in D major (BWV 243), jedno z arcydziel muzyki choralnej. Kompozycje na ten tekst tworzyli rowniez Antonio Vivaldi, Claudio Monteverdi i wielu innych mistrzow muzycznych epok.
Dla duchowosci chrzescijanskiej Magnificat jest wzorem modlitwy uwielbienia: nie zaczynam od swoich potrzeb, lecz od chwaly Bozej. Maryja uczy, ze wlasciwy porzadek modlitwy to najpierw adoracja, potem dopiero prosba. Magnificat pozostaje zywym slowem Bozym, ktore karmi modlitwe Kosciola kazde dnia.