Centesimus Annus

## Jan Paweł II Ojciec Święty "Centesimus Annus" List do swoich czcigodnych braci biskupów, kapłanów, diakonów, rodzin zakonnych, wszystkich wiernych chrześcijańskich i wszystkich ludzi dobrej woli w setną rocznicę "Rerum Novarum" ### Wprowadzenie Setna rocznica "Rerum Novarum" ma wielkie znaczenie dla Kościoła. Papież Leon XIII ogłosił tę encyklikę. Upamiętniana była od czterdziestej do dziewięćdziesiątej rocznicy. ### Wyrazy wdzięczności Kościół zawdzięcza papieżowi Leonowi XIII wiele inicjatyw. Promowane przez Konferencje Episkopatów, agencje międzynarodowe, uniwersytety, instytuty akademickie, stowarzyszenia zawodowe i inne instytucje na całym świecie. ### Cele encykliki Niniejsza encyklika jest częścią celebracji. Dziękują za dobro i światło, jakie przyniosła "Rerum Novarum". Cele obejmują analizę najnowszych wydarzeń. Dostrzec nowe wymagania ewangelizacji. ### Ponowne czytanie "Rerum Novarum" Zapraszam do ponownego czytania encykliki Papieża Leona. Odkryć podstawowe zasady dotyczące kondycji pracowników. Rozejrzeć się na nowe rzeczy. Spojrzeć w przyszłość, wypełnioną niepewnościami i obietnicami. ### Charakterystyka "Rerum Novarum" ### Proces historyczny na koniec XIX wieku Kościół stanął w obliczu procesu historycznego. Decydującym czynnikiem były radykalne zmiany. Polityczne, gospodarcze, społeczne, naukowe i techniczne. Wpływ panujących ideologii. ### Nowe struktury produkcji W sferze ekonomii kształtowały się nowe struktury produkcji. Pojawiła się nowa forma własności — kapitał. Nowa forma pracy — praca za wynagrodzenie. Charakteryzująca się wysokimi wskaźnikami produkcji. ### Praca jako towar Praca stała się towarem. Kupować i sprzedawać na rynku. Cena określana przez prawo podaży i popytu. Bez uwzględnienia absolutnego minimum. Bezrobocie oznaczało zagrożenie głodem. ### Społeczeństwo podzielone Efektem transformacji było społeczeństwo podzielone. Oddzielone głęboką przepaścią. Sytuacja wiązała się z zmianą w porządku politycznym. Promowanie całkowitej wolności gospodarczej. ### Interwencja Papieża Leona XIII Papież Leon XIII interweniował z dokumentem. Systematycznie omawiał "stan robotników". Encyklika poprzedzała i następcy po innych dokumentach. Omawiających kwestie polityczne i społeczne. ### Pierwszy akapit encykliki Pierwszy akapit opisuje "rzeczy nowe". Konflikt między kapitałem a pracą. Surowy i nieludzki, bez reguł ani regulacji. ### Intencja Papieża Papież interweniował na mocy "urzędu apostolskiego". Przywrócić pokój. Głosić podstawowe warunki sprawiedliwości. W ówczesnej sytuacji gospodarczej i społecznej. ### Trwały paradygmat Papież Leon XIII stworzył trwały paradygmat. Kościół ma coś do powiedzenia na temat sytuacji ludzkich. Sformułował autentyczną doktrynę. Analizować rzeczywistości społeczne. Dokonywać osądów. Wskazywać kierunki. ### Status obywatelstwa Kościoła Podejście Papieża nadało Kościołowi "status obywatelstwa". W obliczu zmieniających się realiów życia publicznego. Nauczanie to jest istotną częścią misji ewangelizacyjnej Kościoła. ### Aktualność podejścia Ważność podejścia daje możliwość przyczynienia się do rozwoju chrześcijańskiej doktryny społecznej. "Nowa ewangelizacja" musi obejmować głoszenie doktryny społecznej Kościoła. Wskazać właściwy sposób reagowania na wyzwania dzisiejszego dnia. ### Podstawowe prawa robotników Papież Leon XIII potwierdził podstawowe prawa robotników. Godność pracownika. Godność pracy. Prawo do własności prywatnej. Prawo do tworzenia stowarzyszeń zawodowych. Prawo do ograniczenia godzin pracy. Prawo do legalnego odpoczynku. Prawo dzieci i kobiet do odmiennego traktowania. ## Konsekwencje błędnego zrozumienia wolności ### Wojny w latach 1914-1945 Błąd zrozumienia wolności prowadził do ekstremalnych konsekwencji. Wojny spustoszyły Europę i świat w latach 1914-1945. Militaryzm, przesadny nacjonalizm, totalitaryzm, walki klas, wojny domowe i ideologiczne były przyczynami. ### Rola ideologii w wojnach Ideologie organizowały nienawiść i niesprawiedliwość. Rerum novarum sprzeciwiał się ideologiom nienawiści. Dokument pokazywał, jak sprawiedliwość może przezwyciężyć przemoc i urazę. ## Sytuacja po II wojnie światowej ### Sytuacja w Europie po 1945 roku Od 1945 roku broń milczy na kontynencie europejskim. Prawdziwy pokój nie jest wynikiem zwycięstwa wojskowego. Sytuacja niewojenna, a nie prawdziwy pokój, panuje w Europie i na świecie. Połowa kontynentu znalazła się pod dominacją komunistycznej dyktatury. Druga połowa zorganizowała się w obronie. ### Konsekwencje podziału Europy Wielu narodów straciło kontrolę nad własnym przeznaczeniem. Szalony wyścig zbrojeń pochłonął zasoby. Postęp naukowy i technologiczny przekształcił się w narzędzie wojny. ### Wpływ na krajach Trzeciego Świata Logika bloków władzy pogłębiała spory w krajach Trzeciego Świata. Grupy ekstremistyczne znajdowały wsparcie. Ci, którzy próbowali znaleźć pokojowe rozwiązania, pozostawali odizolowani. Niepewność pokoju prowadziła do militaryzacji krajów Trzeciego Świata. ### Odrzucenie logiki wojny Wojna może zakończyć się samobójstwem ludzkości. Musimy odrzucić logikę prowadzącą do wojny. Pojęcia „wojny totalnej” i „walki klas” muszą być zakwestionowane. ## Reakcje po II wojnie światowej ### Pozytywne wysiłki na rzecz demokracji Po zniszczeniach wojennych widzimy pozytywne wysiłki na rzecz odbudowy demokratycznego społeczeństwa. Próby te dążą do zachowania wolnego rynku, zapewniając warunki dla zdrowego wzrostu gospodarczego. Bogate możliwości pracy, solidny system zabezpieczenia społecznego, szkolenia zawodowe, swoboda przystępowania do związków zawodowych, pomoc w przypadkach bezrobocia i demokratyczne uczestnictwo w życiu społecznym mają na celu zapewnienie godności pracy. ### Próby zapobiegania infiltracji marksistów Są siły społeczne i ruchy ideologiczne, które przeciwstawiają się marksizmowi. Ustanawiają systemy „bezpieczeństwa narodowego”. Podkreślają i zwiększają władzę państwa, chcąc chronić społeczeństwo przed infiltracją marksistów.