Czym jest Liturgia Godzin?
Liturgia Godzin (łac. Liturgia Horarum) - popularnie zwana Brewiarzem - to oficjalna modlitwa Kosciola, ktora uswreca rozne pory doby. Nie jest prywatna poboznoscia, lecz modlitwa publiczna i liturgiczna, przez ktora Kosciol jako calosc nieustannie wielbi Boga i prosi za swiat.
Konstytucja o Liturgii Swietej Sacrosanctum Concilium Soboru Watykariskiego II okresla Liturgie Godzin jako modlitwe calego Ciala Mistycznego skierowana do Boga (SC 84). To Kosciol modli sie - w osobach kaplanow, zakonnikow, wiernych swieckich, ktorzy odmawia Brewiarz - przez cala dobe, niezaleznie od tego, kto akurat spi, pracuje czy odpoczywa.
Tradycja Liturgii Godzin siega pierwszych wspolnot chrzescijanskich (Dz 3,1; 10,9), a jeszcze wczesniej - praktyki zydowskiej, gdzie wyznaczono stale pory modlitwy: rano, południe i wieczor (Ps 55,17; Dn 6,11). Regula Swietego Benedykta (VI wiek) skodyfikowala siedem godzin kanonicznych, ktore staly sie wzorem dla monastycznej praktyki Kosciola zachodniego.
Struktura Liturgii Godzin - główne modlitwy
Wspolczesna Liturgia Godzin (zreformowana po Soborze Watykariskim II) sklada sie z nastepujacych godzin:
- Godzina Czytari (dawna Matutinum/Laudes nocturne) - dluga modlitwa z obszernym czytaniem biblijnym i patrystycznym; moze byc odmawiana o kazdej porze dnia lub nocy
- Jutrznia (Laudes) - modlitwa poranna, serce Liturgii Godzin; hymnologia, psalmy, czytanie biblijne, kantyk Zachariasza (Benedictus), modlitwy wstawiennicze
- Modlitwa przedpoludniowa, poludniowa lub popoludniowa (Tercja, Seksta, Nona - uproszczone do jednej modlitwy posredniej)
- Nieszpory (Vesperae) - modlitwa wieczorna; psalmy, kantyk Maryi (Magnificat), modlitwy prosbe
- Kompleta (Completorium) - modlitwa na zakonczenie dnia; rachunek sumienia, psalm 91, kantyk Symeona (Nunc Dimittis), antyfonę maryjna
Fundamentem kazdej godziny jest Psałterz: przez cztery tygodnie odmawia sie caly Psałterz (150 psalmow). Psalmy sa nie tylko modlitwa Izraela - staja sie modlitwa Kosciola, głosem Chrystusa i Kosciola wolajacego do Ojca.
Kto jest zobowiazany do Brewiarza?
Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 276, 1174) zobowiazuje do codziennego odmawiania Liturgii Godzin:
- Duchownych - biskupow, kaplanow i diakonow stalych sa zobowiazani do odmawiania calosci (przynajmniej Jutrzni, Nieszporow i Komplety w minimum)
- Zakonnikow i zakonnice - zgodnie z konstytucjami swoich wspolnot
Wierni swieccy sa zapraszani, nie zobowiazani. Kosciol gortaco zacheca ich do udzialu w Liturgii Godzin - szczegolnie Jutrzni i Nieszporach - jako do modlitwy uswiecajacej caly dzien. Brewiarz nie jest tylko dla kleru: jest modlitwa calego Kosciola, dostepna dla kazdego ochrzczonego.
Dzis odmawianie Brewiarza jest ulatwione przez aplikacje mobilne (np. iBreviary, Brewiarz.pl) i strony internetowe, ktore podaja wlasciwe teksty na kazdy dzien liturgiczny.
Psalmy - serce Liturgii Godzin
Psalmy sa sercem Liturgii Godzin - i calej modlitwy biblijnej. Ojcowie Kosciola mowili, ze Psaolterz zawiera wszystkie ludzkie doswiadczenia: radosc i cierpienie, chwale i lament, nadzieje i zwatpienie. W Psalmach czlowiek uczy sie modlic razem z Chrystusem, bo to Chrystus - jak naucza swiety Augustyn - jest wlasciwym podmiotem Psalmow.
Odmawiajac psalmy w Liturgii Godzin, kaplan czy zakonnik laczy swoja modlitwe z modlitwa calego Kosciola rozrzuconego po swiecie, z modlitwa swietych w niebie i - przez Chrystusa - z modlitwa Syna do Ojca. To wlasnie czyni Liturgie Godzin czyms wiecej niz prywatna poboznoscia: jest właczeniem sie w wieczna liturgie nieba.
Jak zaczac odmawiac Brewiarz?
Dla osob, ktore chca rozpoczac praktyke Liturgii Godzin, Kosciol sugeruje stopniowosc:
- Zacznij od Komplety - krotka modlitwa wieczorna, idealna na wprowadzenie
- Dodaj Jutrzni - modlitwe poranna uswiecajaca poczatek dnia
- Z czasem włacz Nieszpory - piekna modlitwe z Magnificat
- Rozwaz odmawianie Godziny Czytari - bogatej w patrystyke i Pismo Swiete
Regularne odmawianie Liturgii Godzin kształtuje rytm dnia wedlug rytmu Kosciola - i stopniowo przemienia sposob przezywania czasu: z ciagu godzin do przezywania w modlitwie wdziecznosci i zawierzenia Bogu.