Eucharystia - centrum zycia Kosciola
Eucharystia - słowo wywodzace sie z greckiego eucharistein (dziekowac) - jest najwazniejszym sakramentem w Kosciele katolickim. Sobor Watykanski II nazwal ja zrodlem i szczytem calego zycia chrzescijanskiego (KK 11). To nie tylko rytual czy symbol - to rzeczywista obecnosc Chrystusa: Jego Ciala, Krwi, Duszy i Bostwa, ukrytych pod postaciami chleba i wina.
Ustanowiona przez Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy (Mt 26,26-28; Mk 14,22-24; Łk 22,19-20; 1 Kor 11,23-26), Eucharystia jest uobecnieniem jedynej ofiary Krzyza - nie jej powtorzeniem, lecz sakramentalnym uobecnieniem tej samej, wiecznej ofiary. Kazda Msza Swieta jest Kalwaria i Zmartwychwstaniem zarazem.
Katechizm Kosciola Katolickiego (KKK 1324) stwierdza: Eucharystia jest centrum i szczytem zycia Kosciola, poniewaz Chrystus wlacza Kosciol i wszystkich jego czlonkow do swojej ofiary chwaly i dziekczynienia zlozonej raz na zawsze Ojcu na krzyzu.
Przeistoczenie i prawdziwa obecnosc Chrystusa
Najwazniejszym momentem Mszy Swietej jest Przeistoczenie (łac. transsubstantiatio). W chwili gdy kaplan wypowiada słowa konsekracji (To jest bowiem Cialo moje i To jest bowiem kielich Krwi mojej), cala substancja chleba zostaje przemieniona w Cialo Chrystusa, a cala substancja wina - w Jego Krew. Postaci - wyglad, smak, zapach - pozostaja niezmienione, ale rzeczywistosc staje sie inna: jest to juz prawdziwy Chrystus.
Kosciol naucza o czterech rodzajach obecnosci Chrystusa w Eucharystii (por. KKK 1373-1374):
- Obecnosc w zgromadzeniu wiernych (Gdzie dwaj lub trzej...)
- Obecnosc w Słowie Bozym
- Obecnosc w osobie kaplana
- Obecnosc substancjalna - pod postaciami eucharystycznymi - najpelniejsza i trwala
Ta ostatnia trwa tak dlugo, jak dlugo trwaja postaci eucharystyczne - dlatego Najswietszy Sakrament przechowywany jest w tabernakulum i otaczany adoracja.
Komunia Swieta - zjednoczenie z Chrystusem
Komunia Swieta (łac. communio - wspolnota, zjednoczenie) jest przyjerciem Chrystusa do siebie - nie tylko do ciala, lecz do calej osoby: rozumu, woli, serca, duszy. To najintymniejszy akt spotkania z Bogiem dostepny czlowiekowi w ziemskim zyciu.
Warunki godnego przyjecia Komunii Swietej to:
- Stan laski uswiecajacej - brak grzechu ciezkiego; jesli ktos jest w grzechu smiertelnym, obowiazany jest do wczesniejszej spowiedzi
- Post eucharystyczny - co najmniej godzina przed Komunia (abstynencja od pokarmow i napojow, poza woda i lekami)
- Własciwa intencja i skupienie - swiadomosc tego, co sie przyjmuje
Skutki Komunii Swietej, jak naucza Kosciol, sa wielorakie: poglebienie zjednoczenia z Chrystusem, odpuszczenie grzechow powszednich, zachowanie od grzechow ciezkich, umocnienie milosci braterskiej oraz - jak mowi sam Jezus - zadatek zmartwychwstania: Kto spoywa moje Cialo i pije moja Krew, ma zycie wieczne, a Ja go wskrzesza w dniu ostatecznym (J 6,54).
Historia i rozwoj praktyki eucharystycznej
Pierwsi chrzescijanie zbierali sie na lamaniu chleba (Dz 2,42) - co bylo najwczesniejsza forma celebracji eucharystycznej. Pismo Swiete i najwczesniejsze dokumenty (np. Didache z przelomu I i II wieku, listy Ignacego Antiochen'skiego) wskazuja, ze Eucharystia byla sercem zycia gminy chrzescijanskiej od samego poczatku.
Przez wieki ksztaltowala sie praktyka liturgiczna: czestotliwosc Komunii (do X wieku wierni przyjmowali ja rzadko; dopiero IV Sobor Lateranski w 1215 r. nakazal Komunia co najmniej raz w roku w okresie paschalnym), postawa przyjecia (na kleczaco lub stojaco), forma (na jezyk lub do reki).
Adoracja eucharystyczna - nawiedzanie Najswietszego Sakramentu - stala sie wazna forma modlitwy: od 40-godzinnego nabozensrtwa po wieczna adoracje w wielu klasztorach. Swiecimy jak Tomasz z Akwinu (Tantum Ergo), Katarzyna ze Sieny czy Jan Maria Vianney pozostawili swiadectwa plomiennej milosci eucharystycznej.
Eucharystia - ofiara, uczta i komunia
Eucharystia ma trzy nierozlaczne wymiary teologiczne: jest ofiara (uobecnienie Krzyza), uczta (stol Słowa i Chleba) i komunia (wspolnota z Bogiem i bracmi). Zaden z tych wymiarow nie moze byc pominioty bez zuboze'nia calosci.
Jako ofiara - laczy sie z cierpieniem Chrystusa i ofiarami naszego zycia. Jako uczta - nakarmi glod, ktorego zaden ziemski pokarm nie zaspokoi. Jako komunia - buduje Kosciol jako Cialo Chrystusa: Jeden chleb i jedno cialo jestesmy - wszyscy, ktorzy jednego chleba spozywamy (1 Kor 10,17).