Część II-b Siedem sakramentów Kościoła

# Część II-b: Siedem Sakramentów Kościoła ## Sekcja Druga: Siedem Sakramentów Kościoła ### Rozdział Pierwszy: Sakramenty Inicjacji Chrześcijańskiej #### Artykuł 3: Sakrament Eucharystii ### IV. Liturgiczna Celebracja Eucharystii #### 1345. Msza św. wszystkich wieków Już w II wieku św. Justyn Męczennik opisał podstawowe linie porządku celebracji eucharystycznej. Pozostawały one niezmienione aż do naszych czasów dla wszystkich wielkich rodzin liturgicznych. #### 1346. Struktura Liturgii Eucharystii Liturgia Eucharystii ma dwie podstawowe części: - Zgromadzenie i liturgia Słowa (czytania, homilia, wstawiennictwa). - Liturgia Eucharystii (ofiarowanie, konsekracja, komunia). #### 1347. Ruch Eucharystii Ruch Eucharystii przypomina posiłek paschalny zmartwychwstałego Jezusa. Wziął chleb, błogosławił, łamał i dał. ### V. Ofiara Sakramentalna: Dziękczynienie, Pamięć, Obecność #### 1356. Przykazanie Pana Chrześcijanie od początku obchodzili Eucharystię, spełniając przykazanie Pana: „Czyńcie to na moją pamiątkę”. #### 1357. Wypełnienie Przykazania W Eucharystii ofiarujemy Ojcu dary stworzenia, które stają się ciałem i krwią Chrystusa. #### 1358. Charakter Eucharystii Eucharystia to: - Dziękczynienie i chwała Ojcu. - Ofiarna pamiątka Chrystusa i Jego Ciała. - Obecność Chrystusa przez Słowo i Ducha. ### Dziękczynienie i Chwała Ojcu #### 1359. Ofiara Uwielbienia Eucharystia jest ofiarą dziękczynienia za stworzenie, odkupienie i uświęcenie. #### 1360. Ofiara Dziękczynienia Eucharystia to ofiara dziękczynienia za wszystkie dobrodziejstwa Boże. Eucharystia oznacza „dziękczynienie”. #### 1361. Ofiara Uwielbienia Eucharystia jest ofiarą uwielbienia, przez którą Kościół śpiewa chwałę Bożą w imieniu stworzenia. ### Ofiarna Pamiątka Chrystusa i Jego Ciała #### 1362. Pamiątka Paschy Chrystusa Eucharystia jest pamiątką Paschy Chrystusa, ofiary składanej w liturgii Kościoła. #### 1363. Pamiątka w Pismie Świętym Pamiątka to nie tylko przypomnienie przeszłych wydarzeń, ale ich rzeczywiste obecności. #### 1364. Pamiątka w Nowym Testamencie Kiedy Kościół sprawuje Eucharystię, upamiętnia Paschę Chrystusa, która jest obecna. #### 1365. Ofiarny Charakter Eucharystii Eucharystia jest ofiarą, ponieważ przedstawia ofiarę krzyża, jest jej pamiątką i składającym jej owoc. #### 1366. Ofiara Eucharystii Eucharystia ponownie przedstawia ofiarę krzyża, jest jej pamiątką i składającym jej owoc. ### Część II-b Siedem Sakramentów Kościoła ## Siedem Sakramentów Kościoła ### Ofiara Chrystusa i Eucharystia Ofiara Chrystusa jest jedna. Ofiara Eucharystii jest jej przedłużeniem. 1367 ### Eucharystia jako Ofiara Kościoła Kościół uczestniczy w ofierze Chrystusa. Wierni łączą swoje życie z Jego ofiarą. 1368 ### Zjednoczenie Kościoła z Ofiarą Chrystusa Papież i biskup są zjednoczeni z ofiarą. Wspólnota modli się za duchownych. 1369 ### Ofiara za Zmarłych Eucharystia jest składana za zmarłych. Modlitwa za nich przynosi korzyści. 1371 ### Znaczenie Obecności Chrystusa Chrystus jest obecny w Eucharystii. Jego obecność jest rzeczywista i pełna. 1373 ### Transsubstancjacja Transsubstancjacja to zmiana substancji chleba i wina w ciało i krew Chrystusa. 1376 ### Trwałość Eucharystycznej Obecności Obecność Chrystusa w Eucharystii trwa od konsekracji. 1377 ### Kult Eucharystii Wierni adorują Chrystusa w Eucharystii. Kościół zachęca do adoracji. 1378 ### Przybytek Eucharystyczny Przybytek służy do przechowywania Eucharystii. Jest miejscem adoracji. 1379 ### Znaczenie Eucharystii dla Kościoła Eucharystia jest sakramentem miłości. Chrystus pozostaje pośród nas. 1380 ### Wiara w Eucharystię Wiara w Eucharystię opiera się na autorytecie Bożym. 1381 --- ### Źródła 1367. Sobór Trydencki (1562): DS 1740; por. 1 Kor 11, 23; 24, 27. 1368. Sobór Trydencki (1562): DS 1743; por. Hbr 9:14, 27. 1369. św. Ignacy z Antiochii, Ad Smyrn. 8:1; Sch 10, 138. 1371. Sobór Trydencki (1562) DS 1743. 1373. Rz 8:34; por. LG 48. 1376. Sobór Trydencki (1551): DS 1642; por. Mt 26:26 ff.; Mk 14, 22 i 20. 1377. Por. Sobór Trydencki: DS 1641. 1378. J Paweł VI, MF 56. 1379. J Paweł VI, MF 56. 1380. Jan Paweł II, Dominicae cenae, 3. 1381. św. Tomasz z Akwinu, StH III, 75, 1; por. Paweł VI, MF 18; św. Cyryl Aleksandryjski, In Luc. 22, 19: PG 72, 912; por. Paweł VI, MF 18. ### Część II-b: Siedem Sakramentów Kościoła #### Rozdział I: Sakramenty Inicjacji Chrześcijańskiej ### Artykuł 3: Sakrament Eucharystii #### VI. Bankiet Paschalny **1382** Msza jest ofiarą i święta uczta z ciałem i krwią Pana. Celebrowanie ofiary eucharystycznej prowadzi do zjednoczenia z Chrystusem poprzez komunię. **1383** Ołtarz reprezentuje ofiarę i stół Pański. Ołtarz chrześcijański symbolizuje Chrystusa, zarówno jako ofiara, jak i pokarm z nieba. **1384** Chrystus zachęca do przyjęcia Go w sakramencie Eucharystii: „Weźcie to i jedzcie!” (Mt 26,26). Przyjmowanie komunii oznacza przyjęcie samego Chrystusa. **1385** Przygotowanie do komunii wymaga przeanalizowania sumienia. Wierni zobowiązani są do przyjęcia sakramentu pojednania przed przyjściem do komunii, jeśli są świadomi grzechu ciężkiego. **1386** Wierni powinni przygotować się pokornie i z wiarą, mówiąc: „Panie, nie jestem godny, abyś wszedł pod mój dach, ale tylko wypowiadaj słowo, a dusza moja zostanie uzdrowiona” (Mt 8,8). **1387** Wierni powinni przestrzegać postu wymaganego w ich Kościele. Zachowanie cielesne powinno przekazywać szacunek i powagę. **1388** Wierni powinni przyjmować komunię za każdym razem, gdy uczestniczą we Mszy św. Kościół zaleca doskonałą formę uczestnictwa, w której wierni przyjmują Ciało Pańskie. **1389** Kościół zobowiązuje wiernych do uczestnictwa w Bożej Liturgii w niedziele i święta, a także do przyjęcia Eucharystii przynajmniej raz w roku, najlepiej w okresie wielkanocnym. **1390** Chrystus jest obecny pod każdym z gatunków. Komunia tylko pod gatunkiem chleba pozwala na przyjęcie całego owocu łaski eucharystycznej. Przyjmowanie komunii w obu rodzajach jest pełniejszym znakiem posiłku eucharystycznego. ### Owoce Komunii Świętej **1391** Komunia Święta wzmacnia jedność z Chrystusem. Głównym owocem przyjęcia Eucharystii jest zjednoczenie z Chrystusem Jezusem. **1392** Komunia Święta zachowuje, wzmacnia i odnawia życie łaski otrzymane podczas chrztu. Wzrost w życiu chrześcijańskim potrzebuje pokarmu Komunii eucharystycznej. **1393** Komunia Święta oddziela nas od grzechu. Ciało Chrystusa, które przyjmujemy, jest „oddane za nas”, a krew, którą pijemy, „przelana za wielu na przebaczenie grzechów”. **1394** Eucharystia wzmacnia naszą miłość, która ma tendencję do osłabienia w życiu codziennym. Ta żywa miłość usuwa grzechy żywe. **1395** Eucharystia chroni nas przed przyszłymi grzechami śmiertelnych. Im bardziej dzielimy życie Chrystusa, tym trudniej jest oderwać się od Niego przez grzech. **1396** Komunia Święta tworzy Kościół. Ci, którzy przyjmują Eucharystię, są bardziej zjednoczeni z Chrystusem i z wszystkimi wiernymi w jednym ciele - Kościele. **1397** Eucharystia zobowiązuje nas do ubogich. Musimy rozpoznać Chrystusa w najuboższych, aby otrzymać w prawdzie Ciało i Krew Chrystusa. **1398** Eucharystia i jedność chrześcijan. Kościoły wschodnie, choć oddzielone, posiadają prawdziwe sakramenty, przede wszystkim kapłaństwo i Eucharystię. **1399** Interkomunia eucharystyczna z Kościołami reformacyjnymi nie jest możliwa dla Kościoła katolickiego. Jednakże te wspólnoty wyznają, że upamiętnianie śmierci i zmartwychwstania Pana oznacza życie w komunii z Chrystusem. **1400** W przypadku poważnej konieczności, ministrowie katoliccy mogą udzielać sakramentów Eucharystii, pokuty i namaszczenia chorych innym chrześcijanom nie w pełnej komunii z Kościołem katolickim, pod warunkiem posiadania wymaganych dyspozycji. ### Część II-b: Siedem Sakramentów Kościoła #### Rozdział Pierwszy: Sakramenty Inicjacji Chrześcijańskiej ##### Artykuł 3: Sakrament Eucharystii ### VII. Eucharystia - „Przysięga chwały, która nadejdzie” **1402** W starożytnej modlitwie Kościół chwali tajemnicę Eucharystii: „O święta uczta, w której Chrystus jest przyjmowany jako pokarm, wspomnienie Jego Męki zostaje odnowione, dusza napełnia się łaską i dana jest nam przysięga życia przyszłego”. Eucharystia jest oczekiwaniem na niebiańską chwałę. **1403** Podczas Ostatniej Wieczerzy, Pan skierował uwagę uczniów na wypełnienie Paschy w królestwie Bożym: „Mówię wam, że nie będę pił więcej tego owocu winorośli, aż do tego Dnia, w którym piję ją z wami nową w Królestwie Ojca mego” (Mt 26:29). Kościół pamięta tę obietnicę, wzywając do Jego przyjścia: „Marana tha!” „Przyjdź, Panie Jezu!” (1 Kor 16:22). **1404** Kościół wie, że Pan przychodzi już teraz w swojej Eucharystii, ale jego obecność jest zawoalowana. Celebrujemy Eucharystię, oczekując przyjścia Zbawcy, Jezusa Chrystusa. **1405** Nie ma pewniejszego ślubu ani droższego znaku tej wielkiej nadziei w nowym niebie i nowej ziemi, „w której mieszka sprawiedliwość” (2 Pt 3:13), niż Eucharystia. Za każdym razem, gdy celebruje się tę tajemnicę, „dzieło naszego odkupienia jest kontynuowane” (LG 3). ### W Skrócie **1406** Jezus powiedział: „Jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba; jeśli ktoś spożywa ten chleb, będzie żył dla niego zawsze;.. ten, kto spożywa moje ciało i pije moją krew, ma życie wieczne i.;. przebywa we Mnie, a ja w nim” (J 6:51, 54, 56). **1407** Eucharystia jest sercem i szczytem życia Kościoła, ponieważ Chrystus łączy w niej swój Kościół i wszystkich jego członków ze swoją ofiarą uwielbienia i dziękczynienia złożoną raz na zawsze na krzyżu Ojcu. **1408** Celebracja eucharystyczna obejmuje zawsze: głoszenie Słowa Bożego, dziękczynienie Bogu Ojcu, poświęcenie chleba i wina, oraz udział w uczcie liturgicznym. **1409** Eucharystia jest pamiątką Paschy Chrystusa, dzieła zbawienia dokonanego przez życie, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa. **1410** To sam Chrystus, wieczny arcykapłan Nowego Przymierza, działając przez posługę kapłanów, składa ofiarę eucharystyczną i jest obecny pod rządami chleba i wina. **1411** Tylko ważnie wyświęceni kapłani mogą przewodzić Eucharystii i konsekrować chleb i wino, aby stały się Ciałem i Krwią Pana. **1412** Istotnymi znakami sakramentu eucharystycznego są chleb pszenny i wino winogronowe, na które wzywa się błogosławieństwo Ducha Świętego, a kapłan wypowiada słowa konsekracji. **1413** Poprzez konsekrację następuje przemienienie chleba i wina w Ciało i Krew Chrystusa. Sam Chrystus jest obecny w sposób prawdziwy, rzeczywisty i istotny. **1414** Eucharystia jest ofiarą zadośćuczynienia za grzechy żywych i umarłych oraz aby uzyskać od Boga korzyści duchowe lub doczesne. **1415** Przyjęcie Chrystusa w komunii eucharystycznej musi być w stanie łaski. Każdy, kto wie, że zgrzeszył śmiertelnie, nie może przyjmować komunii, nie otrzymując rozgrzeszenia w sakramencie pokuty. **1416** Komunia z Ciałem i Krwią Chrystusa zwiększa jedność komunikatora z Panem, przebacza mu grzechy żywe i chroni go przed grzechami ciężkimi. **1417** Kościół gorąco zaleca wiernym przyjmowanie Komunii Świętej za każdym razem, gdy uczestniczą w celebracji Eucharystii; zobowiązuje ich do tego co najmniej raz w roku. **1418** Ponieważ sam Chrystus jest obecny w sakramencie ołtarza, powinien być czczony uwielbieniem adoracji. **1419** Przeszedwszy z tego świata do Ojca, Chrystus daje nam w Eucharystii obietnicę chwały wraz z Nim. ### Rozdział Drugi: Sakramenty Uzdrowienia #### Artykuł 4: Sakrament Pokuty i Pojednania ### I. Jak nazywa się ten sakrament? **1423** Nazywa się go sakramentem nawrócenia, ponieważ stanowi sakramentalnie obecne wezwanie Jezusa do nawrócenia, pierwszy krok do powrotu do Ojca. **1424** Nazywa się go sakramentem pokuty, ponieważ poświęca osobiste i kościelne kroki nawrócenia, pokuty i satysfakcji chrześcijańskiego grzesznika. **1425** Nazywa się go sakramentem spowiedzi, ponieważ ujawnienie grzechów kapłanowi jest istotnym elementem tego sakramentu. W głębokim sensie jest także „wyznaniem” - uznaniem i uwielbieniem - świętości Boga i Jego miłosierdzia wobec grzesznego człowieka. **1426** Nazywa się go sakramentem przebaczenia, ponieważ przez sakramentalne rozgrzeszenie kapłana Bóg daje penitentowi „przebaczenie i pokój”. **1427** Nazywa się sakramentem pojednania, ponieważ daje grzesznikowi miłość Boga, który pojedna: „Pojednaj się z Bogiem” (2 Kor 5:20). ### II. Dlaczego sakrament pojednania po chrzcie? **1425** „Byliście obmyci, zostaliście uświęceni, zostaliście usprawiedliwieni w imieniu Pana Jezusa Chrystusa i w Duchu Boga naszego” (1 Kor 6:11). Grzech jest wykluczony dla tego, kto „nałożył na Chrystusa” (Gal 3:27). **1426** Apostoł Jan mówi: „Jeśli mówimy, że nie mamy grzechu, oszukujemy samych siebie, a prawdy nie jest w nas” (1 J 1:8). Pan nauczył nas modlić się: „Przebacz nam nasze winy” (Mt 6:12). **1427** Nawrócenie do Chrystusa, nowe narodzenie chrztu, dar Ducha Świętego oraz Ciało i Krew Chrystusa uczyniły nas „świętymi i bez wad” (Ef 1:4, 5:27). **1428** Nowe życie przyjęte w chrześcijańskiej inicjacji nie zniosło słabości i skłonności ludzkiej natury do grzechu, który tradycja nazywa konkupisencją. ### III. Nawrócenie ochrzczonych **1427** Jezus wzywa do nawrócenia: „Czas się spełnił, a królestwo Boże zbliża się; nawróćcie się i wierzcie w Ewangelię” (Mk 1:15). **1428** Wezwanie Chrystusa do nawrócenia wciąż odbija się w życiu chrześcijan. To drugie nawrócenie jest nieprzerwanym zadaniem dla całego Kościoła. **1429** Świadczy o tym nawrócenie św. Piotra po trzykrotnym zaprzeczeniu swego pana. Spojrzenie Jezusa nieskończonego miłosierdzia wywołało od Piotra łzy pokuty. ### Rozdział Trzeci: Sakramenty w Służbie Komunii #### Artykuł 7: Sakrament Małżeństwa **1601** „Przymierze małżeńskie, dzięki któremu mężczyzna i kobieta ustanawiają partnerstwo całego życia, jest ze swej natury uporządkowane na rzecz dobra małżonków oraz do prokreacji i wychowania potomstwa; to przymierze między ochrzczonymi zostało wzniesione przez Chrystusa Pana do godności sakramentu” (KC, kan. 1055 nr 1; por. GS 48 # 1). ### Część II-b: Siedem sakramentów Kościoła #### Rozdział Trzeci: Sakramenty w Służbie Komunii ### Artykuł 7: Sakrament Małżeństwa #### I. Małżeństwo w Planie Bożym ### Małżeństwo w Porządku Stworzenia 1602 Pismo Święte rozpoczyna się od stworzenia mężczyzny i kobiety na obraz i podobieństwo Boga. Kończy się wizją „święta ślubnego Baranka”. Małżeństwo jest instytucją Bożą, zapisaną w naturze człowieka. 1603 Małżeństwo jest intymną wspólnotą życia i miłości. Bóg jest autorem małżeństwa. Powołanie do małżeństwa zapisane jest w naturze człowieka. Małżeństwo nie jest tylko instytucją ludzką. 1604 Bóg stworzył człowieka z miłości. Człowiek jest stworzony na obraz i podobieństwo Boga, który jest miłością. Miłość między mężczyzną i kobietą jest obrazem miłości Boga do człowieka. 1605 Pismo Święte potwierdza, że mężczyzna i kobieta zostali stworzeni dla siebie nawzajem. Bóg powiedział: „Bądźcie płodni i mnożcie się, napełnijcie ziemię i poddajcie ją” (Rdz 1, 28). ### Małżeństwo w Reżimie Grzechu 1606 Każdy człowiek doświadcza zła w relacjach między mężczyzną a kobietą. Ich związek jest zagrożony niezgodą, duchem dominacji, niewiernością i konfliktami. 1607 Zaburzenia w małżeństwie wynikają z grzechu. Pierwszy grzech zniszczył pierwotną komunię między mężczyzną i kobietą. Ich relacje zniekształciły się, a piękne powołanie do płodzenia i poddawania ziemi zostało obciążone bólem. 1608 Bez łaski Bożej, mężczyzna i kobieta nie mogą osiągnąć jedności życia, do której Bóg ich powołuje. Bóg w swoim miłosierdziu zawsze pomaga małżeństwu. ### Małżeństwo zgodnie z Pedagogiką Prawa 1609 Bóg w swoim miłosierdziu nie opuścił grzesznego człowieka. Kary grzechu, takie jak ból porodu i ciężka praca, są również środki ograniczające szkodliwe skutki grzechu. 1610 Małżeństwo pomaga przezwyciężyć egoizm i otworzyć się na drugiego. W Starym Testamencie prawo dane Mojżeszowi miało na celu ochronę żony przed arbitralną dominacją męża. 1611 Prorocy przygotowali sumienie Wybranego Ludu do zrozumienia jedności i nierozerwalności małżeństwa. Księgi Rut i Tobita są wzruszającym świadectwem wzniosłego poczucia małżeństwa. ### Małżeństwo w Panu 1612 Przymierze między Bogiem a Izraelem przygotowało drogę do nowego i wiecznego przymierza, w którym Chrystus zjednoczył się z ludzkością. 1613 Jezus na prośbę matki dokonał pierwszego znaku podczas uczty weselnej w Kanie. Kościół widzi w tym potwierdzenie dobroci małżeństwa. 1614 Jezus nauczał, że małżeński związek jest nierozerwalny: „Czego więc Bóg złączył, niech nikt nie rozłącza” (Mt 19, 6). 1615 Jezus przywraca pierwotny porządek stworzenia zakłócony przez grzech. Sam daje siłę i łaskę, by żyć małżeństwem w nowym wymiarze Panowania Bożego. 1616 Apostoł Paweł mówi: „Mężowie, kochajcie żony wasze, jak Chrystus umiłował kościół i oddał się za niego” (Ef 5, 25-26). 1617 Chrześcijańskie małżeństwo jest skutecznym znakiem przymierza Chrystusa i Kościoła. Oznacza i przekazuje łaskę. ### Dziewictwo ze Względu na Królestwo 1618 Chrystus jest centrum życia chrześcijańskiego. Więź z Nim ma pierwszeństwo przed wszystkimi innymi więzami. 1619 Dziewictwo dla królestwa niebieskiego jest rozwinięciem łaski chrztu, potężnym znakiem wyższości więzi z Chrystusem. 1620 Zarówno sakrament małżeństwa, jak i dziewictwo dla Królestwa Boże pochodzi od samego Pana. To On nadaje im sens i udziela łaski. ### Szacowanie Dziewictwa ze Względu na Królestwo 1618 Dziewictwo dla królestwa niebieskiego jest rozwinięciem łaski chrztu. Jest potężnym znakiem wyższości więzi z Chrystusem. 1619 Dziewictwo dla królestwa niebieskiego przypomina, że małżeństwo jest rzeczywistością obecnego wieku, który umiera. 1620 Szacowanie dziewictwa ze względu na królestwo i chrześcijańskie rozumienie małżeństwa są nierozłączne. Kto oczernia małżeństwo, umniejsza także chwałę dziewictwa. ### II. Obchody Małżeństwa ### Świętowanie Małżeństwa 1621 W obrządku łacińskim małżeństwo między dwoma wiernymi katolikami odbywa się zwykle podczas Mszy św. Ze względu na związek wszystkich sakramentów z tajemnicą paschalną Chrystusa. 1622 W Eucharystii realizuje się Nowe Przymierze, w którym Chrystus zjednoczył się z Kościołem. Małżonkowie przekazują się nawzajem w tym samym Ciele i Krwi Chrystusowej. 1623 Liturgiczne sprawowanie małżeństwa musi być ważne, godne i owocne. Panna młoda i pan młody powinni przygotować się do celebracji małżeństwa poprzez przyjęcie sakramentu pokuty. 1624 W łacinie Kościół, małżonkowie wzajemnie nadają sobie sakrament małżeństwa, wyrażając zgodę przed Kościołem. W liturgiach wschodnich ministrem tego sakramentu jest kapłan lub biskup, który koronuje małżonków. 1625 Różne liturgie obfitują w modlitwy błogosławieństwa i epiklezy. Małżonkowie przyjmują Ducha Świętego jako komunię miłości Chrystusa i Kościoła. Duch Święty jest pieczęcią ich przymierza. ### Część II-b: Siedem sakramentów Kościoła #### Rozdział III: Sakramenty w służbie komunii ##### Artykuł 7: Sakrament małżeństwa ### III. Zgoda małżeńska #### 1625 Stronami przymierza małżeńskiego są ochrzczeni mężczyzna i kobieta, wolni do zawarcia małżeństwa, którzy dobrowolnie wyrażają zgodę. Bycie wolnym oznacza brak ograniczeń prawnych i kościelnych. #### 1626 Kościół uważa, że wymiana zgody między małżonkami jest niezbędnym elementem, który „tworzy małżeństwo”. Bez zgody nie ma małżeństwa. #### 1628 Zgoda musi być aktem woli każdej z umawiających się stron, wolnym od przymusu lub poważnego strachu zewnętrznego. Żadna ludzka moc nie może zastąpić tej zgody. #### 1629 Kościół może ogłosić nieważność małżeństwa, jeśli stwierdzi, że małżeństwo nigdy nie istniało. W takim przypadku strony mają swobodę zawarcia nowego małżeństwa, pod warunkiem spełnienia naturalnych zobowiązań poprzedniego związku. #### 1630 Kapłan (lub diakon) otrzymuje zgodę małżonków w imieniu Kościoła i udziela błogosławieństwa Kościoła. Obecność ministra Kościoła i świadków wyraźnie wyraża fakt, że małżeństwo jest rzeczywistością kościelną. #### 1631 Kościół zwykle wymaga od wiernych zawarcia małżeństwa według formy kościelnej. Małżeństwo sakramentalne jest aktem liturgicznym i wprowadza człowieka w porządek kościelny. #### 1632 Przygotowanie do małżeństwa ma ogromne znaczenie. Przykład i nauczanie rodziców są szczególną formą tego przygotowania. Rola pasterzy i wspólnoty chrześcijańskiej jest niezbędna dla przekazywania wartości małżeństwa i rodziny. ### Małżeństwa mieszane i dysproporcje kultu #### 1633 Małżeństwa mieszane (między katolikiem a ochrzczonym niekatoliką) wymagają szczególnej uwagi. Małżeństwa z rozbieżnością w kulcie (między katolikiem a osobą nieochrzczoną) wymagają jeszcze większej ostrożności. #### 1634 Różnica spowiedzi między małżonkami nie stanowi nieprzekraczalnej przeszkody, ale może prowadzić do trudności, zwłaszcza w edukacji dzieci. Kościół może zezwolić na małżeństwa mieszane i z rozbieżnością kultu, pod warunkiem spełnienia określonych zobowiązań. #### 1635 Małżeństwa mieszane wymagają wyraźnej zgody władzy kościelnej. W przypadku rozbieżności kultu do ważności małżeństwa wymagane jest wyraźne odstąpienie od tej przeszkody. #### 1636 Wspólnoty chrześcijańskie wprowadzają praktyki duszpasterskie, aby pomagać parom mieszankowym przezwyciężać trudności. Małżonka katolicka ma zadanie konsekrowania małżeństwa i przygotowania niewierzącego małżonka do przyjęcia wiarę chrześcijańską. ### IV. Skutki sakramentu małżeństwa #### 1638 Z małżeństwa powstaje wieczysta i wyłączna więź między małżonkami. W małżeństwie chrześcijańskim małżonkowie są umacniani i konsekrowani dla obowiązków i godności swojego stanu przez sakrament. #### 1639 Zgoda małżonków jest pieczętowana przez samego Boga. Przymierze między małżonkami jest włączone do przymierza Boga z człowiekiem. #### 1640 Więź małżeńska, wynikająca z wolnego czynu małżonków, jest nieodwołalna i gwarantowana wiernością Bożą. Kościół nie ma władzy naruszania tej więzi. #### 1641 Małżonkowie chrześcijańscy mają specjalne dary w Ludu Bożym. Łaska sakramentu małżeństwa ma na celu udoskonalenie ich miłości i wzmocnienie nierozerwalnej jedności. #### 1642 Chrystus jest źródłem łaski małżeństwa. Daje siłę małżonkom, by podążali za Nim, przebaczać sobie nawzajem i kochać się miłością nadprzyrodzoną. ### V. Dobra i wymagania miłości małżeńskiej #### 1643 Małżeństwo obejmuje całość osoby, łącząc ciało, uczucia i ducha. Dąży do głębokiej jedności, nierozerwalności i otwartości na płodność. #### 1644 Miłość małżeńska wymaga jedności i nierozerwalności. Poligamia jest sprzeczna z miłością małżeńską. #### 1646 Miłość małżeńska wymaga nienaruszalnej wierności. Małżonkowie zobowiązują się do całkowitego wzajemnego oddania. #### 1647 Wierność małżeńska jest konsekwencją daru siebie. Małżonkowie reprezentują wierność Boga i Chrystusa. #### 1648 Związanie się na całe życie może wydawać się trudne. Kościół podkreśla, że Bóg wspiera małżeństwa i podtrzymuje je swoją miłością. #### 1649 W przypadkach, gdy wspólne życie staje się praktycznie niemożliwe, Kościół zezwala na fizyczną separację. Małżonkowie nie przestają być małżonkami przed Bogiem i nie mogą zawrzeć nowego związku. ### Część II-b: Siedem Sakramentów Kościoła #### Rozdział I: Sakrament Małżeństwa ### VI. Kościół Domowy #### 1655 Chrystus narodził się i dorastał w świętej rodzinie Józefa i Marii. Kościół to „rodzina Boża”. Od początku rdzeń Kościoła często tworzyli ci, którzy nawrócili się „razem z całym domem”. #### 1656 W naszych czasach, w świecie często obcym wierze, rodziny wierzące mają kluczowe znaczenie jako ośrodki życia chrześcijańskiego. Sobór Watykański II nazywa rodzinę Ecclesia domestica. #### 1657 Rodzice są pierwszymi zwiastunami wiary dla swoich dzieci. Powinni zachęcać je do powołania, pielęgnując każde powołanie religijne. #### 1658 Osoby samotne, często nie według własnego wyboru, są bliskie sercu Jezusa. Kościół, zwłaszcza pasterze, powinni okazać im miłość i troskę. Kościół jest domem i rodziną dla wszystkich. ### VII. Sakrament Małżeństwa w Krótkim Streszczeniu #### 1659 Św. Paweł powiedział: „Mężowie, kochajcie swoje żony, jak Chrystus umiłował Kościół... Jest to wielka tajemnica, którą mam na myśli w odniesieniu do Chrystusa i Kościoła” (Ef 5, 25, 32). #### 1660 Przymierze małżeńskie, ustanowione przez Stwórcę, jest uporządkowane dobrobytu pary i pokoleniu dzieci. Chrystus podniósł małżeństwo ochrzczonych do godności sakramentu. #### 1661 Sakrament małżeństwa oznacza jedność Chrystusa z Kościołem. Daje małżonkom łaskę miłowania się miłością Chrystusa, wzmacnia ich nierozerwalną jedność i uświęca ich na drodze do życia wiecznego. #### 1662 Małżeństwo opiera się na zgodzie umawiających się stron, to znaczy na ich woli wzajemnego oddania siebie definitywnie. #### 1663 Małżeństwo ustanawia parę w stanie publicznym. Jego celebracja powinna być publiczna, w ramach liturgicznej, przed kapłanem, świadkami i zgromadzeniem wiernych. #### 1664 Jedność, nierozerwalność i otwartość na płodność są niezbędne dla małżeństwa. Poligamia, rozwód i odmowa płodności są niezgodne z planem Bożym. #### 1665 Ponowne małżeństwo osób rozwiedzionych od żywego, prawowitego małżonka jest sprzeczne z planem i prawem Bożym. Nie są oddzieleni od Kościoła, ale nie mogą przyjmować komunii eucharystycznej. #### 1666 Chrześcijański dom jest miejscem, w którym dzieci otrzymują pierwsze głoszenie wiary. Dom rodzinny nazywany jest „Kościołem domowym”, wspólnotą łaski i modlitwy, szkołą cnót i miłości chrześcijańskiej. ### VIII. Sakramentaliów #### 1667 Kościół ustanowił sakramentaliów, które przypominają sakramenty. Oznaczają one skutki duchowe, które uzyskuje się za wstawiennictwem Kościoła. #### 1668 Sakramentale są ustanowione w celu uświęcenia posługi Kościoła, stanów życia i różnych okoliczności. Obejmują one zawsze modlitwę, często towarzyszącą określonym znakom. #### 1669 Sakramentale wywodzą się z kapłaństwa chrztu. Każdy ochrzczony jest powołany do błogosławieństwa i błogosławienia. Sługi wyświęcone (biskupi, kapłani, diakoni) przewodniczą w błogosławieniach dotyczących życia kościelnego. #### 1670 Sakramentale nie udzielają łaski Duch Święty w taki sposób, jak to czynią sakramenty, ale przygotowują nas do przyjęcia łaski i nakazują do współpracy z nią. #### 1671 Wśród sakramentaliów najważniejsze są błogosławieństwa (osób, posiłków, przedmiotów i miejsc). Każde błogosławieństwo chwali Boga i modli się o Jego dary. #### 1672 Niektóre błogosławieństwa mają trwałe znaczenie, ponieważ poświęcają osoby Bogu lub rezerwują przedmioty i miejsca do użytku liturgicznego. #### 1673 Egzorcyzm to prośba Kościoła, aby osoba lub przedmiot był chroniony przed mocą Złego. Jezus dokonywał egzorcyzmów. Uroczysty egzorcyzm może być wykonywany tylko przez kapłana i za zgodą biskupa. #### 1674 Katecheza musi uwzględniać formy pobożności ludowej wśród wiernych. Zmysł religijny narodu chrześcijańskiego wyraża się w różnych formach pobożności. #### 1675 Pobożność ludowa przedłuża życie liturgiczne Kościoła, ale go nie zastępuje. Powinna harmonizować z okresami liturgicznymi i prowadzić do liturgii. #### 1676 Potrzebne jest rozeznanie duszpasterskie, aby wierni mogli podtrzymywać i wspierać pobożność ludową, a jeśli to konieczne, oczyścić i korygować jej sens religijny. #### 1677 Pobożność ludowa jest magazynem wartości, które dają odpowiedzi na wielkie pytania życia. Katolicka mądrość ludu łączy boskość i ludzkość, Chrystusa i Maryię, ducha i ciało, komunię i instytucję, osobę i wspólnotę, wiarę i ojczyznę, inteligencję i emocje. # Część II-b: Siedem sakramentów Kościoła ## Artykuł 1: Sakramentale w skrócie ### Sakramentale jako święte znaki 1677 Sakramentale to święte znaki ustanowione przez Kościół. Przygotowują do przyjmowania owoców sakramentów. Uświęcają różne okoliczności życia. ### Błogosławieństwa 1678 Błogosławieństwa są ważnymi sakramentalami. Obejmują chwałę Boga za Jego dzieła i dary. Kościół błogosławi ludziom, aby korzystali z darów Bożych zgodnie z duchem Ewangelii. ### Pobożność ludowa 1679 Życie chrześcijańskie karmione jest różnymi formami pobożności ludowej. Kościół wspiera te formy, wyjaśniając je w świetle wiary. Pobożność ludowa wyraża ewangeliczny instynkt i ludzką mądrość, wzbogacając życie chrześcijańskie.